I SA/Ke 661/17Uchylenie kosztów egzekucyjnych nieskuteczna egzekucja 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Województwa Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o obciążeniu Województwa Ł. kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 44.680,89 zł. Postępowanie egzekucyjne wobec E. sp. z o.o. zostało umorzone z powodu braku majątku dłużnika. Organ egzekucyjny naliczył koszty za czynności, w tym opłatę manipulacyjną i opłatę za zajęcie rachunku bankowego, z którego wpłynęła kwota 7.569,86 zł, zarachowana na poczet kosztów. Skarżące Województwo Ł. podniosło zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wskazując na ich niezgodność z Konstytucją RP, co zostało potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14. Zarzucono również niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1 i § 4 u.p.e.a. poprzez obciążenie wierzyciela kosztami, mimo braku skutecznej weryfikacji możliwości ich ściągnięcia od zobowiązanego. Sąd uznał, że choć przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, to ich stosowanie musi uwzględniać wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, zapewniając racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organu oraz ich skutecznością. Sąd stwierdził, że organ nie odniósł się do kwestii adekwatności kosztów do nakładu pracy i skuteczności działań, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 64c § 1 i § 4 u.p.e.a., uznając, że umorzenie postępowania z powodu braku majątku dłużnika uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku skuteczności egzekucji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu braku majątku dłużnika. Wymaga uwzględnienia braku interwencji ustawodawcy w kwestii maksymalnych stawek opłat.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale ich stosowanie musi uwzględniać wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, zapewniając racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organu i ich skutecznością, aby opłaty nie stały się sankcją pieniężną.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał te przepisy za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku górnej granicy opłat, co prowadzi do zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością opłat. Sąd administracyjny podkreślił, że organy muszą stosować prawo w sposób zgodny z Konstytucją, nawet przy braku interwencji ustawodawcy.
Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest zasadne, gdy egzekucja okazała się nieskuteczna, a organ nie zweryfikował możliwości ściągnięcia kosztów od zobowiązanego?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie zostało umorzone z powodu braku majątku dłużnika, co zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami.
Uzasadnienie
Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 64c § 1 i § 4 u.p.e.a., uznając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (brak możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne) stanowi przesłankę do obciążenia wierzyciela kosztami.
Czy wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych (opłata za zajęcie rachunku bankowego i opłata manipulacyjna) jest adekwatna do nakładu pracy organu i skuteczności podjętych czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wysokość kosztów pozostaje w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności i nakładu pracy organu, co może prowadzić do naruszenia standardów konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uchylił postanowienie, ponieważ organ nie odniósł się do kwestii adekwatności kosztów egzekucyjnych do nakładu pracy i skuteczności działań, co jest kluczowe w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
j.t. Dz.U.2016.1066 art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 6a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 115
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
tj. Dz. U. 2018.265 art. 14 § ust. 1 pkt c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. • Niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, mocą którego organ pierwszej instancji naliczył i obciążył skarżącego opłatą za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłatą manipulacyjną, mimo że czynności podjęte przez organ pierwszej instancji były z perspektywy skarżącego całkowicie nieskuteczne. • Niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, mocą którego organ pierwszej instancji określił wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP. • Niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1 i 4 u.p.e.a. poprzez obciążenie skarżącego - wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, mimo że organ pierwszej instancji nie zweryfikował w sposób skuteczny czy ewentualne opłaty mogą być skutecznie ściągnięte od zobowiązanego.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że brak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o utracie mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. pozwala na ich stosowanie do czasu interwencji ustawodawcy.
Godne uwagi sformułowania
"Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej." • "Nakaz bezpośredniego odwołania się do Konstytucji obowiązuje nie tylko Sąd, ale także organy państwa, działające na podstawie przepisów obowiązującego prawa." • "Wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone." • "W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określnego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku."
Skład orzekający
Maria Grabowska
przewodniczący-sprawozdawca
Magdalena Chraniuk-Stępniak
sędzia
Danuta Kuchta
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku skuteczności egzekucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu braku majątku dłużnika. Wymaga uwzględnienia braku interwencji ustawodawcy w kwestii maksymalnych stawek opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów egzekucyjnych i ich zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla wielu podmiotów objętych postępowaniami egzekucyjnymi. Pokazuje, jak orzecznictwo TK wpływa na praktykę stosowania prawa.
“Czy koszty egzekucji mogą być wyższe niż wyegzekwowane kwoty? Sąd rozstrzyga o konstytucyjności opłat egzekucyjnych.”
Dane finansowe
WPS: 44 680,89 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.