I SA/Ke 82/25

I SA/Ke 82/25 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 6 i § 3,  art. 64b § 1 ,  art. 64a, art. 64c, art. 50 par.1, par.2, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 6, par.3, art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak po rozpoznaniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 7 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić Wójtowi Gminy Obrazów kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od sprzeciwu.
Uzasadnienie
Decyzją 7 lutego 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez S. (S. ) – Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium), uchyliło decyzję W. O. (Wójt) z dnia 31 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oraz przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Kwestionując powyższą decyzję, Wójt wniósł od niej sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego odrzucenie z uwagi na wywiedzenie go przez podmiot do tego nieuprawniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprzeciw, jako niedopuszczalny, należało odrzucić.
Stosownie do treści art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Zgodnie natomiast z art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.).
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skarg oraz sprzeciwów poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności ich wniesienia. Skarga i sprzeciw są dopuszczalne, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, wniesie je uprawniony podmiot, oraz gdy spełniają wymogi formalne
i zostały złożone w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze bądź sprzeciwowi dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do ich odrzucenia.
Stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Treść powołanej regulacji wskazuje, że prawo do wniesienia skargi (sprzeciwu) do sądu administracyjnego mają dwie kategorie podmiotów. Pierwszą stanowią te, którym przedmiotowe uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Natomiast druga kategoria to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi (sprzeciwu) w cudzej sprawie ze względu na konieczność obrony również obiektywnego porządku prawnego.
W realiach niniejszej sprawy sprzeciw został wniesiony przez W. O., który występował jako organ I instancji, na podstawie art. 61 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ administracji publicznej, który na mocy przepisów prawa został w sprawie powołany do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1982 r., sygn. akt SA/Gd 165/82, ONSA 1982/1/49). "Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi (sprzeciwu) do sądu administracyjnego. Przedmiot sprawy rozstrzyganej decyzją nie dotyczy interesu prawnego tego organu, gdyż nie działa on jako nosiciel tegoż w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje" (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, LEX nr 197511).
Także w doktrynie podkreśla się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 240-241). Zatem postępowanie może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie nadawałoby temu organowi, w zależności od etapu załatwiania sprawy indywidualnej, dwojakie uprawnienia – raz organu wydającego akt administracyjny, innym razem zaś strony postępowania. Złożenie skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84; OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego - OSP 1986, z.2, poz. 26).
W związku z tym podkreślić należy, że organy administracji publicznej nie mają uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest również właściwe do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 915/05, LEX nr 194664).
Reasumując wskazać należy, że w niniejszej sprawie sprzeciw złożył organ, który wydał decyzję w I instancji, tj. podmiot, który nie posiada przymiotu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych względów sprzeciw Wójta należy ocenić jako niedopuszczalny.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl zaś art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3, w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Zwrot wpisu od sprzeciwu w punkcie 2 sentencji postanowienia uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.