I SA/Kr 1001/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę parafii na negatywną ocenę projektu fotowoltaicznego, uznając, że jego cele nie wpisują się w ramy dofinansowania ze środków publicznych dla kościelnych osób prawnych.
Parafia Rzymskokatolicka złożyła skargę na negatywną ocenę formalną projektu instalacji fotowoltaicznej, która miała być sfinansowana ze środków RPO WM. Instytucja Organizująca Konkurs (IOK) uznała, że projekt nie spełnia kryterium kwalifikowalności, ponieważ jego cele (obniżenie kosztów energii, redukcja CO2) nie wpisują się w ramy działalności humanitarnej, charytatywnej, naukowej czy oświatowo-wychowawczej, które mogą być wspierane ze środków publicznych dla kościelnych osób prawnych zgodnie z Konkordatem i ustawą o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Sprawa dotyczyła skargi Parafii Rzymskokatolickiej pw. Św. M. w L. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M. odrzucające jej wniosek o dofinansowanie projektu instalacji fotowoltaicznych na budynkach parafialnych w ramach RPO WM 2014-2020. Instytucja Organizująca Konkurs (IOK) początkowo poinformowała parafię o negatywnej ocenie formalnej, wskazując na niezgodność wsparcia z umowami międzynarodowymi i prawem krajowym, w tym z Konkordatem. Po ponownej ocenie, dokonanej zgodnie z zaleceniami poprzedniego wyroku WSA, organ ponownie ocenił projekt negatywnie, uznając, że jego przedmiot nie wpisuje się w katalog przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które mogą być dofinansowane ze środków publicznych. W uzasadnieniu wskazano, że działalność parafii, taka jak prowadzenie chóru czy świetlicy, ma charakter poboczny wobec podstawowego celu, jakim jest sprawowanie kultu religijnego, i nie kwalifikuje się jako działalność humanitarna, charytatywna, naukowa czy oświatowo-wychowawcza w rozumieniu art. 22 Konkordatu. Dodatkowo, projekt nie był ukierunkowany na ochronę zabytków. Parafia zarzuciła naruszenie przepisów Konkordatu, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, rozporządzenia UE nr 1303/2013 oraz ustawy o zasadach realizacji programów spójności, w tym dyskryminację ze względu na status prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił wniosek. Sąd podkreślił, że zasada bezstronności władz publicznych wyznacza granice finansowania wspólnot wyznaniowych, a ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania zakłada brak dotowania działalności kościoła. Sąd stwierdził, że działalność parafii w obszarze charytatywnym czy oświatowym ma charakter akcesoryjny, a celem projektu było obniżenie kosztów energii, a nie ochrona dóbr kultury. W związku z tym, wniosek nie spełniał kryteriów kwalifikowalności dla kościelnych osób prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taka działalność nie kwalifikuje się do dofinansowania, ponieważ ma charakter poboczny wobec podstawowego celu parafii, jakim jest sprawowanie kultu religijnego, a celem projektu jest przede wszystkim obniżenie kosztów energii, a nie ochrona dóbr kultury czy realizacja celów społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cele projektu (obniżenie kosztów energii, redukcja CO2) nie wpisują się w katalog działalności uprawniającej kościelne osoby prawne do dofinansowania ze środków publicznych, zgodnie z art. 22 Konkordatu. Działalność parafii w obszarach charytatywnym czy oświatowym ma charakter akcesoryjny, a sama instalacja fotowoltaiczna nie służy ochronie zabytków ani nie jest bezpośrednio związana z celami społecznymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
ustawa wdrożeniowa art. 61 § ust. 8 pkt 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
Podstawa do oddalenia skargi, gdy ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i miało to istotny wpływ na wynik.
Konkordat art. 22 § ust. 1
Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską
Określa, że działalność kościelnych osób prawnych służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym jest zrównana pod względem prawnym z działalnością instytucji państwowych.
Pomocnicze
ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
Przepis dotyczący rzetelności i przejrzystości oceny projektów, naruszony przez dokonanie oceny formalnej przez jedną osobę.
ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
ustawa wdrożeniowa art. 41 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego art. 43
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego art. 39
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego art. 41
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego art. 43 § ust. 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania
Państwo nie dotuje i nie subwencjonuje działalności Kościoła i związków wyznaniowych.
Rozporządzenie UE nr 1303/2013 art. 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu.
ustawa o ochronie zabytków art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cele projektu (obniżenie kosztów energii, redukcja CO2) nie wpisują się w ramy działalności uprawniającej do dofinansowania ze środków publicznych dla kościelnych osób prawnych. Działalność parafii w obszarach charytatywnym czy oświatowym ma charakter akcesoryjny i nie stanowi podstawowego celu jej funkcjonowania. Instalacja fotowoltaiczna nie służy ochronie zabytków ani nie jest bezpośrednio związana z celami społecznymi. Zasada bezstronności władz publicznych ogranicza możliwość finansowania wspólnot wyznaniowych.
Odrzucone argumenty
Negatywna ocena projektu stanowi naruszenie art. 22 ust. 1 Konkordatu poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Odmowa dofinansowania jest dyskryminacją ze względu na status skarżącej jako kościelnej osoby prawnej (naruszenie art. 7 Rozporządzenia UE nr 1303/2013). Naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelną ocenę i niestosowanie się do ustanowionych reguł. Naruszenie art. 43 w zw. z art. 41 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego poprzez rozszerzenie zastosowania przepisów i wykluczenie wsparcia dla działań kościelnych.
Godne uwagi sformułowania
Przejawy aktywności skarżącej w sferze charytatywno-opiekuńczej czy oświatowo-wychowawczej nie stanowią podstawowego celu jej funkcjonowania lecz mają charakter akcesoryjny w stosunku do zasadniczego zadania tj. sprawowania kultu religijnego. Zasada bezstronności władz publicznych wyznacza granice działania władzy publicznej we wszystkich sferach życia w tym także w sferze finansowej. Finansowanie (współfinansowanie) wspólnoty konfesyjnej nie może być formą opowiadania się państwa po stronie określonej religii.
Skład orzekający
Inga Gołowska
przewodniczący
Grażyna Firek
sprawozdawca
Stanisław Grzeszek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności projektów dofinansowywanych z funduszy UE, w szczególności w kontekście kościelnych osób prawnych, oraz zasady bezstronności państwa w finansowaniu religii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji parafii i celów projektu, ale ogólne zasady dotyczące kwalifikowalności i zasady bezstronności są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami instytucji religijnych a rygorystycznymi zasadami przyznawania funduszy unijnych, ilustrując złożoność relacji państwo-kościół w kontekście finansowym.
“Czy parafia może dostać unijne pieniądze na panele słoneczne? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1001/18 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2018-12-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grażyna Firek /sprawozdawca/ Inga Gołowska /przewodniczący/ Stanisław Grzeszek Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 308/19 - Postanowienie NSA z 2022-11-24 V SA/Wa 453/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-09-19 I GSK 398/19 - Wyrok NSA z 2019-04-25 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1460 art. 61 ust 8 pkt 2 Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.) Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. w L. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M. z dnia 27 lipca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu - skargę oddala - Uzasadnienie Instytucja Organizująca Konkurs tj. Urząd Marszałkowski Województwa M. , pismem z dnia 11 stycznia 2018r. ([...]) w wyniku oceny formalnej projektu pn. [...]poinformowała wnioskującą Parafię Rzymskokatolicką pw. Św. M. w L. (nr wniosku [...]), że przedstawione przedsięwzięcie, realizowane przez kościelną osobę prawną nie może uzyskać dofinansowania w ramach RPO WM 2014-2020,z uwagi na niezgodność takiego wsparcia z zapisami umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską oraz z aktami prawa krajowego. Zdaniem IOK, udzielenie wsparcia ze środków publicznych na realizację przedmiotowego projektu stanowi naruszenie zapisów art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską (dalej: Konkordat), podpisanego w W. w dniu 28 lipca 1993r. oraz ust. 1 art. 43 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP/ Wnioskodawca nie zgadzając z tym rozstrzygnięciem złożył protest. Zarząd Województwa M. pismem z dnia 21 marca 2018r. [...], w oparciu o art. 53 - 59 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, zapisów Podręcznika Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa M. na lata 2014-2020- wersja nr 4, stanowiącego załącznik do uchwały Nr 286/18 Zarządu Województwa M. z dnia 27 lutego 2018r. oraz regulaminu konkursu nr [...], 4 Oś Priorytetowa Regionalna polityka energetyczna, Działanie 4.1 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, Poddziałanie 4.1.1 Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych (dalej: Regulamin konkursu), protestu nie uwzględnił. Parafia Rzymskokatolicka pw. Św. M. w L. wniosła w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 r., I SA/Kr 393/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Zarządowi Województwa M. oraz zasądził od Zarządu Województwa M. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł. Sąd zwrócił uwagę, że jak wskazano w § 32 ust. 1 regulaminu konkursu wskazano, że procedura oceny projektów określona jest w Regulaminie prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014-2020, stanowiącym załącznik nr 5 do regulaminu konkursu. Przepis § 10 ust. 3 regulaminu stanowi, że "ocena formalna oraz merytoryczna (elementem której jest ocena finansowa) projektu dokonywana jest przez dwóch członków KOP (para oceniająca) w odniesieniu do każdego etapu oceny zgodnie z ich zakresem czynności lub przypisaną dziedziną. Pary oceniające dany projekt na poszczególnych etapach tworzą razem skład oceniający projekt." Pomimo powyższych zapisów regulaminu, ocena formalna została dokonana przez jedną osobę oceniającą, tym samym IOK nie tylko nie zastosowała się do wspomnianych powyżej zapisów regulaminu, ale w sposób oczywisty naruszyła przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, dokonując oceny w sposób nierzetelny, nie przestrzegając ustanowionych przez siebie reguł wyboru projektów. Po dokonaniu ponownej oceny Zarząd Województwa M. pismem z dnia 27 lipca 2018 r., [...] poinformował Parafię Rzymskokatolicką pw. Św. M. w L. , że projekt został oceniony negatywnie na etapie oceny formalnej ze względu na fakt niespełnienia kryterium: kwalifikowalność projektów. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem projektu jest wykonanie trzech sztuk instalacji fotowoltaicznych na potrzeby własne wnioskodawcy, na budynkach: kościoła, domu parafialnego i plebanii. We wniosku zwracano uwagę, że kościół prowadzony jest w celach społecznych i udostępniany wszystkim, odwiedzany jest przez turystów. W plebanii i domu parafialnym odbywają się wydarzenia społeczne i kulturalne związane z tematyką edukacyjną, psychologiczną, oświatową, wychowawczą, działa świetlica środowiskowa, instytucja zajmująca się zajęciami tanecznymi dla kobiet, grupa spotkań dla mam, chór mieszany, prowadzona jest także (przez ss. [...]) praca wychowawcza z dziećmi. Zdaniem IOK projekt nie spełnia kryterium kwalifikowalności. Jego przedmiot nie wpisuje się w wykaz przedsięwzięć realizowanych przez kościelne osoby prawne, które mogą być dofinansowane ze środków publicznych. Opisywana w części C, L formularza wniosku działalność prowadzona przez parafię np. chór, zgromadzenie sióstr jest co do zasady związana z praktykowaniem religii, jest organizowana w budynkach parafialnych oraz ma ona w przeważającej mierze charakter działalności niezinstytucjonalizowanej. Również zajęcia taneczne dla kobiet, spotkania mam, spotkania grupy młodzieżowej nie mogą zostać uznane za realizację celów wskazanych w Konkordacie. Samo prowadzenie świetlicy, które odbywa się "w salce za budynkiem kościoła i plebanii" (pkt C.1.2 wniosku) nie pozwala również na zakwalifikowanie jej do działalności oświatowo-wychowawczej we wskazanym we wniosku procencie (brak również informacji o jej funkcjonowaniu, godzinach otwarcia etc.). Co najważniejsze, wszystkie te działalności są działalnościami o charakterze pobocznym/dodatkowym w stosunku do podstawowego przeznaczenia budynków będących przedmiotem projektu tj. przeznaczenia na cele religijne oraz kultowe. We wniosku o dofinansowanie brak jest też jakichkolwiek informacji wskazujących na to, iż inwestycja ma na celu ochronę zabytkowych budynków oraz dóbr kultury. Zgodnie z zapisami wniosku, projekt ma na celu przede wszystkim zakup i montaż 3 instalacji fotowoltaicznych wytwarzających energię elektryczną, dzięki którym będzie możliwe m.in. zmniejszenie kosztów zakupu energii elektrycznej przez Parafię, redukcja emisji CO2. W przypadku gdyby wnioskodawca podjął próbę przekonania o realnym wpływie instalacji fotowoltaicznej będącej przedmiotem projektu na ochronę substancji zabytkowej, zrodziłoby to kolejne wątpliwości co do kwalifikowalności przedmiotowego zadania ze względu na fakt, iż w ramach RPO WM funkcjonuje Poddziałanie 6.1.1 Ochrona i opieka nad zabytkami, w ramach którego dofinansowaniu podlegają prace konserwatorskie i restauratorskie na obiektach zabytkowych, gdzie jako element towarzyszący projektu, dopuszczono dofinansowanie instalacji opartych na odnawialnych źródłach energii (pod warunkiem, iż instalacje te służą ochronie i ekspozycji zabytkowego obiektu). Nadto jako cele poddziałania 4.1.1 RPO WM 2014-2020 określono "wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii w finalnym zużyciu energii oraz zintegrowanie tych działań z rozwojem infrastruktury dystrybucyjnej. Interwencja obejmować będzie projekty zmierzające do wzrostu produkcji energii elektrycznej i ciepła pochodzących z odnawialnych zasobów energii poprzez realizację inwestycji w zakresie budowy lub przebudowy jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła. Rezultatem realizacji tych działań będzie przyczynienie się do wypełnienia celów zapisanych w pakiecie klimatyczno-energetycznym". Celem przedmiotowego działania nie jest zaś bezpośrednio ochrona obiektów zabytkowych. Ponadto budynki objęte niniejszym projektem nie są wpisane do rejestru zabytków. Parafia Rzymskokatolicka pw. Św. M. w L. wniosła w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie: - art. 22 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską poprzez jego błędną wykładnię w ten sposób, iż Departament uznał za działalność służącą celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym jedynie formy wskazane w art. 14 Konkordatu i art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego pomimo otwartego charakteru tych normatywnych wyliczeń oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że organ nie potraktował działalności skarżącej objętej tym przepisem na równi z działalnością Państwa; - art. 14 Konkordatu w zw. z art. 39 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej poprzez "błędną wykładnię w ten sposób, że Departament potraktował wyliczenia wskazane w tych przepisach, jako katalogi zamknięte i niewłaściwie zinterpretował ich treść, odmawiając działaniom skarżącej charakteru działalności służącej celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym"; - art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 poprzez dokonanie oceny w sposób sprzeczny z zasadą niedyskryminacji i negatywną ocenę wniosku na etapie formalnym wyłącznie z powodu statusu skarżącej, jako kościelnej osoby prawnej; - art. 43 w zw. z art. 41 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niewłaściwą wykładnię w ten sposób, że Departament rozszerzył zastosowanie tych przepisów poza działalność dotyczącą budownictwa oraz wykluczył jakiekolwiek wsparcie działań kościelnych osób prawnych na podstawie tych przepisów; - art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia zabytku i uznanie go za synonim dobra kultury; - art. 43 ust. 3 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament odmówił udzielenie wsparcia na utrzymanie dóbr kultury w postaci kościoła parafialnego oraz poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia dobro kultury, zawężające je do odmiennego pojęcia ustawowego zabytku; - art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie wziął pod uwagi ustalonej praktyki instytucji zarządzających i nie dokonał oceny wniosku w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając wnioskodawcom równy dostąp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania; - art. 37 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, że Departament nie oparł oceny na tekście regulaminu i stosował go w sposób wzajemnie sprzeczny. Wskazując na powyższe wniesiono o stwierdzenie, że ocena projektu przez organ została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014r., poz. 1146 ze zm.), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art. 64 ustawy z o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Na wstępie zaznaczyć trzeba, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. w niniejszej sprawie ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z dnia 12 czerwca 2018 r., I SA/Kr 393/18 wiązało organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Nie budzi wątpliwości, że wskazania, wynikające z powołanego wyroku zostały zrealizowane. Istotą zaleceń było to, aby dokonując ocenę formalną wniosku sporządziły dwie osoby. Wskazane zalecenie zostało wykonane. Znaczna część zarzutów oparta jest na twierdzeniu, że negatywna ocena formalna wniosku została dokonana w warunkach dyskryminacji podmiotowej Parafii Rzymskokatolickiej pw. Św. M. w L. . Zarzuty sformułowane w petitum skargi i towarzysząca im argumentacja mają w istocie charakter komplementarny i stanowią próbę wykazania, że w sposób niezgodny z prawem parafia została pozbawiona możliwości dofinansowania planowanego przedsięwzięcia. Ramy prawne przyznawania środków z funduszy europejskich, które determinują i delimitują możliwość udzielenia wsparcia finansowego (pomocy państwa określonemu beneficjentowi) wyznaczają przepisy rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320-469), ustawa z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1460 ze zm.). Nie są to jedyne przepisy prawa, które winny być brane pod uwagę bowiem strona skarżąca z uwagi na swoją specyfikę funkcjonuje także w dodatkowym otoczeniu normatywnym, od którego w realiach sprawy nie można abstrahować. Skarżąca jest parafią rzymskokatolicką zatem reprezentuje określoną wspólnotę konfesyjną funkcjonującą w określonych reżimach prawnych wynikających z ustawy z 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, umowy międzynarodowej, bilateralnej tj. Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 28 lipca 1993r. podpisanego w Warszawie oraz Kodeksu prawa kanonicznego (Kan.1281 CIC- Codex Iuris Canonici auctoritae Joannis Pauli PP II promulgates Acta Apostolicae Sedis Roma 75 (1983) pars II). Osobowość prawna parafii rzymskokatolickiej potwierdzona została także w orzecznictwie (wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 2004r., IV CK 108/03). Ramy prawne istnienia i funkcjonowania Kościoła Katolickiego w Polsce określają m.in.: Konstytucja, ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, i wreszcie Konkordat. Badając zasadność przedstawionych zarzutów trzeba przyznać racje organom, iż oceniając wniosek o dofinasowanie uwzględniły prawne możliwości udzielania pomocy Kościołowi Katolickiemu przez państwo wynikające w swym zasadniczym zrębie z treści Konkordatu. Z tą regulacją prawną korespondują przepisy ustawy zasadniczej a w szczególności art. 25 Konstytucji, który statuuje zasadę bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych. Zasada bezstronności władz publicznych wyznacza granice działania władzy publicznej we wszystkich sferach życia w tym także w sferze finansowej. Finansowanie (współfinansowanie) wspólnoty konfesyjnej nie może być formą opowiadania się państwa po stronie określonej religii. Przyznanie środków finansowych ma charakter nieuzasadnionego przywileju i może być uznane za formę ingerencji państwa w działalność wspólnoty konfesyjnej. Co więcej, w art. 10 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, przyjęto zasadę, że państwo nie dotuje i nie subwencjonuje działalności Kościoła i związków wyznaniowych. Regulacje prawne dotyczące finansowania działalności instytucji wyznaniowych (np. ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Fundusz Kościelny) są elementem stosunków między państwem a wspólnotami religijnymi. W przedmiotowej sprawie, kwestie źródeł finansowania działalności Kościoła Katolickiego w Polsce reguluje właśnie art. 22 Konkordatu. Zgodnie z tym przepisem, działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez kościelne osoby prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe. Przenosząc powyższe wywody na grunt sprawy poddanej osądowi, w punkcie wyjścia należy przypomnieć-co z uwagi na zarysowane kontrowersje między stronami jest istotne- że skarżąca parafia złożyła wniosek o dofinansowanie projektu przedsięwzięcia pn. ,, [...] " złożonego w ramach konkursu nr [...] Konkurs ten odnosił się do regionalnej polityki energetycznej, zarządzania wykorzystywaniem odnawialnych źródeł energii a konkretnie rozwojem infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie, występując jako parafia, na swoje potrzeby własne. W kontekście zarzutów skargi, należy podkreślić, że nie składała wniosku jako kościelna osoba prawna prowadząca w zorganizowanej formie działalność charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną itp. Nie występowała w tym charakterze. Parafia jest najmniejszą jednostką administracyjną zarządzaną przez proboszcza. Przejawy aktywności skarżącej w sferze charytatywno-opiekuńczej czy oświatowo-wychowawczej nie stanowią podstawowego celu jej funkcjonowania lecz mają charakter akcesoryjny w stosunku do zasadniczego zadania tj. sprawowania kultu religijnego. Parafia wymieniła we wniosku posiadane obiekty: kościół, plebanię, dom pielgrzyma, ogród, ołtarz, kaplica czyli obiekty pozwalające na sprawowanie praktyk religijnych. Parafia nie prowadzi domu opieki, zakładu opiekuńczego, domu samotnej matki itp. Trudno zatem zakwalifikować opisane we wniosku działania jako działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wychowawczym o których mowa w art. 22 Konkordatu. Parafia nie podała by wymienione ,,aktywności" w obszarze charytatywno-opiekuńczym czy humanitarnym miały charakter multiwyznaniowy, względnie bezwyznaniowy. Odnosząc się do kwestii ochrony dóbr kultury, wykładni pojęcia "dobro kultury" i "zabytek" organ prawidłowo skonstatował, że dokumentacja aplikacyjna skarżącej nie wskazuje na to by planowane działania wynikające z jej wniosku były nakierowane i dedykowane ochronie zabytkowej substancji kościoła w L. czy pozostałych obiektów parafialnych. Ze sformułowania ,,budowa instalacji fotowoltaicznej dla potrzeb Parafii p.w. św. M. w L. " nie można wyprowadzić wniosku, iż stanowi ona ,,ochronę dóbr kultury" nawet w najszerszym, obejmującym nie tylko zabytki tego słowa znaczeniu. Celem projektu było obniżenie kosztów energii elektrycznej oraz redukcja emisji CO2. Natomiast z wniosku czy nawet skargi nie wynika, aby instalacja fotowoltaiczna, ze względu na jakieś swoje szczególne właściwości miała się w jakiś sposób przyczynić do ochrony zabytków czy zachowania dóbr kultury. Wypada też zauważyć, że dopuszczenie możliwości sfinansowania/dofinansowania wniosków wspólnot wyznaniowych wiąże się z poddaniem tychże kontroli, w zakresie wydatkowania uzyskanych środków w sposób zgodny z celem przyznania dofinansowania co w połączeniu z zasadą autonomii kościołów i innych związków wyznaniowych może być problematyczne. Całokształt okoliczności sprawy pozwala zatem na przyjęcie, że wniosek parafii został oceniony zgodnie z przepisami prawa. Samo przekonanie skarżącej o słuszności jej stanowiska nie jest jednak wystarczające do uznania, że przy ocenie wniosku naruszono prawo. Argumentacja zawarta w kartach oceny nie jest dowolna, bowiem skrupulatnie odnosi się do przedłożonego wniosku aplikacyjnego. Ponadto jest ona wyczerpująca, przekonująca, spójna i logiczna, a przy tym uzasadniona zgodnie z ustalonymi w ramach konkursu kryteriami oceny oraz obiektywnymi regułami wiedzy. Ponieważ ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI