I SA/Ke 64/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2018-04-19
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolnośrodowiskowePROWśrodki unijneARiMRkontrolakwalifikowalność powierzchniNatura 2000ochrona gatunków ptakówsiedliska przyrodnicze

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych na decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu przedeklarowania powierzchni o ponad 20%.

Skarżący, Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych, domagał się przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, stwierdzając w wyniku kontroli terenowej znaczące rozbieżności między zadeklarowaną a faktycznie kwalifikującą się do płatności powierzchnią gruntów (przekraczające 20%). Sąd administracyjny uznał ustalenia organów za prawidłowe, podkreślając, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności różni się od powierzchni użytków rolnych w ewidencji gruntów, a błędy w pomiarach i niezgłoszenie siły wyższej przez stronę obciążały wnioskodawcę.

Sprawa dotyczyła skargi Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Podstawą odmowy były wyniki kontroli terenowej, które wykazały, że zadeklarowana przez Zespół powierzchnia gruntów kwalifikujących się do płatności była mniejsza o 18,51 ha (28,04%) od powierzchni stwierdzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że przepisy unijne (m.in. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014) przewidują odmowę przyznania pomocy, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 20%. Sąd odniósł się do zarzutów skarżącego dotyczących nierzetelności kontroli, braku udziału strony w czynnościach, specyfiki terenu (zalewowy, trudno dostępny) oraz rozbieżności w pomiarach. Stwierdzono, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące identyfikacji działek rolnych i kontroli, a ciężar dowodu spoczywał na wnioskodawcy. Nieuzasadnione okazały się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. oraz ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający, a ustalenia organów, oparte na kontroli terenowej i danych GIS, były prawidłowe i nie zostały skutecznie podważone przez skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy zasadnie odmówiły przyznania płatności, ponieważ stwierdzona rozbieżność przekroczyła dopuszczalny próg 20%, co skutkuje brakiem prawa do pomocy zgodnie z przepisami UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły kontrolę terenową i administracyjną, stosując przepisy UE dotyczące identyfikacji działek rolnych i kwalifikowalności powierzchni. Rozbieżność między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, wynosząca 28,04%, uzasadniała odmowę przyznania płatności na podstawie art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

rozporządzenie rolnośrodowiskowe art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013

Określa warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia art. 19 § ust. 1 akapit drugi

W przypadku, gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi więcej niż 20%, nie przyznaje się żadnej pomocy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014 art. 19 § ust. 2

Konsekwencje przekroczenia 20% różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 art. 67 § ust. 4 lit. a

Definicja działki rolnej.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 art. 32 § ust. 2 lit. b pkt ii

u.p.w.s.b. art. 3 § ust. 2 pkt 1, 2

Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności art. 38

Technika pomiaru GPS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły rozbieżność między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią kwalifikującą się do płatności, przekraczającą 20%. Kontrola terenowa i administracyjna zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami. Strona nie wykazała skutecznie błędów w ustaleniach organów ani nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Brak zgłoszenia siły wyższej przez stronę obciąża ją.

Odrzucone argumenty

Zarzut nierzetelności kontroli i braku udziału strony w czynnościach kontrolnych. Zarzut nieprawidłowego ustalenia granic działek. Zarzut nieuwzględnienia specyfiki terenu (zalewowy, trudno dostępny). Zarzut rozbieżności między powierzchnią użytkowaną rolniczo ustaloną przez organ a powierzchnią ustaloną przez skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

"W przypadku, gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi więcej niż 20% nie przyznaje się żadnej pomocy." "Na beneficjenta został zatem nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie jego twierdzeń oraz uprawnienia do otrzymania płatności." "Na organie nie ciąży natomiast obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie jest on bowiem zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy." "Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności rolnośrodowiskowych wynikająca z przepisów wspólnotowych [...] nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków."

Skład orzekający

Maria Grabowska

przewodniczący sprawozdawca

Artur Adamiec

sędzia

Ewa Rojek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności powierzchni do płatności rolnośrodowiskowych, znaczenie kontroli terenowych i administracyjnych, konsekwencje przekroczenia progu 20% niedopasowania powierzchni, obowiązki informacyjne beneficjenta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE i krajowych dotyczących płatności rolnośrodowiskowych w ramach PROW.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z kontrolami dopłat unijnych i rygorystycznym stosowaniem przepisów dotyczących powierzchni gruntów, co jest istotne dla rolników i doradców rolnych.

Rolniku, uważaj na przedeklarowanie powierzchni! Nawet 20% różnicy może oznaczać utratę unijnych dopłat.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 64/18 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2018-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec
Ewa Rojek
Maria Grabowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6551
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2989/18 - Wyrok NSA z 2022-10-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 361
par. 6 ust. 1,
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 1
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)  nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej  polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 67 ust. 4 lit. a, art. 74 , art. 70 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 32 ust. 2 lit. b pkt ii,
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U. 2017 poz 278
art. 3 ust. 2 pkt 1, 2,
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Zespołu Ś.i N. Parków Krajobrazowych w K. na decyzję Dyrektora Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., nr [...] Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., nr [...] z [...] r. w sprawie odmowy przyznania Zespołowi Ś. i N. Parków Krajobrazowych w K. (Zespół) płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Zespół złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, w którym ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w ramach pakietu 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 do działek rolnych o łącznej powierzchni 84,52 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębach: Stawy w gminie Imielno oraz U. w gminie k.
Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie strony w dniach 18-26 października 2016 r. wykazała nieprawidłowości. Dla działki rolnej AC o powierzchni deklarowanej 5,30 ha stwierdzono powierzchnię 4,23 ha, dla działki rolnej AD o powierzchni deklarowanej 1,53 ha stwierdzono powierzchnię 1,15 ha, dla działki rolnej AE o powierzchni deklarowanej 0,15 ha stwierdzono powierzchnię 0,09 ha (w uwagach inspektorzy terenowi wpisali, że na działce jest wyłączenie o powierzchni 0,01 ha i nanieśli pomiar działki na szkic), dla działki rolnej AF o powierzchni deklarowanej 7,53 ha stwierdzono powierzchnię 6,68 ha, dla działki rolnej AH o powierzchni deklarowanej 0,62 ha stwierdzono powierzchnię 0,56 ha, dla działki rolnej Al o powierzchni deklarowanej 0,37 ha stwierdzono powierzchnię 0,76 ha, dla działki rolnej AL o powierzchni deklarowanej 4,86 ha stwierdzono powierzchnię 4,18 ha, dla działki rolnej AŁ o powierzchni deklarowanej 4,05 ha stwierdzono powierzchnię 2,94 ha, dla działki rolnej AM o powierzchni deklarowanej 0,47 ha stwierdzono powierzchnię 0,24 ha, dla działki rolnej AN o powierzchni deklarowanej 5 ha stwierdzono powierzchnię 1,90 ha (przedmiotowa powierzchnia składa się z dwóch niespójnych ze sobą powierzchni - kod błędu DR22), dla działki rolnej AO o powierzchni deklarowanej 3,00 stwierdzono powierzchnię 2,64 ha, dla działki rolnej AP o powierzchni deklarowanej 3,62 ha stwierdzono powierzchnię 3,46 ha, dla działki rolnej AT o powierzchni deklarowanej 0,36 ha stwierdzono powierzchnię 0,56 ha (zastosowano kod nieprawidłowości DR22), dla działki rolnej AU o powierzchni deklarowanej 0,51 ha stwierdzono powierzchnię 0,42 ha, dla działki rolnej AX o powierzchni deklarowanej 0,51 ha zmierzono powierzchnię 0,66 ha i zastosowano kod nieprawidłowości DR40 - powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni kwalifikowanej równej 0,51 ha, dla działki rolnej AY o powierzchni deklarowanej 12,75 ha stwierdzono powierzchnię 8,85 ha (z powierzchni stwierdzonej wykluczeniu podlegał między innymi obszar 0,01 ha), dla działki rolnej AZ o powierzchni deklarowanej 16,20 ha stwierdzono powierzchnię 12,91 ha, dla działki rolnej BB o powierzchni deklarowanej 0,75 ha stwierdzono powierzchnię 0,51 ha (zastosowano kod nieprawidłowości DR22), dla działki rolnej F o powierzchni deklarowanej 0,13 ha zastosowano kod nieprawidłowości DR22 i stwierdzono, że działka rolna składa się z dwóch niespójnych części o powierzchniach zmierzonych 0,08 ha i 0,06 ha, dla działki rolnej N o powierzchni deklarowanej 0,10 ha stwierdzono powierzchnię 0,07 ha, dla działki rolnej R o powierzchni deklarowanej 0,12 ha zastosowano kod nieprawidłowości DR22 i stwierdzono, że działka rolna składa się z dwóch niespójnych części o powierzchniach zmierzonych 0,05 ha i 0,09 ha, dla działki rolnej RAR o powierzchni deklarowanej 5,26 ha stwierdzono powierzchnię 4,65 ha, dla działki rolnej S o powierzchni deklarowanej 0,16 ha zastosowano kod nieprawidłowości DR22 i stwierdzono, że działka rolna składa się z dwóch niespójnych części o powierzchniach zmierzonych 0,09 ha i 0,08 ha, dla działki rolnej U o powierzchni deklarowanej 0,38 ha stwierdzono powierzchnię 0,09 ha, dla działki rolnej W o powierzchni deklarowanej 0,41 ha stwierdzono powierzchnię 0,05 ha, dla działki rolnej X o powierzchni deklarowanej 0,38 ha zastosowano kod nieprawidłowości DR50 (granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zgłoszonej we wniosku) i stwierdzono, że obszar działki rolnej X położony na działce ewidencyjnej nr 1784 wynosi 0,14 ha, dla działki rolnej Y
o powierzchni deklarowanej 0,47 ha stwierdzono powierzchnię 0,26 ha, dla działki rolnej Z o powierzchni deklarowanej 1,11 ha stwierdzono powierzchnię 0,92 ha, dla działki rolnej ŹZ o powierzchni deklarowanej 3,15 ha stwierdzono powierzchnię 2,92 ha. Na dowód dokonanych ustaleń został sporządzony raport z czynności kontrolnych i wykonane zostały szkice i zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności. Strona nie wniosła zastrzeżeń do wyników kontroli. W dniach 18-27 października 2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności, która nie wykazała nieprawidłowości.. Strona nie wniosła zastrzeżeń do wyników kontroli.
Organ pierwszej instancji zweryfikował przedmiotowe wyniki kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z danymi z systemu działek rolnych i stwierdził, że dla działek rolnych AF, Al, AŁ, BA i T należy zastosować jako wiążące dane z systemu działek rolnych.
Decyzja z 25 kwietnia 2017 r., którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. odmówił przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 do wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 została przez Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego uchylona decyzją z 10 lipca 2017 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonano weryfikacji raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku której wprowadzono zmiany w raporcie dotyczące działek rolnych: Al, AŁ, AX, F, R, AE, AN, H, N, U i W. Odpowiadając na zastrzeżenia strony, pismem z 13 września 2017 Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał ustalenia po korekcie zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
Rozpatrując odwołanie organ wskazał przepisy, które znajdują zastosowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016: ustawę z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856 tj.), dalej "ustawa z dnia 7 marca 2007 r.", Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm. dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe") oraz przepisy unijne: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) (Dz. Urz. UE L 277 z dnia 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r, ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) Nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.).
Wyjaśnił, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do działek rolnych o powierzchni 84,52 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosi 66,01 ha. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz kontroli administracyjnej stwierdził, że część działek deklarowanych we wniosku ma powierzchnię większą od powierzchni kwalifikującej do płatności określonej w systemie działek rolnych, a w konsekwencji powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 jest większa niż powierzchnia kwalifikująca się do płatności. Kontrole na miejscu w gospodarstwie strony zostały przeprowadzone prawidłowo, a sporządzona z nich dokumentacja w postaci raportów spełnia wymagania określone w przepisach (art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014). Organ podkreślił, że porównanie pomiarów dokonanych w kontroli na miejscu z wyznaczonymi w systemie działek rolnych powierzchniami kwalifikującymi się do płatności PEG wykazało, że przedmiotowe powierzchnie PEG są prawidłowe i w przypadku rozbieżności między powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu, a powierzchnią kwalifikującą się do płatności PEG za wiążącą została uznana wyznaczona powierzchnia PEG.
Weryfikując dane z kontroli na miejscu w oparciu o dane z systemu działek rolnych ustalono, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi łącznie 18,15 ha. na którą składają się opisane szczegółowo działki ze wskazaniem rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości skutkującymi wykluczeniem w całości lub części powierzchni.
Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a ustaloną w toku postępowania wynosi 18,51 ha, co stanowi 28,04% w stosunku do powierzchni stwierdzonej. W takim przypadku zastosowanie znalazły przepisy wynikające z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którymi w przypadku, gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi więcej niż 20% nie przyznaje się żadnej pomocy. Na podstawie powyższego odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 do wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że położenie działek na terenach zalewowych utrudniało wykonywanie zabiegów agrotechnicznych organ zauważył, że odpowiedzialność za treść wniosku ponosi wnioskujący. Podpisując wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego strona zobowiązała się między innymi do: niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności; o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności w szczególności gdy zmiana ta dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego; utrzymywania wszystkich gruntów, na których prowadzona jest działalność rolnicza zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności i tych zobowiązań producent nie dotrzymał. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek niezwłocznego poinformowania organu pierwszej instancji o wystąpieniu siły wyższej, z którego to obowiązku strona się nie wywiązała, bowiem informacja taka została zawarta dopiero w odwołaniu od decyzji z 25 kwietnia 2017 r.
Strona miała świadomość, że nie dokonała zabiegów agrotechnicznych na części działek zadeklarowanych do płatności i nie zgłosiła tego faktu organowi. Ponadto zadeklarowała do płatności grunty nie kwalifikujące się do płatności już w dacie złożenia wniosku m. inn. zadrzewione, zakrzaczone obejmujące tereny nieużytkowane rolniczo, zajmowane przykładowo przez trzęsawiska. Organy nie kwestionują powierzchni ewidencyjnej działek zgłoszonych do płatności. Istotą przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz weryfikacji danych w systemie działek rolnych jest stwierdzenie powierzchni użytkowanej rolniczo i kwalifikującej się do płatności. Strona zgłosiła do płatności działki ewidencyjne łącznie z obszarami nie kwalifikującymi się – nieużytkowanymi rolniczo.
Organ za bezzasadny uznał zarzut strony, że z dokonanych samodzielnie pomiarów przedstawionych w tabeli zawartej w odwołaniu z 10 maja 2017 r. wynika, że powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 77,26 ha. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdzałby fakt dokonania pomiaru oraz jego wyników. W kwestii zarzutów, że nie odniesiono się do wszystkich zastrzeżeń zawartych
w odwołaniu z dnia 10 maja 2017 r. organ podniósł, że przedmiotowe odwołanie zostało rozpatrzone przez Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K., co skutkowało wydaniem decyzji z 10 lipca 2017 r. uchylającej decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z 25 kwietnia 2017 r. Ponadto Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Ś. Oddziału Regionalnego w K. pismem z 13 września 2017 r. odniósł się szczegółowo do tych zarzutów odpowiadając na wniesione przez stronę w dniu 4 września 2017 r. zastrzeżenia do skorygowanego raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Organ podkreślił, że kontrola na miejscu odbyła się w drugiej połowie października co pozwalało stwierdzić, że strona nie dokonała wykoszenia części zadeklarowanych trwałych użytków zielonych w wymaganym terminie tj. od 1 sierpnia do 30 września. Strona nie przeprowadziła koszenia na działkach zadeklarowanych do płatności, ponieważ jak twierdzi, tereny te ze względu na swoje położenie ulegają częstym podtopieniom i są trudno dostępne. Nie zgłosiła jednak wystąpienia tych zjawisk jako siły wyższej Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w K., do czego się zobowiązała.
Odnosząc się do twierdzeń strony, że nie wniosła zastrzeżeń do raportu z kontroli na miejscu ponieważ inspektorzy przeprowadzający kontrolę poinformowali ją, że uchybienia są nieznaczne i nie będą skutkowały sankcjami organ wskazał, że raport z czynności kontrolnych został przekazany stronie za pomocą operatora pocztowego i brak jest adnotacji dotyczącej rozmowy z beneficjentem. W przypadku zastrzeżeń po otrzymaniu raportu z czynności kontrolnych strona w terminie prawem przypisanym winna zgłosić je w formie pisemnej do wykonawcy kontroli. W kwestii działek ewidencyjnych wskazanych w treści odwołania organ wyjaśnił, że nie zostały one przywołane w zaskarżonej decyzji, ponieważ w całości uwzględniały żądnie strony zawarte we wniosku przyznanie płatności przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016.
Na powyższą decyzję Zespół złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na sprawy, tj,:
1. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r., poz 278 ze zm.) poprzez zaniechanie powtórnej inspekcji terenowej w gospodarstwie skarżącego i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego nie uwzględniającego zastrzeżeń wskazanych w decyzji Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR,
nr 9013-2017-001311 z 10 lipca 2017 oraz rozbieżności podniesionych przez stronę
w toku postępowania, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego
i oparciem rozstrzygnięcia o niekompletny materiał dowodowy;
2. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie
w uzasadnieniu decyzji rozbieżności w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo wskazanych w odwołaniu oraz powodów zaniechania powtórnych pomiarów użytków rolnych przez inspektorów terenowych.
W ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie zostało oparte o niekompletny materiał dowodowy, który na skutek zaniechania powtórnej kontroli terenowej, nie uwzględniał zastrzeżeń wskazanych w decyzji Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...]. Uchybienia postępowania wyjaśniającego były na tyle istotne, że konieczne było przeprowadzenie ponownego postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zastrzeżeń wskazanych przez organ II instancji, a także rozbieżności podniesionych przez stronę w toku postępowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji ponownie rozpoznający sprawę powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające przy udziale jednostki odpowiedzialnej za kontrole na miejscu, a następnie postępowanie w zakresie prawidłowości ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności za rok 2016 i po jego powadzeniu ewentualnie ponowne jej wyznaczenie z uwzględnieniem pomiarów wykonanych inspektorów terenowych.
Zdaniem skarżącego organ I instancji powinien dokonać powtórnej kontroli terenowej w gospodarstwie skarżącego i zweryfikować dotychczasowe ustalenia w oparciu o nowe pomiary spornych użytków rolnych, zakwestionowane przez skarżącego w odwołaniu od decyzji. Powtórne postępowanie wyjaśniające ograniczyło się jedynie do weryfikacji raportu z kontroli w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, co skutkowało jedynie nieznaczną korektą pierwotnych ustaleń. Organy poprzestały jedynie na prostej weryfikacji dokumentów i nieznacznej korekcie pierwotnych ustaleń kontrolnych. Tym samym w ocenie skarżącego nie rozpoznano istoty sprawy i nie rozwiązano pierwotnych wątpliwości leżących u podstaw uchylenia decyzji.
Skarżący zarzucił, że kontrola została przeprowadzono w sposób nierzetelny zaś sporządzony z niej protokół nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości. Ponadto kontrola ta została przeprowadzona bez udziału skarżącego, co biorąc pod uwagę okoliczności sprawy było wskazane, dla uniknięcia przekłamań. Organ przeprowadzając kontrolę mógł z dużą dozą prawdopodobieństwa nieprawidłowo określić granice działek lub dokonać pomiarów dotyczących innych działek aniżeli objętych wnioskiem. Tym bardziej, że przedmiotowe działki są specyficznie położone, granice w terenie są często zatarte a warunki terenowe są trudne.
Teren objęty dopłatami jest w trwałym zarządzie Zespołu Ś.
i N. Parków Krajobrazowych w K. od wielu lat. Z uwagi na wysokie walory przyrodnicze (Natura 2000 - Dyrektywa Siedliskowa i Ptasia, Nadnidziański Park Krajobrazowy) jednostka prowadzi szczegółową ekspertyzę siedlisk przyrodniczych, gatunków fauny i flory podlegających ochronie. Z uwagi na położenie na obszarze tzw. "Śródlądowej Delty Rzeki Nidy" łąki są tutaj okresowo zalewane i trudno dostępne, szczególnie w miesiącach III-V oraz IX- XI. Zatem przeprowadzona kontrola powinna uwzględniać specyfikę obszarów i rodzaj działalności wnioskodawcy, który powinien mieć prawo do czynnego udziału w postępowaniu i składania bieżących wyjaśnień w zakresie sposobu wykorzystywania terenów objętych wnioskiem. Skarżący został powiadomiony o kontroli jedynie telefonicznie, bez podania terminu i zakresu, co spowodowało brak możliwości uczestniczenia w inspekcji terenowej. Ponadto nie wniesiono zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych, bowiem kontrolujący poinformowali jednostkę, że występują nieznaczne uchybienia, nie skutkujące sankcjami finansowymi. Powierzchnie zadeklarowane (PEG) we wniosku o płatności przyjęto na podstawie danych otrzymanych z Powiatowego Biura ARiMR (pismo nr BP238-077-8/WDSPB-ASW/14 z 31 stycznia 2014 r.). Według skarżącego zaskarżona decyzja zawiera szereg rozbieżności w powierzchni użytkowanej rolniczo, stwierdzonej w trakcie kontroli, a faktycznej użytkowanej przez rolnika, według jego własnych pomiarów, które to wyniki przedstawił w formie tabelarycznej. Powierzchnie z pomiarów wykonanych przez skarżącego są rzeczywistymi powierzchniami, które są użytkowane w ramach wyżej wymienionej płatności.
Zarzucił, że działki o numerach ewidencyjnych: 202, 81 i 82, 933, 1757 w trakcie kontroli błędnie zostały zakwalifikowane jako działki rolne niespójne. Sposób ich użytkowania świadczy o zwartym obszarze powierzchni wykorzystywanej rolniczo. Działki o numerach ewidencyjnych 211, 1761, 1767, 1757 z uwagi na wielkość powierzchni PEG nie powinny zostać wykluczone. Rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną wynikają z trudnej dostępności terenu, problemów z wytyczeniem granic oraz występowaniem wód opadowych i podsiąkowych w wielu miejscach.
W odpowiedzi na skargę dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. I SA/Ke 62/18, I SA/Ke 63/18 i I SA/Ke 64/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. 2017 r. poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r., rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz przepisy unijne w tym przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1306/2013, 1307/2013 i rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31 lipca 2014 r. L 2014.227.69) - zwanego rozporządzeniem nr 809/2014 oraz rozporządzenia nr 640/2014,
Spór w sprawie koncentruje się na kwestii ustalenia przez organy wielkości powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Rozważyć należało, czy na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, organy obu instancji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni stwierdzonej w toku kontroli, przyjmując na podstawie jej wyników, że w ramach pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk ptaków Natura 2000 była mniejsza o 18,51 ha, co stanowiło przedeklarowanie powierzchni na poziomie 28,045% .
Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jest, co wynika z decyzji organu pierwszej instancji, wnioskiem kontynuacyjnym w związku z realizacją zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w dniu 15 marca 2013 r. w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 na powierzchni 83,65 ha. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego określa warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z paragrafem 3 ust. 1 rozporządzenia podstawowymi wymogami są wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Użyte w tej ustawie (art. 2 ust. 2) określenia oznaczają działkę rolną jako działkę w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit a rozporządzenia nr 1306/2013, z tym, ż obszar o którym mowa w art. 32 ust. 2 lit. b pkt ii rozporządzenia 1307/2013, oraz zagajniki o krótkiej rotacji stanowią odrębne działki. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, zwanym dalej "obszarem zatwierdzonym", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie to nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany
Przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Powyższe oznacza, że płatności rolnośrodowiskowe przysługują do powierzchni objętych zobowiązaniem ustalonym w oparciu o zatwierdzone do płatności powierzchnie, do których przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskową, z uwzględnieniem powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.
Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE ) Nr 1306/2013, art. 24 ust. 1 oraz art. 28 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. Zgodnie z tymi przepisami kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie płatności, pozwalają na wykrycie niezgodności, w szczególności zaś na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna i gwarantują, że spełnione są kryteria kwalifikowalności zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia, występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych, wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.
Państwa członkowskie mają obowiązek wytyczać działki referencyjne w sposób identyfikowalny, mierzalny, umożliwiający niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację oraz określają w odniesieniu do każdej działki maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Działką referencyjna oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny i który jest zarejestrowany w systemie identyfikacji działek rolnych państwa członkowskiego. Obowiązkiem państw członkowskich jest coroczna ocena jakości systemu identyfikacji działek rolnych ( art. 6 Rozporządzenia Komisji UE Nr 640/14).
W oparciu o wskazany system identyfikacji prowadzone są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu dotyczące prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat.
Dofinansowanie do gruntów rolnych jest związane z powierzchnią posiadanych gruntów rolnych, a zatem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wymagało przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego, by ustalić, jaka jest ich faktyczna (rzeczywista) powierzchnia i czy spełniają wymogi przyznania płatności. W celu realizacji obowiązków w powyższym zakresie w została przeprowadzona kontrola metodą inspekcji terenowej na miejscu oraz kontrola administracyjna, która ujawniła nieprawidłowości oznaczone kodami błędu: DR13+, DR13-, DR4, DR50, DR51, DR52, DR53, DR22, DR29, a które oznaczają odpowiednio – zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej (działki AC, AD, AE, AF, AH, AL, AŁ, AM, AN, AO, AP, AU, AY, AZ, BB, R, RAR, X, Z, ŻZ) - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (działki AI, AT, AX,) – stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni -01ha (działki AE, F, N, U, W) - granice upraw wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku (działki AI, AŁ, AX, X), - stwierdzono obszar tymczasowo nie kwalifikujący się do płatności (działki AC, AD, AE, AH, AF, AL, AŁ, AM, AP, AT, AU, AX, BA, BB, K, L, N, O, T, U, W, Y, Z, ŹZ ) – powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (działki AA. AC, AD, AE, AF, AH, AŁ, AR, AU, BB, I, J, M, N, R, RAR, S, X, ŹZ) – zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania (działki AI, AX, P, S) - działka rolna jest niespójna (działki AC, AN, AT, BB, F, H, R, S) – działka rolna położona jest na nie zadeklarowanej działce referencyjnej (działka AN). Kod DR37 został zastosowany do działek których identyfikacja granic została przeprowadzona na podstawie danych GIS (działki AF, AH, AI, AK, D, H, I, K, L).
Sąd podziela stanowisko organów o przyznaniu mocy dowodowej raportowi nr 9013-00000018331/16. z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, (po korekcie w zakresie działek AI, AŁ, AX, F, R, AE, AN, H, N, U i W). Raport z przedmiotowej kontroli zdaniem sądu obiektywnie przedstawiał stan zagospodarowania działek. Stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., został sporządzony w przepisanej formie, przez powołane do tego organy. Jego ustalenia w powiązaniu z obszerną dokumentacją fotograficzną, graficzną (szkice), kontrolą administracyjną w oparciu o system identyfikacji działek rolnych dają podstawę do ustalenia, że obszar kwalifikujący się do wnioskowanych płatności jest mniejszy od deklarowanego o 18,51 ha i wynosi 66,01 ha. Przeprowadzona kontrola na miejscu doprowadziła do skorygowania deklarowanych powierzchni uprawnionych do płatności w związku z ujawnieniem okoliczności, których stwierdzenie jest możliwe w ramach bezpośrednich oględzin – takich jak stwierdzenie np. obszarów wykluczających płatność, tereny podmokłe, bagienne, trzcinowiska, obszary zakrzaczone, zadrzewione, nie użytkowane rolniczo w bieżącym roku lub dłużej (brak wykoszeń), czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw nie odpowiada deklarowanej, działki niespełniające wymogu działki rolnej poniżej 0,1 ha) co skutkowało pomniejszeniem powierzchni deklarowanej do płatności. Dokonując ustaleń w powyższym zakresie, organy obu instancji prawidłowo obliczyły, porównując w odniesieniu do konkretnych działek (opisanych w decyzjach) powierzchnię deklarowaną i stwierdzoną podczas kontroli na miejscu.
Skarżący nie zgłaszał konkretnych zarzutów zarówno do raportu pierwotnego jak i raportu po dokonaniu korekty, odwołując się wyłącznie do treści odwołania od pierwotnej decyzji. Także skarga ogranicza się do ogólnikowego powołania się na wyniki własnego pomiaru, oraz zarzutu nieprawidłowego określenia granic działek wynikającego z braku udziału skarżącego w czynnościach kontrolnych. Należy zauważyć, że w celu określenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności organ oprócz inspekcji terenowej dokonywał identyfikacji działek na podstawie danych GIS. O ile bowiem kontrola w terenie pozwala na ustalenie stanu faktycznego, to nie umożliwia ona precyzyjnego odniesienia tych pomiarów do granic działek ewidencyjnych. Ustalenia poczynione w oparciu o system GIS umożliwiają natomiast nałożenie obrazu działki rolnej na mapy ewidencyjne – co wynika z samej technologii pomiaru i stosowanej metody. Pozwala to na ustalenie, czy faktyczne powierzchnie upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej, zadeklarowanej we wniosku. Istotnym jest, że w sytuacji, rozbieżności pomiędzy powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu a powierzchnią kwalifikującą się do płatności PEG organy za wiążącą przyjmowały powierzchnię PEG. Podkreślenia wymaga, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności rolnośrodowiskowych wynikająca z przepisów wspólnotowych 67 ust 4 lit a Rozporządzenia 1306/2013 nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków Z powyższego względu powierzchnie użytków rolnych określone w systemie ewidencji gruntów nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności rolnośrodowiskowej. Dla ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności konieczne jest ustalenie zarówno faktycznej powierzchni upraw (po uwzględnieniu wyłączeń) tj. powierzchni działki rolnej – co jest możliwe i miało w niniejszej sprawie miejsce na podstawie kontroli na miejscu, jak i odniesienie granic tych upraw do granic działek referencyjnych. Pomniejszenie deklarowanej płatności może być z kolei zarówno wynikiem stwierdzenia, że ustalona wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej jest inna, niż deklarowana, jak również ustalenia, że granice działki rolnej przebiegają w ten sposób, że część jej powierzchni znajduje się poza deklarowanymi działkami referencyjnymi, że działka nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni, ewentualnie zachodzi niespójność działek- zadeklarowano kilka nie sąsiadujących ze sobą działek rolnych jako jedną działkę. Każdy z powyższych przypadków rozbieżności upoważnia organ do pomniejszenia płatności, choć na innej podstawie – co w niniejszej sprawie znalazło wyraz właśnie w przypisanych tym niezgodnościom kodach błędów.
Za chybione należy zatem uznać zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego, ustalenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do przyznania wnioskowanych płatności. Strona, nie kwestionuje, że część powierzchni zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowych nie spełniała warunków kwalifikowalności – tereny podmokłe, bagienne, trzcinowiska, obszary zakrzaczone, zadrzewione, nie użytkowane rolniczo w roku 2016 z tym, że zarzuca, że organ nie uwzględnił położenia deklarowanych działek na obszarze okresowo zalewowym, trudno dostępnym, szczególnie w miesiącach marzec - maj i wrzesień - listopad. Sąd podziela argumentację organu, że po pierwsze postępowanie o przyznanie płatności jest wszczynane na wniosek ubiegającego się o przyznanie płatności, który dysponuje wiedzą na temat zgłaszanych do płatności działek i przyjmuje zobowiązanie utrzymywania gruntów na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z normami, przez cały rok jak również informowania Agencji o faktach, które mogą mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie pomocy. Skarżący nie powiadomił organu we właściwym terminie wynikającym z art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) 1794/2006 wystąpieniu zdarzeń, które mogły być oceniane w kategoriach siły wyższej .
Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego dotyczący rozbieżności między powierzchnią użytkowaną rolniczo ustaloną przez organ (66,01 ha) a powierzchnią ustaloną przez skarżącego (77,26 ha). Skarżący po pierwsze sam przyznaje fakt przedeklarowania powierzchni użytkowanej na spornych działkach. Ponadto, należy zauważyć, że poza wskazaniem formie tabelarycznej własnych pomiarów skarżący nie przedstawił żadnych danych potwierdzających termin, metodę dokonania pomiarów, czyli nie podał żadnych danych, które dawałyby możliwość zweryfikowania przedstawionych pomiarów oraz stanowiły podstawę do podważania ustaleń organów. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustalonych granic obszaru działek. Pomiar dokonany przez przeprowadzających czynności kontrolne nie budzi wątpliwości, został dokonany zgodnie z obowiązującymi standardami w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wskazana w raporcie z kontroli zastosowana technika pomiaru przy pomocy urządzenia GPS niewątpliwie mieści się w ramach określonych w art. 38 rozporządzenia (UE) nr 809/2014 i zapewnia wymaganą jakość pomiaru. Z raportu kontroli wynika, że tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,25 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, a maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie przekroczyła wartości bezwzględnej 1,0 ha
Podkreślenia wymaga, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, stosunku do postępowania uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 21 ustawy z 7 marca 2007 r.) Organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Na beneficjenta został zatem nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie jego twierdzeń oraz uprawnienia do otrzymania płatności. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie jest on bowiem zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w toku kontroli na miejscu nie zostały podważone przez skarżącego żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Skarżący nie podważył ustaleń organów, które dokonały szczegółowej analizy działek zgłoszonych do wsparcia, które zostały w całości lub części wykluczone z płatności. Treść uzasadnień decyzji obu organów świadczy o tym, że organy wszechstronnie i kompleksowo oceniły cały zebrany materiał dowodowy. Odnosząc się do poszczególnych zadeklarowanych działek, szczegółowo wskazały ustalone błędy oraz skutki w postaci pomniejszenia płatności lub wykluczenia z płatności, przywołując dowody na jakich podstawie ustaleń dokonały. Dotyczy to także działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 202 - działka rolna AC, nr 81, 82 - działka rolna AN, nr 933 - działka rolna BB oraz nr1757 - działka rolna T wskazanych jako niespójne, jak i wykluczenia z płatności działek o numerach ewidencyjnych 211 (AE), 1761 (działka U), 1767 (działka W), 1757 (działka T). Organ pierwszej instancji w odniesieniu do każdej z wymienionych działek wskazał przyczyny dla których dokonał wykluczenia, przedstawiając normy mające zastosowanie, którą to argumentację podtrzymał organ odwoławczy. Skarżący zgłaszając zarzuty nie uzasadnił na jakiej podstawie wywodzi tezę o błędnej kwalifikacji tych działek. W ocenie Sądu wyprowadzone wnioski i w konsekwencji odmowa przyznania płatności, znajdują oparcie w faktach ustalonych na podstawie kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 107 § 3. art. 11 i art. 8 K.p.a nie jest uzasadniony.
Nie jest uzasadniony podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu, przeprowadzenia kontroli bez obecności skarżącego należy uznać go za nieskuteczny. Organy nie mają obowiązku powiadamiania o zamiarze przeprowadzenia kontroli i zagwarantowania stronie uczestnictwa w czynnościach kontrolnych i przeprowadzenie kontroli bez udziału strony nie dyskredytuje jej wyników. W myśl art. 25 rozporządzenia nr 809/2014 kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem, że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nie przekracza 14 dni. Zasadą mają być raczej kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie rolnika o kontroli ma być wyjątkiem. Ocena w tym zakresie pozostaje w kompetencji organu, który dokonuje jej biorąc pod uwagę celowość takiego powiadomienia dla skuteczności kontroli. Ani powiadomienie o kontroli, ani obecność rolnika przy kontroli nie jest warunkiem ważności jej wyników. Istotne znaczenie ma doręczenie raportu z czynności kontrolnych, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, odnośnie którego rolnik może w określonym terminie zgłosić umotywowane zastrzeżenia.
Stwierdzenie powyższych nieprawidłowości skutkujące wykluczeniem z wariantu 5.1 Ochrona siedlisk ptaków Natura 2000 powierzchni 18,51 ha ha, przy deklarowanej 84,52 ha oznacza, że różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosi 28,04 %. Rodzi to konsekwencje przewidziane w art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, które prawidłowo zastosowały organy Agencji, logicznie i klarownie uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. Zgodnie z przywołanym przepisem jeśli różnica deklarowania przekracza 20 %, powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.
Jakkolwiek, nie jest to kwestionowane tak w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze, to należy wyjaśnić, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014, będzie miało zastosowanie w niniejszej sprawie, co wyraźnie wynika z zawartych w nim przepisów intertemporalnych. Zgodnie z art. 44 tego rozporządzenia, wchodzi ono w życie siedem dni po opublikowaniu (27 czerwca 2014r.), lecz stosuje się je do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotową sprawę dotyczącą płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. zainicjował wniosek o jej przyznanie, który złożony został w organie Agencji w dniu 30 maja 2016 r. Skoro wniosek o płatność rolnośrodowiskową należy złożyć na każdy rok zobowiązania rolnośrodowiskowego odrębnie, to omawiane rozporządzenie będzie podstawą nałożenia sankcji administracyjnych, pomimo, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe, którego dotyczy wniosek kontynuacyjny, rozpoczęło się przed dniem 1 stycznia 2015 r. (tu: 2013 r.).
W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony prawidłowo. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy o wadliwości wydanych rozstrzygnięć w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI