I SA/Ke 72/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej J. R. jako byłego członka zarządu spółki D. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu VAT za IV kwartał 2017 r. oraz I i II kwartał 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności J. R., a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy w części dotyczącej zaległości głównych i odsetek, uchylając ją jedynie w zakresie kosztów egzekucyjnych. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wykazania przesłanek do jej odpowiedzialności. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżoną decyzję, uznał skargę za zasadną, ale wskazał na inne uchybienia organów. Kluczowym zarzutem sądu było niewykazanie przez organy podatkowe drugiej z pozytywnych przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej, tj. bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Sąd stwierdził, że organy nie podjęły wystarczających czynności egzekucyjnych wobec znanych wierzytelności spółki, a ocena bezskuteczności egzekucji była przedwczesna. Ponadto, sąd zauważył, że upłynął termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej), co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania podatkowego. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skarżącej dotyczących pełnienia funkcji członka zarządu, uznając ustalenia organów w tym zakresie za prawidłowe. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone decyzje i umorzył postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykazanie bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej; znaczenie terminów przedawnienia w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich; obowiązki organów egzekucyjnych w zakresie zajęcia wierzytelności.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania bezskuteczności egzekucji przez organ podatkowy oraz upływu terminu do wydania decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości bezskuteczności egzekucji z majątku spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie wykazały w sposób prawidłowy zaistnienia przesłanki pozytywnej w postaci stanu bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki w całości lub w części, co skutkuje wadliwością wydanych decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie podjęły wystarczających czynności egzekucyjnych wobec znanych wierzytelności spółki, a ocena bezskuteczności egzekucji była przedwczesna. Brak było dowodów potwierdzających niemożność odzyskania wierzytelności od konkretnych podmiotów.
Czy upływ terminu do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej) skutkuje umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd stwierdził upływ terminu do wydania decyzji i na tej podstawie, uchylając decyzje organów, umorzył postępowanie podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynął 5-letni termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, co na mocy art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej uniemożliwia dalsze orzekanie.
Czy skarżąca faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał ustalenia organów w tym zakresie za prawidłowe, wskazując na podpisywanie przez skarżącą dokumentów finansowych jako prezesa zarządu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd organów, że podpisywanie przez skarżącą dokumentów finansowych jako prezesa zarządu świadczyło o faktycznym wykonywaniu obowiązków członka zarządu w latach 2017-2018, a nie jedynie o próbach 'wyprostowania' sytuacji spółki.
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności.
O.p. art. 118 § 1
Ordynacja podatkowa
Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
Pomocnicze
O.p. art. 116 § 2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
O.p. art. 116 § 4
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące odpowiedzialności członków zarządu mają zastosowanie także do byłego członka zarządu.
O.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
O.p. art. 107 § 2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność osób trzecich dotyczy także odsetek za zwłokę od zaległości i kosztów postępowania egzekucyjnego.
O.p. art. 108 § 1
Ordynacja podatkowa
O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy rozstrzyga o całokształcie stanu faktycznego na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają orzeczenie.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla akt lub czynność w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadkach, o których mowa m.in. w § 1 pkt 1, sąd, stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 109
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
Prawo o adwokaturze art. 25 § 3
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Adwokat może udzielić substytucji innemu adwokatowi lub radcy prawnemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały w sposób prawidłowy bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. • Upłynął termin do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku zapewnienia czynnego udziału strony. • Zarzuty skarżącej dotyczące istnienia przesłanek negatywnych wyłączających odpowiedzialność.
Godne uwagi sformułowania
organy nie wykazały w sposób prawidłowy zaistnienia przesłanki pozytywnej w postaci stanu bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki w całości lub w części. • nie podjęto żadnych czynności zmierzających do zajęcia wierzytelności [...] i [...], jak również nie dokonano żadnych ustaleń co do realnej możliwości odzyskania przysługujących dłużnikowi głównemu kwot. • nie można postawić jednoznacznej tezy, że egzekwowanej należności nie zaspokoi się ze znanego majątku zobowiązanej spółki. • nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Banach
przewodniczący
Magdalena Stępniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej; znaczenie terminów przedawnienia w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich; obowiązki organów egzekucyjnych w zakresie zajęcia wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania bezskuteczności egzekucji przez organ podatkowy oraz upływu terminu do wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności byłego członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce. Sąd wskazał na istotne błędy organów podatkowych w zakresie wykazywania bezskuteczności egzekucji i przedawnienia, co ma duże znaczenie praktyczne dla prawników i przedsiębiorców.
“Były prezes zwolniony z długu spółki przez błąd urzędników. Sąd: egzekucja nie była bezskuteczna!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.