I SA/KE 58/25

I SA/Ke 58/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2, art. 120, art. 133 par 1, art. 134 par 1, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 205 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 11, art. 75 par 1, art. 76 par 1 i 3, art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 728
art. 4 pkt 3, pkt 6 lit.a i pkt. 15, art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. a
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 czerwca 2024 r. nr BP.501.1954.2023.0993.WA7.583720 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. S. kwotę 244 (dwieście czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ) decyzją z 24 czerwca 2024 r. nr BP.501.1954.2023.0993.WA7.583720, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. b, art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 728, dalej: u.t.d.), lp. 5.11, lp. 10.2.3, lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, art. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów, art. 2 pkt 35a, pkt 35b, art. 61, art. 64 ust. 1 - 4, art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, dalej: P.r.d.) utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (organ I instancji) z 19 lipca 2023 r. nr WI.8140.6.868.2023 o nałożeniu na K. S. (strona, skarżąca) kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.
Podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło: przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 10% i mniej niż 20%, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%.
Powyższe naruszenia zostały stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki V. o nr rej. [...] oraz naczepy marki E. o nr rej. [...], przeprowadzonej 19 kwietnia 2023 r. w miejscowości K. S. na drodze wojewódzkiej nr [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował kierowca D. C.. Wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy K. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: K. S. [...]. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielonego ww. przedsiębiorcy. Przebieg kontroli opisano w protokole z 19 kwietnia 2023 r. nr [...]
Odnośnie naruszenia lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wyjaśnił, że stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy :
- o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości [...] złotych,
- o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości [...] złotych,
- za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną w wysokości [...] złotych.
Organ wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych pobranych z karty kierowcy oraz protokołu kontroli drogowej, że kierowca D. C. przekroczył 31 marca 2023 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 minutę. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 31 minut od godziny 06:52 dnia 31.03.2023 r. do godziny 12:13 dnia 31.03.2023 r. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu, który to by uzasadniał przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nieprzestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe wynosi [...] złotych.
Odnośnie naruszenia lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 Dział II "Wymiary, masy i naciski osi pojazdu" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r., poz. 2022) dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 10.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20% karą pieniężną w wysokości [...] złotych.
Organ stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. protokołu kontroli drogowej, dokumentów przewozowych strona dopuściła się do wykonywania przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20%. Organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzenia ważenia kontrolnego środka transportu stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu członowego z ładunkiem wynoszącą 44,8t. Wartość dopuszczalna przewidziana przepisami o warunkach technicznych pojazdów i wynosząca 40t została przekroczona o 4,8t, co w przeliczeniu na procenty daje wynik 12%. Organ dodał, że pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych, informując o sposobie ważenia kierowcę obecnego na miejscu ważenia. Mając to na uwadze, organ nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20%.
Odnośnie naruszenia lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 62 ust. 4a i ust. 4b P.r.d. długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z:
1) pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5m;
2) motocykla i przyczepy, motoroweru i przyczepy, roweru i przyczepy, wózka rowerowego i przyczepy, którego długość nie może przekraczać 4m.
Przejazd zespołu pojazdów:
1) złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d;
2) o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa odpowiednio w art. 64c albo art. 64d.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2% karą pieniężną w wysokości [...] złotych. Organ wskazał, że w trakcie kontroli inspektorzy ustalili, że długość samego zespołu pojazdów wynosiła 16,75 metra przy normie wynoszącej 16,5 metra. Oznacza to przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,25 metra, co w przeliczeniu na procenty daje wynik 1,5%. Mając to na uwadze, organ nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%.
Suma kar za naruszenia ujawnione w związku z kontrolą drogową wyniosła [...] złotych.
Rozpoznając niniejszą sprawę, organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d. Podkreślił, że strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywały się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Wskazał ponadto, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, a art. 92c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. S. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Wniosła także o zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w okolicznościach sprawy;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, szczególności: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez: przekroczenie zasad uznania administracyjnego, niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i błąd w ustaleniach faktycznych organu, brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, nienależyte rozpatrzenie dowodów, brak wnikliwej oceny całokształtu sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji i niewyjaśnienie istoty sprawy poprzez pominięcie instrukcji używania wag, przydatności wag i zasad ich użycia do ważenia.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że w protokole kontroli opisano przekroczenia, dopuszczając się wielu błędów. Wyjaśniła, że podczas kontroli kierowca podpisał protokoły bez żadnych uwag, ale nie zwalniało to organu od wyjaśnienia istniejących w sprawie wątpliwości. Przywołując wyrok TK z 12 czerwca 2002 r. (P 13/01), podkreśliła że zgodnie z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą państwa prawnego przepisy muszą być sformułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny, zwłaszcza gdy chodzi o ochronę praw i wolności oraz sytuacje, gdy istnieje możliwość stosowania sankcji wobec obywatela. Ponadto, zdaniem skarżącej, przepisy nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492; ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga wniesiona w tej sprawie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 19 lipca 2023 r. potwierdziła zarzuty skargi naruszenia wskazanych w niej przepisów procesowych, które to naruszenia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącą jako podmiot wykonujący przewóz drogowy stanowił art. 92a ust. 1 u.t.d. Tak wynika z akt sprawy, w szczególności treści decyzji organu I instancji i uzasadnienia organu odwoławczego, mimo błędnego wskazania przez ten organ art. 92a ust. 2 u.t.d. w podstawie prawnej decyzji.
Zgodnie z tą regulacją prawną podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega określonej karze. Możliwości odstąpienia od nałożenia kary przewiduje art. 92b i art. 92c u.t.d. Zatem do obowiązku organu nakładającego karę za naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego należy ustalenie: czy wykonywano przewóz drogowy, jaki podmiot ten przewóz wykonywał oraz czy nastąpiło naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d.
W sytuacji odpowiedzi twierdzących, obowiązkiem organu jest ustalenie jaka kara (w jakiej wysokości) może być nałożona i wymierzenie takiej kary lub sumy kar w sytuacji stwierdzenia podczas jednej kontroli drogowej więcej niż jednego naruszenia obowiązków.
Definicję przewozu drogowego zawiera art. 4 pkt 6 lit. a u.t.d. stanowiąc, że przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L 102 z 11 kwietnia 2006 r., str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".
Zgodnie z art. 4 lit. a wyżej wskazanego rozporządzenia WE nr 561/2006 przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.
Transport drogowy, zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 u.t.d. obejmuje transport drogowy krajowy lub międzynarodowy transport drogowy, których definicję zawarto odpowiednio w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy. Istotą transportu drogowego jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi.
Przewoźnikiem drogowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 u.t.d.).
W sprawie niniejszej 19 kwietnia 2023 r. w miejscowości K. S. poddano kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z samochodu marki V. o nr rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki E. o nr rej. [...] kierowany przez D. C.. Stwierdzono naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Organy uznały, że przewóz drogowy był wykonywany na rzecz przedsiębiorcy K. S..
W zaskarżonej decyzji przyjęto, że ustalenia co do naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego zostały poczynione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli drogowej. Na str. 6 zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzenia ważenia kontrolnego środka transportu stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą pojazdu członowego z ładunkiem wynoszącą 44,8t. Wartość dopuszczalna została przekroczona o 4,8t, co w przeliczeniu na procenty daje wynik 12%. Powyższe ustalenie dało podstawę do uznania, że doszło do naruszenia określonego w lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d., które sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł. Z kolei na str. 7 zaskarżonej decyzji organ przyjął, że długość samego zespołu pojazdów wynosiła 16,75m przy normie wynoszącej 16,5m, co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,25m, co z kolei w przeliczeniu na procenty dało wynik 1,5%. To ustalenie dało podstawę do uznania, że doszło do naruszenia określonego w lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Ustalenia w zakresie ww. naruszeń orzekające w sprawie organy poczyniły w zasadzie wyłącznie na podstawie protokołu kontroli drogowej (k.1-2 akt administracyjnych).
Jakkolwiek decyzje wydawane na podstawie ustawy o transporcie drogowym w zakresie wymierzenia kar pieniężnych za niezgodne z przepisami wykonywanie transportu drogowego mają w praktyce charakter schematyczny, to nie zwalnia to organów od obowiązku prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Gospodarzem postępowania jest organ administracji, którego zadaniem jest nie tylko dążenie do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, ale także dążenia do respektowania zasad postępowania określonych w k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny prowadzący postępowanie jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz podjąć wszelkie starania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania decyzji zgodnej z prawem. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i ocenionego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako niezbędnego warunku wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.).
Zgodzić należy się z organami, że w sprawach związanych z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym protokół kontroli pojazdu ma szczególne znaczenie z dwóch powodów. Jest on potwierdzeniem faktów w konkretnej chwili, zasadniczo niemożliwych do powtórnego ustalenia oraz jest, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumentem urzędowym przewidzianym przez ustawę.
Nie ulega wątpliwości, że sporządzony w toku kontroli protokół kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem zgodnie z tym przepisem stanowi dowód tego, co zostało w nim przez organy państwowe w zakresie ich działania urzędowo stwierdzone. Nie oznacza to jednak, że każdy zapis protokołu jest niepodważalny, a nadto wyłącznie wystarczający do stwierdzenia określonej okoliczności oraz że organy powinny przyjmować ustalenia tego dokumentu w sposób bezkrytyczny. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. nie jest wyłączone przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, zaś zasady logicznego rozumowania wskazują, że ustalenia protokołu mogą być niepełne, wymagające dodatkowych czynności wyjaśniających lub niewystarczająco znajdujące potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Dokument urzędowy podlega ocenie organu przez pryzmat art. 80 k.p.a., a więc jak każdy dowód w sprawie (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I GSK 1665/19, publ. CBOSA). Charakter dokumentu urzędowego z art. 76 § 1 k.p.a. nie wyklucza pozostałych obowiązków dowodowych organu, wynikających z art. 7 k.p.a., który wymaga podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Dodać należy, że przewidziana w art. 76 § 3 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu nie jest ograniczona przez przepisy szczególne dotyczące danego dowodu, w związku z czym podważenie dokumentu urzędowego jest możliwe za pomocą wszelkich dowodów stosownie do art. 75 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły prymat "podwyższonej" mocy dowodowej protokołu z kontroli drogowej w zakresie jego treści. Nie wzięły jednak pod uwagę znajdującego się w aktach sprawy – Formularza wyników pomiarów SAW nr: [...] (k. 13 akt administracyjnych), będącego dokumentem źródłowym dla sporządzenia protokołu kontroli. Z dokumentu tego wynika natomiast, że wyniki ważenia wskazywały na wartość 44800 kg (przy wartości dopuszczalnej 40000 kg), a wyniki ważenia po korekcie wskazywały wartość 43800 kg, co spowodowało przyjęcie, że przekroczenie wartości dopuszczalnej stanowiło wartość 3800 kg, a w przeliczeniu na wartość procentową – 9,50%. Z kolei przy wynikach pomiaru długości przyjęto przekroczenie wartości dopuszczalnej 0,09m (0,54%), będące wynikiem pomiarów po korekcie – 16,59m. Organy przyjęły wyniki ważenia i wyniki pomiarów, nie uwzględniając zastosowanej w procesie ważenia i pomiaru korekty. Tym samym argumentacja obydwu zapadłych w sprawie decyzji oparta była na niewyjaśnionym w dostatecznym stopniu materiale dowodowym, a przedstawione twierdzenia wykraczały poza reguły swobodnej oceny dowodów. Ocena zgromadzonego materiału dowolnego była dowolna albowiem wynikające z niej wnioski zostały wyciągnięte z pominięciem dokumentu obrazującego proces ważenia i mierzenia zespołu pojazdów. Z uwagi na powyższe w sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjęcie bowiem, że dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20% (lp. 10.2.3 zał. nr 3 do u.t.d.) sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5.000 zł (jak przyjęły organy), podczas gdy przekroczenie masy całkowitej co najmniej 5% i mniej niż 10% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł (lp.10.2.2 zał. nr 3 do u.t.d.). Ponieważ długość zespołu pojazdów stanowiła przekroczenie do 2% (lp. 10.3.1 zał. nr 3 do u.t.d.), przyjęcie przekroczenia dopuszczalnej wartości o 0,25m (1,5%) zamiast 0,09m (0,54%) nie miało wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem sądu uzupełnione postępowanie dowodowe powinno doprowadzić do wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle prawidłowości przyjętych przez organy wyników ważenia i pomiarów. Dlatego na skutek niniejszego wyroku organy przeprowadzą postępowanie od nowa, zgodnie ze wskazaną powyżej oceną sądu. Podejmą decyzję na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Następnie sporządzą uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięć, zawierające wskazanie faktów, które uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Wymaga tego również realizacja wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.
Przede wszystkim organy ustalą w sposób prawidłowy wyniki ważenia i wyniki pomiarów skontrolowanego 19 kwietnia 2023 r. zespołu pojazdów i wyjaśnią przyczyny rozbieżności w tych wynikach, zawarte w protokole kontroli drogowej i formularzu wyników pomiarów.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja pierwszoinstancyjna podlegały uchyleniu o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty w wysokości 244 zł składała się kwota wniesionego wpisu od skargi.