I SA/Łd 145/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, uznając ją za prawidłową i nieuzasadniającą zarzutu nadmiernej uciążliwości.
Skarżący W. R. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego. Skarżący podnosił, że środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy ze względu na jego trudną sytuację finansową i zdrowotną. Sąd administracyjny uznał jednak, że czynność egzekucyjna została przeprowadzona prawidłowo, a zajęcie rachunku bankowego nie było nadmiernie uciążliwe, zwłaszcza że w chwili zajęcia na koncie nie było środków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Czynność ta polegała na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego. Skarżący argumentował, że zastosowany środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną (przewlekłe choroby układu krążenia) oraz rodzinną. Wskazywał, że jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura, która została zajęta, a także oczekuje na zasądzenie znacznej kwoty odszkodowania od Sądu Okręgowego. Organy administracji obu instancji uznały jednak, że czynność egzekucyjna została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zajęcie rachunku bankowego jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że ustawa przewiduje mechanizmy ochrony minimum egzystencji, a sama trudna sytuacja materialna i zdrowotna nie przesądza o nadmiernej uciążliwości środka. Sąd zaznaczył również, że skarżący nie wykazał istnienia innych, mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, które organ mógłby zastosować. W związku z tym, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie stanowi zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, nawet w sytuacji trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej zobowiązanego, jeśli organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami i nie miał możliwości zastosowania innego, mniej uciążliwego środka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje mechanizmy ochrony minimum egzystencji, a sama trudna sytuacja materialna i zdrowotna nie przesądza o nadmiernej uciążliwości środka. Ponadto, skarżący nie wykazał, że organ miał możliwość zastosowania innego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 54 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, gdy zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 80 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa sposób dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
u.p.e.a. art. 80 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa moment dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
u.p.e.a. art. 80 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa obowiązek zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada poszanowania minimum egzystencji zobowiązanego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a-c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność egzekucyjna (zajęcie rachunku bankowego) została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa. Zajęcie rachunku bankowego nie jest środkiem nadmiernie uciążliwym, nawet w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej zobowiązanego. Skarżący nie wykazał istnienia innych, mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, które organ mógłby zastosować.
Odrzucone argumenty
Zajęcie rachunku bankowego było zbyt uciążliwe ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną skarżącego. Organ egzekucyjny nie zastosował zasady stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 7 k.p.a., nie uwzględniając słusznego interesu zobowiązanego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazuje, że skarga na czynność egzekucyjną uregulowana została w art. 54 § 1 i nast. u.p.e.a. Sąd uznał, że brak było podstaw aby stwierdzić jakiekolwiek nieprawidłowości w podjętej przez organ egzekucyjny czynności dokonanej w związku z działaniami zmierzającymi do zastosowania środka egzekucyjnego, które zostały przeprowadzone zgodnie z zapisem art. 80 u.p.e.a. Sąd stwierdza, że kwestia ta została wyczerpująco wyjaśniona w postanowieniach organów obu instancji. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego, która to została wskazana w skardze na czynność egzekucyjną, w zażaleniu oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w u.p.e.a. przewidziane zostały instrumenty prawne chroniące zobowiązanego przed pozbawieniem go środków do życia, czego wyrazem jest zasada poszanowania minimum egzystencji (art. 8 u.p.e.a.).
Skład orzekający
Wiktor Jarzębowski
przewodniczący
Agnieszka Krawczyk
członek
Grzegorz Potiopa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości stosowania zajęcia rachunku bankowego jako środka egzekucyjnego w administracji, nawet w obliczu trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej zobowiązanego, o ile organ działał zgodnie z prawem i nie miał możliwości zastosowania mniej uciążliwego środka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z egzekucją administracyjną. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów, lecz potwierdza utrwalone stanowisko sądów w zakresie stosowania środków egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – możliwości kwestionowania środków egzekucyjnych ze względu na ich uciążliwość. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i podatkowym.
“Czy zajęcie rachunku bankowego zawsze jest zbyt uciążliwe? Sąd wyjaśnia granice ochrony dłużnika w egzekucji administracyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 145/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-05-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Krawczyk Grzegorz Potiopa /sprawozdawca/ Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 7 § 2, art. 54 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Dnia 9 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 1001-IEE.7192.45.2023.3.JS w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Łd 145/24 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 19 grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej także: DIAS), po rozpatrzeniu zażalenia W. R. (dalej także: strona, zobowiązany lub skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew (dalej także: NUS) z dnia 5 lipca 2023 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] w W.. Zgodnie z aktami sprawy NUS prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: z 20 września 2019 r. nr [...], z 17 grudnia 2019 r. nr [...], z 20 sierpnia 2020 r. nr [...], z 20 sierpnia 2020 r. nr [...], z 20 sierpnia 2020 r. nr [...], z 23 czerwca 2021 r. nr [...]. W oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew - przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego OGNIVO - zajął zawiadomieniem z 8 maja 2023 r. nr [...] w banku [...]. w W.. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 30 maja 2023 r. Odpisy tytułów wykonawczych: nr [...] zobowiązany otrzymał 20 września 2019 r., nr [...] zobowiązany otrzymał 2 września 2020 r., nr [...] zobowiązany otrzymał 2 września 2020 r., nr [...] zobowiązany otrzymał 2 września 2020 r., nr [...] zobowiązany otrzymał 28 grudnia 2020 r., nr [...] zobowiązany otrzymał 5 lipca 2021 r. Pismem z 9 maja 2023 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z powodu braku środków na rachunku bankowym. Bank [...] w W. pismem z 10 maja 2023 r. przekazał zestawienie operacji bankowych za okres od 8 listopada 2022 r. do 8 maja 2023 r. W dniu 7 czerwca 2023 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew pismo strony z 2 czerwca 2023 r., w którym zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, na podstawie art, 54 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej także: u.p.e.a.). W uzasadnieniu skargi zobowiązany odniósł się do swojej trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej. Wskazał, że nie jest w stanie uregulować egzekwowanych należności ze względu na zbyt niski dochód. Skarżący podniósł również, że od dłuższego czasu ma problemy zdrowotne. Stwierdzono bowiem u niego przewlekłe choroby układu krążenia, tj. "kardiomiopatię" i chorobę niedokrwienną mięśnia sercowego. Wyjaśnił, że nie może zaciągnąć kredytu bankowego na spłatę zadłużenia, z powodu braku zdolności kredytowej. Wskazał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, która został zajęta przez komornika sądowego. Sytuacja materialna i zdrowotna jest na tyle trudna, że strona pozostaje na utrzymaniu żony oraz korzysta z pomocy córek. W konsekwencji zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowi dla skarżącego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Jednocześnie zobowiązany zasugerował, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że w przyszłości będzie dysponował środkami pieniężnymi, które pozwolą na uregulowanie zobowiązań podatkowych. Świadczyć ma o tym fakt, że Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z [...] r. sygn. akt [...] zasądził na jego rzecz od "Powiatu Z." kwotę 468 000 zł wraz z odsetkami. Wyrok ten nie jest jednak prawomocny, ponieważ została wniesiona od niego apelacja. NUS postanowieniem z dnia 5 lipca 2023 r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] w W.. Skarżący na powyższe postanowienie, w terminie ustawowym, wniósł zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wymóg zastosowania przez organ egzekucyjny najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego wynika z treści art. 7 § 2 u.p.e.a. Zdaniem zobowiązanego, organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie nie uwzględnił jego trudnej sytuacji finansowej i osobistej. DIAS wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zdaniem organu II instancji zakwestionowana czynność egzekucyjna, która polegała na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w Ł., została dokonana prawidłowo, tj. zgodnie z obowiązującymi przepisami. DIAS stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy. Wyjaśnił, że w świetle przepisów u.p.e.a. oraz orzecznictwa sądowego, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Organ II instancji zauważył, że w chwili zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w banku [...] w W., na rachunku bankowym strony nie było środków pieniężnych, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z 9 maja 2023 r. Tym samym - w realiach analizowanej sprawy - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w banku [...] w W. nie może być traktowane jako zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego DIAS wskazał, że w u.p.e.a. przewidziane są instrumenty prawne chroniące zobowiązanego przed pozbawieniem go środków do życia, czego wyrazem jest zasada poszanowania minimum egzystencji (art. 8 u.p.e.a.). Natomiast w realiach analizowanej sprawy sytuacja materialna i zdrowotna strony sama w sobie nie powoduje zbytniej i nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Zobowiązany wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracji w Łodzi skargę na postanowienie DIAS z 19 grudnia 2023 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i niewzięcie pod uwagę, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, jest środkiem zbyt uciążliwym dla zobowiązanego; - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, podczas gdy, zdaniem skarżącego, istniały uzasadnione podstawy do jego uchylenia i uznania zastosowanego środka egzekucyjnego za zbyt uciążliwy; - art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, niewydanie orzeczenia co do istoty sprawy i nieuznanie zastosowanego środka egzekucyjnego za zbyt uciążliwy, podczas gdy zasadne było wydanie rozstrzygnięcia uchylającego postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 5 lipca 2023 r. i orzeczenie co do istoty sprawy - zgodnie z żądaniem skarżącego; - art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i załatwienie sprawy przez "Organ" bez uwzględnienia słusznego interesu zobowiązanego, tj. niewzięcia pod uwagę okoliczności w postaci trudnej sytuacji finansowej oraz osobistej strony, tj. problemów ze zdrowiem oraz sytuacji rodzinnej. W uzasadnieniu skargi zobowiązany powtórzył argumentację dotyczącą jego sytuacji osobistej i finansowej. Wskazał m.in., że od dłuższego czasu zmaga się z przewlekłymi chorobami układu krążenia - "kardiomiopatią" chorobą niedokrwienną mięśnia sercowego". Wyjaśnił, że cały czas odczuwa skutki przebytej choroby SARS-CoV-2, poprzez przyspieszone bicie serca, przewlekłe zmęczenie oraz osłabienie. Problemy zdrowotne utrudniają mu "normalne funkcjonowanie". Dlatego też nie może prowadzić działalności gospodarczej, ani podjąć "innej aktywności zarobkowej". Jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura, która została zajęta przez komornika sądowego. Mając powyższe na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także o zasadzenie na jego rzecz kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacją zawartą w zakwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji/postanowienia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zarzuty skargi są chybione. Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie NUS w przedmiocie oddalenia skargi zobowiązanego na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] w W.. Sąd wskazuje, że skarga na czynność egzekucyjną uregulowana została w art. 54 § 1 i nast. u.p.e.a. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. - w zw. z art. 13 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r. poz. 2070), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (art. 54 § 1 pkt 1) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (art. 54 § 1 pkt 2). Zgodnie zaś z art. 54 § 2 u.p.e.a., skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Należy wyjaśnić, że dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może polegać na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. Niedopuszczalne jest również stosowanie środków egzekucyjnych wobec osoby niepodlegającej jurysdykcji polskich organów administracyjnych, zwłaszcza korzystających z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego. Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może też polegać na zastosowaniu dopuszczalnego środka egzekucyjnego, ale w sposób naruszający ustawę (tak trafnie P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 54). Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kontrola jest ograniczona do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Przewidziany w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. np. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3044/21, tak też WSA w Białymstoku w wyroku z 15 grudnia 2021 r., I SA/Bk 487/21; CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu DIAS prawidłowo ocenił działanie organu egzekucyjnego, jako zgodne z prawem. Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a równocześnie prawidłowość jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w przepisie art. 80 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 ww. ustawy, poprzez doręczenie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto, wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z kolei postępując zgodnie z § 3 tego artykułu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. W tej sytuacji Sąd uznał, że brak było podstaw aby stwierdzić jakiekolwiek nieprawidłowości w podjętej przez organ egzekucyjny czynności dokonanej w związku z działaniami zmierzającymi do zastosowania środka egzekucyjnego, które zostały przeprowadzone zgodnie z zapisem art. 80 u.p.e.a. Czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego została dokonana z zachowaniem dyspozycji powołanych w przepisie art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a. W odniesieniu natomiast do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Sąd stwierdza, że kwestia ta została wyczerpująco wyjaśniona w postanowieniach organów obu instancji. Zdaniem Sądu o uciążliwości środka nie może jednak świadczyć samo subiektywne przekonanie strony wobec której został on zastosowany. Niewątpliwie, jak podkreśla się w orzecznictwie, zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych (zabezpieczających). W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (wyrok NSA z dnia 23 marca 2023 r., III FSK 3290/21; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2023 r., III FSK 1635/21). Odnosząc się do argumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego, która to została wskazana w skardze na czynność egzekucyjną, w zażaleniu oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w u.p.e.a. przewidziane zostały instrumenty prawne chroniące zobowiązanego przed pozbawieniem go środków do życia, czego wyrazem jest zasada poszanowania minimum egzystencji (art. 8 u.p.e.a.). W realiach rozpoznawanej sprawy, sytuacja materialna i zdrowotna strony sama w sobie nie powoduje zbytniej i nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że prowadzenie postepowania egzekucyjnego jest następstwem braku dobrowolnego spełnienia obowiązku, w tym wypadku obowiązku podatkowego. W chwili zaś zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w banku [...] w W., na rachunku bankowym nie było środków pieniężnych, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma 9 maja 2023 r. Analizując przesłankę zastosowania "zbyt uciążliwego" środka egzekucyjnego, należy odwołać się do wyrażonej w art. 7 § 2 u.p.e.a. zasady stosowania środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. W przepisie tym wyraźnie bowiem wskazano, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Podkreślić jednak należy, że sednem zarzutu opartego na przesłance zastosowania zbyt uciążliwego środka jest stwierdzenie, że organ egzekucyjny spośród kilku możliwych środków, z których każdy prowadziłby do osiągnięcia tożsamego rezultatu, wybrał środek powodujący największą dolegliwość dla zobowiązanego. Dla skuteczności takiego zarzutu, zobowiązany musiałby wykazać w pierwszej kolejności, że organ egzekucyjny miał w ogóle wybór jednego z kilku środków zmierzających bezpośrednio do realizacji zabezpieczenia. Ponadto powinien był wykazać, że organ egzekucyjny wybrał środek, który w konkretnych okolicznościach okazał się dla zobowiązanego najbardziej dolegliwy (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1238/23 - powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że skarżący nie wskazał, jaki ewentualnie inny środek mógłby zostać zastosowany. Z powyższych względów należy uznać, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. Sąd jednocześnie stwierdza, że DIAS w zaskarżonym postanowieniu słusznie wskazał, że w przypadku pozyskania przez skarżącego środków finansowych (zasądzoną na rzecz strony przez Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z [...]r. sygn. akt [...] kwotę 468 000 zł wraz z odsetkami) będzie mógł on uregulować zadłużenie wobec Skarbu Państwa. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w banku [...] w W. jest zbyt uciążliwy. Oznacza to, że organy obu instancji nie naruszyły prawa, w tym zasad postepowania wskazanych w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ake.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI