I SA/KE 592/23

I SA/Ke 592/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Symbol z opisem
6552
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 , art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 153
par. 7
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach W. K. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 10 października 2023 r. nr 9013-2023-005231 w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2022 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach na rzecz I. N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dyrektor) decyzją z 10 października 2023 r.
nr 9013-2023-005231 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (kierownik) z 11 lipca 2023 r. nr 0238-2023-014148 w sprawie odmowy przyznania wypłaty na rok 2022 pomocy na zalesienie w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007-2013".
Organ ustalił, że 31 maja 2022 r. I. N. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2022. Strona ubiegała się m.in. o wypłatę pomocy na zalesienie (PROW 2007-2013) - wniosek kontynuacyjny do gruntów o powierzchni
42,95 ha położonych na działce [...] (obręb G. M., gmina T., powiat o. , województwo d. ), zalesionych w ramach sprawy
o przyznanie pomocy na zalesianie znak: [...].
Tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania pomocy na zalesianie reguluje ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 1105), dalej "ustawa" oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r., poz. 153; ze zm.), dalej "rozporządzenie zalesieniowe".
Zgodnie z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Powyższe unormowanie znajduje odzwierciedlenie w art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005
w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności
w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 368 z 23 grudnia 2006 r.). Analogiczną regulacją prawną jest później wydany art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005
w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25 z 28.1.2011, str. 8). Odpowiednikiem art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Nr 65/2011, wydanym w wyniku następstwa prawnego, jest art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013.
W ocenie organu w sprawie stworzono sztuczne warunki. Celem utworzenia przez małżonków N. trzech spółek jawnych był bowiem podział gospodarstwa umożliwiający obejście limitu powierzchniowego zalesienia. W odniesieniu do wypłaty pomocy na zalesianie: spółka jawna N. 1 we wniosku o przyznanie płatności na 2022 r. ubiegała się o wypłatę pomocy na zalesianie do powierzchni 20,00 ha, spółka jawna N. 2 do powierzchni 4,69 ha, spółka jawna N. 3 do powierzchni
18,50 ha, I. N. do powierzchni 93,34 ha. W konsekwencji organ stwierdził, że wypłacenie I. N. pomocy na zalesianie za rok 2022, w sytuacji składania wniosków również przez trzy spółki jawne, spowodowałoby ominięcie limitów zalesienia, o którym mowa w § 7 rozporządzenia zalesieniowego, tj. powierzchni 20 ha (obowiązującego na dzień złożenia wniosków przez spółki N. 1 N. i N. 2 N.) oraz 100 ha (obowiązującego na dzień złożenia wniosku przez spółkę N. 3 N. ), a tym samym uzyskanie korzyści finansowych. Organ wskazał, że w sprawie miały miejsce powiązania kapitałowo-osobowe między osobą fizyczną - I. N., a spółkami jawnymi, czego potwierdzeniem były również dokumenty złożone wraz z wnioskami spółek o przyznanie pomocy zalesieniowej.
Na podstawie dokonanych wpisów w aktualnym odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego organ ustalił, że zarówno I. N., jak i P. N. nie są już wspólnikami ww. spółek, natomiast P. N. jest prokurentem (prokura samoistna) w każdej ze spółek. Ponadto, zgodnie z danymi zawartymi w systemie ewidencji producentów, P. N. jest reprezentantem (przed organami ARiMR), zarówno wszystkich spółek jawnych N. 1 N., N. 2 N. N. 3 N., jak i I. N.. W ocenie organu działania małżonków N. polegające na dokonaniu zmian w KRS miały na celu jedynie stworzenie pozorów, że nie są wspólnikami wszystkich spółek, czyli stworzenie mylnego obrazu stanu faktycznego.
Zdaniem organu, z funkcjonalnego punktu widzenia, spółki jawne oraz I. N. należy traktować jako jednego rolnika zarządzającego gospodarstwem.
Odnosząc się do kwestii wycofania wniosków spółek o zalesianie złożonych na rok 2022, co podniesiono w odwołaniu, organ wyjaśnił, że złożone przez spółki 6 lipca 2023 r. ww. wycofania nie mogły być skutecznie procedowane, z uwagi na to, że zostały złożone po dniu poinformowania strony o nieprawidłowościach (po wydaniu zawiadomienia z 26 czerwca 2023 r. o dowodach). Ponadto, w 2022 r. nie uległ zmianie stan faktyczny, tj. wszystkie cztery podmioty ubiegały się o wypłatę pomocy na zalesianie, a wycofania wniosków spółek jawnych dokonano dopiero w lipcu 2023 r.
Na powyższą decyzję I. N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:
1. art. 19 K.p.a. co prowadzi do nieważności decyzji z przyczyny z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z faktem, że skarżąca na kilka tygodni przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zmieniła w drodze wpisu do ewidencji producentów, stwierdzonego decyzją administracyjną, swój stały adres zamieszkania, na adres w innym województwie,
a co za tym idzie zmianie uległa w trakcie prowadzenia postępowania właściwość miejscowa organu II instancji, o czym dyrektor był przez skarżącą powiadomiony;
2. norm rozporządzenia zalesieniowego określających przyczyny odmowy wypłaty premii na zalesienie poprzez odmowne załatwienia wniosku pomimo niewystąpienia żadnej z przesłanek odmowy określonych przez prawodawcę;
3. zasady ne bis in idem, powodujące nieważność decyzji na podst. art. 156 ust. 1 pkt 3 - o ile podstawą faktyczną decyzji ma być "ustalenie", że przyznając skarżącej w 2012 r. pomoc w ramach działania płatności na zalesienie organ naruszył § 7 rozporządzenia zalesieniowego oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr [...];
4. skarżąca zarzuciła rażąco błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, mające bezpośredni wpływ na wypaczenie wyniku sprawy. W ocenie skarżącej organ niezgodnie twierdzi, że także w 2022 r. pozostawała powiązana personalnie
i kapitałowo z trzema spółkami również wnioskującymi o wypłatę analogicznych corocznych premii na zalesienie. W roku 2022 ani skarżąca, ani pozostający z nią we wspólności majątkowej małżonek nie byli już udziałowcami ww. spółek, co jest obiektywną informacją ujawnioną w KRS. Organ formułuje swoje osądy w zupełnym oderwaniu od faktów, a w każdym razie nie ujawnia swojej ich interpretacji, gdyż
w decyzji nie odnosi się do zmian personalnych w gronie udziałowców spółki.
W uzasadnieniu skarżąca dodatkowo wskazała, że płatność na rok 2022, której wypłaty odmówiono na mocy zaskarżonej decyzji, jest związana z wnioskiem złożonym w roku 2012 i wynika wprost obowiązującej decyzji kierownika
z 30 lipca 2012 r. nr 0238-2012-009689. Decyzja ta została uznana za nieważną na mocy decyzji dyrektora, a następnie w oparciu o decyzję unieważniającą wydana została decyzja kierownika z 19 lipca 2021 r. nr 0238-2021-009925 odmawiająca przyznania stronie płatności na zalesienie na wniosek z 28 lipca 2011 r., w oparciu
o którą z kolei wydano decyzję zaskarżoną niniejszym odwołaniem. Następnie,
4 kwietnia 2022 r. WSA w Warszawie wyrokiem V SA/Wa 4257/21 uchylił decyzję stwierdzającą nieważność decyzji kierownika z 30 lipca 2012 r. przyznającą płatność na zalesienie. Wyrok jest prawomocny, co oznacza, że decyzja z 30 lipca 2012 r. kształtuje prawa strony. Na jej mocy skarżąca jest uprawiona do otrzymania kontynuacyjnej premii zalesieniowej, o którą wystąpiła w roku 2022, a organ jest upoważniony do odmowy jej wypłaty jedynie w przypadkach określonych w rozporządzeniu zalesieniowym. W ocenie skarżącej na jej mocy skarżąca jest uprawniona do otrzymania kontynuacyjnej premii zalesieniowej, o którą wystąpiła
w roku 2022, a organ jest upoważniony do odmowy jej wypłaty jedynie
w przypadkach określonych w rozporządzeniu. W przypadku braku późniejszych,
tj. odnoszących się do zdarzeń mających miejsce po wydaniu decyzji przyznającej płatność na zalesienie, zarzutów dotyczących stanu wykonanego na jej podstawie zalesienia oraz realizacji obowiązków wynikających z decyzji o przyznaniu płatności na zalesienie, organ ma obowiązek wypłacania corocznie wynikających z ww. decyzji kwot pomocy na zalesienie, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego.
Skarżąca podniosła ponadto, że organ nie był uprawniony do stwierdzenia zaistnienia sztucznych warunków w stosunku do okoliczności objętych kognicją decyzji przyznającej pomoc na zalesienie kierownika z 30 lipca 2012 r. albowiem po pierwsze nie należy to do przedmiotu decyzji o odmowie wypłaty premii na rok 2022, ponadto zaś ww. decyzja "bazowa" z roku 2012 pozostaje w mocy i nie ma prawnej możliwości wydania równolegle decyzji o ustaleniach sprzecznych z ustaleniami wcześniejszej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwości miejscowej organu odwoławczego stwierdził, że jest on niezasadny. Powołując wyroki sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny wskazał m.in., że określenie właściwości instancyjnej organu odwoławczego powinno rozpoczynać się od umiejscowienia kompetencji do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji, ponieważ kompetencja organu drugiej instancji jest pochodną tamtej oraz że sama okoliczność zmiany miejsca zamieszkania w toku postępowania odwoławczego automatycznie nie skutkuje jeszcze zmianą organu właściwego do rozpoznania tegoż odwołania. W sprawie na dzień wydania decyzji I instancji 11 lipca 2023 r. skarżąca w ewidencji producentów była wpisana (adres siedziby gospodarstwa) w K., wobec tego decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z właściwością miejscową. W okresie pomiędzy wydaniem ww. decyzji,
a datą wydania decyzji ostatecznej I. N. 23 sierpnia 2023 r. złożyła zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów, w której zmieniła adres zamieszkania (siedziby gospodarstwa) z miasta K. na powiat rypiński, w województwie kujawsko - pomorskim. W ocenie organu, organem właściwym do procedowania
w sprawie odwołania strony zgodnie z właściwością był dyrektor.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Skarga została uwzględniona, ale nie z przyczyn w niej wskazanych.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 19 K.p.a. poprzez wydanie decyzji odwoławczej przez organ niewłaściwy miejscowo. Przepis art. 19 K.p.a. reguluje zasadę przestrzegania z urzędu przez organ swojej właściwości oraz wyróżnia dwa rodzaje właściwości ustawowej: właściwość rzeczową i właściwość miejscową.
W oparciu o rozwiązania prawne regulujące tok instancji oraz nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego wyróżnia się natomiast właściwość instancyjną. Oparcie kontroli i nadzoru na relacji pomiędzy organami orzekającymi w pierwszej
i drugiej instancji przesądza o tym, że zakres miejscowej właściwości instancyjnej ustala się na podstawie organu orzekającego w pierwszej instancji, a nie w oparciu
o miejsce zamieszkania (siedzibę) strony postępowania administracyjnego. Właściwość organów ma bowiem te następstwa prawne, że do ustalenia właściwości instancyjnej nie stosuje się reguł ustalenia właściwości miejscowej przyjętych
w art. 21 K.p.a. (zob. postanowienia NSA: z 8 lipca 2008 r., sygn. akt I OW 36/08; NSA z 4 marca 2014 r., sygn. akt I OW 306/13; z 21 listopada 2018 r., sygn. akt I OW 128/18; dostępne w bazie internetowej CBOSA).
Właściwość kierownika jako organu właściwego do rozpoznania sprawy
w I instancji określa § 13 ust. 2 rozporządzenia zalesieniowego. Właściwość organu odwoławczego wskazuje z kolei art. 10 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, wedle którego w stosunku do kierownika biura powiatowego organem wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. jest dyrektor oddziału regionalnego.
W niniejszej sprawie do zmiany adresu zamieszkania skarżącej doszło już po wydaniu i doręczeniu decyzji kierownika. W konsekwencji zgodzić należy się ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że w sprawie decyzje zostały wydane zgodnie z właściwością miejscową i instancyjną działania organów. Organem I instancji był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach, a organem II instancji Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej pomocy na zalesianie na rok 2022. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał szczegółowo wymienione przepisy rozporządzeń unijnych, w świetle których działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny
z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści oraz zawierających kategoryczny zakaz dokonywania płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do, których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.
W niniejszej sprawie organ stwierdził, że takie sztuczne warunki zostały stworzone przez skarżącą i jej małżonka poprzez utworzenie trzech spółek jawnych: N. 1, N. 2 i N. 3, mających na celu uzyskanie płatności unijnych z tytułu płatności na zalesianie gruntów rolnych i płatności bezpośrednich, w możliwie najwyższej wysokości. W ocenie organu o stworzeniu sztucznych warunków świadczą opisane powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy skarżącą (osobą fizyczną) oraz ww. trzema spółkami jawnymi, będącą jednocześnie wraz ze swoim mężem, współwłaścicielami spółek jawnych. Według organu wypłacenie skarżącej pomocy na zalesianie za rok 2022, w sytuacji składania wniosków również przez trzy spółki jawne spowodowałoby ominięcie limitu zalesienia, o którym mowa w § 7 rozporządzenia zalesieniowego, tj. powierzchni 20 ha (obowiązującego na dzień złożenia wniosków przez spółki N. 1 N. i N. 2 N.) oraz 100 ha (obowiązującego na dzień złożenia wniosku przez spółkę N. 3 N.), a tym samym uzyskanie korzyści finansowych kilkukrotnie wyższych, aniżeli skarżąca uzyskałaby ubiegając się o nie jako osoba fizyczna. Organ argumentował ponadto, działalność spółek ogranicza się do składania wniosków o dotacje unijne, ubieganie się o wypłatę pomocy na zalesianie za rok 2022.
Powyższych ustaleń organ dokonał w wyniku przeprowadzonego postępowania. Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że zgodnie
z art. 21 ust. 2 ustawy, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw
i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 79a oraz art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Z kolei stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z treści wymienionych regulacji wynika, że modyfikują one zasady postępowania w sprawach dotyczących przyznania płatności, ograniczając szereg obowiązków organu administracyjnego. W szczególności dotyczy to obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej i rozłożenia ciężaru dowodu. W postępowaniu
w sprawie płatności, toczącym się z wniosku rolnika, organ ma ograniczony obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Obowiązek ten został bowiem ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jednak z uwagi na nałożony na organ obowiązek stania na straży praworządności (art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy), organ nie jest zwolniony z wszelkich obowiązków dowodowych. W szczególności dotyczy to spraw, w których następuje pozbawienie prawa do płatności ze względu na sztuczne tworzenie warunków.
W sprawach tego rodzaju ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie, natomiast obowiązkiem strony jest wykazanie spełnienia warunków do przyznania płatności. Z kolei art. 80 K.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności.
Zdaniem sądu proces decyzyjny organu narusza omówione zasady postępowania w sposób mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ wprawdzie zebrał obszerny materiał dowodowy, jednak nieprawidłowo pozbawił znaczenia okoliczność wycofania przez spółki jawne wniosków o płatność na 2022 r. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że "wycofania nie mogły być skutecznie procedowane, z uwagi na to, że zostały złożone przez spółki po dniu poinformowania strony o nieprawidłowościach" oraz że "w 2022 r. nie uległ zmianie stan faktyczny,
tj. wszystkie cztery podmioty ubiegały się o wypłatę pomocy za zalesianie,
a wycofania wniosków spółek jawnych dokonano dopiero w lipcu 2023 r." Wycofanie przez spółki wniosków o płatność na 2022 r., jeżeli wnioski te związane są
z płatnością, o przyznanie której wnosiła skarżąca, stanowi bowiem istotny element stanu faktycznego sprawy w kontekście przywołanej wyżej argumentacji organu
o stworzeniu przez skarżącą sztucznych warunków. Nie ma przy tym znaczenia, że wycofanie to miało miejsce dopiero w 2023 r. Ważne bowiem jest, że nastąpiło przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie. Wycofanie wniosku oznacza bowiem jego brak, co eliminuje element sztucznych warunków w postaci ominięcia limitu zalesienia przez beneficjenta, o którym mowa w § 7 rozporządzenia zalesieniowego, a co najważniejsze element uzyskania nienależnej korzyści finansowej, niezgodnej
z celami wsparcia.
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone
w uzasadnieniu wyroku z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt I GSK 389/23 (dostępny
w bazie internetowej CBOSA), że prawnie znaczące stworzenie sztucznych warunków gospodarowania musi pozostawać w związku przyczynowym z uzyskaniem nienależnej pomocy. Należy zatem za każdym razem rozważyć, czy gdyby sztucznych warunków nie stworzono, jednostka nie mogłaby się ubiegać o płatność w ogóle bądź w innej wysokości. Kreowanie sztucznych warunków samo w sobie nie stanowi bowiem podmiotowej cechy dyskwalifikującej wnioskodawcę ubiegającego się o jakąkolwiek płatność, ale o taką, której ów sztuczny stan gospodarowania dotyczy. Fakt korzystania ze sztucznie wywołanych warunków w odniesieniu do jednego rodzaju płatności nie może automatycznie skutkować odmową przyznania płatności w każdej innej sprawie. Dostrzeżenie takiego zachowania wnioskodawcy wymaga zawsze skonkretyzowanej oceny w kontekście przedmiotu pomocy, o który się ubiega.
Dodatkowo należy wskazać, że wprawdzie okoliczność wycofania wniosków
o płatności przez spółki nie jest sporna, to jednak okoliczność ta nie mogła być zweryfikowana i oceniona przez sąd z powodu braku w aktach sprawy dokumentów świadczących o wycofaniu wniosków. Nie usprawiedliwia tej nieprawidłowości stanowisko organu o braku możliwości "procedowania wycofań". Oświadczenia
o cofnięciu konkretnych wniosków stanowią bowiem kolejne dowody w sprawie, ujawnione w toku prowadzonego postępowania, nawet jeżeli w ocenie organu nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W konsekwencji ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełni materiał dowodowy o ww. wycofania i ustali, czy związane są z płatnością, o przyznanie której wnosiła skarżąca. Następnie oceni, czy w przypadku braku wniosków spółek skarżąca ominie limit zalesienia, o którym mowa w § 7 rozporządzenia zalesieniowego oraz uzyska nienależną korzyść finansową, niezgodną z celami wsparcia.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (wpis – 200 zł, koszty zastępstwa prawnego - 480 zł) w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2023.1935).