I SA/Ke 647/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2023-03-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnaopłata za parkowaniestrefa płatnego parkowaniaoznakowanie miejsc postojowychznaki drogoweprawo o ruchu drogowymustawa o drogach publicznychzarzuty w postępowaniu egzekucyjnymSKOWSA

WSA w Kielcach oddalił skargę organu na postanowienie SKO uchylające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące opłaty za parkowanie, uznając, że brak podwójnego oznakowania miejsca postojowego (pionowego i poziomego) czyni naliczenie opłaty dodatkowej bezprawnym.

Sprawa dotyczyła skargi organu na postanowienie SKO, które uznało zarzuty zobowiązanego za uzasadnione w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za parkowanie. Kluczowym zagadnieniem było prawidłowe oznakowanie miejsca postojowego w strefie płatnego parkowania. Sąd administracyjny, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że brak podwójnego oznakowania (znakiem pionowym i poziomym) miejsca postojowego czyni naliczenie opłaty dodatkowej bezprawnym, co skutkowało oddaleniem skargi organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę organu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, gdzie zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia obowiązku z powodu wadliwego oznakowania miejsca postojowego. SKO uznało zarzuty za uzasadnione, wskazując na brak podwójnego oznakowania miejsca postojowego (znakiem pionowym i poziomym), co jest wymagane zgodnie z przepisami i orzecznictwem NSA (uchwała II GPS 2/17). Organ w skardze zarzucał m.in. rażące naruszenie prawa przez rozpoznanie zażalenia po terminie oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących oznakowania miejsc parkingowych. Sąd administracyjny, po analizie przepisów ustawy o drogach publicznych, prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzeń wykonawczych, a także przywołanej uchwały NSA, uznał, że prawidłowe wyznaczenie miejsca postojowego w strefie płatnego parkowania wymaga zastosowania zarówno znaków pionowych (np. D-18), jak i poziomych (np. P-18). Ponieważ sporne miejsce postojowe nie było prawidłowo oznakowane (brak oznakowania poziomego), naliczenie opłaty dodatkowej było bezprawne. Sąd oddalił skargę organu, potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia SKO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak podwójnego oznakowania miejsca postojowego zgodnie z przepisami i orzecznictwem NSA czyni naliczenie opłaty dodatkowej bezprawnym.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, opierając się na uchwale NSA II GPS 2/17 oraz przepisach rozporządzeń wykonawczych do Prawa o ruchu drogowym, uznał, że prawidłowe wyznaczenie miejsca postojowego w strefie płatnego parkowania wymaga zastosowania zarówno znaków pionowych (np. D-18), jak i poziomych (np. P-18). Brak takiego podwójnego oznakowania oznacza, że miejsce to nie zostało prawidłowo wyznaczone jako miejsce płatnego postoju, a tym samym naliczenie opłaty dodatkowej jest bezpodstawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1, 2 i 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 1, 2 i 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.d.p. art. 13 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13b § 1, 7

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13f § 1 i 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Pomocnicze

u.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 46 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 49 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 141 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podwójnego oznakowania miejsca postojowego (znakiem pionowym i poziomym) czyni naliczenie opłaty dodatkowej bezprawnym.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że wystarczające jest oznakowanie znakiem pionowym D-18, a brak znaku poziomego nie wyklucza obowiązku opłaty. Organ podnosił zarzut rażącego naruszenia prawa przez rozpoznanie zażalenia po terminie przez SKO.

Godne uwagi sformułowania

miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju.

Skład orzekający

Artur Adamiec

sprawozdawca

Magdalena Chraniuk-Stępniak

członek

Mirosław Surma

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów prawidłowego oznakowania miejsc postojowych w strefie płatnego parkowania oraz konsekwencji braku takiego oznakowania dla zasadności naliczania opłat dodatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z oznakowaniem miejsc postojowych w strefach płatnego parkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za parkowanie i interpretacji przepisów dotyczących oznakowania, co jest istotne dla wielu kierowców i zarządców dróg.

Czy brak jednej linii na drodze może unieważnić opłatę parkingową? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 647/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par 1, art. 134 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par 1, 2 i 4, art. 34 par 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1693
art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 7 i art. 13f
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 października 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia M. H., uchyliło w całości postanowienie Dyrektora M. w [...] ("M.") z 26 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z 22 czerwca 2022 r. postępowanie egzekucyjne i orzekło o uznaniu zarzutów zobowiązanego za uzasadnione.
Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta K. ("Prezydent") 22 czerwca 2022 r. wystawił wobec M. H. tytuł wykonawczy o numerze w celu wyegzekwowania należności za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w wysokości [...] zł.
W dniu 12 lipca 2022 r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku. Wskazał, że Prezydent z uwagi na wadliwe oznaczenie miejsc parkingowych w strefie niezasadnie nałożył na niego obowiązek opłaty dodatkowej.
W następstwie powyższego M. wydał postanowienie 26 lipca oddalające ww. zarzut.
Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie na postanowienie organu I instancji przywołał treść art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479 t.j. z dnia 2022.02.28, dalej "u.p.e.a.") oraz powołał orzecznictwo w tym zakresie.
Rozpoczynając rozważania co do istoty sprawy, organ podniósł, że obowiązek poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w Strefie płatnego parkowania (SPP) określony został w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 z późn, zm., dalej "u.d.p."). W związku z tym przytoczył treść art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, art. 13f ust. 1 i 2. Jednocześnie wskazał na zapisy podjętej [...] r. przez Radę Miasta K. uchwały nr [...] (§ 1 ust. 1 i 2), a także jej Załącznika nr 3 (§ 3 i § 6 ust. 1) w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta K., wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat (dalej "uchwała").
Nadto wyjaśnił, że miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2022.988 t.j.): w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U.2019.2310 t.j ) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa.
Następnie wskazał na treść § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r., a także powołał się na zapis załącznika nr 1 – pkt 5.2.50 do ww. rozporządzenia).
Wyjaśnił, że na tle tych ww. przepisów pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, świetle art. 13b ust. 1 u.d.p. przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. Podał, że w tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2).
W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p.
Następnie Kolegium stwierdziło, że spór orzeczniczy w kwestii ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania wynika ostatecznie z uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 9 października 2017 r. sygn. II GPS 2/17, uwzględniającej stan prawny istniejący po nowelizacji w dniu 14 lutego 2014 r. rozporządzenia technicznego w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Organ przytoczył treść uzasadnienia ww. uchwały.
W odniesieniu do stanu faktycznego sprawy podał, że strona przedstawiła do akt zdjęcie z miejscem parkowania z [...] samochodu H. o nr rej [...], za które organ wyegzekwował opłatę dodatkową za parkowanie.
W ocenie Kolegium wybrane przez kierowcę miejsce postoju nie zostało oznakowane w sposób właściwy (brak oznakowania znakami poziomymi typu P-18), a zatem miejsce to nie mogło zostać zakwalifikowane jako miejsce spełniające wymogi stanowiska postojowego w SPP. W konsekwencji uznał, że naliczenie opłaty za postój w takim miejscu i nałożenie opłaty dodatkowej wskutek nieuiszczenia opłaty za postój było bezprawne. Powyższe spowodowało uwzględnienie zgłoszonego zarzutu. Tym samym organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji o zasadności nałożenia w opłaty dodatkowej.
Na powyższe postanowienie M. w K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia w całości z uwagi na wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem, spowodowanego rozpoznaniem zażalenia wniesionego po upływie terminu na jego wniesienie, ewentualnie wniósł o uchylenie postanowienia. Zarzucił naruszenie:
- art. 34 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 141 § 2 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.)., co skutkuje wydaniem postanowienia z rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. poprzez uznanie, że korzystający z dróg publicznych nie jest obowiązany do ponoszenia opłat za postój pojazdu samochodowego na drogach publicznych, gdy miejsce parkingowe nie było oznaczone znakami poziomymi,
- art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że za postój w strefie bez uiszczenia opłaty nie należy uiścić opłaty dodatkowej,
- art. 13b ust. 1 u.d.p. poprzez błędne uznanie, że zaparkowany samochód uczestnika był w niewyznaczonym miejscu w strefie płatnego parkowania, podczas gdy znajdowały się tam znaki pionowe D-18, D-44 oraz D-55,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o uznaniu zarzutów zobowiązanego za uzasadnione.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że postanowieniem z 26 lipca 2022 r. oddalił zarzut M. H.. Postanowienie zostało strona odebrała 1 sierpnia 2022 r., zaś 9 sierpnia 2022 r. wniosła zażalenie. Zażalenie wpłynęło po terminie i zostało przekazane do Kolegium. SKO postanowieniem z 24 października 2022 r. [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło o uznaniu zarzutów zobowiązanego za uzasadnione.
Dalej, skarżący podał, że uchwale 7 sędziów NSA z 12.10.1998 r., OPS 11/98, Legalis wprost wyrażono zapatrywanie, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosi się to w równym stopniu do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 ustawy). Załatwienie w postępowaniu administracyjnym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy merytoryczną decyzją w sytuacji, gdy upłynął termin wniesienia tego środka zaskarżenia, stanowi rażące naruszenie art. 127 § 3 in fine w związku z art. 129 § 2 k.p.a, oraz art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 126 k.p.a. przepisy art. 156-159 k.p.a. stosuje się odpowiednio do postanowień, od których przysługuje zażalenie oraz do postanowień określonych w art. 134 k.p.a., z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., wydaje się postanowienie. Oznacza to, że rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia na postanowienie - wniesionego przez stronę po terminie - dotknięte jest rażącym naruszeniem prawa.
Następnie wskazał na treść przepisów u.d.p. tj. art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 oraz powołał się na orzecznictwo wyrok NSA wyrok z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1135/14, a także na uzasadnienie uchwały NSA z 9 października 2017 r., sygn. akt II GPS 2/17.
Wywiódł, że to to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać role decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p.
Zdaniem strony skoro decydującą rolę w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju należy przypisać znakom pionowym, to przyjąć należy, że wystarczającą podstawą - w przypadku braku znaku poziomego lub jego zatarcia - do uznania za wyznaczone miejsce płatnego postoju, jest istnienie znaku pionowego. Na poparcie zajętego stanowiska wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 25 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 804/21 oraz wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z 2 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 858/17. Końcowo podkreśliła, że skoro miejsca postojowe, oznaczone są znakiem D-18, z napisem "Płatny", zaparkowanie za tym znakiem oznaczało zatem postój w strefie płatnego parkowania z obowiązkiem niezwłocznego uregulowania opłaty i na tej podstawi oddalił skargę.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W ramach kontroli sądowoadministracyjnej sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające postanowienie M. (wierzyciela) w przedmiocie oddalenia zarzutu na prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z 22 czerwca 2022 r. postępowanie egzekucyjne i orzekające o uznaniu zarzutów zobowiązanego za uzasadnione.
Zaskarżone postanowienie Kolegium, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym wobec skarżącego zgodnie z przepisami u.p.e.a. W niniejszej sprawie w stosunku do strony prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 22 czerwca 2022 r. obejmującego należności pieniężne z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania w dniu [...] r. Wskazać przy tym należy, że właścicielem ww. pojazdu był skarżący. Sam właściciel zresztą nie kwestionował, ani faktu posiadania w dacie [...] r. statusu użytkownika zaparkowanego pojazdu ani też faktu nieuiszczenia opłaty za parkowanie. Zgłosił natomiast zarzut nieistnienia obowiązku wobec wadliwego oznakowania miejsc parkingowych.
Przed przystąpieniem do oceny kwestii merytorycznych i omówienia zarzutów skargi w tym zakresie, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego rozpoznania przez Kolegium zażalenia zobowiązanego po terminie. Z akt sprawy wynika, że postanowienie organu I instancji z 26 lipca 2022 r. doręczono zobowiązanemu 1 sierpnia 2022 r. Z kolei z koperty nadania przesyłki (zażalenia) przez zobowiązanego (k. 19) wynika, że zostało wniósł je za pośrednictwem operatora pocztowego 9 sierpnia 2022 r. Tym niemniej z wydruku ze strony [...] (k.19a) prowadzonej przez P. P. strony śledzenie przesyłek poleconych wynika, że strona nadała ją listem poleconym priorytetowym o nr [...] (zgodnym z tym na kopercie nadania k.19) 8 sierpnia 2022 r., godz. 18:43 w oddziale poczty K. nr [...] UP K. 1 ([...] 2, [...]). Zatem Kolegium rozpoznało zażalenie strony jako wniesione w terminie do jego złożenia.
Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy trzeba na wstępie zauważyć, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2 u.p.e.a.). W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Na podstawie art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie to służy zażalenie.
W sprawie skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Odnosząc się do ww. zarzutu wskazać nalezy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 7 u.d.p. opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi. Zgodnie z art. 13f u.d.p. za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1). Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).
Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z [...] r., (zmienioną uchwałą nr [...] z 22 kwietnia 2021 r.) ustanowiono w mieście K. SPP obejmujący obszar ograniczony ulicami: S., O., Ż., Ż., C., I. W. K., Ź., T., a wszystkie wjazdy do strefy oznakowano są znakami D-44 -strefa parkowania, zaś wyjazdy z tej strefy - znakami koniec strefy parkowania. Z załączniku nr 3 do uchwały w jego § 3 § 6 ust. 1 wskazano, że parkowanie pojazdów samochodowych jest płatne i polega na ponoszeniu za nie opłat w SPP w dni robocze tj. od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00 -17.00, wszystkie wjazdy do SPP oznakowane są zaś znakami D-44 /strefa parkowania, zaś wyjazdy z tej strefy - znakami D-45 /koniec strefy parkowania/, a oznakowanie to zawiera informację o konieczności wnoszenia opłat za parkowanie, wysokości opłat i czasie ich obowiązywania, a także parkowanie płatne, niestrzeżone w SPP obejmuje wszystkie ogólnodostępne miejsca postojowe na drogach publicznych w tej strefie, w tym place i parkingi mieszczące się w pasach dróg publicznych oraz, że kierowca parkujący pojazd w obszarze SPP zobowiązany jest do uiszczenia opłaty za postój w wysokości ustalonej uchwałą.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że obowiązek uiszczenia należnej opłaty przez korzystającego z parkowania w strefie płatnego parkowania drogi publicznej wynika z mocy samego prawa. W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu i w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2019 r., sygn. akt II FSK 140/18, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1042/18, dostępne w CBOSA).
W tym miejscu należy wskazać, że niejednolita praktyka interpretacji przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia z dnia 9 października 2017 r., II GPS 2/17. Co w rozpoznawanej sprawie istotne - na treść tej uchwały, wykazując zasadność zajmowanego stanowiska, powołuje się zarówno organ jak i skarżący, wywodząc z niej jednak odmienne wnioski w zakresie stanowiącym de facto istotę sporu wraz z prawidłowością ustalenia stanu faktycznego.
Zgodnie z tezami wskazanej uchwały w obrębie strefy płatnego parkowania należności można pobierać jedynie za parkowanie w specjalnie wydzielonych do tego stanowiskach. Jak wskazał w uchwale Naczelny Sąd Administracyjny opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu. Rzeczywiście nie można odmówić art. 13b ust. 1 u.d.p. znaczenia normatywnego i ustalać miejsca płatnego postoju jedynie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. (cała strefa płatnego parkowania). Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 u.d.p. jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania, wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych. Oznaczałoby faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych, które są niezgodne z przepisami prawa - naruszają ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W ten sposób cel przedsięwzięcia - ustalenie strefy płatnego parkowania zostałby zredukowany do zapewnienia przychodów z tytułu pobierania opłat za postój w tej strefie.
Ustalenie strefy płatnego parkowania należy do rady gminy, która podejmuje w tej sprawie uchwałę na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach - w przedmiotowej sprawie obowiązywała ww. uchwała Rady Miasta K. z dnia [...]
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p.). Ten organ może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, że posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami - "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju.
W przywoływanej uchwale wskazano również, że miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128): w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1393) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2181). Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Z § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. wynika, że wjazd do strefy płatnego postoju oznacza się znakiem D-44 "strefa płatnego parkowania". Natomiast wyjazd ze strefy płatnego parkowania jest oznaczony znakiem D-45 "koniec strefy płatnego parkowania". Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. Na tym znaku obok napisu "Postój płatny" wskazuje się sposób wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego przez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej lub biletu. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego dotyczy określonych dni roboczych lub godzin, pod napisem "Postój płatny" umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku D-44 (pkt 5.2.50. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.).
Natomiast w strefie płatnego parkowania określonej znakami D-44 i D-55 miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D-18 "parking" oraz znakami poziomymi - liniami: znakiem P-18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy", P-20 "stanowisko postojowe zastrzeżone "koperta" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" (pkt 5.2.50, załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, w świetle art. 13b ust. 1 u.d.p. przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy.
Jak w dalszej części uzasadnienia uchwały wskazywał NSA, spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne.
W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18.
Przenosząc powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, Sąd zauważa, że oznakowanie spornego miejsca postojowego, w dniu [...] r. nie było prawidłowe i zgodne z obowiązującymi w tym zakresie ww. przepisami. Do takiej konstatacji uprawnia analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, a przede wszystkim dokumentacji zdjęciowej, która nie pozostawia wątpliwości, że postój pojazdu samochodowego odbył się w miejscu, które nie zostało oznakowane w sposób właściwy, a zatem miejsce to nie mogło zostać zakwalifikowane jako miejsce spełniające wymogi stanowiska postojowego w SPP. Zatem SKO prawidłowo uchyliło postanowienie wierzyciela i orzekło co do istoty.
Sumując, Sąd stwierdził, że zarzuty skargi były niezasadne, Sąd bowiem kontrolując zaskarżone postanowienie co do zgodności z prawem nie stwierdził by organ w badanej sprawie egzekucyjnej dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu wymaga ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI