I SA/Ke 73/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, wskazując na niewłaściwe zastosowanie przepisów o postępowaniu zwykłym zamiast nadzwyczajnym.
Skarżąca J.D. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, jednak Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 165a Ordynacji podatkowej. WSA w Kielcach uchylił to postanowienie, stwierdzając, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinna nastąpić w formie decyzji, zgodnie z art. 249 Ordynacji podatkowej, a nie postanowienia wydanego w trybie art. 165a, który dotyczy postępowania zwykłego.
Sprawa dotyczyła skargi J.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Skarżąca argumentowała, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu i że odmowa wszczęcia postępowania powinna nastąpić w formie decyzji, a nie postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na art. 165a Ordynacji podatkowej, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną w części dotyczącej formy rozstrzygnięcia. Sąd wyjaśnił, że art. 165a Ordynacji ma zastosowanie do postępowań zwykłych, a nie do postępowań nadzwyczajnych, takich jak stwierdzenie nieważności decyzji, które są regulowane przez art. 247-252 Ordynacji. W przypadku zaistnienia negatywnych przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności, organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 249 Ordynacji. Sąd stwierdził, że zastosowanie przez organ podatkowy przepisu art. 165a do postępowania nadzwyczajnego stanowi naruszenie przepisów procesowych. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, nakazując organom podatkowym ponowne rozpoznanie wniosku zgodnie z przepisami dotyczącymi trybu nadzwyczajnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej powinna nastąpić w formie decyzji, a nie postanowienia.
Uzasadnienie
Przepis art. 165a Ordynacji podatkowej, dotyczący odmowy wszczęcia postępowania w formie postanowienia, ma zastosowanie do postępowań zwykłych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, regulowanym przez art. 247-252 Ordynacji, a w przypadku zaistnienia negatywnych przesłanek, organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 249 Ordynacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Ordynacja art. 249
Ordynacja podatkowa
Przepis regulujący odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w formie decyzji, uznany przez sąd za właściwy.
Pomocnicze
Ordynacja art. 165a
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący odmowy wszczęcia postępowania w formie postanowienia, zastosowany przez organ, ale uznany przez sąd za niewłaściwy dla postępowania nadzwyczajnego.
Ordynacja art. 233 § §1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wydawania decyzji przez organ odwoławczy, zastosowany przez sąd do oceny postanowienia utrzymującego w mocy inne postanowienie.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna określająca zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinna nastąpić w formie decyzji, a nie postanowienia. Zastosowanie art. 165a Ordynacji podatkowej do postępowania nadzwyczajnego jest nieprawidłowe.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 165a Ordynacji podatkowej ma zastosowanie w postępowaniu podatkowym, wszczynanym na żądanie strony, które jest prowadzone w trybie zwykłym. Nie dotyczy sytuacji, w której przedmiotem żądania strony jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc postępowanie zmierzające do wzruszenia decyzji ostatecznej. Przepis art. 249 Ordynacji podatkowej jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 165a przywołanej ustawy i jako przepis szczególny wyłącza zastosowanie art. 165a Ordynacji. Zastosowanie przez organ podatkowy normy przewidzianej dla postępowania zwykłego do postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, w sytuacji, gdy przepisy regulujące postępowanie nadzwyczajne zawierają stosowne unormowanie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Dorota Pędziwilk-Moskal
przewodniczący
Maria Grabowska
sprawozdawca
Ewa Rojek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących formy rozstrzygnięcia w przypadku odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz rozróżnienia między postępowaniem zwykłym a nadzwyczajnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – właściwej formy rozstrzygnięcia organu administracji. Jest to istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Postanowienie czy decyzja? Kluczowa różnica w prawie podatkowym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 73/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2005-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący/ Ewa Rojek Maria Grabowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska(spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Protokolant ref. staż. Łukasz Pastuszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. skargi J.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej [...] z [...] r. znak [...] uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...]. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku J.D o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej znak [...] z dn. [...]. W motywach wskazał, że decyzją ostateczną z dnia [...] znak [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie określenia dla J.D. podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. oraz zaległości z tytułu tego podatku wraz z należnymi odsetkami. W dniu [...] .J.D wniosła o stwierdzenie nieważności przywołanej decyzji. Decyzją z dnia [...]. znak [...] Izba Skarbowa odmówiła stwierdzenia nieważności i decyzja ta w postępowaniu odwoławczym została przez Izbę Skarbową utrzymana w mocy decyzją z [...] znak [...] Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z [...] Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na treść przepisu art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Nr 8 poz. 60 z 2005 r. ze zm.) powoływanej dalej jako Ordynacja i uznał, że postępowanie nie może być wszczęte ponieważ sprawa stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej została już ostatecznie rozstrzygnięta. Postanowieniem z dnia [...]. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.D wniosła o uchylenie postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] oraz decyzji [...] Izby Skarbowej z dnia [...], zarzucając naruszenie przepisu art. 70§1 i art. 70b Ordynacji. W uzasadnieniu skargi opisała przebieg postępowania w sprawie określenia podatku dochodowego oraz postępowań nadzwyczajnych, uzasadniając zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Podniosła, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności winna nastąpić w drodze decyzji nie postanowienia. W piśmie złożonym w dniu [...] skarżąca podtrzymała zarzuty, iż zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia, podniosła, iż nie zostały rozpatrzone zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przedstawione w odwołaniu z [...] Podtrzymała zarzut, iż odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności winna nastąpić w formie decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, że art. 165a Ordynacji jest przepisem szczególnym w stosunku do regulacji określonej w art. 249§1 Ordynacji. W jego ocenie zachodziły przesłanki z art. 165 a Ordynacji bowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w której odmówiono takiego rozstrzygnięcia nie może być wszczęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji §2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U Nr 187 poz. 1926). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U Nr 153 poz. 1269) Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę należy uznać za zasadną w części, w której skarżąca kwestionuje odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w formie postanowienia wydanego w trybie art. 165a Ordynacji. Przepis art. 165a Ordynacji ma zastosowanie w postępowaniu podatkowym, wszczynanym na żądanie strony, które jest prowadzone w trybie zwykłym. Nie dotyczy sytuacji, w której przedmiotem żądania strony jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc postępowanie zmierzające do wzruszenia decyzji ostatecznej. Tryb nadzwyczajny związany ze stwierdzeniem nieważności decyzji, regulują przepisy rozdziału 18 Ordynacji art. 247-252. Stosownie do art. 249 Ordynacji podatkowej postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może być wszczęte w razie zaistnienia przesłanek negatywnych. Organ przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy dokonuje oceny czy nie zachodzą przesłanki negatywne. Przepis art. 249 Ordynacji wskazuje dwie negatywne przesłanki, które uniemożliwiają wszczęcie postępowania, z tym, że nie jest to katalog zamknięty o czym świadczy użycie przez ustawodawcę słowa w szczególności. Zaistnienie przesłanek negatywnych wyłącza wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, w takim przypadku organ stosownie do art. 249 Ordynacji wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przepis art. 249 Ordynacji jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 165a przywołanej ustawy i jako przepis szczególny wyłącza zastosowanie art. 165a Ordynacji. Zastosowanie przez organ podatkowy normy przewidzianej dla postępowania zwykłego do postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, w sytuacji, gdy przepisy regulujące postępowanie nadzwyczajne zawierają stosowne unormowanie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 233§1 pkt 1 Ordynacji organ odwoławczy wydaje decyzje o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji gdy stwierdzi, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przepis ten stosuje się zgodnie z art. 239 do postanowień. Ocena prawidłowości zaskarżonego aktu winna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa materialnego i procesowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie z 19 grudnia 2003 r. naruszył przepis art. 233§1 pkt 1 Ordynacji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny rozpoznać wniosek J.D z zachowaniem przepisów zamieszczonych w dziale 18 Ordynacji przewidzianych dla trybu nadzwyczajnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.