I SA/Ke 604/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2006-02-02
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITzwolnienie podatkoweżołnierzmisja pokojowanależności pieniężnenadpłata podatkuinterpretacja przepisówsłużba poza granicami kraju

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych dla żołnierza pełniacego służbę poza granicami kraju, uznając prawo do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT.

Skarżący, żołnierz Polskiego Kontyngentu Wojskowego, domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001-2002, powołując się na zwolnienie podatkowe wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT. Organy podatkowe odmówiły, interpretując przepis jako mający zastosowanie tylko do specyficznych należności i celów, a nie do wynagrodzenia zasadniczego. WSA w Kielcach uchylił decyzje organów, uznając, że przepis ten obejmuje należności wypłacane żołnierzom pełniącym służbę poza granicami kraju w ramach misji pokojowej, niezależnie od miejsca ich wypłaty, i że korzystniejsza dla skarżącego interpretacja obowiązywała w spornych latach.

Sprawa dotyczyła wniosku małżonków K. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001 i 2002. R. K., żołnierz oddelegowany do Polskiego Kontyngentu Wojskowego "A." w L., powołał się na art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który przewidywał zwolnienie z podatku należności pieniężnych wypłacanych żołnierzom jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w misji pokojowej. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że zwolnienie dotyczy tylko specyficznych należności związanych z konfliktem zbrojnym lub misją, a nie wynagrodzenia zasadniczego wynikającego ze stosunku służbowego. WSA w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT, w brzmieniu obowiązującym w latach 2001-2002, należy interpretować ściśle, ale zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Sąd stwierdził, że zwolnienie ma charakter przedmiotowo-podmiotowy i obejmuje należności pieniężne wypłacane żołnierzom jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w misji pokojowej, bez zróżnicowania z uwagi na miejsce wypłaty. Sąd zwrócił również uwagę na zmianę stanu prawnego od 1 stycznia 2003 r., która wprowadziła ograniczenia w stosowaniu tego zwolnienia, ale podkreślił, że nie ma ona zastosowania do spornych lat. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone decyzje organów podatkowych i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, należności te podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT, w brzmieniu obowiązującym w latach 2001-2002, należy interpretować ściśle, ale zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Zwolnienie ma charakter przedmiotowo-podmiotowy i obejmuje należności pieniężne wypłacane żołnierzom jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w misji pokojowej, bez zróżnicowania z uwagi na miejsce wypłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolne od podatku dochodowego są należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub do wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych. Zwolnienie ma charakter przedmiotowo-podmiotowy i obejmuje należności wypłacane w kraju i za granicą.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą uchylenia decyzji administracyjnej jest naruszenie prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 25

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami kraju art. 15 § § 15

Określa rodzaje należności przysługujących żołnierzom zawodowym pełniącym służbę poza granicami kraju, mieszczące się w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami kraju art. 2 § § 2

Osoby skierowane za granicę zachowują prawo do wynagrodzenia przysługującego im z tytułu pełnienia dotychczasowych obowiązków w kraju.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Zmiana art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT od 1 stycznia 2003 r., wprowadzająca ograniczenia w stosowaniu zwolnienia.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozporządzenie Prezydenta RP w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie

Ustanawia właściwość WSA w Kielcach do rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT obejmuje zwolnieniem należności pieniężne wypłacane żołnierzom pełniącym służbę poza granicami państwa w ramach misji pokojowej, niezależnie od miejsca ich wypłaty. Zmiana stanu prawnego od 1 stycznia 2003 r. nie ma zastosowania do stanu faktycznego z lat 2001-2002.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT dotyczy tylko specyficznych należności związanych z konfliktem zbrojnym lub misją, a nie wynagrodzenia zasadniczego wynikającego ze stosunku służbowego. Interpretacja przepisu powinna być zawężająca, a należności wypłacane w kraju nie podlegają zwolnieniu.

Godne uwagi sformułowania

przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg podatkowych należy interpretować ściśle, a więc nie w sposób rozszerzający, czy ścieśniający zwolnienie, które można nazwać przedmiotowo-podmiotowym bez zróżnicowania tychże wypłat pieniężnych z uwagi na miejsce ich dokonania, czyli na wypłacane w kraju i za granicą

Skład orzekający

Andrzej Jagiełło

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Jarmasz

sprawozdawca

Ewa Rojek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. w kontekście służby żołnierzy poza granicami państwa w misjach pokojowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2001-2002. Po zmianie przepisów od 1 stycznia 2003 r. jego zastosowanie jest ograniczone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze służbą wojskową poza granicami kraju, co może być interesujące dla żołnierzy i ich rodzin, a także dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i wojskowym.

Żołnierze na misjach pokojowych: czy należą im się zwolnienia podatkowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 604/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Jagiełło /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Rojek
Grażyna Jarmasz
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 623/06 - Postanowienie NSA z 2007-08-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
ART.21 UST.1 PKT 83
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygnatura akt: I SA/Ke 604/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (współspr.), Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant: Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02.02.2006 r. sprawy ze skarg M. i R. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. z dnia [...] numer [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 200 złotych (dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 grudnia 2004r. M. i R. małżonkowie K., rozliczający się łącznie, zwrócili się do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od 18 października 2001r. do 26 października 2002r..
R. K. podał, że w tym czasie był oddelegowany do pełnienia służby poza granicami kraju w Polskim Kontyngencie Wojskowym "A." w L. Płatnikiem było Wojskowe Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych, które pobrało zaliczkę na poczet podatku. Uzyskiwane dochody był wyłącznie z tytułu stosunku pracy.
Zwrócono się z prośbą o zwrot zapłaconego nienależnie podatku zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. Nr 14 z 200r., oz. 17 ze zm.,/ przewidującym zwolnienie z podatku wypłacanych należności.
Powołano się także na decyzję z [...]Urzędu Skarbowego numer I [...] i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 lutego 2004r. sygn. akt SA/Ka 96/03, które to rozstrzygnięcia wydane zostały na korzyść wnoszącego o zwrot podatku.
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia [...] numer [...] i [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2001 oraz 2002 rok. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano przepis art. 21 ust. 1 pkt 83 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w myśl którego wolne od podatku dochodowego są należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub do wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych.
Zastosowanie powyższego zwolnienia, zdaniem organu, uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch przesłanek:
wypłacone należności pieniężne muszą być bezpośrednio związane z użyciem wymienionych osób poza granicami państwa,
należności muszą wynikać celów określonych w zwolnieniu.
Rodzaje należności przysługujących żołnierzom zawodowym pełniącym służbę mieszczące się w zakresie zwolnienia przedmiotowego określa § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 2000r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami kraju /Dz. U. Nr 115, poz. 1198 ze zm./ wydanego na podstawie art. 25 ustawy z 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy / Dz. U. Nr 5z 1992r., poz.18 ze zm./. Do tych należności należą: jednorazowa należność pieniężna, należność zagraniczna, dodatek wojenny, dodatek rodzinny, należności pieniężne z tytuł podróży służbowej odbywanej poza miejscowością, w której jest pełniona służba.
Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia osoby skierowane za granicę np. w celu udziału w konflikcie zbrojnym, przez cały okres pełnienia służby poza granicami państwa zachowują prawo do wynagrodzenia przysługującego im z tytułu pełnienia dotychczasowych obowiązków w kraju. W związku z tym powoływany we wniosku przepis art. 21 ut. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania do wynagrodzeń /uposażeń/ żołnierzy wynikających ze stosunku służbowego lub stosunku pracy.
Orzeczenia przywołane przez wnioskodawców, zarówno organu podatkowego, jak i WSA w Gliwicach uznano jako wiążące tylko w tych konkretnych sprawach, w których zostały podjęte
W wyniku rozpatrzenia wniesionych odwołań Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia [...] numer [...] oraz [...], dotyczącymi kolejno roku 2001 i 2002, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Nie zgadzając się z takim załatwieniem sprawy małżonkowie rozstrzygnięcia te zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie, wnosząc o ich uchylenie wobec uznania ich jako błędne pod względem prawym oraz merytorycznym w stosunku do zaistniałego stanu faktycznego. Przytaczając przepis art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skarżący stwierdził, iż z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż w jego sytuacji faktycznej warunek udziału w siłach wojskowych użytych poza granicami kraju w misji pokojowej został spełniony.
Skarżący dokonując interpretacji zastosowanego przepisu powołali się na jego zmianę z dniem 1 stycznia 2003r.. Zmiana ta, w ocenie skarżących, oznacza, że dopiero po tej dacie można było wydać takie rozstrzygnięcie, jakie wydano w wyniku rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za rok 2001 i 2002.
Odnosząc się do stanowiska organów co do powoływanych przez skarżących korzystnych dla nich wyroków WSA w Gliwicach, jak i w odwołaniu, WSA w Warszawie, zarzucono, że stan taki, kiedy to interpretacja i za nią idące rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od miejsca zamieszkania, narusza konstytucyjną zasadę równości podatników wobec prawa, jak też zasadę zaufania do organów państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie zasługuje, jako że zaskarżona decyzja narusza przepis prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 pkt 83 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2001 i 2002 roku, a więc mającym zastosowanie w sprawie, który stwierdza, że wolne od podatku dochodowego są należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub do wzmocnieni sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych.
Dokonując wykładni tego przepisu, przy uwzględnieniu zasady, iż przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg podatkowych należy interpretować ściśle, a więc nie w sposób rozszerzający, czy ścieśniający, należy przyznać rację skarżącym.
Z samego brzmienia tej regulacji wynika, że zawiera ona zwolnienie, które można nazwać przedmiotowo-podmiotowym, gdyż stwierdza, że wolne od podatku dochodowego są należności pieniężne wypłacane m.in. żołnierzom jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w określonym przez przepis celu, bez zróżnicowania tychże wypłat pieniężnych z uwagi na miejsce ich dokonania, czyli na wypłacane w kraju i za granicą.
Należy zgodzić się także, że stan prawny uległ w sposób niekorzystny dla skarżącego zmianie wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2003r. ustawy z 27 lipca 2002r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 141, poz. 1182/, która zmieniła omawiany przepis przewidujący zwolnienie, które jednak nie ma zastosowania do wynagrodzeń za pracę oraz uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących z tytułu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym. Wynika to jasno z brzmienia ostatniego, dodanego po średniku, zdania wprowadzonego w/w nowelizacją.
Tak więc skarżący, pełniący służbę w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Tymczasowych Siłach Organizacji Narodów Zjednoczonych "A." w L., miał prawo skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego należności pieniężnych otrzymywanych przez niego jako żołnierza w czasie tej służby.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz.U. Nr 187, poz. 1926/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI