I SA/Ke 98/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2023-06-29
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowaARiMRsuszaszacowanie szkódprodukcja zwierzęcaprodukcja roślinnasystem identyfikacji i rejestracji zwierzątrozporządzeniewsparcie rodzinyutrata płynności finansowej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej z powodu nieprawidłowego oszacowania szkód spowodowanych suszą, które nie uwzględniało posiadanych zwierząt.

Rolnik T. L. złożył skargę na decyzję odmawiającą mu przyznania pomocy finansowej z powodu szkód spowodowanych suszą. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że wniosek o oszacowanie szkód nie uwzględniał posiadanych przez rolnika zwierząt, co było wymogiem formalnym zgodnie z rozporządzeniem. Rolnik argumentował, że zwierzęta nabył po złożeniu wniosku i że nie miały one wpływu na szkody w produkcji roślinnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość stanowiska organów administracji.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika T. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych suszą w 2022 r. Głównym powodem odmowy było nieprawidłowe oszacowanie szkód, które nie uwzględniało posiadanych przez rolnika zwierząt (2 sztuki bydła) na dzień 25 października 2022 r., zgodnie z danymi z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Rolnik twierdził, że zwierzęta nabył po złożeniu wniosku o oszacowanie szkód i że nie prowadził produkcji zwierzęcej w tym okresie, a szkody dotyczyły wyłącznie produkcji roślinnej. Sąd administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organy administracji. Sąd podkreślił, że wniosek o oszacowanie szkód powinien zawierać informacje o wszystkich posiadanych zwierzętach, nawet jeśli nie dotyczyły one szkód, a pominięcie tej produkcji prowadzi do nierzetelnego oszacowania strat w całym gospodarstwie. Sąd wskazał, że ocena wniosku odbywa się na dzień jego złożenia, a rolnik ma obowiązek dołożenia należytej staranności przy jego wypełnianiu. Odmówiono przeprowadzenia dodatkowych dowodów z uwagi na ograniczenia postępowania sądowo-administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieujawnienie posiadanych zwierząt w kalkulacji oszacowania szkód, które były uwzględnione w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt na dzień składania wniosku, stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy, ponieważ prowadzi do nierzetelnego oszacowania strat w całym gospodarstwie.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że wniosek o oszacowanie szkód musi zawierać informacje o wszystkich posiadanych zwierzętach, zgodnie z rozporządzeniem. Pominięcie produkcji zwierzęcej, nawet jeśli nie dotyczyły jej szkody, uniemożliwia prawidłowe obliczenie średniej rocznej produkcji rolnej dla całego gospodarstwa, co jest podstawą do przyznania pomocy. Rolnik ma obowiązek dołożenia należytej staranności przy wypełnianiu wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 13zs ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa warunki udzielania pomocy finansowej w zakresie wsparcia rodziny zagrożonej utratą płynności finansowej z powodu szkód spowodowanych suszą, które zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji.

Pomocnicze

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 13x ust. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Opisuje generowanie protokołu oszacowania szkód za pomocą publicznej aplikacji po złożeniu wniosku przez producenta rolnego.

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 13x ust. 9 pkt 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Wskazuje, że wniosek o oszacowanie szkód zawiera informacje o liczbie zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie rolnym, zgodne z rejestrem zwierząt gospodarskich oznakowanych.

Dz.U. 2023 poz. 259 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2023 poz. 259 art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów.

Dz.U. 2023 poz. 259 art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada zaskarżone orzeczenie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem administracji.

Dz.U. 2023 poz. 259 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 10a § ust. 1a pkt 2

Dotyczy rozpatrywania materiału dowodowego w postępowaniach przed ARiMR.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

Kodeks karny art. 297 § § 1

Dotyczy skutków prawnych złożenia fałszywego oświadczenia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący zarzucił naruszenie art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o ARiMR poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, błędne uznanie, że kalkulacja szkód została sporządzona nieprawidłowo oraz że skarżący nie uwzględnił produkcji zwierzęcej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie § 13zs ust. 1 rozporządzenia poprzez odmowę przyznania pomocy finansowej, mimo spełnienia przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

Pominięcie którejkolwiek z upraw czy produkcji zwierzęcej nie daje prawdziwego wyniku szacowania strat z całego gospodarstwa, w związku z powyższym prowadzi do odmowy przyznania pomocy. Z punktu widzenia oceny wniosku o oszacowanie szkód, w dniu 25 października 2022 r. skarżący posiadał dwie sztuki bydła. To na stronie ciąży obowiązek złożenia prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku. Prawo do uzyskania płatności rolniczych nie jest podmiotowym prawem konstytucyjnym.

Skład orzekający

Mirosław Surma

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Banach

sędzia

Magdalena Stępniak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy finansowej ARiMR w przypadku szkód spowodowanych suszą, zwłaszcza w kontekście obowiązku uwzględniania wszystkich rodzajów produkcji rolnej (roślinnej i zwierzęcej) w kalkulacji szkód oraz staranności przy wypełnianiu wniosków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia ARiMR i stanu faktycznego związanego z posiadaniem zwierząt w dniu składania wniosku. Może mieć zastosowanie do podobnych spraw dotyczących pomocy finansowej ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym, ponieważ dotyczy szczegółowej interpretacji przepisów dotyczących pomocy finansowej i obowiązków rolników. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Rolnik stracił unijną pomoc przez bydło? Sąd wyjaśnia, dlaczego liczy się każdy szczegół we wniosku.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 98/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Magdalena Stępniak
Mirosław Surma /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par 13zs i par 13x ust. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 106 par 3, art. 133 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (organ odwoławczy) decyzją z 17 stycznia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Busku-Zdroju (organ pierwszej instancji) z 6 grudnia 2022 r. nr [...] odmawiającą T. L. przyznania pomocy finansowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że 25 listopada 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Busku- Zdroju wpłynął wniosek T. L. o udzielenie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Organ pierwszej instancji odmówił jej przyznania wskazując, że dokument oszacowania szkód nie zawierał danych o posiadanych zwierzętach. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioski o udzielenie pomocy rozpatrywane są w oparciu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015 poz. 187, ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Z § 13x ust. 9 pkt 6 rozporządzenia wynika, że wniosek o oszacowanie szkód zawiera informacje o liczbie zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie rolnym, a w przypadku gdy dany gatunek jest objęty przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2021 r. poz. 1542, ze zm.), zgodnej z liczbą zwierząt wpisanych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w ustawie o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Z posiadanych przez organy danych zawartych w Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt wynika, że na dzień składania wniosku o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy, tj. na dzień 25 października 2022 r., T. L. posiadał zwierzęta - 2 sztuki bydła, których nie uwzględnił w produkcji zwierzęcej podczas szacowania strat, pomimo jej prowadzenia w 2022 r. W przypadku, gdy nie podano danych o produkcji zwierzęcej, a wiadomym jest że jest ona prowadzona, to szacowanie w zakresie określenia procenta szkód w średniej rocznej produkcji rolnej z całego gospodarstwa nie odzwierciedla faktycznego procenta szkód w gospodarstwie. Pominięcie którejkolwiek z upraw czy produkcji zwierzęcej nie daje prawdziwego wyniku szacowania strat z całego gospodarstwa, w związku z powyższym prowadzi do odmowy przyznania pomocy.
Strona wraz z odwołaniem wniosła trzy oświadczenia sprzedających, potwierdzające zakup bydła w dniu 25 października 2022 r. w godzinach popołudniowych. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom strony zawartych w odwołaniu i dostarczonych oświadczeniach, z uwagi na rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w IRZ, a datami i liczbą zakupionych zwierząt. Według danych z IRZ, na dzień składania kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022, czyli na dzień 25 października 2022 r. strona była w posiadaniu 2 sztuk bydła, a nie jak deklaruje w dołączonych oświadczeniach sprzedających, zakupiła w tym dniu 3 sztuki bydła.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że organy AR i MR nie odpowiadają za oszacowanie strat w gospodarstwie. Zgodnie z przepisami rozporządzenia, to strona sama z własnej inicjatywy występuje w formie elektronicznej o oszacowanie strat w gospodarstwie i wypełnia dane dotyczące gospodarstwa, więc to na stronie ciąży obowiązek podania prawidłowych danych dotyczących oszacowania strat. Organy Agencji nie są właściwe do oceny, jaki wpływ na procent szkód w gospodarstwie mają posiadane przez stronę zwierzęta, natomiast związane są przedstawioną przez T. L. kalkulacją z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie. Natomiast błędnie oszacowany procent szkód w przedstawionym dokumencie skutkuje odmową przyznania pomocy.
Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania pomocy. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.
Na powyższą decyzję T. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 10a ust. 1a pkt 2) ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym uznaniem, że:
a/ kalkulacja z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 r. została błędnie sporządzona, ponieważ nie obejmowała danych z całego gospodarstwa rolnego, podczas gdy skarżący we wniosku o oszacowanie szkód podał dane z całego gospodarstwa rolnego, według stanu na moment podpisania wniosku Profilem Zaufanym, a zatem kalkulacja została sporządzona w sposób prawidłowy, bowiem obejmowała dane z całego gospodarstwa rolnego;
b/ skarżący nie uwzględnił produkcji zwierzęcej podczas szacowania strat, pomimo jej prowadzenia w 2022 r., podczas gdy skarżący na moment podpisania wniosku o oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym nie prowadził produkcji zwierzęcej;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy - co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to § 13zs ust. 1 rozporządzenia poprzez odmowę przyznania skarżącemu pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym skarżącego w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, tj. suszy, podczas gdy ziściły się przesłanki do przyznania tej pomocy, bowiem skarżącemu w wyniku suszy i doznanych szkód w uprawach rolnych w 2022 r. zagrażała utrata płynności finansowej, a zatem skarżącemu powinna zostać przyznana pomoc finansowa.
Wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. wydruku informacji ze strony internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na fakt: wysokości współczynnika korygującego i wysokości rzeczywistej pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi (pkt 5); dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na fakt: podania we wniosku o oszacowanie szkód informacji zgodnych ze stanem faktycznych, nieprowadzenia w dniu 25 października 2022 r. przed złożeniem wniosku o oszacowanie szkód produkcji zwierzęcej, daty i okoliczności nabycia dwóch sztuk bydła w dniu 25 października 2022 r. oraz istnienia podstaw do przyznania pomocy finansowej (pkt 6); dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, tj.: K. W. na fakt: daty złożenia przez skarżącego wniosku o oszacowanie szkód oraz daty i okoliczności nabycia przez skarżącego dwóch sztuk bydła w dniu 25 października 2022 r.; G. W. na fakt: daty i okoliczności nabycia przez skarżącego jednej sztuki bydła w dniu 25 października 2022 r. w godzinach popołudniowych; J. B. na fakt: daty i okoliczności nabycia przez skarżącego jednej sztuki bydła w dniu 25 października 2022 r. w godzinach popołudniowych (pkt 7).
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wniosek o oszacowanie szkód został przez niego złożony rano w dniu 25 października 2022 r. Następnie skarżący tego samego dnia, jednakże w godzinach popołudniowych - co potwierdzają oświadczenia znajdujące się w aktach sprawy - nabył dwie sztuki bydła. W momencie składania wniosku o oszacowanie szkód skarżący nie był właścicielem żadnych zwierząt. Z chwilą złożenia wniosku, tj. podpisania go Profilem Zaufanym, skarżący nie mógł wprowadzić do niego zmian, co oznacza, że ujawnienie zakupionych zwierząt we wniosku nie było już możliwe. Z uwagi na to sporządzony w oparciu o dane wskazane we wniosku dokument oszacowania szkód odzwierciedlał w pełni łączną wysokość szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego, według kwoty obniżenia dochodu z produkcji.
Nawet gdyby skarżący był właścicielem dwóch sztuk bydła w dniu 25 października 2022 r., przed złożeniem wniosku o oszacowanie, to w żaden sposób fakt ten nie wpływałby na oszacowanie szkód w gospodarstwie rolnym. Skarżący żadnych szkód w produkcji zwierzęcej nie doznał. W wyniku suszy doznał szkód wyłącznie w uprawach rolnych i to nie w okresie kiedy został złożony wniosek (jesień), lecz kilka miesięcy wcześniej (wiosna i lato). Tym samym brak danych w dokumencie oszacowania szkód o posiadanych zwierzętach nie miałby wpływu na wyliczenie procentu poniesionych strat w średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym.
Skarżący wskazał na wewnętrzną sprzeczność stanowiska organu odwoławczego, który z jednej strony twierdzi, że organy nie są właściwe do oceny, jaki wpływ na procent szkód w gospodarstwie mają posiadane przez strony zwierzęta, z drugiej jednak strony stwierdza, że procent szkód był błędnie oszacowany, co oznacza, że organ dokonał oceny wpływu posiadanych zwierząt na procent szkód.
Oszacowane szkody w gospodarstwie rolnym skarżącego na skutek suszy w 2022 r. wyniosły [...] zł, tj. 10.55% średniej rocznej produkcji, a zatem spełnione zostały wymogi przyznania pomocy, tj. wystąpienie szkód wynoszących co najmniej 1% średniej rocznej produkcji rolnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", odmówił przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącego i opisanych w skardze w punktach od 5 do 7.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy administracji przyjęto za podstawę rozważań sądu.
Spór w sprawie dotyczy konsekwencji braku uwzględnienia przez stronę - w kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 - produkcji zwierzęcej. Organ stwierdził, że strona w ww. kalkulacji nie uwzględniła 2 sztuk bydła, których była posiadaczem 25 października 2022 r. zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji zwierząt, a do czego była zobowiązana. Ustalenie to stało się podstawą odmowy przyznania pomocy. W ocenie natomiast skarżącego, nie był on zobowiązany do podania w kalkulacji liczby zwierząt, ponieważ w dniu 25 października 2022 r., w momencie podpisywania wniosku nie prowadził produkcji zwierzęcej, nie posiadał zwierząt, które zakupił dopiero w godzinach późniejszych tego dnia.
Sąd potwierdza prawidłowość stanowiska organu administracji.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił § 13zs rozporządzenia. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 tego przepisu, w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w 2022 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji, o której mowa w § 13x ust. 6.
Z § 13x ust. 6 rozporządzenia wynika, że protokół oszacowania szkód jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w ust. 1, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód. Zgodnie z treścią § 13x ust. 9 pkt 6 rozporządzenia wniosek o oszacowanie szkód zawiera informacje o liczbie zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie rolnym, a w przypadku gdy dany gatunek jest objęty przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 1149 i 1824 oraz z 2020 r. poz. 300), zwanej dalej "ustawą o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt" - zgodnej z liczbą zwierząt wpisanych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w ustawie o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Zgodnie zaś z §13zs ust. 8 rozporządzenia, wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, wynosi:
1) [...] zł - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1:
a) pkt 1, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, lub
b) pkt 2, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo
2) [...] zł - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1:
a) pkt 1, wynoszą nie więcej niż 30% i nie mniej niż 1% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1 lit. a, lub
b) pkt 2, wynoszą nie więcej niż 30% i nie mniej niż 1% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1 lit. b.
Z powyższego wynika, że do obliczenia wyniku szacowania strat potrzebne są dane w zakresie średniej rocznej produkcji rolnej. Średnia produkcja rolna dotyczy natomiast danych z całego gospodarstwa, tj. produkcji roślinnej i zwierzęcej. Pod pojęciem produkcji rolnej należy rozumieć uzyskiwanie produktów w stanie nieprzetworzonym, pochodzącym z uprawy (produkty roślinne), chowu lub hodowli (produkty zwierzęce). Pominięcie którejkolwiek z upraw czy produkcji zwierzęcej nie daje prawdziwego wyniku szacowania strat z całego gospodarstwa, w związku z powyższym prowadzi do odmowy przyznania pomocy.
W sprawie organ ustalił, że przedstawiona przez skarżącego kalkulacja z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 r. została nieprawidłowo (nierzetelnie) sporządzona, ponieważ nie obejmowała danych z całego gospodarstwa, które są konieczne do obliczenia średniej rocznej produkcji rolnej. Na podstawie zawartych w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt organ ustalił bowiem, że na dzień składania wniosku o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy, tj. na dzień 25 października 2022 r., skarżący posiadał 2 sztuki bydła, jednak nie uwzględnił ich podczas szacowania strat.
W ocenie sądu, nie zmieniają ustaleń organu twierdzenia skarżącego, że wniosek wypełniał w godzinach porannych 25 października 2022 r., a bydło kupił po południu tego dnia. Z punktu widzenia oceny wniosku o oszacowanie szkód, w dniu 25 października 2022 r. skarżący posiadał dwie sztuki bydła. Ocena ta jest bowiem dokonywana na dzień złożenia wniosku. Z formalnego punktu widzenia, nie ma bowiem możliwości oceny stanu posiadania w ujęciu godzinowym. Innymi słowy, organ na podstawie ww. rozporządzenia dokonał konfrontacji złożonego wniosku z danymi dziennymi zawartymi w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt i nie miał żadnych prawnych podstaw do czynienia ustaleń godzinowego przebiegu stanu posiadania przez wnioskodawcę zwierząt. Dokonał analizy wniosku na dzień 25 października 2022 r. i wykazała ona, że skarżący był w tym dniu właścicielem zwierząt, których nie ujął we wniosku. Weryfikacja wykazała zatem, że wniosek nie został wypełniony zgodnie ze stanem faktycznym. Tymczasem postępowanie w sprawach dotyczących przyznania pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w 2022 r. w gospodarstwie rolnym szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, zgodnie z § 13zs ust. 3 rozporządzenia ma charakter wnioskowy. Oznacza to, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym przez niego we wniosku. Wniosek o przyznanie pomocy zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z pomocą, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim znajomość warunków otrzymania przedmiotowej pomocy. Tym samym, to na stronie ciąży obowiązek złożenia prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku. Dane zawarte we wniosku mają umożliwiać weryfikację ich prawdziwości. Obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności. To wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o posiadanych zwierzętach oraz decyduje o treści wniosku, który podpisuje i składa w Agencji. W niniejszej sprawie, strona składając wniosek oświadczyła, że zna zasady przyznawania pomocy, jednocześnie potwierdzając, że została pouczona o skutkach prawnych złożenia fałszywego oświadczenia z art. 297 § 1 Kodeksu karnego.
Wbrew twierdzeniom skargi, organ nie naruszył przepisów art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji, przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepis ten stanowi, że jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Oznacza to, że w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady, stronie. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Jak już wyżej podniesiono, organ oceniał treść wniosku w ramach zakreślonych przepisami rozporządzenia, porównując jego treść z danymi zawartymi w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Nie miał żadnych podstaw prawnych ku temu, aby czynić ustalenia, czy na godzinę złożenia wniosku skarżący rzeczywiście nie był jeszcze posiadaczem sztuk bydła.
Należy przy tym zauważyć, że rolnik podaje przy tym każdą liczbę posiadanych zwierząt na dzień sporządzenia wniosku, nawet jeżeli szkody nie obejmują zwierząt. Dlatego zarzut skargi, że żadnych szkód w produkcji zwierzęcej nie poniósł, nie może odnieść skutku. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie podaje danych o produkcji zwierzęcej, którą prowadzi, szacowanie w zakresie określenia procenta szkód w średniej rocznej produkcji rolnej z całego gospodarstwa nie odzwierciedla faktycznego procenta szkód w gospodarstwie.
Prawo do uzyskania płatności rolniczych nie jest podmiotowym prawem konstytucyjnym. Wynika z przepisów krajowych i unijnych. Wymaga od beneficjentów tych płatności profesjonalnej wiedzy, w tym zasad dotyczących przyznawania pomocy, z której mogą, ale nie muszą korzystać. Nakłada to na nich również obowiązki w zakresie proceduralnej staranności, w których wypełnianiu nie mogą ich zastąpić organy państwa. Rolnik, składając wniosek o płatności składa oświadczenie o znajomości prawa i reguł związanych z przyznawaniem płatności. Rodzi to konsekwencje w postaci uznania, także przez organy, że jego autor zna prawo i reguły dotyczące uzyskiwania płatności. Instytucje takie jak Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mają służyć pewną pomocą rolnikom, ale tylko o tyle, o ile jednoznacznie o taką pomoc się zwracają (por. wyrok NSA z 17 października 2019 r., sygn. akt I GSK 500/19; wyrok dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zawarty w skardze wniosek dowodowy. Należy bowiem wyjaśnić, że co do zasady, nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., stanowiący, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. Sąd nie może przeprowadzić zatem dowodów ze źródeł osobowych, w tym zeznań świadków. Jeśli zaś chodzi o przeprowadzenie dowodu z wydruku informacji ze strony internetowej Agencji o zasadach przyznawania pomocy należy stwierdzić, że podstawy procedowania i zasady przyznawania pomocy zawarte zostały w prawidłowo powołanych przez organ aktach prawnych. To zaś powoduje, że informacje ze strony Agencji nie noszą przymiotu "niezbędności", o którym mowa w powołanym przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a. W związku z tym sąd odmówił przeprowadzenia tych dowodów.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI