I SA/Ke 63/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2018-04-19
NSAinneŚredniawsa
płatności rolneśrodki unijnePROWARiMRkontrolapowierzchnia kwalifikująca sięprzedeklarowanieustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirozporządzenia UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Zespołu Środków i Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych na decyzję ARiMR dotyczącą przyznania płatności ONW, uznając prawidłowość ustaleń organów co do powierzchni kwalifikującej się do dopłat.

Skarżący Zespół Środków i Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2016 w pomniejszonej wysokości. Spór dotyczył ustalenia faktycznej powierzchni kwalifikującej się do dopłat, gdzie organy stwierdziły przedeklarowanie o 16,78 ha. Sąd uznał, że kontrole terenowe i administracyjne przeprowadzone przez organy były prawidłowe, a ustalenia dotyczące powierzchni kwalifikującej się do płatności są zgodne z prawem, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Zespołu Środków i Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016. Organ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która przyznała płatność w pomniejszonej wysokości z powodu stwierdzenia przedeklarowania powierzchni o 16,78 ha, co stanowiło 26,59% w stosunku do powierzchni stwierdzonej. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie powtórnej inspekcji terenowej i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Sąd analizując przepisy dotyczące przyznawania płatności ONW oraz procedury kontrolne, uznał, że kontrole przeprowadzone przez organy (terenowe i administracyjne) były prawidłowe i obiektywnie odzwierciedlały stan faktyczny. Ustalenia dotyczące powierzchni kwalifikującej się do płatności, oparte na raportach z kontroli i danych GIS, zostały uznane za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym w sprawach o przyznanie płatności spoczywa na wnioskodawcy, a skarżący nie przedstawił przekonujących dowodów podważających ustalenia organów. Zarzuty dotyczące braku udziału strony w kontroli oraz kwestii siły wyższej również zostały uznane za bezzasadne. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy zasadnie ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności ONW, uznając wyniki kontroli terenowej i administracyjnej za prawidłowe i obiektywne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrole przeprowadzone przez organy były zgodne z prawem i dostarczyły wystarczających dowodów do ustalenia faktycznej powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zarzuty strony dotyczące błędów w pomiarach i braku udziału w kontroli nie podważyły ustaleń organów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2017 poz. 278

Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Dz.U. 2015 poz. 364

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Dz.U. 2017 poz. 1369 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s.b. art. 3 § ust. 2 pkt 1 i 2

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozporządzenie ONW art. 41

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie ONW art. 43

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie ONW art. 72 § ust. 1 i 4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Rozporządzenie 1306/2013 art. 58 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej

Rozporządzenie 1306/2013 art. 59 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej

Rozporządzenie 809/2014 art. 24 § ust. 1

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 809/2014 art. 24 § ust. 4

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 809/2014 art. 25

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 809/2014 art. 38

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 640/2014 art. 2 § pkt 24

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 640/2014 art. 2 § pkt 25

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 640/2014 art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 640/2014 art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 640/2014 art. 5 § ust. 2 lit. a

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 640/2014 art. 19a § ust. 1

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 640/2014 art. 19a § ust. 2

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników

Rozporządzenie 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników

Rozporządzenie 1307/2013 art. 31 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników

Rozporządzenie 1307/2013 art. 67 § ust. 4 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników

Rozporządzenie 1305/2013 art. 2 § ust. 1 akapit drugi lit. f

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich

Rozporządzenie 1305/2013 art. 31 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich

Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz. 48 art. 2 § pkt 24

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz. 549 art. 67 § ust. 4 lit. a, lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej

Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz. 549 art. 58 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej

Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz. 549 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej

Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz. 608 art. 4 § ust. 1 lit. a, e

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo przeprowadziły kontrole terenowe i administracyjne. Ustalenia dotyczące powierzchni kwalifikującej się do płatności są zgodne z prawem. Brak udziału strony w kontroli nie dyskredytuje jej wyników. Nie zgłoszenie siły wyższej w terminie uniemożliwia jej uwzględnienie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie powtórnej inspekcji terenowej. Pobierzne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Błędne ustalenie stanu faktycznego i oparcie rozstrzygnięcia o niekompletny materiał dowodowy. Niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji rozbieżności w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo. Zarzut nieprawidłowego określenia granic działek z powodu braku udziału skarżącego w kontroli.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń nie został podważony przez skarżącego żadnym przekonywającym dowodem kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem, że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zasadą mają być raczej kontrole niezapowiedziane

Skład orzekający

Maria Grabowska

przewodniczący sprawozdawca

Artur Adamiec

sędzia

Ewa Rojek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie powierzchni kwalifikującej się do płatności rolnych, procedury kontrolne ARiMR, obowiązki beneficjentów w zakresie zgłaszania nieprawidłowości i siły wyższej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ONW w ramach PROW 2014-2020.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowej kontroli płatności rolnych, ale zawiera szczegółowe omówienie procedur kontrolnych i interpretacji przepisów UE, co jest cenne dla prawników i doradców rolnych.

Kontrola płatności rolnych: Jak ARiMR weryfikuje powierzchnię i jakie błędy mogą kosztować dopłaty?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 63/18 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2018-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec
Ewa Rojek
Maria Grabowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6551
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2988/18 - Wyrok NSA z 2022-10-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 364
Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 2 pkt 24,
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 67 ust. 4 lit. a, , lit. c, art. 58 ust. 2, art. 70,
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U. 2017 poz 278
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit. a, e,
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Zespołu Ś. i N. Parków Krajobrazowych w K. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2016. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., nr [...] Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., nr [...] z [...] r. w sprawie przyznania Zespołowi Ś. i N. Parków Krajobrazowych w K. (Zespół) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2016.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Zespół złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2016. Strona ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) do gruntów położonych w strefie nizinnej I zadeklarowanych jako działki rolne o łącznej powierzchni 79,89 ha położone na działkach ewidencyjnych w obrębach: Stawy, w gminie Imielno oraz U., w gminie K..
Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie strony w dniach 18-26 października 2016 r. wykazała nieprawidłowości. Dla działki rolnej AC o powierzchni deklarowanej 5,30 ha stwierdzono powierzchnię 4,23 ha, dla działki rolnej AD o powierzchni deklarowanej 1,53 ha stwierdzono powierzchnię 1,15 ha, dla działki rolnej AE o powierzchni deklarowanej 0,15 ha stwierdzono powierzchnię 0,09 ha (w uwagach inspektorzy terenowi wpisali, że na działce jest wyłączenie o powierzchni 0,01 ha i nanieśli pomiar działki na szkic), dla działki rolnej AF o powierzchni deklarowanej 7,53 ha stwierdzono powierzchnię 6,68 ha, dla działki rolnej AH o powierzchni deklarowanej 0,62 ha stwierdzono powierzchnię 0,56 ha, dla działki rolnej Al o powierzchni deklarowanej 0,37 ha stwierdzono powierzchnię 0,76 ha, dla działki rolnej AL o powierzchni deklarowanej 4,86 ha stwierdzono powierzchnię 4,18 ha, dla działki rolnej AŁ o powierzchni deklarowanej 4,05 ha stwierdzono powierzchnię 2,94 ha, dla działki rolnej AM o powierzchni deklarowanej 0,47 ha stwierdzono powierzchnię 0,24 ha, dla działki rolnej AN o powierzchni deklarowanej 5 ha stwierdzono powierzchnię 1,90 ha (przedmiotowa powierzchnia składa się z dwóch niespójnych ze sobą powierzchni - kod błędu DR22), dla działki rolnej AO o powierzchni deklarowanej 3,00 stwierdzono powierzchnię 2,64 ha, dla działki rolnej AP o powierzchni deklarowanej 3,62 ha stwierdzono powierzchnię 3,46 ha, dla działki rolnej AT o powierzchni deklarowanej 0,36 ha stwierdzono powierzchnię 0,56 ha (zastosowano kod nieprawidłowości DR22), dla działki rolnej AU o powierzchni deklarowanej 0,51 ha stwierdzono powierzchnię 0,42 ha, dla działki rolnej AX o powierzchni deklarowanej 0,51 ha zmierzono powierzchnię 0,66 ha i zastosowano kod nieprawidłowości DR40 - powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni kwalifikowanej równej 0,51 ha, dla działki rolnej AY o powierzchni deklarowanej 12,75 ha stwierdzono powierzchnię 8,85 ha (z powierzchni stwierdzonej wykluczeniu podlegał między innymi obszar 0,01 ha), dla działki rolnej AZ o powierzchni deklarowanej 16,20 ha stwierdzono powierzchnię 12,91 ha, dla działki rolnej BB o powierzchni deklarowanej 0,75 ha stwierdzono powierzchnię 0,51 ha (zastosowano kod nieprawidłowości DR22), dla działki rolnej RAR o powierzchni deklarowanej 5,26 ha stwierdzono powierzchnię 4,65 ha, dla działki rolnej Z o powierzchni deklarowanej 1,11 ha stwierdzono powierzchnię 0,92 ha, dla działki rolnej ŹZ o powierzchni deklarowanej 3,15 ha stwierdzono powierzchnię 2,92 ha. Na dowód dokonanych ustaleń został sporządzony raport z czynności kontrolnych i wykonane zostały szkice i zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności. Strona nie wniosła zastrzeżeń do wyników kontroli. W dniach 18-27 października 2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności, która nie wykazała nieprawidłowości. Strona nie wniosła zastrzeżeń do wyników kontroli.
Organ pierwszej instancji zweryfikował przedmiotowe wyniki kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z danymi z systemu działek rolnych i stwierdził, że dla działek rolnych AF, Al, AŁ i BA należy zastosować jako wiążące dane z systemu działek rolnych.
Decyzja z [..] r., którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał stronie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi łub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2016 do powierzchni 63,13 ha dla obszarów położonych w strefie nizinnej I w kwocie 5.528,10 zł. została uchylona decyzją Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego z 10 lipca 2017 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonano weryfikacji raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku której wprowadzono zmiany w raporcie dotyczące działek rolnych: Al, AŁ, AX, AE, AN. Odpowiadając na zastrzeżenia strony Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał ustalenia po korekcie zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
Rozpatrując odwołanie organ wskazał przepisy, które znajdują zastosowanie w sprawie przyznania wnioskowanych płatności; rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem ONW, ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014—2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562, ze zm.), dalej "ustawa z dnia 20 lutego 2015 r." oraz przepisy unijne; rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającym Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz, Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.) i rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69).
Wyjaśnił, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności ONW do działek rolnych o powierzchni 79,89 ha położonych w strefie nizinnej I. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosi 63,11 ha. Na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz kontroli administracyjnej wniosku stwierdził, że część działek deklarowanych we wniosku ma powierzchnię większą od powierzchni kwalifikującej się do płatności określonej w systemie działek rolnych. Zdaniem organu kontrole na miejscu w gospodarstwie strony zostały przeprowadzone prawidłowo, a sporządzona z nich dokumentacja w postaci raportów spełnia wymagania określone w przepisach (art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014). Organ podkreślił, że porównanie pomiarów dokonanych w kontroli na miejscu z wyznaczonymi w systemie działek rolnych powierzchniami kwalifikującymi się do płatności PEG wykazało, że przedmiotowe powierzchnie PEG są prawidłowe i w przypadku rozbieżności między powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu, a powierzchnią kwalifikującą się do płatności PEG za wiążącą została uznana wyznaczona powierzchnia PEG.
Weryfikując dane z kontroli na miejscu w oparciu o dane z systemu działek rolnych ustalono, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi łącznie 16,78 ha na którą składają się opisane szczegółowo działki ze wskazaniem rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości skutkującymi wykluczeniem w całości lub części powierzchni. Organ wyjaśnił, że zadeklarowanie przez stronę do płatności ONW powierzchni działek podrzędnych tj. AA1 oraz ANI zostało potraktowane jako oczywisty błąd.
Obszar kwalifikujący się do wnioskowanych płatności wynosi 63,11 ha zaś różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a ustaloną w toku postępowania administracyjnego wynosiła 16,78 ha, co stanowi 26,59% w stosunku do powierzchni stwierdzonej. W takim przypadku zastosowanie znalazły przepisy wynikające z art. 19a ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którymi w przypadku zawyżenia deklaracji na producenta rolnego należy nałożyć karę administracyjną proporcjonalną do wielkości przedeklarowania. W myśl art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 jeśli obszar zgłoszony do płatności przekracza obszar zatwierdzony do płatności, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub 2 ha. Na podstawie powyższego powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW dla obszarów położonych w strefie nizinnej I, z uwzględnieniem zmniejszenia z tytułu przedeklarowania wynosi 30,8426 ha. Stawka płatności do 1 ha w strefie nizinnej I została określona w rozporządzeniu ONW i wynosi 179 zł. Płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami dla obszarów położonych w strefie nizinnej I, z uwzględnieniem pomniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, wynosi 5 520,82 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania że położenie działek na terenach zalewowych utrudniało wykonywanie zabiegów agrotechnicznych organ zauważył, że odpowiedzialność za treść wniosku ponosi wnioskujący. Zgodnie z art. 4 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014 przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Podpisując wniosek o przyznanie płatności strona zobowiązała się między innymi do: niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności; o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności w szczególności, gdy zmiana ta dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego; utrzymywania wszystkich gruntów, na których prowadzona jest działalność rolnicza zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności i tych zobowiązań producent nie dotrzymał. To na wnioskodawcy ciążył obowiązek niezwłocznego poinformowania organu pierwszej instancji o wystąpieniu siły wyższej, z którego to obowiązku strona się nie wywiązała, bowiem informacja taka została zawarta dopiero w odwołaniu od decyzji.
Strona miała świadomość, że nie dokonała zabiegów agrotechnicznych na części działek zadeklarowanych do płatności i nie zgłosiła tego faktu organowi. Ponadto zadeklarowała do płatności grunty nie kwalifikujące się do płatności już w dniu złożenia wniosku m. inn. zadrzewione, zakrzaczone obejmujące tereny nieużytkowane rolniczo, zajmowane przykładowo przez trzęsawiska. Organy nie kwestionują powierzchni ewidencyjnej działek zgłoszonych do płatności. Istotą przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz weryfikacji danych w systemie działek rolnych jest stwierdzenie powierzchni użytkowanej rolniczo i kwalifikującej się do płatności. Strona zgłosiła do płatności działki ewidencyjne łącznie z obszarami nie kwalifikującymi się – nieużytkowanymi rolniczo.
Organ za bezzasadny uznał zarzut strony, że z dokonanych samodzielnie pomiarów przedstawionych w tabeli zawartej w odwołaniu z 10 maja 2017 r. wynika, że powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 73,61 ha. Wskazał, że wnioskodawca tym samym potwierdza, że dokonał przedeklarowania powierzchni użytkowanej rolniczo. W kwestii zarzutów, że nie odniesiono się do wszystkich zastrzeżeń zawartych w odwołaniu z dnia 10 maja 2017 r. organ podniósł, że przedmiotowe odwołanie zostało rozpatrzone przez Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K., co skutkowało wydaniem decyzji z 10 lipca 2017 r. uchylającej decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] r. Ponadto Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Ś. Oddziału Regionalnego w K. pismem z 13 września 2017 r. odniósł się szczegółowo do tych zarzutów w odpowiedzi na wniesione przez stronę w dniu 4 września 2017 r. zastrzeżenia do skorygowanego raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Organ podkreślił, że kontrola na miejscu odbyła się w drugiej połowie października, co pozwalało na stwierdzenie, że strona nie dokonała wykoszenia części zadeklarowanych trwałych użytków zielonych w wymaganym terminie tj. do dnia 30 września (31 lipca w przypadku braku realizacji pakietu 5.1). Strona nie przeprowadziła koszenia na działkach zadeklarowanych do płatności, ponieważ jak twierdzi tereny te ze względu na swoje położenie ulegają częstym podtopieniom i są trudno dostępne. Nie zgłosiła jednak wystąpienia tych zjawisk jako siły wyższej Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w K., do czego się zobowiązała.
Odnosząc się do twierdzeń strony, że nie wniosła zastrzeżeń do raportu z kontroli na miejscu ponieważ inspektorzy przeprowadzający kontrolę poinformowali ją, że uchybienia są nieznaczne i nie będą skutkowały sankcjami organ wskazał, że raport z czynności kontrolnych został przekazany stronie za pomocą operatora pocztowego i brak jest adnotacji dotyczącej rozmowy z beneficjentem. Po otrzymaniu raportu z czynności kontrolnych w przypadku zastrzeżeń strona w terminie prawem przypisanym winna zgłosić je w formie pisemnej do wykonawcy kontroli.
Odnośnie działek ewidencyjnych wskazanych w treści odwołania organ wyjaśnił, że nie zostały one przywołane w zaskarżonej decyzji, ponieważ w całości uwzględniały żądnie strony zawarte we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2016.
Na powyższą decyzję Zespół złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na sprawy, tj,:
1. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r., poz 278 ze zm.) poprzez zaniechanie powtórnej inspekcji terenowej w gospodarstwie skarżącego i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego nie uwzględniającego zastrzeżeń wskazanych w decyzji Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR,
nr 9013-2017-001311 z 10 lipca 2017 oraz rozbieżności podniesionych przez stronę
w toku postępowania, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego
i oparciem rozstrzygnięcia o niekompletny materiał dowodowy;
2. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie
w uzasadnieniu decyzji rozbieżności w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo wskazanych w odwołaniu oraz powodów zaniechania powtórnych pomiarów użytków rolnych przez inspektorów terenowych.
W ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie zostało oparte o niekompletny materiał dowodowy, który na skutek zaniechania powtórnej kontroli terenowej, nie uwzględniał zastrzeżeń wskazanych w decyzji Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR z 10 lipca 2017r. Uchybienia postępowania wyjaśniającego były na tyle istotne, że konieczne było przeprowadzenie ponownego postępowania administracyjnego z uwzględnieniem zastrzeżeń wskazanych przez organ II instancji, a także rozbieżności podniesionych przez stronę w toku postępowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji ponownie rozpoznający sprawę powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające przy udziale jednostki odpowiedzialnej za kontrole na miejscu, a następnie postępowanie w zakresie prawidłowości ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności za rok 2016 i po jego powadzeniu ewentualnie ponowne jej wyznaczenie z uwzględnieniem pomiarów wykonanych inspektorów terenowych.
Zdaniem skarżącego organ I instancji powinien dokonać powtórnej kontroli terenowej w gospodarstwie skarżącego i zweryfikować dotychczasowe ustalenia w oparciu o nowe pomiary spornych użytków rolnych, zakwestionowane przez skarżącego w odwołaniu od decyzji. Powtórne postępowanie wyjaśniające ograniczyło się jedynie do weryfikacji raportu z kontroli w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, co skutkowało jedynie nieznaczną korektą pierwotnych ustaleń. Organy poprzestały jedynie na prostej weryfikacji dokumentów i nieznacznej korekcie pierwotnych ustaleń kontrolnych. Tym samym w ocenie skarżącego nie rozpoznano istoty sprawy i nie rozwiązano pierwotnych wątpliwości leżących u podstaw uchylenia decyzji.
Skarżący zarzucił, że kontrola została przeprowadzono w sposób nierzetelny zaś sporządzony z niej protokół nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości. Ponadto kontrola ta została przeprowadzona bez udziału skarżącego, co biorąc pod uwagę okoliczności sprawy było wskazane, dla uniknięcia przekłamań. Organ przeprowadzając kontrolę mógł, z dużą dozą prawdopodobieństwa, nieprawidłowo określić granice działek lub dokonać pomiarów dotyczących innych działek aniżeli objętych wnioskiem. Tym bardziej, że przedmiotowe działki są specyficznie położone, granice w terenie są często zatarte, a warunki terenowe są trudne.
Teren objęty dopłatami jest w trwałym zarządzie Zespołu Ś.
i N. Parków Krajobrazowych w K. od wielu lat. Z uwagi na wysokie walory przyrodnicze (Natura 2000 - Dyrektywa Siedliskowa i Ptasia, Nadnidziański Park Krajobrazowy) jednostka prowadzi szczegółową ekspertyzę siedlisk przyrodniczych, gatunków fauny i flory podlegających ochronie. Z uwagi na położenie na obszarze tzw. "Śródlądowej Delty Rzeki Nidy" łąki są tutaj okresowo zalewane i trudno dostępne, szczególnie w miesiącach III-V oraz IX- XI. Zatem przeprowadzona kontrola powinna uwzględniać specyfikę obszarów i rodzaj działalności wnioskodawcy, który powinien mieć prawo do czynnego udziału w postępowaniu i składania bieżących wyjaśnień w zakresie sposobu wykorzystywania terenów objętych wnioskiem. Skarżący został powiadomiony o kontroli jedynie telefonicznie, bez podania terminu i zakresu, co spowodowało brak możliwości uczestniczenia w inspekcji terenowej. Ponadto nie wniesiono zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych, bowiem kontrolujący poinformowali jednostkę, że występują nieznaczne uchybienia, nie skutkujące sankcjami finansowymi. Powierzchnie zadeklarowane (PEG) we wniosku o płatności przyjęto na podstawie danych otrzymanych z Powiatowego Biura ARiMR (pismo nr BP238-077-8/WDSPB-ASW/14 z 31 stycznia 2014 r.). Według skarżącego zaskarżona decyzja zawiera szereg rozbieżności w powierzchni użytkowanej rolniczo, stwierdzonej w trakcie kontroli, a faktycznej użytkowanej przez rolnika, według jego własnych pomiarów, które to wyniki przedstawił w formie tabelarycznej. Powierzchnie z pomiarów wykonanych przez skarżącego są rzeczywistymi powierzchniami, które są użytkowane w ramach wyżej wymienionej płatności.
Zarzucił, że działki o numerach ewidencyjnych: 202, 81 i 82, 933, 1757 w trakcie kontroli błędnie zostały zakwalifikowane jako działki rolne niespójne. Sposób ich użytkowania świadczy o zwartym obszarze powierzchni wykorzystywanej rolniczo. Działki o numerach ewidencyjnych 211, 1761, 1767, 1757 z uwagi na wielkość powierzchni PEG nie powinny zostać wykluczone. Rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną wynikają z trudnej dostępności terenu, problemów z wytyczeniem granic oraz występowaniem wód opadowych i podsiąkowych w wielu miejscach.
W odpowiedzi na skargę dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. I SA/Ke 62/18, I SA/Ke 63/18 i I SA/Ke 64/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. 2017 r. poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia [...] r., którą organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznającą skarżącemu płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 r. w pomniejszonej wysokości.
Spór w sprawie koncentruje się na kwestii ustalenia przez organy wielkości powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności ONW. Rozważyć należało, czy na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności na rok 2016, organy obu instancji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego do płatności ONW strefa nizinna stwierdzonej w toku kontroli, przyjmując na podstawie jej wyników, że powierzchnia była mniejsza o 16,76 ha, co stanowiło przedeklarowanie powierzchni na poziomie o 26,59 % .
Tryb i warunki, przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określa ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. oraz wydane na podstawie jej art. 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie ONW.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. spełniającemu warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, któremu został nadany numer identyfikacyjny a łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha. Płatność przyznawana jest do użytków rolnych: na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 o powierzchni co najmniej 0,1 ha; b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; położonych na obszarach ONW.
Wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 3 ust. 1 i 2. rozporządzenia).
Pomoc stosownie do art. 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie. Z treści powyżej przywołanych przepisów wynika zatem, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek, co do którego strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.
Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w przepisach prawa wspólnotowego. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013). Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014). W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej.
Zgodnie z definicją art. 2 pkt 24 Rozporządzenia Delegowanego Komisji Nr 640/2014. system informacji geograficznej (GIS), oznacza techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej o której mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Przepis ten stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Stosownie do art. 5 ust 1 rozporządzenia 640/2014 system identyfikacji działek rolnych określa się na poziomie działek referencyjnych obejmujących jednostkę gruntu stanowiącego powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit e rozporządzenia (UE) NR 1307/2013. Państwa członkowskie mają obowiązek wytyczać działki referencyjne w sposób identyfikowalny, mierzalny, umożliwiający niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację oraz określają w odniesieniu do każdej działki maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014). Działka referencyjna oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny i który jest zarejestrowany w systemie identyfikacji działek rolnych państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (art. 2 pkt 25 rozporządzenia Nr 640/2014). W oparciu o wskazany system prowadzone są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat.
Płatność ONW jest ściśle powiązana z powierzchnią posiadanych gruntów rolnych, a zatem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wymagało przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego, by ustalić, jaka jest ich faktyczna (rzeczywista) powierzchnia i czy spełnia wymogi przyznania płatności. W celu realizacji obowiązków w powyższym zakresie w została przeprowadzona kontrola metodą inspekcji terenowej na miejscu oraz kontrola administracyjna, która ujawniła nieprawidłowości oznaczone kodami błędu: DR13+, DR13-, DR4, DR50, DR51, DR52, DR53, DR22, DR29, a które oznaczają odpowiednio – zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej (działki AC, AD, AE, AF, AH, AL, AŁ, AM, AN, AO, AP, AU, AY, AZ, BB, RAR, Z, ŻZ) - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (działki AI, AT, AX,) – stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni - 01ha (działka AE) - granice upraw wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku (działki AI, AŁ, AX, X), - stwierdzono obszar tymczasowo nie kwalifikujący się do płatności (działki AC, AD, AE, AF, AH, AL, AŁ, AM, AP, AT, AU, AX, BA, BB, Z, ŹZ) – powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (działki AA. AC, AD, AE, AF, AH, AŁ, AR, AU, BB, RAR, ŹZ) – zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania (działki AI, AX,) - działka rolna jest niespójna (działki AC, AN, AT, BB) – działka rolna położona jest na nie zadeklarowanej działce referencyjnej (działka AN). Kod DR37 został zastosowany do działek których identyfikacja granic została przeprowadzona na podstawie danych GIS (działki AF, AH, AI, AK).
Sąd podziela stanowisko organów o przyznaniu mocy dowodowej raportowi nr 9013-00000018331/16. z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, (po korekcie w zakresie działek AI, AŁ, AX, AE, AN). Raport z przedmiotowej kontroli zdaniem sądu obiektywnie przedstawiał stan zagospodarowania działek. Raport ten stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., został sporządzony w przepisanej formie, przez powołane do tego organy. Jego ustalenia w powiązaniu z obszerną dokumentacją fotograficzną, graficzną (szkice), kontrolą administracyjną w oparciu o system identyfikacji działek rolnych dają podstawę do ustalenia, że obszar kwalifikujący się do wnioskowanych płatności jest mniejszy od deklarowanego o 16,78 ha i wynosi 63,11 ha.
Przeprowadzona kontrola na miejscu doprowadziła do skorygowania powierzchni uprawnionych do płatności w związku z ujawnieniem okoliczności, możliwych w ramach bezpośrednich oględzin, przykładowo obszarów wykluczających płatność, trzcinowiska, obszary zakrzaczone, zadrzewione, nie użytkowanych rolniczo w bieżącym roku lub dłużej (brak wykoszeń), czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw nie odpowiada deklarowanej, co skutkowało zastosowaniem odpowiedniego kodu błędu oraz pomniejszeniem powierzchni deklarowanej do płatności. Dokonując ustaleń w powyższym zakresie, organy obu instancji prawidłowo obliczyły, porównując w odniesieniu do konkretnych działek (opisanych w decyzjach) powierzchnię deklarowaną i stwierdzoną podczas kontroli.
Skarżący nie zgłaszał konkretnych zarzutów zarówno do raportu pierwotnego jak i raportu po dokonaniu korekty, odwołując się wyłącznie do treści odwołania od pierwotnej decyzji. Także skarga ogranicza się do ogólnikowego powołania się na wyniki własnego pomiaru, oraz nieprawidłowego określenia granic działek wynikającego z braku udziału skarżącego w czynnościach kontrolnych. Należy zauważyć, że w celu określenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności organ oprócz inspekcji terenowej dokonywał identyfikacji działek na podstawie danych GIS. O ile bowiem kontrola w terenie pozwala na ustalenie stanu faktycznego w terenie, to nie umożliwia ona precyzyjnego odniesienia tych pomiarów do granic działek ewidencyjnych. Ustalenia poczynione w oparciu o system GIS umożliwia natomiast nałożenie obrazu działki rolnej na mapy ewidencyjne – co wynika z samej technologii pomiaru i stosowanej metody. Pozwala to na ustalenie, czy faktyczne powierzchnie upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej, zadeklarowanej we wniosku,
Należy zauważyć, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich wynikająca z przepisów wspólnotowych (art. art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013) nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków. Z powyższego względu powierzchnie użytków rolnych określone w ewidencji gruntów nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej. Dla ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności konieczne jest ustalenie zarówno faktycznej powierzchni upraw (po uwzględnieniu wyłączeń) tj. powierzchni działki rolnej – co jest możliwe i miało w niniejszej sprawie miejsce na podstawie kontroli na miejscu, jak i odniesienie granic tych upraw do granic działek referencyjnych. Pomniejszenie deklarowanej płatności może być z kolei zarówno wynikiem stwierdzenia, że ustalona wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej jest inna, niż deklarowana, jak również ustalenia, że granice działki rolnej przebiegają w ten sposób, że część jej powierzchni znajduje się poza deklarowanymi działkami referencyjnymi, że działka nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni, ewentualnie zachodzi niespójność działek- zadeklarowano kilka nie sąsiadujących ze sobą działek rolnych jako jedną działkę. Każdy z powyższych przypadków rozbieżności upoważnia organ do pomniejszenia płatności, choć na innej podstawie – co w niniejszej sprawie znalazło wyraz właśnie w przypisanych tym niezgodnościom kodach błędów.
Za chybione należy zatem uznać zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego, ustalenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do przyznania wnioskowanych płatności. Strona, nie kwestionuje, że część powierzchni zadeklarowanych do płatności ONW nie spełniała warunków kwalifikowalności – trzcinowiska, obszary zakrzaczone, zadrzewione, że nie była użytkowana rolniczo z tym, że zarzuca nie uwzględnienie przez organ położenia deklarowanych działek na obszarze okresowo zalewowym, trudno dostępnym. Sąd podziela argumentację organu, że jakkolwiek zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 beneficjent zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru, który był kwalifikowalny w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, to warunkiem jest zgłoszenie na piśmie przypadku siły wyższej właściwemu organowi z odpowiednimi dowodami w terminie piętnastu dni roboczych od dnia w którym beneficjent jest w stanie dokonać tej czynności. Skarżący nie powiadamiał we właściwym terminie o wystąpieniu zdarzeń, które mogły być oceniane w kategoriach siły wyższej.
Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego dotyczący rozbieżności między powierzchnią użytkowaną rolniczo ustaloną przez organ (63,11 ha) a powierzchnią ustaloną przez skarżącego (73,61ha). Skarżący tym samym przyznał się do przedeklarowania powierzchni użytkowanej na spornych działkach. Należy zauważyć, że skarżący poza wskazaniem formie tabelarycznej własnych pomiarów nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających fakt, termin, sposób dokonania pomiarów, czyli nie podał żadnych danych, które dawałyby możliwość zweryfikowania przedstawionych pomiarów oraz podstawę do podważania ustaleń organów. Pomiar dokonany przez przeprowadzających czynności kontrolne nie budzi wątpliwości, został dokonany zgodnie z obowiązującymi standardami w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wskazana w raporcie z kontroli zastosowana technika pomiaru przy pomocy urządzenia GPS niewątpliwie mieści się w ramach określonych w art. 38 rozporządzenia (UE) nr 809/2014 i zapewnia wymaganą jakość pomiaru. Z raportu kontroli wynika, że tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,25 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, a maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie przekroczyła wartości bezwzględnej 1,0 ha.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, stosunku do postępowania uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Brzmienie przytoczonego przepisu, podobnie jak regulacja zawarta w art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z 5 lutego 2015 r. oznacza, że przyjęto zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w toku kontroli na miejscu nie zostały podważone przez skarżącego żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Skarżący nie podważył ustaleń organu, który dokonał szczegółowej analizy działek zgłoszonych do wsparcia. Treść uzasadnień decyzji obu organów świadczy o tym, że organ wszechstronnie i kompleksowo ocenił cały zebrany materiał dowodowy. Odnosząc się do poszczególnych zadeklarowanych działek, szczegółowo wskazał ustalone błędy oraz skutki w postaci pomniejszenia płatności lub wykluczenia z płatności, przywołując dowody na jakich podstawie ustaleń dokonał. Dotyczy to także działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 202 - działka rolna AC, nr 81, 82 - działka rolna AN, nr 933 - działka rolna BB wskazanych jako niespójne, jak i wykluczenia z płatności działki o numerze ewidencyjnym 211 (działka rolna AE). Działki nr 1757 - działka rolna T, nr 1761 - działka U, nr 1767 - działka W, nie były zakwestionowane. Organ pierwszej instancji w odniesieniu do każdej z zakwestionowanych działek wskazał przyczyny dla których dokonał wykluczeń, przedstawiając normy prawne mające zastosowanie, która to argumentację podtrzymał organ odwoławczy. Skoro płatność może być przyznana wyłącznie do działki rolnej o pow. nie mniejszej niż 0,1 ha zasadne jest stanowisko organów, niespełnienie podstawowego wymogu kwalifikującego do płatności wykluczeniu podlega cała zgłoszona działka. Skarżący zgłaszając zarzuty nie uzasadnił na jakiej podstawie wywodzi tezę o błędnej kwalifikacji tych działek. W ocenie Sądu wyprowadzone w decyzji wnioski i w konsekwencji zastosowane pomniejszenia płatności, znajdują oparcie w faktach ustalonych na podstawie kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 107 § 3. art. 11 i art. 8 K.p.a nie jest uzasadniony.
Nie jest uzasadniony podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu, przeprowadzenia kontroli bez obecności skarżącego należy uznać go za nieskuteczny. Organy nie mają obowiązku powiadamiania o zamiarze przeprowadzenia kontroli i zagwarantowania stronie uczestnictwa w czynnościach kontrolnych i przeprowadzenie kontroli bez udziału strony nie dyskredytuje jej wyników. W myśl art. 25 rozporządzenia nr 809/2014 kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem, że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zasadą mają być raczej kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie rolnika o kontroli ma być wyjątkiem. Ocena w tym zakresie pozostaje w kompetencji organu, który dokonuje jej biorąc pod uwagę celowość takiego powiadomienia dla skuteczności kontroli. Ani powiadomienie o kontroli, ani obecność rolnika przy kontroli nie jest warunkiem ważności jej wyników. Istotne znaczenie ma doręczenie raportu z czynności kontrolnych, co do ustaleń którego beneficjent może w określonym terminie zgłosić umotywowane zastrzeżenia.
W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony prawidłowo. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy o wadliwości wydanych rozstrzygnięć w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI