I SA/Ke 668/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2016-02-11
NSArolnictwoŚredniawsa
rolnictwopłatności unijneARiMRobszary o niekorzystnych warunkach gospodarowaniakontrolautrzymanie gruntówdobra kultura rolnapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję obniżającą płatności ONW z powodu niespełnienia wymogów utrzymania gruntów rolnych.

Rolnik złożył skargę na decyzję obniżającą płatności ONW za rok 2014, argumentując, że jego działki były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Kontrole wykazały jednak zaniechanie działalności rolniczej na części działek oraz nieprawidłowe koszenie okrywy roślinnej. Sąd administracyjny uznał ustalenia organów obu instancji za prawidłowe, podkreślając, że ciężar udowodnienia spełnienia wymogów spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez niego dowody nie podważyły ustaleń kontroli.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika I.S. na decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję obniżającą płatności ONW za rok 2014. Rolnik zadeklarował do płatności 6,59 ha, jednak kontrole wykazały szereg nieprawidłowości, w tym zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na niektórych działkach, nieprawidłowe koszenie okrywy roślinnej oraz zmiany w zasięgu pól. W konsekwencji przyznano mu płatność jedynie do 3,00 ha, co stanowiło znaczące pomniejszenie. Rolnik zarzucał organom obu instancji niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie przedstawionych przez niego dowodów (zdjęć, świadków) oraz naruszenie przepisów KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe i oparte na zebranym materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że kluczowe dla przyznania płatności ONW jest utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z normami dobrej kultury rolnej przez cały rok kalendarzowy, a ciężar udowodnienia spełnienia tych wymogów spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Sądu, zgromadzona dokumentacja fotograficzna jednoznacznie potwierdzała brak wymaganych zabiegów agrotechnicznych, a twierdzenia skarżącego były gołosłowne. Sąd odniósł się również do zarzutów procesowych, wskazując, że przepisy dotyczące płatności wyłączają niektóre zasady KPA, w tym dotyczące rozkładu ciężaru dowodów, a strona nie wykazała, aby pozbawiono ją czynnego udziału w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej z kontroli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgromadzona dokumentacja fotograficzna jednoznacznie potwierdzała zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej i nieprawidłowe koszenie okrywy roślinnej na działkach zgłoszonych do płatności ONW, co skutkowało koniecznością pomniejszenia przyznanej kwoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm § 3 ust. 4

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich art. 21 § ust. 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 § § 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 § § 3 ust. 1

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. art. 11 § ust.1

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. art. 16 § ust.3

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1698/2005 art. 51 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. art. 71 § ust. 1 ust. 2 i ust. 5

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie kontroli i dokumentacji fotograficznej. Ciężar udowodnienia spełnienia wymogów utrzymania gruntów rolnych spoczywa na wnioskodawcy. Rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na części działek i nie wykonał wymaganego koszenia okrywy roślinnej.

Odrzucone argumenty

Decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organy nie uwzględniły dowodów przedstawionych przez skarżącego (zdjęcia, świadkowie). Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Zapis o nieprawidłowościach DR18 pojawił się dopiero w drugim raporcie.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia pomniejszenia płatności w związku z ustaleniem, że zadeklarowane działki nie były użytkowane rolniczo. Jest oczywiste, że każda wnioskowana, rolnicza pomoc finansowa może być przyznana jedynie wtedy, gdy spełnione zostaną wszystkie normatywne wymagania do jej udzielenia. Przeciwne twierdzenia skarżącego należy uznać za gołosłowne. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Skład orzekający

Maria Grabowska

przewodniczący

Artur Adamiec

członek

Mirosław Surma

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności spełnienia wymogów utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej dla uzyskania płatności ONW oraz rozkład ciężaru dowodu w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ONW w ramach PROW 2007-2013 i kontroli ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z kontrolą płatności unijnych w rolnictwie i wymaga od rolników dokładnego przestrzegania wymogów formalnych i faktycznych.

Rolnik stracił unijne dopłaty przez zaniedbanie łąk. Sąd potwierdza: dobra kultura rolna to nie pusty slogan.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 668/15 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2016-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec
Maria Grabowska /przewodniczący/
Mirosław Surma /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 782/18 - Postanowienie NSA z 2023-09-22
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 107 § 3, art. 81, art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
par. 3 ust. 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
Dz.U. 2013 poz 173
art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (Dyrektor ARiMR) decyzją
z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...]nr [...] w sprawie przyznania I. S. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014.
1.2. W motywach swojego rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał, że do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął w dniu 15 maja 2014 r. wniosek I. S. o przyznanie płatności na rok 2014. W przedmiotowym wniosku strona zadeklarowała do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) działki rolne o łącznej powierzchni 6,59 ha, położonych w obrębach 1, 4 i 5, N.K. i D.. w gminie K. (powiat k.., województwo ś.).
1.3. Kontrola na miejscu przeprowadzona metodą teledetekcji w dniu 29 września 2014 r. w gospodarstwie rolnym I. S. (na podstawie wywiadu terenowego przeprowadzonego w dniach 18 - 22 sierpnia 2014 r.)
w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności
w 2014 r., wykazała szereg nieprawidłowości. Na działkach rolnych A, H, I, Ł, M stwierdzono zaniechanie prowadzenie działalności rolniczej na całej powierzchni zaś na działce rolnej L o powierzchni deklarowanej 0,59 ha stwierdzono powierzchnie 0,1 ha. Na działce rolnej K stwierdzono, że producent rolny na całej powierzchni nie przeprowadził wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej lub nie wypasał zwierząt w terminie do 31 lipca 2014 r. Ponadto dla działek rolnych E, F, G, K i N stwierdzono zmianę zasięgu pola zagospodarowania (DR52 i DR53).
W dniach 19-21 listopada 2014 r. w gospodarstwie I. S. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, która wykazała, że rolnik nie przeprowadził na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na niej wypasane zwierzęta (norma N.04.1). Na działkach rolnych A, H, I i L stwierdzono nieużytki, liczne samosiejki drzew oraz trawy i chwasty wieloletnie. Ponadto nie skontrolowano działek rolnych M i Ł z uwagi na zalanie działek wodą. Na dowód dokonanych ustaleń został sporządzony raport z czynności kontrolnych, szkice kontrolowanych powierzchni oraz zdjęcia dokumentujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek. Ponadto na podstawie kontroli administracyjnej wniosku,
w oparciu o system identyfikacji działek rolnych stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej G kwalifikująca się do płatności wynosi 0,29 ha, a nie jak pierwotnie została zadeklarowana na powierzchni 0,31 ha. Dodatkowo stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej N wynosi 0,63 ha, a nie jak pierwotnie została zadeklarowana na powierzchni 0,68 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] r. przyznał I. S. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014 w wysokości 549,12 zł. Ponadto nakazał producentowi rolnemu podjęcie działań mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w kontroli na miejscu do dnia 31 lipca 2015 r.
1.4. Dyrektor ARiMR, w wyniku rozpatrzenia odwołania na powyższą decyzję, wskazał, że w przypadku płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 przesłanki przyznania bądź odmowy przyznania zostały określone
w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm.), dalej jako "rozporządzenie z dnia 11 marca 2009 r."
Szczegółowe zaś zasady przeprowadzania kontroli oraz stosowanie zmniejszeń i wykluczeń w odniesieniu do wielkości obszaru zostały określone
w Rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz
w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.
Organ odwoławczy wskazał na materialno - prawne podstawy rozstrzygnięcia przytaczając treść § 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r.,
art. 11 ust.1, art. 16 ust.3 Rozporządzenia nr 65/2011, art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1698/2005 oraz art. 71 ust. 1 ust. 2 i ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009.
1.5. Dyrektor ARiMR stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie powierzchnia kwalifikująca się do otrzymania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wynosiła 3,46 ha. Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW wynosi 3,00 ha. Z uwagi, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,46 ha, co stanowiło 15,3333 % w stosunku do powierzchni stwierdzonej, znalazł zastosowanie przepis art. 16 ust. 3 Rozporządzenia Nr 65/2011. Zgodnie z powołanym przepisem płatność zostaje przyznana do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. W oparciu o § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. organ odwoławczy przedstawił sposób wyliczenia przyznanego dofinansowania.
Następnie Dyrektor ARiMR stwierdził, że w oparciu o powołane przepisy rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. warunkiem otrzymania płatności ONW jest spełnienie łącznie trzech podstawowych przesłanek. Pierwszy warunek dotyczy posiadania na dzień 31 maja roku złożenia wniosku działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 1,00 ha z tym, że działka rolna w rozumieniu § 4 ust. 4 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., nie może posiadać powierzchni mniejszej niż 0,10 ha. Kolejnym warunkiem jest utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie
z normami, które precyzuje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.) oraz przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy. Trzecim warunkiem,
z którego musi wywiązać się wnioskujący o płatność jest posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z treści powołanych przepisów organ odwoławczy wywiódł, że zasadniczym warunkiem, który uprawnia producenta rolnego do otrzymania płatności ONW jest posiadanie i utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z zasadami dobrej kultury rolnej.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie w przypadku działek rolnych Ł i M zastosowano kod nieprawidłowości DR18, który oznacza, iż rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej. Na tę okoliczność sporządzono zdjęcia, które dokumentują stan zagospodarowania działek rolnych w datach kontroli. Wbrew twierdzeniom skarżącego wykonane zdjęcia na w/w działkach rolnych wskazują, że znajdująca się na nich okrywa roślinna nie była wykoszona w terminach wymienionych w rozporządzeniu z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm. Organ odwoławczy wyjaśnił jakie czynność, w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia, muszą być podejmowane aby grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami. Jednocześnie podkreślił, że w przepisach rozporządzenia wyraźnie jest wskazane, że obowiązkiem rolnika jest co najmniej raz w roku
w terminie do 31 lipca roku złożenia wniosku, wykonanie koszenia i zebrania okrywy roślinnej lub podjęcia innych czynności zapobiegających występowaniu
i rozprzestrzenianiu się chwastów. Przy czym zaznaczył, że określenie "co najmniej raz w roku" nie zwalnia rolnika z obowiązku całorocznego utrzymania gruntów
w dobrej kulturze rolnej, a więc przede wszystkich w stanie niezachwaszczonym. Zdaniem Dyrektora ARiMR skoro I. S. wskazywał, że koszenia dokonał w okresie od maja do 31 lipca, a kontrole przeprowadzone w sierpniu
i listopadzie wykazały część gruntów zaprzeczających definicji dobrej kultury rolnej, to w konsekwencji doprowadziło to do wykluczenia ich z płatności. Na podstawie zdjęć wykonanych zarówno podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 18 do 22 sierpnia 2014 r., jak i kontroli dotyczącej przestrzegania zasad wzajemnej zgodności przeprowadzonej w dniach 19-21 listopada 2014 r. nie sposób uznać, że na działkach rolnych Ł i M producent rolny dokonywał jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w roku 2014.
Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących działki K, organ odwoławczy podniósł, że materiał zdjęciowy przedstawiający ww. działkę daje podstawy do uznania, że okrywa roślinna nie została terminowo wykoszona.
1.6. Każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Ponadto producent musi wiedzieć, że grunty, które nie spełniają wymogów określonych w prawie unijnym i krajowym podlegają wyłączeniu, a w razie przekroczenia dopuszczalnej różnicy w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli, że grozi mu sankcja finansowa, chyba, że wykaże, iż zachodzą nadzwyczajne okoliczności uwalniające od sankcji. Beneficjent pomocy ma także obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależnie bądź nadmiernie przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie w szczególności gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości upraw.
Zdaniem Dyrektora ARiMR w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ pierwszej instancji miał zatem podstawy do przyjęcia, że skarżący w przypadku działek rolnych L i Ł nie spełnił wymaganych prawem warunków, umożliwiających przyznanie płatności ONW na 2014 r. w wysokości odpowiadającej powierzchni zadeklarowanej a wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego ustalenia powierzchni kwalifikującej do przyznania płatności są całkowicie bezzasadne.
2. Skarga do Sądu
2.1. Na powyższą decyzję I. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Podniósł, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. Wyjaśnił, że przedstawił dowody ze zdjęć skompletowanych na płycie, przedstawiające trawę przed skoszeniem i po koszeniu. Urzędnicy ich nie uwzględnili oraz nie zgodzili się na wyjazd na grunty w celu potwierdzenie, że gruntu utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej. Podkreślił, że oprócz jego zabiegów działki wypasane są przez zwierzęta leśne. Podniósł, że przy opracowaniu pierwszego raportu nie stwierdzono nieprawidłowości o symbolu DR18, zaś taki zapis pojawił się dopiero w drugim raporcie powstałym po odwołaniu się.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
2.3. W załączniku do protokołu z rozprawy, złożonym w dniu 11 lutego 2016 r., skarżący doprecyzował, że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jego zdaniem, organy obu instancji w sposób niewystarczający wyjaśniły i udowodniły, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku skarżącego za rok 2014. Organ I instancji przywołał jedynie podstawę jej dokonania i wynik, a organ II instancji powielił te ustalenia nie dokonując ich weryfikacji. Zdaniem skarżącego, popartym orzecznictwem i poglądami doktryny, organ II instancji rozpoznając odwołanie nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Dodatkowo podkreślił, że organ II instancji obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie oraz zobligowany jest dążyć z urzędu, tak jak organ pierwszej instancji, do wykrycia prawdy obiektywnej, czyli do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy (art. 7 k.p.a.). Powinien też ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności, powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu i uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o ile oczywiście nie zostaną przekroczone granice zakreślone art. 136 k.p.a. W ocenie skarżącego ustalenia dokonane w oparciu o kontrole i pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej stanowią podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności ONW, jednakże nie oznacza to, że nie podlegają one weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie. Wręcz przeciwnie, jak każdy dowód w sprawie powinny być oceniane przez organ, zaś w sytuacji gdy nie odpowiadają stanowi faktycznemu powinny zostać odpowiednio zmodyfikowane. W niniejszych sprawach, zdaniem skarżącego, organ II instancji nie dokonał weryfikacji tych danych. Nie dopuszczono dowodu z wykonanych przez skarżącego zdjęć oraz ze świadków na okoliczność dokonanego koszenia działek. Dowody te mogły mieć znaczący wpływ na ustalenia faktyczne organu. Końcowo skarżący przywołał treść art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a. i wskazał na powinności organów administracyjnych wypływające z tych przepisów.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, i co do zasady nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie też należy wskazać, że stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia pomniejszenia płatności w związku z ustaleniem, że zadeklarowane działki nie były użytkowane rolniczo.
3.3. W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny czyniąc to na podstawie rzetelnie zebranych i ocenionych dowodów. Ustalenia w tym zakresie sąd w pełni akceptuje, a zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
Jest oczywiste, że każda wnioskowana, rolnicza pomoc finansowa może być przyznana jedynie wtedy, gdy spełnione zostaną wszystkie normatywne wymagania do jej udzielenia. Stosownie do § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. warunkiem otrzymania płatności ONW jest posiadanie na dzień 31 maja roku złożenia wniosku działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 1,00 ha z tym, że działka rolna w rozumieniu § 3 ust. 4 tego rozporządzenia nie może posiadać powierzchni mniejszej niż 0,10 ha. Kolejnym warunkiem jest utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z normami, które precyzuje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.) oraz przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy. Trzecim warunkiem, z którego musi wywiązać się wnioskujący o płatność jest posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Sprawdzenie spełnienia powyższych warunków przyznania płatności (tu: utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z opisanymi przez organ zasadami dobrej kultury rolnej) odbywa się w ramach kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu - art.9 i następne rozporządzenia nr 65/2011.
3.4. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący w 2014 r. zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni działek zgłoszonych do płatności bądź terminowego wykaszania okrywy roślinnej. Świadczą o tym wyniki opisanych wyżej kontroli (pkt 1.5.). Przy tym, w ocenie Sądu, zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna w sposób jednoznaczny potwierdza, że na zadeklarowanych działkach nie wykonywano zabiegów agrotechnicznych, w tym koszenia okrywy roślinnej oraz nie zapobiegano występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Przeciwne twierdzenia skarżącego należy uznać za gołosłowne. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów administracji. Organ prawidłowo wyjaśnił również sposób warunkowego przyznania płatności dla działki rolnej K, odwołując się w tej kwestii do materiału fotograficznego. Odnosząc się natomiast do twierdzeń zawartych w końcowej części skargi należy wskazać, że jeżeli kontrola formalna raportu z kontroli ujawni nieprawidłowości organ zobowiązany jest przekazać raport do wykonawcy zewnętrznego celem dokonania stosownych zmian. Taka stan rzeczy, wbrew sugestiom skarżącego, nie narusza prawa.
3.5. W kontekście pozostałych zarzutów skargi, w tym tych ujętych w załączniku do protokołu rozprawy, należy wskazać, że stosownie do art.21 ust.1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania płatności organ: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3).
Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji, w postępowaniach dotyczących płatności ustawodawca zobowiązał organ do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym zasadę sformułowaną w art. 7 k.p.a.. Bezsporne przy tym jest, że na podstawie art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z 7 marca 2007 r. zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów, co do zaistnienia określonych faktów. W art. 21 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
3.6. W kontekście powyższego, w tym braku inicjatywy strony w zwalczaniu ustaleń organów, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty niepodjęcia wszelkich działań przez organy zmierzających dla ustalenia stanu faktycznego. Organ uprawniony był przy tym do wykorzystania w postępowaniu wszelkich dokumentów, w tym dokumentów z kontroli na miejscu. W kontekście zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu wskazać należy, że strona prowadziła liczną korespondencję z organami, w odwołaniu nie wskazywała też na pozbawienie jej tych uprawnień procesowych. Przypomnieć zaś należy, że stosownie do powołanych wyżej przepisów wyłączających stosownie poszczególnych instytucji procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, umożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie następuje wyłącznie na jej żądanie. I. S. z takim żądaniem nie występował.
Należy też podkreślić, że to wnioskodawca określa wypełniając wniosek o przyznanie dofinansowania zakres swojego żądania i to on ponosi pełną odpowiedzialność za jego rzetelność, tym bardziej, że składając wniosek na urzędowym formularzu oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek skarżącego o przyznanie płatności w kontekście przedkładanych przez niego dokumentów. Organ odniósł się również do zarzutów przedstawionych przez skarżącego. Wbrew twierdzeniom skargi dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która wypełniając warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a., poddaje się kontroli. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w pełni odpowiada też wymogom zasady budzenia zaufania do organów administracji. W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Skarżący mając możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skutecznie nie podważył tych ustaleń. Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza jakoby skarżący w toku postępowania składał wnioski dowodowe, w tym żądał przesłuchania świadków czy też przedstawiał dokumentację fotograficzną. Za takie żądanie przeprowadzenia dowodu nie można uznać zawartego w odwołaniu jedynie stwierdzenia, że strona posiada zdjęcia oraz może podać świadków. Wbrew również zarzutom skargi, przez ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy nie można rozumieć konieczności ponowienia postępowania dowodowego przed tym organem. Należy zgodzić się ze stwierdzeniem, że w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi braki w postępowaniu, to powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu jego uzupełnienia. W niniejszej sprawie jednak taka sytuacja nie zaistniała. Materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji uprawniał do skonstruowania stanu faktycznego sprawy, a podważające go twierdzenia strony zostały obalone.
3.7. Skoro Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, którego wynik doprowadził z kolei, wbrew zarzutom skargi, do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a. należało oddalić skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI