I SA/Ke 73/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakładającą karę pieniężną na osobę zarządzającą transportem, uznając, że organy nie wykazały w sposób należyty braku kwalifikacji kierowców.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na I. S., osobę zarządzającą transportem, za rzekome wykonywanie przewozów przez kierowców bez wymaganych kwalifikacji i badań. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, aby udowodnić brak uprawnień u kierowców, a także zignorowały dowody przedstawione przez skarżącą. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie faktycznego braku kwalifikacji, a nie tylko nieokazanie dokumentów podczas kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na I. S., osobę zarządzającą transportem, karę pieniężną. Kara została nałożona za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowców, którzy rzekomo nie posiadali wymaganych kwalifikacji wstępnych, szkoleń okresowych ani orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy nie wykazały w sposób należyty, że kierowcy faktycznie nie posiadali wymaganych uprawnień, opierając się głównie na nieokazaniu dokumentów podczas kontroli. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczność w działaniu organów, które częściowo umorzyły postępowanie w stosunku do jednego kierowcy na podstawie wpisu w prawie jazdy, a jednocześnie zarzuciły innym kierowcom brak uprawnień, ignorując podobne dowody przedstawione przez skarżącą. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie faktycznego braku kwalifikacji, a nie tylko nieokazanie dokumentów, oraz że organ powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego, korzystając z dostępnych narzędzi, takich jak system CEPIK. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, ponieważ nie wykazały w sposób należyty, że kierowcy faktycznie nie posiadali wymaganych kwalifikacji i orzeczeń, a jedynie stwierdziły nieokazanie dokumentów podczas kontroli. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie faktycznego braku uprawnień.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego braku kwalifikacji kierowców. Zignorowano dowody przedstawione przez skarżącą i nie skorzystano z dostępnych narzędzi (np. CEPIK) do weryfikacji uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.t.d. art. 92a § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Podstawa odpowiedzialności administracyjnej zarządzającego transportem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
u.t.d. art. 92a § 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Ograniczenie sumy kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli.
u.t.d. art. 92a § 8
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określenie wykazu naruszeń i wysokości kar pieniężnych w załączniku nr 4.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i poprzedzającej ją decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej; organy obowiązane do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego na podstawie całego zebranego materiału.
k.p.a. art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie faktów i dowodów.
u.t.d. art. 39a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przepisy dotyczące kwalifikacji wstępnej kierowców.
u.t.d. art. 39d
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przepisy dotyczące szkoleń okresowych kierowców.
u.t.d. art. 39f
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przepisy dotyczące badań lekarskich kierowców.
u.t.d. art. 39j
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przepisy dotyczące badań psychologicznych kierowców.
u.t.d. art. 39l
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Obowiązek kierowania kierowców na szkolenia i badania.
u.t.d. art. 4 § 22
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Definicja obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 art. 4 § 1 lit. a i ust. 2 lit. b
Zakres zadań osoby zarządzającej transportem.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 art. 2 § 5
Definicja rzeczywistego i ciągłego nadzoru oraz zarządzania operacjami transportowymi.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób należyty, że kierowcy faktycznie nie posiadali wymaganych kwalifikacji i orzeczeń, opierając się jedynie na nieokazaniu dokumentów podczas kontroli. Organy zignorowały dowody przedstawione przez skarżącą (kserokopie praw jazdy z kodem 95), które były tożsame rodzajowo z dowodami, które wcześniej uwzględniły. Organy nie skorzystały z dostępnych narzędzi (np. CEPIK) do weryfikacji posiadania uprawnień przez kierowców. Kara została nałożona za naruszenia, które nie zostały udowodnione w sposób zgodny z prawem.
Godne uwagi sformułowania
Organy naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe jest ustalenie faktycznego braku kwalifikacji, a nie tylko nieokazanie dokumentów podczas kontroli. Nie można utożsamiać naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu przez kierowców bez stosownych uprawnień z naruszeniem obowiązku przechowywania lub udostępniania dokumentacji. Organy uchybiły podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, zaniechały realizacji ciążących na nich obowiązków oraz zignorowały złożone przez stronę dowody.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
sprawozdawca
Andrzej Mącznik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdza konieczność rzetelnego ustalania stanu faktycznego przez organy administracji w sprawach dotyczących kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportowych, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności osób zarządzających transportem. Podkreśla znaczenie dowodów i obowiązek organów do ich aktywnego zbierania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Ustawą o transporcie drogowym i odpowiedzialnością zarządzającego transportem. Może wymagać adaptacji do innych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego naruszenia, a nie tylko formalnego uchybienia, w postępowaniu administracyjnym. Podkreśla błędy proceduralne organów i znaczenie dowodów dla strony.
“Kara pieniężna uchylona: Sąd przypomina organom o obowiązku udowodnienia winy, a nie tylko formalnego błędu.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 73/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Andrzej Mącznik
Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, 7par.1, 77 par. 1, 78 par.1, 80, 107 par. 1 i 3,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92 ust.4, art. 92a,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz I. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD", "organ odwoławczy") decyzją z 7 grudnia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 4 lipca 2022r. nr [...] nakładającą na I. S. – jako osobę zarządzającą transportem – karę pieniężną w wysokości [...] zł. oraz umarzającą postępowanie w zakresie lp. 4.1 i 4.2 co do kierowcy R. T..
GITD podał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły naruszenia polegające na: wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego; wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Zaistnienie tych naruszeń ustalono w trakcie kontroli u przedsiębiorcy R. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T. z siedzibą w O..
Kontrola przeprowadzona została w dniach od 11 stycznia 2022 r. do 25 marca 2022 r., a jej przedmiotem były regulacje związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d.
Obowiązki osoby zarządzającej transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie pełniła I. S.. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z dnia 25 marca 2022 r. nr [...]
Pismem z dnia 25 marca 2022 r. organ kontrolny zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli i opisanych we wskazanym powyżej protokole kontroli oraz wezwał do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień w zakresie naruszeń z Ip. 4.1, 4.2, 4.3 załącznika nr 4 u.t.d.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. strona złożyła wyjaśnienia.
Postępowanie pierwszoinstancyjne zakończyło się wydaniem w dniu 4 lipca 2022 r. przez Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji nakładającej na stronę, karę pieniężną w wysokości [...] zł tytułem stwierdzonych naruszeń, tj. lp. 4.1, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. oraz umarzającej postępowanie w zakresie lp. 4.1 i 4.2 co do kierowcy R. T.. Uzasadniając umorzenie postępowania w części organ podał, że złożona do akt kserokopia prawa jazdy R. T. potwierdziła posiadanie uprawnień przez tego kierowcę, ponieważ w rubryce 12 wpisano – kod 95 z terminem ważności do 7 czerwca 2025 r.
Ww. decyzja została doręczona 25 lipca 2022 r.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że to przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentów kierowców za co została nałożona na niego kara pieniężna. Odwołująca zarzuciła, że za te same naruszenia została nałożona na nią kara pieniężna, jako na osobę zarządzającą transportem. Zdaniem strony wszyscy kierowcy mieli wymagane kwalifikacje wstępne lub szkolenia okresowe oraz ważne badania lekarskie i psychologiczne i dane te mieli wpisane do prawa jazdy w kolumnie 12 w postaci kodu 95 wraz z datą ważności. Zarzuciła, że organ nie zweryfikował danych dotyczących kierowców w bazie CEPiK. Nadto podniosła, że przedsiębiorca został ukarany osobną karą za nieudostępnienie podczas kontroli dokumentów dotyczących kierowców, więc karanie jej za to samo uchybienie jest niezasadne.
W uzupełnieniu odwołania strona złożyła dodatkowe wyjaśnienia do których dołączyła kserokopie prawa jazdy P. S. i S. K., z których wynikało, że obaj posiadali wpisany kod 95 świadczący o legitymowaniu się przez nich w rzeczywistości uprawnieniami, których brak organ zarzuca.
Rozpoznając odwołanie GITD przytoczył treść art. 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej "k.p.a."). Wyjaśnił, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.
Następnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne nakłada się na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, dalej "u.t.d".).
Wskazując na treść art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. podkreślił, że przepisy określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia ujęte w treści załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Organ przypomniał, że obowiązki osoby zarządzającej transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie pełniła I. S.. Podczas trwającej kontroli przedsiębiorca R. T. został wezwany do okazania m.in. wykazu pracowników w okresie objętym kontrolą, wykazu kierowców oraz ewidencji czasu pracy kierowców, badań lekarskich i psychologicznych, umów i świadectw pracy, zaświadczeń o ukończeniu kursów dla kierowców. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie lp. 4.1,4.2,4.3 załącznika nr 4 u.t.d.
Następnie przywołując przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51,- z późn. zm.) organ zdefiniował osobę zarządzającego transportem i omówił jej obowiązki.
Odnosząc się kolejno do każdego ze stwierdzonych naruszeń w pierwszej kolejności organ przywołał brzmienie przepisów dotyczących wymagań, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione przez przedsiębiorcę lub inną osobę wykonującą transport drogowy na stanowisku kierowcy, tj. art. 39a, 39d i 39f, 39j, 39k u.t.d. Podkreślił też, wynikający z art. 39l u.d.t., obowiązek przedsiębiorcy kierowania kierowców odpowiednio na szkolenia okresowe i badania lekarskie i psychologiczne.
Zdaniem organu brzmienie w/w przepisów jednoznacznie wskazuje, że przewóz drogowy może wykonywać tylko kierowca, który uzyskał kwalifikację wstępną, ukończył szkolenie okresowe oraz nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Następnie GITD omówił przepisy ustawy o kierujących pojazdami – art. 15 ust 1-4 regulujące dokonywanie przez starostę w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy o transporcie drogowym. Zauważył, że wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie informacji zawartej w profilu kierowcy zawodowego albo przedłożonych dokumentów, wśród których są m.in.: kopia świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej, szkolenia okresowego, kopia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz kopia orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Dalej podniósł też, że stosownie do załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami z dnia 20 maja 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 702) kolumna 12 dokumentu prawo jazdy zawiera ograniczenia i umieszcza się w niej liczbowe oznaczenia kodów i subkodów, które określają ograniczenia w korzystaniu z uprawnień lub informacje dodatkowe, a pod kodem 95 – potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej.
Organ podał, że w realiach sprawy analiza danych cyfrowych wczytanych z tachografów przedsiębiorcy wykazała, że w kontrolowanym okresie kierowcy: S. K., M. M., S. K., P. S. oraz K. O. wykonywali przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorcy.
W trakcie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy nie okazano wymaganych w związku z wykonywanymi przewozami drogowymi rzeczy dokumentów: obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia kierowców: S. K., M. M., S. K., P. S. oraz K. O. przed dniem 30 lipca 2021 r. Nie okazano żadnego dokumentu, z którego wynikałoby posiadanie ważnego szkolenia okresowego lub kwalifikacji wstępnej ww. kierowców.
Także nie okazano wymaganych w związku z wykonywanymi przewozami drogowymi rzeczy dokumentów, czyli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy przez w/w pięciu kierowców.
Ponadto, strona w toku postępowania nie przedstawiła dowodów na posiadanie przez kierowców ww. dokumentów i orzeczeń.
Konsekwencją opisanych naruszeń jest
- lp. 4.1 załącznika nr 4 do u.t.d., w myśl którego wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1500 zł (w przypadku skarżącej 1.500x5= 7.500 zł),
- lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., który stanowi, że wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł (w przypadku skarżącej 1.000x5= 5.000 zł),
- lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., który stanowi, iż wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest również karą pieniężną w wysokości 1000 zł (w przypadku skarżącej 1.000x5= 5.000 zł).
Łączna kara w wysokości 17.500 zł, została, stosownie do treści art. 92a ust 4 u.t.d. ograniczona do kwoty 3.000 zł.
Organ, odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania podkreślił, że przedmiotowa kara pieniężna nałożona jest za popełnienie naruszeń określonych w załączniku nr 4 u.t.d. Wszczęcie postępowania w sprawie wobec strony nie wykluczało możliwości wszczęcia postępowania za naruszenia określone w załączniku nr 3 u.t.d. odnoszących się do samego przedsiębiorcy, na rzecz którego przewozy wykonywano. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy, zarządzającego transportem oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Mianowicie w załączniku nr 3 został zamieszczony wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych, które nakładane są na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Załącznik nr 1 stanowi natomiast wykaz wykroczeń oraz wysokość grzywien za poszczególne naruszenia, których dopuścił się kierujący. Zaś w załączniku nr 4 do ww. ustawy ustawodawca przewidział wykaz naruszeń i wysokość kar nakładanych na zarządzającego transportem, czy też na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Kwestia obowiązku odbycia stosownych badań lekarskich i psychologicznych została uregulowana w aktach powszechnie obowiązującego prawa, jakimi są cytowane przepisy u.t.d. oraz przepisy aktów wykonawczych. Od osoby określonej w art. 92a ust. 2 wymaga się znajomości tych przepisów i ich respektowania.
Odnosząc się do dalszej argumentacji odwołania GITD wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego. Strona nie wywiązała się ze swoich obowiązków, ponieważ podczas przeprowadzonej kontroli w siedzibie przedsiębiorcy nie okazano wymaganych dokumentów kierowców potwierdzających, że posiadali oni orzeczenia lekarskie i psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W ocenie organu, w ramach toczącego się postępowania wypełniono obowiązek wynikający z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. i zgromadzono w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuszczono jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zarządzająca transportem nie wywiązała się z obowiązków, albowiem pomimo wezwania oraz kontroli trwającej od 11 stycznia 2022 r. do 25 marca 2022 r. nie przedstawiła dowodów na posiadanie przez kierowców ważnych w czasie wykonywania przewozów na rzecz przedsiębiorcy orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy a także kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego.
W nawiązaniu do przedstawionych przez skarżącą kopii prawa jazdy P. S. i S. K. organ wskazał, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania. Skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła dowodów, że prawidłowo wypełnia obowiązki zarządzającego i przechowuje orzeczenia lekarskie i psychologiczne oraz uprawnienia zatrudnianych kierowców oraz kierowców, którzy wykonywali przewozy na rzecz przedsiębiorcy.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie wobec strony art. 92c u.t.d.
Skargę na powyższą decyzją wywiodła I. S. i zarzuciła jej naruszenie :
art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez wadliwie przeprowadzenie czynności kontrolnych w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, a także zaniechanie przeprowadzenia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym ustalenia, czy zarzucane uchybienia faktycznie znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistym stanie sprawy,
art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości natury faktycznej i prawnej na niekorzyść strony, a w konsekwencji uznanie że strona dopuściła naruszenia skutkującego wydaniem decyzji nakładającej karę,
art. 107 § 3 k p a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia decyzji wszystkich istotnych faktów i dowodów, na których oparł się organ,
- art. 1, art. 9, art. 75, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak zrozumiałego uzasadnienia wydanych decyzji,
art 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1071/2009 poprzez niewykazanie przez organ, że skarżąca jako zarządzająca transportem nie dochowała należytej staranności w zakresie nałożonych na nią obowiązków,
art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona już kara pieniężna przez uprawniony do tego organ,
- art. 7 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie przedsięwzięcie wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego,
- przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym faktycznego posiadania przez kierowców uprawnień ustawowych, jakie nałożyła na nie ustawa,
- przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 39a ust 1 pkt 5-6 ustawy o transporcie drogowym i art. 92c ust. 1 pkt i ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a nadto samo naruszenie w rezultacie nie miało miejsca.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o zmianę decyzji i umorzenie postępowania względnie o uchylenie obu decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi I. S. podała, że kara została na nią nałożona niesłusznie, albowiem wszyscy kierowcy wykonujący przewozy w kontrolowanym przedsiębiorstwie mieli wymagane kwalifikacje wstępne lub szkolenia okresowe oraz posiadali ważne badania lekarskie i psychologiczne. Dane te potwierdzały wpisy kodu 95 w dokumentach ich prawa jazdy oraz informacje dotyczące tych kierowców dostępne w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Organ jednak nie ustalił w żaden sposób, że kierowcy nie mieli uprawnień, a wniosek o tym oparł na twierdzeniu, że nie okazano w kontroli stosownych dokumentów w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 27 marca 2024 r. skarżąca dodatkowo wskazała, że wymienieni w decyzji kierowcy nie byli w dniu wszczęcia wobec niej postępowania pracownikami przedsiębiorcy i dlatego nie posiadał już on dokumentów żądanych przez organ. Podniosła, że wbrew jej wnioskom, organ nie zweryfikował w systemie CEPIK posiadania przez kierowców deklarowanych przez nią uprawnień oraz braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z 7 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 4 lipca 2022r. umarzającą postępowanie w części – tj. w zakresie lp. 4.1 i 4.2 co do kierowcy R. T. oraz nakładającą na I. S. – jako osobę zarządzającą transportem – karę pieniężną w wysokości [...] zł. za naruszenia określone w lp. 4.1, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. polegające na: wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego; wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. K. , którzy wykonując przewozy drogowe nie posiadali uprawnień i orzeczeń to: S. K., M. M., S. K., P. S. oraz K. O..
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli wydanych w sprawie aktów administracyjnych według wyżej określonych standardów sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zdaniem sądu w realiach sprawy organy naruszyły: art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Tytułem wstępu do rozważań godzi się podnieść, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92 ust 4 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. Natomiast w myśl art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Przepis art. 92a ust. 2 u.t.d. stanowi podstawę odpowiedzialności administracyjnej osoby będącej zarządzającym transportem, osoby, o której mowa w art. 7c u.t.d., to jest osoby uprawnionej do wykonywania zadań zarządzającego transportem, bądź każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej oznaczony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot – o ile norma prawna przypisuje zachowanie tego innego podmiotu lub skutek takiego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie tych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje prawne (sankcję administracyjną). Zbędne staje się badanie w tym względzie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.
W kontrolowanej sprawie skarżącą, jako zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie R. T. (T. z siedzibą w O.) pociągnięto, w oparciu o art. 92a ust. 2 w zw. z ust. 4 i ust 8 u.t.d., do odpowiedzialności administracyjnej za delikty administracyjne określone w lp. 4.1, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, to jest za: wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego – za co ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.; wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy– za co ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 1.000 zł.; wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – za co ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 1.000 zł.
Wysokość wyliczonej przez organ kary z powyższych tytułów wynosiła 17.500 zł, bowiem każde z w/w uchybień dotyczyło pięciu kierowców: S. K., M. M., S. K., P. S. oraz K. O., natomiast z uwagi na brzmienie art. 92a ust 4 u.t.d. kara została ograniczona do wysokości [...] zł.
W pierwszej kolejności sąd zwraca uwagę i piętnuje wewnętrzną sprzeczność stanowiska organu, który pomimo tak określonego przedmiotu sprawy i podstawy wymierzenia skarżącej kary, błędnie powołuje jednocześnie podstawy prawne ustalające obowiązek samego przedsiębiorcy do przechowywania, czy okazywania dokumentacji związanej z koniecznymi uprawnieniami wykonujących przewóz kierowców. Nie można utożsamiać, a tym samym przywoływać zamiennie naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu przez kierowców bez stosownych uprawnień i orzeczeń lekarskich, z naruszeniem obowiązku przechowywania, prowadzenia czy udostępniania podczas kontroli danej dokumentacji.
Słusznie podnosi skarżąca, a wynika to też z cytowanych przez sam organ przepisów (art. 39a-39l u.t.d), że obowiązki przechowywania i prowadzenia dokumentacji dotyczą przedsiębiorcy, o czym świadczy treść przepisu art. 39m u.t.d. Podniesienia również wymaga, że naruszenia w postaci: utrudniania kontroli, nie okazania dokumentów podczas kontroli, czy nieprzechowywania lub przechowywania niekompletnych dokumentów oraz przyporządkowane im kary zawiera załącznik nr [...] do ustawy, określający wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych, które nakładane są na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 92a ust 1 u.d.t.).
W nawiązaniu natomiast do treści załącznika nr 4 do u.t.d. obejmującego wykaz naruszeń i wysokość kar nakładanych na zarządzającego transportem, czy też na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym należy wskazać, że pod l.p. 20 sankcjonuje on niedokumentowanie, nieprzechowywanie w lokalu przedsiębiorstwa lub nieokazanie do kontroli dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 8a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (czyli m.in. obowiązku organizacji pracy kierowców w taki sposób, aby umożliwić im powrót do centrum operacyjnego pracodawcy, które jest zwyczajową bazą dla danego kierowcy i w którym rozpoczyna się jego tygodniowy okres odpoczynku, w państwie członkowskim siedziby pracodawcy lub powrót do miejsca zamieszkania kierowcy w każdym okresie czterech kolejnych tygodni, tak aby wykorzystali oni przynajmniej jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku lub tygodniowy okres odpoczynku trwający ponad 45 godzin wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku) – w wysokości 50 zł. za każdego kierowcę. Jednakże skarżącej nie zarzucono braku dokumentacji dotyczącej wyżej opisanych kwestii.
Skarżącej zarzucono natomiast naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu przez kierowców bez stosownych uprawnień i orzeczeń lekarskich, o których to naruszeniach wprost stanowi przywołany przez organ jako podstawa prawna wymierzenia kary – art. 92a ust 2 u.t.d. oraz załącznik nr 4 w l.p. 4.1, 4.2 i 4.3.
Zakreślając w ten sposób właściwe ramy sprawy i toczącego się wobec I. S. jako osoby zarządzającej transportem (okoliczność bezsporna) postępowania należy wskazać, co następuje.
Nie kwestionując tego, że zarządzający transportem – w świetle art. 92a ust. 2 w zw. z ust. 8 oraz w zw. z lp. 4.1, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy – może być pociągnięty do odpowiedzialności administracyjnej za tak określone naruszenia, zauważyć trzeba, że wykładnia art. 92a ust. 2 u.t.d. prowadzi do wniosku, że do przypisania mu takiej odpowiedzialności konieczne jest zarówno stwierdzenie kto jest zarządzającym transportem jak i ustalenie, że doszło do wykonywania przewozów przez kierowców nie posiadających określonych uprawnień i orzeczeń. Nadto dalej wykazać trzeba, że zaistniała nieprawidłowość pozostaje w związku z zachowaniem (działaniem bądź zaniechaniem) samego zarządzającego transportem, które umożliwi przypisanie mu tego naruszenia.
Jak wynika bowiem z treści art. 92a ust. 2 u.t.d. osoby, które zostały w nim wskazane, a o których wspomniano powyżej, ponoszą na jego podstawie odpowiedzialność administracyjną za to, że to one naruszyły obowiązki lub warunki przewozu drogowego. Jest to istotnie odmienna konstrukcja niż ta, jaka przyjęta została na gruncie art. 92a ust. 1 u.t.d., gdzie podmiot wykonujący przewóz drogowy odpowiada ogólnie za to, że przewóz ten jest wykonywany z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Nie sposób zresztą przyjąć, by odpowiedzialność przedsiębiorcy i zarządzającego transportem, o ile są to różne podmioty, mogła kształtować się tak samo, skoro to przedsiębiorca ma niewspółmiernie większy wpływ na to, jakie osoby znajdują zatrudnienie w jego przedsiębiorstwie transportowym i jak to przedsiębiorstwo funkcjonuje, ponosząc w konsekwencji za to przedsiębiorstwo pełną odpowiedzialność. Na uwagę zasługuje przy tym i to, że obowiązki lub warunki przewozu drogowego, do których odsyła art. 92a ust. 2 u.t.d., a które mają być przez zarządzającego transportem naruszone, w świetle art. 4 pkt 22 lit. d u.t.d. obejmują także obowiązki lub warunki wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE, Dz. Urz. UE Seria L z 2009 r. Nr 300, s. 51 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1071/2009").
W świetle powyższego w orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się zatem – właśnie na gruncie art. 92a ust. 2 u.t.d. – że zarządzający transportem odpowiada za naruszenie swoich obowiązków. Jest to odpowiedzialność o charakterze administracyjnym, niezależna od winy (obiektywna), z zastrzeżeniem prawnie przewidzianych okoliczności egzoneracyjnych.
Zasadniczym i zdefiniowanym obowiązkiem zarządzającego transportem jest rzeczywisty i ciągły nadzór oraz zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorcy (zob. art. 2 pkt 5 rozporządzenia 1071/2009). Z przepisów art. 4 ust. 1 lit. a i ust. 2 lit. b rozporządzenia 1071/2009 wynika jednocześnie, że zakres zadań osoby zarządzającej transportem powinien obejmować co najmniej utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Do obowiązków zarządzającego transportem zalicza się zatem rzeczywisty nadzór nad kierowcami, również w kontekście posiadanych przez nich uprawnień umożliwiających wykonanie przez nich przewozu zgodnie z przepisami prawa uprawnienia te regulującymi, zawieranie umów, opracowywanie rozwiązań nadzoru nad kierowcami, uczestniczenie w procesie zarządzania operacjami transportowymi, czy weryfikacja aktualności dokumentów pojazdów, potwierdzających zdatność do ruchu drogowego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1018/21, wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1436/21, wyrok WSA w Łodzi z 15 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 720/23, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy tak określonych obowiązkach zarządzającego transportem nie ulega wątpliwości, że osoba zarządzająca transportem winna czuwać i weryfikować, czy wykonujący przewóz kierowcy legitymują się, określonymi przepisami prawa uprawnieniami, tj. uzyskaniem kwalifikacji wstępnej lub ukończeniem szkolenia okresowego oraz czy dysponują odpowiednimi orzeczeniami lekarskim i psychologicznym stwierdzającymi brak przeciwwskazań do wykonywania przez nich pracy na stanowisku kierowcy. Zaniechanie przez osobę zarządzającej wyżej opisanym czynnościom, może doprowadzić do zaistnienia stanu, w którym przewozy drogowe będą wykonywane przez kierowców którzy nie uzyskali koniecznych kwalifikacji, czy szkoleń i nie posiadali orzeczeń o braku przeciwwskazań. Za takie naruszenie zaś przewidziana jest kara administracyjna, której wysokość określa załącznik 4 do ustawy w l.p. 4.1, 4.2 i 4.3.
Reasumując powyższe wskazać należy, że jeżeli – jak w realiach sprawy – organ prowadzi postępowanie wobec zarządzającego transportem za naruszenie określone w załączniku 4, lp. 4.1, 4.2 i 4.3., to w pierwszej kolejności musi w ramach takiego postępowania ustalić, czy w okresie wykonywania przewozów, każdy z kierowców posiadał wymagane kwalifikacje i orzeczenia, czy też nie.
Tymczasem organy w kontrolowanej sprawie zaniechały dokonania tych, niezbędnych do orzekania w opisanym zakresie, ustaleń powodując, że całe toczące się w sprawie postępowanie administracyjne należy ocenić jako ułomne.
Wymaga wskazania, że zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., regulującego zasadę prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest przepis art. 77 § 1 tej ustawy, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z zasady tej wynikają dla organu podatkowego dwie istotne powinności, po pierwsze zebrania materiału dowodowego niezbędnego dla podjęcia rozstrzygnięcia, po drugie jego wnikliwego rozpatrzenia. Dokonując tych czynności organy administracji muszą kierować się regułami wynikającymi z art. 80 k.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy tym, w każdym postępowaniu, realizując zasadę czynnego w nim udziału, strona takiego postępowania może inicjować przeprowadzenie dowodów, które w jej przekonaniu służą dokonaniu niezbędnych w sprawie ustaleń. Stosownie do treści art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Wspomnieć również trzeba, że organ prowadząc postępowanie administracyjne jest obowiązany realizować zasadę zaufania, bowiem zgodnie z treścią art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W realiach kontrolowanej sprawy organy naruszyły wyżej opisane przepisy, a naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania administracyjnego, wszczętego wobec skarżącej – co zostanie szczegółowo omówione poniżej – organ nie dążył do ustalenia pełnego i kompletnego stanu faktycznego pozwalającego na podjęcie, miarodajnego do przedmiotu postępowania, rozstrzygnięcia w sprawie. Zaniechał bowiem ustalenia, czy kierowcy S. K., M. M., S. K., P. S. faktycznie w okresie, w którym wykonywali przewozy drogowe uzyskali kwalifikację wstępną, ukończyli szkolenie okresowego oraz posiadali orzeczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nadto do naruszenia wymienionych przepisów postępowania administracyjnego doszło także poprzez wewnętrznie sprzeczny, a wręcz nielogiczny sposób działania organu, który ustalał pewne okoliczności, by następnie nie uwzględnić wyniku tych ustaleń, pomimo, że miały znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dalej nie wyjaśniał z urzędu koniecznych z punktu widzenia przedmiotu sprawy okoliczności, a nadto ograniczał w tym zakresie inicjatywę dowodową strony.
Analizując akta sprawy zauważyć należy, że organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania w sprawie wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących kierowcy K. O. (k. 36). Zatem w przypadku tego kierowcy organ poczynił niezbędne kroki celem ustalenia posiadania przez niego stosownych uprawnień i orzeczeń lekarskich. Pomimo jednak udzielonej przez Starostę odpowiedzi (k. 40), że kierowca ten posiadał w okresie od 1 marca do 31 maja 2021 r. ważne orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz ważne zaświadczenie potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego dla kierowców wykonujących przewóz rzeczy, orzekając w sprawie organ zignorował tą informację i wbrew jej jednoznacznej treści wymierzył skarżącej karę za dokonywanie przewozu przez tego kierowcę jako nie posiadającego orzeczeń oraz kierowcę, który nie odbył szkolenia.
Takie postępowanie organu nie znajduje procesowego uzasadnienia, nie jest też logiczne i jako takie zasługuje na jednoznaczną krytykę.
Dalej podnieść należy, że skoro ŁWITD zwrócił się do właściwego organu o informację dotyczącą kierowcy K. O., to nie jest zrozumiałe dlaczego zaniechał ustaleń, co do uprawnień pozostałych kierowców. To bowiem na organie administracji – jak wynika z przedstawionych wyżej rozważań – spoczywa obowiązek ustalenia okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązkowi temu organ uchybił nie działając z urzędu, ale również ignorując twierdzenia i wnioski strony postępowania. Skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego twierdziła, że dokonywała weryfikacji posiadania przez kierowców wykonujących przewozy koniecznych uprawnień oraz braku przeciwwskazań do wykonywania przez nich tych przewozów. Strona podnosiła więc, że właściwie wykonując obowiązki zarządzającego transportem nie dopuściła do sytuacji, w której przewóz byłby dokonywany przez kierowców nie legitymujących się wymaganiami określonymi w lp. 4.1, 4.2 i 4.3 załącznika nr [...] do u.t.d. W celu potwierdzenia swych racji wnosiła, aby organ w dostępnej mu bazie danych CEPIK dokonał weryfikacji uprawnień kierowców oraz składała dowody – kserokopie dwóch dokumentów praw jazdy.
Tymczasem organy, w realiach sprawy pominęły argumentację i wnioski skarżącej, czyniły ustalenia w ograniczonym zakresie, zaniedbały podjęcia koniecznych działań do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, następnie też pominęły dokonane ustalenia i wbrew posiadanym informacjom nałożyły na skarżącą karę, również w kontekście osoby K. O..
Nie jest dla sądu również zrozumiałe, dlaczego organ nie dokonał ustaleń w sprawie korzystając z dostępnych mu danych zamieszczonych w systemie CEPIK. Z urzędu sądowi wiadome jest natomiast, że organy bardzo często korzystają z tej bazy danych, dla potwierdzenia dokonywanych w sprawach ustaleń i jest to jedno z podstawowych źródeł informacji w objętym tym systemem zakresie.
Należy nadto podnieść, że pierwotnie organ przyjmował też, że kierowcą wykonującym przewozy, a nie posiadającym stosownych uprawnień i orzeczeń był R. T.. Do akt sprawy złożona została jednak kserokopia prawa jazdy tego kierowcy, z którego treści wynikało, że w rubryce 12 widnieje kod 95. Fakt ten miał taki skutek procesowy, że w wydanej względem skarżącej decyzji organu I instancji, obok nałożenia kary, umorzono postępowanie w zakresie wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę R. T., który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego oraz nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (lp. 4.1 i 4.2 załącznika 4 do u.t.d.), albowiem zdaniem organu posiadanie w/w uprawnień potwierdza dokonany w dokumencie prawa jazdy wpis – kod 95 z terminem ważności do 7 czerwca 2025 r.
Mając na względzie powyższe, jako wadliwe procesowo należy ocenić stanowisko organu, który uznał złożone przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego kopie dokumentów praw jazdy dwóch kolejnych kierowców – P. S. i S. K. za niemające wpływu na wynik sprawy. Dokumenty te zawierają bowiem także kod 95, świadczący o posiadaniu uprawnień, za których brak następnie organ nakłada karę. Organ odmawia zatem uwzględnienia złożonych przez stronę dowodów, podczas gdy tożsame w treści dowody (kserokopia prawa jazdy R. T.) wcześniej uwzględnia.
W treści uzasadnienia decyzji organ przywołuje przepisy prawa dotyczące znaczenia kodu 95 i związanych z nim uprawnień, by w efekcie obarczyć skarżącą karą za wykonanie przewozów drogowych przez kierowców – według organu – takich uprawnień nie posiadających. Ten wniosek organu jest w sposób oczywisty sprzeczny zarówno z częściowo poczynionymi ustaleniami (co do kierowcy K. O.), jak i ze złożonymi przez stronę w postępowaniu odwoławczym dowodami.
Postępując w ten sposób organ uchybił podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, zaniechał realizacji ciążących na nim obowiązków oraz zignorował złożone przez stronę dowody, błędnie twierdząc, że nie mają wpływu na wynik sprawy.
Ponownego podkreślenia wymaga, że przed zarzuceniem osobie zarządzającej transportem zaniechania obowiązków, które doprowadziło do wykonania przewozu drogowego przez kierowców bez kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego oraz nie posiadających orzeczeń lekarskich i psychologicznych, podstawowym i niezbędnym ustaleniem organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest to, czy kierowcy ci faktycznie takimi kwalifikacjami dysponowali i czy posiadali stosowne orzeczenia.
Działanie organu, który dokonuje niepełnych ustaleń, pomija ustalone okoliczności orzekając na niekorzyść strony, nie uwzględnia dowodów składanych przez stronę, pomimo, że takie same rodzajowo dowody uprzednio uwzględniał, dając temu wyraz w rozstrzygnięciu – zasługuje na stanowczą krytykę.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie tego, czy wymienieni kierowcy posiadali uprawnienia i stosowne orzeczenia lekarskie i psychologiczne w czasie wykonywania przewozów drogowych. Okoliczności te organ ustali przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych – w tym informacji dostępnych w systemie CEPIK, czy zwracając się o stosowne informacje do innych organów administracji. Zgromadzony następnie materiał w sprawie wraz z dowodami złożonymi przez stronę postępowania organ podda swobodnej, lecz nie dowolnej ocenie, w kontekście ewentualnego dopuszczenia się przez stronę naruszeń, o których mowa w załączniku 4 do u.t.d. określonych w lp. 4.1, 4.2 i 4.3. W efekcie wyda stosowne rozstrzygnięcie, uzasadniając je zgodnie ze standardami, do których zobowiązuje art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, na podstawie art. 200 p.p.s.a., postanowiono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI