I SA/Ke 602/21

I SA/Ke 602/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec /przewodniczący/
Ewa Rojek
Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par 1, art. 119 pkt 3, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit. a-c, art. 200, art. 205 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 61a par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 187
par 13 ust 1 pkt 3 i 4, ust. 5, 12 i 13
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzzzzzn(2) ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 7 lipca 2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek M. T. o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach rolnych związanych z powodzią, która spowodowała na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] K. Biura Powiatowego ARiMR w O. (Kierownik) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej ze względu na to, że wniosek został złożony przez producenta rolnego po terminie.
Podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.- dalej "k.p.a.") w zw. z § 13zh ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz.187 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.
Na przedmiotowe postanowienie strona złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor podniósł, że wnioski o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzią, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu rozpatrywane są w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Przywołując §13zh ust. 12 i 13 rozporządzenia wyjaśnił, że termin składania wniosków, o których mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem terminu składania tych wniosków. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, po terminie wskazanym w sposób określony w ust. 12, nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 28 maja 2021 w ogłoszeniu umieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej określił, że wspomniany termin trwał od 7 czerwca do 30 czerwca 2021 r. Dodatkowo taka informacja pojawiła się również na stronie ARiMR w dniu 7 czerwca 2021 r.
Natomiast wniosek M. T. o przyznanie pomocy finansowej wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w O. w dniu 7 lipca 2021 r., czyli po ostatecznym terminie na jego złożenie, wskazanym w § 13zh ust. 12 rozporządzenia. Należało zatem uznać go za niedopuszczalny, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania w sprawie.
Dyrektor podkreślił, że termin złożenia wniosku jest terminem materialnoprawnym, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego. Terminy materialnoprawne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia, nie podlegają zaś przywróceniu, bowiem uprawnienie strony obwarowane określonym terminem, do którego może ona wszcząć postępowanie administracyjne, z upływem przewidzianego terminu wygasa.
Skoro wniosek strony wpłynął w dniu 7 lipca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu materialnoprawnego określonego w rozporządzeniu, prawidłowo odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie.
Dodał, że charakterystyka terminu materialnoprawnego wiąże się z niemożnością prowadzenia postępowania, w celu zbadania istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, gdyż postępowanie takie jest bezprzedmiotowe. Dlatego też organ wywiódł, że argumenty M. T. dotyczące powodu złożenia wniosku po terminie nie mają wpływu na zmianę rozstrzygnięcia.
Na powyższe postanowienie Dyrektora z dnia [...] r. M. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o jego uchylenie jak również uchylenie poprzedzającego go postanowienia Kierownika.
Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
- art 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak realizacji zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami procedury administracyjnej poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w oparciu o niekompletną analizę wniosku skarżącego i podnoszonych przez niego argumentów uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia wniosku, pominięcie trudności w dostępie do sieci internet w miejscu zamieszkania skarżącego, co doprowadziło organ do wydania zaskarżonego postanowienia w sytuacji w której organy I i II instancji nie dokonały szczegółowej analizy materiału dowodowego mającego na celu ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością i w tak definiowanym stanie faktycznym oceny realnej możliwości złożenia wniosku przez skarżącego,
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej i pominięcie okoliczności związanych ze zbyt krótkim terminie do złożenia wniosku, brakiem należytej i powszechnej informacji o terminie składania wniosku, w tym brak informacji kwalifikującej o sposobie i terminie złożenia wniosku, ograniczeniami związanymi z funkcjonowaniem organu w stanie epidemii i jednoczesnymi apelami organów administracji publicznej o pozostawanie w samoizolacji i ograniczenia bezpośrednich kontaktów z organami, a także pominięcie okoliczności związanych z utrwaloną i wielokrotnie powtarzaną praktyką wydłużania terminów do składania wniosków w różnych zakresach funkcjonowania organu,
- art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie realizacji obowiązku do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz obowiązku czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w sytuacji w której organy I i II instancji nie udzieliły skarżącemu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek co do sposobu i przebiegu postępowania w tym w szczególności w zakresie rygorów co do sposobu i terminowości złożenia stosownego wniosku, co istotne zaniechanie miało to miejsce już na etapie prac komisji kwalifikacyjnej i stan ten nie został sanowany,
- art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie tłumaczy w sposób dostateczny wydanego rozstrzygnięcia, poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej przedmiotowej decyzji, w zakresie decyzji co do braku możliwości przywrócenia terminu do złożenia wniosku,
- 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ II Instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu przez odwołującą,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu I instancji, zamiast jego uchylenia,
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że wciąż istniejąca epidemia koronawirusa stwarza wiele bardzo istotnych niedogodności i problemów zarówno dla organów jaki uczestników obrotu administracyjnoprawnego. Szczególne okoliczności w jakich znaleźli się obywatele, będący jednocześnie rolnikami, nakłada na organy szczególne obowiązki w zakresie sposobu prowadzenia postępowania z uwzględnieniem tak ważnych w tej sytuacji zasad informowania stron i rzeczywistego czynnego udziału strony w postępowaniu. W tej sytuacji zasada szybkości i prostoty postępowania może niekorzystnie wpływać na prawa strony.
Błędne przyznanie priorytetu formalizmowi, doprowadziło do uniemożliwienia obywatelowi realizowania praw przyznanych właśnie przez administrację w celu poprawy sytuacji jednostki, która, nie z własnej winy, znalazła się w trudnej sytuacji.
Skarżący podniósł, iż w związku z kataklizmem powodującym nieodwracalne straty w tegorocznej produkcji rolnej, jego uwaga była skierowana przede wszystkim na jak najszybsze usunięcie skutków kataklizmu, minimalizowanie start i próbę odbudowy potencjału prowadzonego gospodarstwa rolnego. Działania te odbywały się w warunkach znacznie ograniczających kontakt z organem z uwagi na ograniczenia covidowe i wciąż trwający stan epidemii.
Negatywnie ocenił sposób informowania o terminie złożenia wniosków, a także jego zbyt krótki termin. Dodał, że na stałe zamieszkuje w okolicy w której występują znaczne trudności w dostępie do sieci internet i do sieci komórkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Akt administracyjny podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie Dyrektora, jak i poprzedzające je postanowienie Kierownika naruszają przepisy prawa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ocena zgodności z obowiązującymi przepisami prawa postanowienia z dnia [...] r. nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymującego w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku M. T..
Podstawą prawną wydanych rozstrzygnięć były przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia.
Zgodnie z § 13zh ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia: w 2021 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu,
- w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które:
spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu,
zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji lub
- w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które:
spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu,
zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody.
W myśl § 13zh ust. 5 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust 1 przyznawana jest w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego, złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
Na podstawie § 13zh ust. 12 i 13 rozporządzenia termin składania wniosków, o których mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem terminu składania tych wniosków. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, po terminie wskazanym w sposób określony w ust. 12, nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 28 maja 2021 r. w ogłoszeniu umieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej określił, że wspomniany termin trwał od 7 czerwca do 30 czerwca 2021 r.
M. T. złożył wniosek "o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 roku szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzą, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu" na stosownym formularzu w dniu 7 lipca 2021 r.
Organy uwzględniając powyższe ustaliły, że strona wystąpiła z wnioskiem po terminie, który był terminem prawa materialnego, nie podlegającym przywróceniu.
Konsekwencją tego było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza podstawa odmowy nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Objaśniając zaś znaczenie drugiej podstawy należy zwrócić uwagę na jej nieostre sformułowanie. Przyjmuje się, że wyrażenie "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2016 r. II FSK 301/15, wyrok dostępny jest na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu postępowanie organów w przedmiotowej sprawie było wadliwe.
W pierwszej kolejności należy jednak podnieść, że Sąd nie kwestionuje prawidłowości przyjęcia przez organy, że termin złożenia wniosku, takiego jak w kontrolowanej sprawie, jest terminem prawa materialnego. Sąd podziela również uwagi organu charakteryzujące tego rodzaju terminy.
Pomimo tego, w przekonaniu Sądu, wydane w ramach kontrolowanej sprawy postanowienia, odmawiające wszczęcia postępowania, należało wyeliminować z obrotu prawnego z następujących powodów.
Należy zwrócić uwagę, że orzekając w sprawie organy naruszyły przepisy prawa, bowiem całkowicie pominęły uregulowania ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm) zwanej dalej ustawą COVID-19, w szczególności art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.
Przepis ten dodano do ustawy COVID-19 na podstawie art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255), z mocą obowiązującą od 16 grudnia 2020 r.
Zatem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 obowiązywał w dacie wpływu wniosku M. T. do organu, tj. w dniu 7 lipca 2021 r.
Zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust 1 ustawy COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju,
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
Przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 stanowi, że w zawiadomieniu, o którym mowa
w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Z kolei przepis art. 15zzzzzn2 ust. 3 stanowi, że
w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Wymaga wyjaśnienia, że omawiany przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 to szczególne rozwiązanie prawne, które reguluje kwestie związane z terminami
w prawie administracyjnym i postępowaniu administracyjnym w sposób odmienny, niż w normalnych okolicznościach.
Niewątpliwie przywoływane w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia, regulujące przyznanie pomocy producentowi rolnemu w opisanych sytuacjach, w tym terminu składania wniosków o udzielenie tej pomocy, należą do przepisów prawa administracyjnego.
Zdaniem Sądu z treści art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wynika, że wprowadza on instytucję przywrócenia terminów prawa materialnego. Świadczy o tym jednoznacznie posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem: w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów (...) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (ust 1 pkt 2) organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust 2).
Przywołana regulacja wyznacza kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia m.in. producentom rolnym skorzystania z pomocy finansowej w związku z wystąpieniem szkód w uprawach rolnych.
Jak wyżej wspomniano, organy całkowicie pominęły omawiany przepis
art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i nie rozważyły możliwości jego zastosowania.
Z akt sprawy nie wynika żadna informacja na temat wdrożenia procedury objętej wyżej przytoczonymi normami.
Tymczasem okoliczności sprawy wskazują, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19.
Opisany w § 13zh ust. 12 rozporządzenia termin składania wniosków o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 roku szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzą, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu, należy uznać za przewidziany przepisami prawa administracyjnego termin do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki.
Organy wydały w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.
Powyższe oznacza, że obowiązkiem organów było podjęcie dodatkowych czynności, których zaniechano.
Po stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku organ winien zawiadomić stronę o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1) oraz wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).
W ocenie Sądu, brak zastosowania regulacji art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19, i przedwczesne wydanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania narusza nie tylko te przepisy, ale i zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób w sposób budzący zaufanie do organów (art. 8 k.p.a.).
W ponownie prowadzonym postępowaniu, wobec złożonego wniosku z 7 lipca 2021r. organ wdroży procedurę z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.
Dopiero jej wynik wskaże, czy zasadnym będzie merytoryczne rozpoznanie wniosku, czy też odmowa wszczęcia postępowania.
Końcowo należy nadmienić, że Sąd dostrzegł dołączone do akt sprawy postanowienie Kierownika z dnia [...] nr [...], mocą którego organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Nie może ono jednak wpłynąć na wynik dokonanej w sprawie kontroli, albowiem nie zostało wydane w ramach objętej ustawą o COVID-19 procedury, do której przeprowadzenia organ był zobowiązany.
Reasumując należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika naruszają przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw.
z art. 135 p.p.s.a uchylić zarówno zaskarżone postanowienie Dyrektora, jak i poprzedzające je postanowienie Kierownika.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.