Orzeczenie · 2018-02-22

I SA/Ke 661/17Uchylenie kosztów egzekucyjnych nieskuteczna egzekucja 5

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielcach
Data
2018-02-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjneustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjinieściągalność należnościobciążenie wierzycielaTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjność przepisówWSAKielce

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Województwa Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o obciążeniu Województwa Ł. kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 44.680,89 zł. Postępowanie egzekucyjne wobec E. sp. z o.o. zostało umorzone z powodu braku majątku dłużnika. Organ egzekucyjny naliczył koszty za czynności, w tym opłatę manipulacyjną i opłatę za zajęcie rachunku bankowego, z którego wpłynęła kwota 7.569,86 zł, zarachowana na poczet kosztów. Skarżące Województwo Ł. podniosło zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wskazując na ich niezgodność z Konstytucją RP, co zostało potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14. Zarzucono również niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1 i § 4 u.p.e.a. poprzez obciążenie wierzyciela kosztami, mimo braku skutecznej weryfikacji możliwości ich ściągnięcia od zobowiązanego. Sąd uznał, że choć przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, to ich stosowanie musi uwzględniać wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, zapewniając racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organu oraz ich skutecznością. Sąd stwierdził, że organ nie odniósł się do kwestii adekwatności kosztów do nakładu pracy i skuteczności działań, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 64c § 1 i § 4 u.p.e.a., uznając, że umorzenie postępowania z powodu braku majątku dłużnika uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku skuteczności egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu braku majątku dłużnika. Wymaga uwzględnienia braku interwencji ustawodawcy w kwestii maksymalnych stawek opłat.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale ich stosowanie musi uwzględniać wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, zapewniając racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organu i ich skutecznością, aby opłaty nie stały się sankcją pieniężną.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał te przepisy za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku górnej granicy opłat, co prowadzi do zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością opłat. Sąd administracyjny podkreślił, że organy muszą stosować prawo w sposób zgodny z Konstytucją, nawet przy braku interwencji ustawodawcy.

Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest zasadne, gdy egzekucja okazała się nieskuteczna, a organ nie zweryfikował możliwości ściągnięcia kosztów od zobowiązanego?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postępowanie zostało umorzone z powodu braku majątku dłużnika, co zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami.

Uzasadnienie

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 64c § 1 i § 4 u.p.e.a., uznając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (brak możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne) stanowi przesłankę do obciążenia wierzyciela kosztami.

Czy wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych (opłata za zajęcie rachunku bankowego i opłata manipulacyjna) jest adekwatna do nakładu pracy organu i skuteczności podjętych czynności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wysokość kosztów pozostaje w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności i nakładu pracy organu, co może prowadzić do naruszenia standardów konstytucyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uchylił postanowienie, ponieważ organ nie odniósł się do kwestii adekwatności kosztów egzekucyjnych do nakładu pracy i skuteczności działań, co jest kluczowe w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...].

Przepisy (22)

Główne

j.t. Dz.U.2016.1066 art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64c § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § § 6a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 115

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

tj. Dz. U. 2018.265 art. 14 § ust. 1 pkt c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. • Niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, mocą którego organ pierwszej instancji naliczył i obciążył skarżącego opłatą za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłatą manipulacyjną, mimo że czynności podjęte przez organ pierwszej instancji były z perspektywy skarżącego całkowicie nieskuteczne. • Niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, mocą którego organ pierwszej instancji określił wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP. • Niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1 i 4 u.p.e.a. poprzez obciążenie skarżącego - wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, mimo że organ pierwszej instancji nie zweryfikował w sposób skuteczny czy ewentualne opłaty mogą być skutecznie ściągnięte od zobowiązanego.

Odrzucone argumenty

Argument organu, że brak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o utracie mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. pozwala na ich stosowanie do czasu interwencji ustawodawcy.

Godne uwagi sformułowania

"Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej." • "Nakaz bezpośredniego odwołania się do Konstytucji obowiązuje nie tylko Sąd, ale także organy państwa, działające na podstawie przepisów obowiązującego prawa." • "Wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone." • "W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określnego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku."

Skład orzekający

Maria Grabowska

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Chraniuk-Stępniak

sędzia

Danuta Kuchta

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku skuteczności egzekucji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu braku majątku dłużnika. Wymaga uwzględnienia braku interwencji ustawodawcy w kwestii maksymalnych stawek opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów egzekucyjnych i ich zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla wielu podmiotów objętych postępowaniami egzekucyjnymi. Pokazuje, jak orzecznictwo TK wpływa na praktykę stosowania prawa.

Czy koszty egzekucji mogą być wyższe niż wyegzekwowane kwoty? Sąd rozstrzyga o konstytucyjności opłat egzekucyjnych.

Dane finansowe

WPS: 44 680,89 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst