I SA/Ke 61/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2024-04-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
gospodarka komunalnaodpady komunalneselektywna zbiórkapodwyższona opłatadecyzja administracyjnakontrolaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Kielcach oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej na decyzję SKO, uznając za prawidłowe nałożenie podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu nieselektywnego zbierania śmieci.

Spółdzielnia mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję burmistrza o nałożeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia zarzucała nieprawidłowości w przeprowadzonej kontroli selektywnego zbierania odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły fakt nieselektywnego zbierania odpadów na podstawie dokumentacji fotograficznej i notatki służbowej, co uzasadniało zastosowanie podwyższonej stawki opłaty zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę S. Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. o nałożeniu na spółdzielnię podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lipiec 2023 r. Spółdzielnia kwestionowała prawidłowość kontroli selektywnego zbierania odpadów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację fotograficzną i notatki służbowe z kontroli przeprowadzonych przez podmiot odbierający odpady, uznał, że przesłanki do zastosowania podwyższonej stawki opłaty zostały spełnione. Sąd podkreślił, że niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, nawet jednorazowe, uzasadnia nałożenie wyższej opłaty, która stanowi rekompensatę dla gminy za wyższe koszty zagospodarowania niesegregowanych odpadów. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prawidłowe jest nałożenie podwyższonej opłaty.

Uzasadnienie

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wymaga stwierdzenia uporczywości lub notoryczności nieselektywnego zbierania odpadów. Wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji pociąga za sobą obowiązek nałożenia opłaty w stawce podwyższonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.c.p.g. art. 6ka § ust. 3, 1, 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6q

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Ordynacja podatkowa art. 47 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 6j § ust. 3b

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9u

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 227 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 7, 24

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.c.p.g. art. 6k § ust. 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieselektywne zbieranie odpadów komunalnych przez właściciela nieruchomości uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wymagają stwierdzenia uporczywości lub notoryczności nieselektywnego zbierania odpadów. Kontrola przeprowadzona przez podmiot odbierający odpady, udokumentowana notatką i zdjęciami, jest wystarczającą podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie podwyższonej opłaty. Naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska dotyczących kontroli nie wpływa na prawidłowość decyzji o opłacie za odpady, jeśli postępowanie opiera się na przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Odrzucone argumenty

Kontrola przeprowadzona przez organ I instancji była nieprawidłowa i nie mogła stanowić podstawy dowodowej. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania. Naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska (art. 379, 380 w zw. z art. 9u u.c.p.g.) przy przeprowadzaniu kontroli. Decyzja organu II instancji nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej z powodu braków uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

Wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. To, czy odpady są segregowane, czy nie, obciąża spółdzielnię.

Skład orzekający

Agnieszka Banach

przewodniczący

Andrzej Mącznik

sprawozdawca

Magdalena Chraniuk-Stępniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i konsekwencji jego niedopełnienia, w tym stosowania podwyższonej opłaty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowej i przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; nie rozstrzyga kwestii dotyczących innych podmiotów czy rodzajów nieruchomości w sposób przełomowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odpady i zasad segregacji, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i argumentację sądową w sporach z samorządami.

Nieselektywna segregacja śmieci kosztuje: spółdzielnia przegrała spór o podwyższoną opłatę za odpady.

Sektor

gospodarka komunalna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 61/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 6ka ust. 3, 1, 2, art. 6j ust. 3b, art. 2 ust. 1 pkt 4art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6q, art. 9u
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 47 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 3 ust. 1 pkt 7, 24,
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 22 listopada 2023 r. nr SKO.OŚ-60/7363/282/2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 listopada 2023 r. nr SKO.OŚ-60/7363/282/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej jako: "kolegium", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, dalej jako: "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu odwołania S. Spółdzielni Mieszkaniowej w S. (dalej jako: "skarżąca", "spółdzielnia" "strona") od decyzji Burmistrza Miasta S. (dalej jako: "burmistrz", "organ I instancji") z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr [...] określającej spółdzielni opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomości zamieszkałej, wielolokalowej, położonej w S. przy ulicy [...], za lipiec 2023 r. w wysokości [...] zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
W dniu 25 maja 2023 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę segregowania odpadów komunalnych przez właściciela budynku wielolokalowego przy ul. [...] w S.. W ramach kontroli poddano oględzinom altanę śmietnikowa przypisaną, zgodnie z pismem spółdzielni z dnia 4 maja 2022 r. do wskazanego budynku. Ustalono, że w pojemnikach na odpady mieszane znajdowały się odpady, które powinny być zbierane selektywnie, tzn. opakowania kartonowe i papierowe, pojemniki metalowe, butelki z tworzyw sztucznych po napojach. Pismem z dnia 30 maja 2023 r. burmistrz powiadomił spółdzielnię o powyższych nieprawidłowościach oraz o kolejnych planowanych kontrolach altany śmietnikowej tego budynku.
W dniu 12 lipca 2023 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w S. (dalej jako: "PGKiM"), jako podmiot odbierający odpady komunalne, przeprowadziło kontrolę wypełniania obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właściciela budynku. W notatce służbowej z dnia 12 lipca 2023 r. pracownicy PGKiM stwierdzili liczne nieprawidłowości w zakresie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, które zostały opisane w tym piśmie. Do notatki służbowej dołączono zdjęcia dokumentujące ww. nieprawidłowości.
W związku z powyższym, organ I instancji w dniu 24 lipca 2023 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 27 lipca 2023 r. przeprowadzono dodatkową kontrolę przestrzegania obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właściciela nieruchomości przy ul. [...]. Podczas kontroli, udokumentowanej protokołem wraz ze zdjęciami, pracownicy organu I stwierdzili nieprawidłowości.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta S. z dnia 27 lutego 2019 r. Nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się jako iloczyn liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość i stawki opłaty. Ponadto zgodnie z uchwałą Rady Miasta S. z dnia 30 listopada 2022 r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, to obowiązuje go podwyższona stawka opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych w wysokości 60,00 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość. Opłatę wyliczono więc jako iloczyn liczby osób zamieszkujących i stawki opłaty podwyższonej, tj. 73 osoby x 60,00 zł 4.380,00 zł w lipcu 2023 r. Organ zauważył, że przed wydaniem decyzji strona miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, z czego skorzystała i złożyła wyjaśnienia w sprawie.
Rozpoznając odwołanie, organ odwoławczy wyjaśnił, że pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji w tego rodzaju sprawie jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej oraz powiadomienia PGKiM, organ II instancji przyjął, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych, dokonując kontroli prawidłowości segregowania odpadów, stwierdził w dniu 12 lipca 2023 r., że w altanie śmietnikowej zlokalizowanej przy ul. [...] gromadzone są odpady w sposób nieselektywny z nieruchomości należących do strony. Okoliczność ta została udokumentowana zdjęciami z datą 12 lipca 2023 r. i godziną 10.33 oraz notatką służbową z dnia 12 lipca 2023 r. sporządzoną przez PGKiM, podpisaną przez pracowników, którzy stwierdzili powyższe nieprawidłowości.
Kolegium wskazało, że jeżeli PGKiM powiadomiło o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, zarówno burmistrza, jak i spółdzielnię, to zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania i określenia przez organ I instancji w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej na podstawie art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1469, dalej jako: "u.c.p.g."). Przyjęło, że przepis art.6ka u.c.p.g. nie nakłada obowiązku poinformowania spółdzielni o terminie oględzin altany śmietnikowej.
Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji wskazał, że w sprawie dotyczącej określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mają zastosowania przepisy K.p.a., a postępowanie prowadzone jest w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję kolegium, spółdzielnia, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołującej, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji w ten sposób, że nie poddaje się ona kontroli sądowoadministracyjnej;
2) pobocznie - art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 227 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez niedostrzeżenie, że organ I instancji, będąc obowiązanym do ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów i poinformowania strony o sposobie ustosunkowania się do nich, nie uczynił tego - co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez to, że organ Il instancji nie znał poglądu organu I instancji na temat podniesionych zarzutów.
W uzasadnieniu skargi spółdzielnia podkreśliła fakt wydania decyzji przez organ I instancji na podstawie nieprawidłowo sporządzonego protokołu kontroli. Ponadto, zdaniem skarżącej, kontrola była przeprowadzona niezgodnie z wymogami określonymi przez Prawo ochrony środowiska. Niedopuszczalne było zatem włączenie protokołu do materiału dowodowego. Protokół ten nie mógł być podstawą dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych dotyczących przebiegu i wyniku kontroli.
Ponadto, organ Il instancji całkowicie przemilczał zarzut naruszenia art. 379 i art. 380 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 9u u.c.p.g., choć już literalne brzmienie przepisu pozwala twierdzić, że przedmiotowa kontrola została przeprowadzona nieprawidłowo, co mogło mieć wpływ na treść wspomnianego protokołu.
W ocenie spółdzielni zaskarżona decyzja w ogóle nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej i musi być uchylona, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych tego typu braki uzasadnienia nie mogą być uzupełnione na etapie odpowiedzi na skargę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazał też, że przepisy art. 379 i art. 380 Prawa ochrony środowiska w zw. z art.9u u.c.p.g. nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Podstawą rozstrzygnięcia był bowiem przepis art. 6ka ust.3 i art.6q u.c.p.g.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492; ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia co do prawidłowości określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zdaniem organów obu instancji w lipcu 2023 r. skarżąca nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych powstałych na nieruchomości zamieszkałej wielolokalowej położonej w S. przy ulicy [...]. W związku z powyższym zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.
Zdaniem skarżącej kontrola została przeprowadzona nieprawidłowo, co mogło mieć wpływ na treść sporządzonego protokołu kontroli. Skarżąca stwierdziła, że dostarczona przez PGKiM dokumentacja fotograficzna nie pozwala na jednoznaczne wskazanie, że pojemniki zawierające odpady komunalne zebrane w sposób nieselektywny faktycznie znajdują się w zasobach spółdzielni. W ocenie skarżącej jedynie komisyjne przeprowadzenie czynności kontrolnych, przy udziale spółdzielni, nie będzie budzić wątpliwości co do ujawnionego stanu faktycznego.
W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze, rację należało przyznać organom.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 6ka ust. 3, art. 6q u.c.p.g., art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.). Natomiast według art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Z mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. dotyczy także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587; ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości (ust. 7).
Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce (ust. 24).
W art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym notatki służbowej z 12 lipca 2023 r. oraz dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należało, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, ujawnił i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku na zmieszane odpady stwierdzono surowce wtórne w postaci butelek PET, makulatury, butelek szklanych, puszek aluminiowych, folii opakowaniowej, w żółtym pojemniku na tworzywa sztuczne stwierdzono makulaturę, tekstylia oraz inne zanieczyszczenia, które nie powinny znajdować się w tym pojemniku.
Drugą przesłanką jest powiadomienie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z akt sprawy wynika, że również i ta przesłanka została spełniona. Pismami z 14 lipca 2023 r. (ZOM/2071/2023 i [...]) o fakcie niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych zostali powiadomieni odpowiednio Burmistrz Miasta S. i skarżąca.
Warto zaznaczyć, że treść przepisu art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny.
Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji (tak NSA w wyrokach: z 19 maja 2022 r., III FSK 14/22; z 19 maja 2022 r., III FSK 4930/21; dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.
Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów.
W kontekście stanowiska skarżącej zawartego w piśmie z 8 sierpnia 2023 r. (znak: EG/3912,3913/2023) wyjaśniającego między innymi, że niemal 100 % mieszkańców zasobów spółdzielni gromadzi odpady w sposób prawidłowy, trzeba zaznaczyć, że nie ma prawnego znaczenia ilu lokatorów nie przestrzegało zasad selektywnego zbierania odpadów. To, czy odpady są segregowane, czy nie, obciąża spółdzielnię (por. wyrok WSA w Krakowie z 20 września 2021 r., I SA/Kr 808/21; dostępny w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem przedstawiane przez skarżącą w powyższym zakresie stanowisko należało uznać za błędne.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu nie doszło też do naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Dowody zgromadzone w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wskazywały na to, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Tymi dowodami są zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniu stwierdzenia nieprawidłowości. Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej wynikającej ze wskazanej przez organy uchwały Rady Miasta S..
Należy przy tym podkreślić, że organy poddały analizie całość materiału dowodowego mającego znaczenie w sprawie, nie zaś jego poszczególne elementy, dokonując jego kompletnej oceny. Fakt niepodzielenia przez stronę skarżącą poczynionych przez organy ustaleń nie prowadzi do automatycznego uznania ich za błędne.
Przede wszystkim jednak, odnosząc się do stanowiska skarżącej, należy podkreślić, że podstawą do wydania decyzji przez burmistrza nie był sporządzony w toku postępowania przez pracowników organu I instancji protokół kontroli z 27 lipca 2023 r. znak: [...] Podstawą wszczęcia postępowania i wydania decyzji była przeprowadzona w dniu 12 lipca 2023 r. przez pracowników PGKiM kontrola, w trakcie której stwierdzono nieprawidłowość w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Udokumentowano ją stosowną notatką służbową i dokumentacją fotograficzną.
Zarzut naruszenia art. 9u u.c.p.g. w zw. z art. 379 i art. 380 Prawa ochrony środowiska jawi się zatem jako bezzasadny, ponieważ przewidziany w tej regulacji tryb kontrolny jest kompetencją wójta, burmistrza, prezydenta miasta, a nie podmiotu odbierającego odpady komunalne.
Obligatoryjna procedura przewidziana w art. 6ka u.c.p.g. została zrealizowana przez organ I instancji w sposób wyczerpujący, a tym samym prawidłowo. Sporządzenie w toku postępowania protokołu kontroli z 27 lipca 2023 r., jak i powiadomienie skarżącej przez burmistrza o nieprawidłowościach ujawnionych w trakcie kontroli 25 maja 2023 r. były czynnościami dodatkowymi, odpowiednio następczymi i poprzedzającymi, w stosunku do czynności wynikających z treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.
Sąd zauważa także, że przeprowadzona na podstawie art. 9u u.c.p.g. kontrola poprzedza wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Nie jest ona kontrolą podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej, w związku z czym organ nie miał, zdaniem Sądu, obowiązku zawiadomienia skarżącej o zamiarze jej przeprowadzenia. Skarżąca była powiadomiona o wyniku kontroli z 12 lipca 2023 r., jak i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji w sposób wystarczająco wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i opisał stan faktyczny sprawy, umożliwiając kontrolę zaskarżonej decyzji. Kolegium w szczególności powołało w jego treści dowody, z których w jego ocenie wynika, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości skarżącej.
Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów uwzględnia reguły postępowania, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
W realiach niniejszej sprawy brak odniesienia się organu odwoławczego do zarzutu naruszenia art. 9u u.c.p.g. w zw. z art. 379 i art. 380 Prawa ochrony środowiska w zaskarżonej decyzji nie miał wpływu na prawidłowość podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI