I SA/Ke 577/16

I SA/Ke 577/16 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2016-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec
Maria Grabowska /sprawozdawca/
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 1801
§ 4 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 8 pkt 6 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Dz.U. 2015 poz 613
art. 187 par. 1, art. 122, art. 191, art. 180 par. 1, art. 181, art. 188,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 108 ust. 1, art. 97 ust. 15,
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151. art. 250 , art. 106 par. 3,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat U.J. kwotę 4428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych, w tym 828 (osiemset dwadzieścia osiem) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...]nr [..] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] nr [...], określającą A.R. kwotę podatku do zapłaty na podstawie
art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w wysokości 112.126 zł, związanego z wystawieniem w marcu 2011 r. dwóch faktur VAT na kwotę netto 487.502,80 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że A.R. działalność gospodarczą zarejestrował od 10 lipca 2009 r. oraz był zarejestrowanym podatnikiem zarówno dla potrzeb VAT jak i dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych.
Organ wskazał na przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów
i usług (j.t. Dz.U.2011.54.535 ze zm.) dalej “ustawa o VAT", określające podmiot
i przedmiot opodatkowania (art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2).
W ocenie organu Firma Handlowo - Usługowa I. została założona przez A.R. w celu firmowania działalności prowadzonej w zakresie obrotu stalą budowlaną przez osoby trzecie i uczestniczyła w łańcuchu dostaw tej stali pełniąc rolę tzw. "znikającego podatnika". Proceder ten polegał na wprowadzaniu z terytorium Unii Europejskiej do krajowego obrotu stali budowlanej w cenach zaniżonych w stosunku do cen rynkowych, bez rozliczania podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Na podstawie przeprowadzonego postępowania kontrolnego wobec A.R., informacji uzyskanych z Polskiej Aplikacji Systemu VIES, organ ustalił, że c. podmiot W.I. L. wykazał w 2011 r. na rzecz I. wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, jako trójstronne transakcje UE. Jednak w toku postępowania organ kontroli skarbowej nie pozyskał dowodów na podstawie których mógłby stwierdzić, kto zlecał przewóz towarów, kto za niego płacił, komu należało przyporządkować wewnątrzwspólnotową dostawę, a komu wewnątrzwspólnotowe nabycie. Z ustaleń organu wynika, że A.R. nie przedstawił żadnej dokumentacji finansowo – księgowej. W odpowiedzi na wniosek organu, administracja podatkowa C. poinformowała, że nie jest w stanie podać żadnej informacji dotyczącej działalności spółki W. bowiem księgowi spółki stracili kontakt z jej właścicielami i zamierza dokonać jej wyrejestrowania z rejestru podatników VAT. Z przekazanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.informacji wynika z kolei, że w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec spółki C. ustalono, że w 2011 r. Spółka ta dokonywała płatności bezpośrednio na rzecz c. podmiotu W. z pominięciem firmy I.. Środki pieniężne na dokonanie płatności otrzymywała od spółki D.. Z dokonanych płatności bankowych firmy C. na rzecz c. spółki W. jak również informacji przesłanych w toku postępowania przez Getin Noble Bank S.A. i K.B.C. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., organ stwierdził, że firma A.R. nie uczestniczyła w tych transakcjach.
Organ na podstawie dokumentacji finansowo — księgowej Spółki D. za
2011 r., ewidencji zakupu i deklaracji VAT – 7 ustalił, że firma I. wystawiła w marcu 2011 r. dwie faktury VAT na rzecz spółki D. z siedzibą w W.:
- nr 0341/10/MM z 8 marca 2011 r., - pręty, na kwotę netto - 221.313,60 zł,
VAT - 50.902,13 zł;
- nr 0358/10/MM z 15 marca 2011 r., - pręty, na kwotę netto - 266.189,20 zł,
VAT - 61.223,52 zł.
Organ dał wiarę zeznaniom i wyjaśnieniom A.R. o pozorności działalności firmy I.. A.R. podczas prowadzonego postępowania zeznał, że nie prowadził działalności gospodarczej, że został zmuszony do jej zarejestrowania i prowadzenia przez nieznane mu osoby, grupę, przy czym do końca nie miał świadomości konsekwencji podatkowych jakie wynikną z tej działalności, nie wie gdzie znajduje się dokumentacja podatkowa firmy. Organ powołał się na pisemne wyjaśnienia A.R. z 11 lutego 2015 r., w którym przyznał, że firma nie miała żadnego obrotu, że gdy podpisywał faktury tłumaczono mu, że wystawiane są w celu wykazania obrotu handlowego w firmie I., na podstawie którego zostaną udzielone kredyty. Zdaniem organu, poprzez swoje działanie dopuścił on do podejmowania działań gospodarczych w imieniu jego firmy przez osoby nieznane i wystawienia w marcu 2011 r. dwóch ww. faktur. Podczas całego postępowania A.R. nie podał żadnych faktów dotyczących osób które z nim rzekomo współpracowały, nie wskazał danych osobowych lub kontaktowych osób, z którymi współpracował, podawał tylko ogólne, niemożliwe do zweryfikowania informacje. W całym postępowaniu strona wnosiła o przeprowadzenie tych samych dowodów w postaci przesłuchania w charakterze strony i przeniesienie do Zakładu Karnego w P.. Organ wyjaśnił, że przeniesienie do Zakładu Karnego w P. nie leży w kompetencji organu podatkowego, natomiast Dyrektor UKS w K., postanowieniem z 18 kwietnia 2016 r., odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania A.R. w charakterze strony, wskazując, że przesłuchany 29 listopada 2013 r., złożył obszerne wyjaśnienia, ponadto w toku postępowania podatnik składał wyjaśnienia zawarte w pismach z 27 października 2014 r., 21 listopada 2014 r., 2 stycznia 2015 r., 10 lutego 2015 r., 24 kwietnia 2015 r. Podkreślił, że pomimo odmowy przesłuchania w dniu 22 kwietnia 2016 r. podatnik został przesłuchany przez prokuratora, a jego zeznania są powieleniem zeznań z 29 listopada 2013 r oraz wyjaśnień zawartych w składanych przez stronę pismach.
Potwierdzeniem ustaleń są zeznania B.P. - właścicielki biura rachunkowego P., prowadzącej księgowość firmy. B. P. zeznała, że podatnik nie był wiarygodnym podmiotem gospodarczym. Nie posiadał zaplecza technicznego, nie zatrudniał żadnych pracowników, nie wiedział nawet, czy był zarejestrowany jako podatnik VAT - UE. Świadek zeznała, że A.R. do biura był przywożony i cały czas pilnowany podczas rozmów, czy przekazywania dokumentów, przez bliżej nie określone osoby. Podczas kontaktów telefonicznych w sprawach firmy I. nie rozmawiała z nim, ale z nieznanymi jej osobami, które były zorientowane w sytuacji firmy, czego nie można powiedzieć o A. R..
Zdaniem organu wskazane okoliczności świadczą o tym, że podatnik podpisując dokumenty dotyczące rejestracji Spółki, a potem faktury VAT, miał świadomość, że uczestniczy w przestępczym procederze, chociaż jak wynika z jego zeznań nie zdawał sobie sprawy z tak ogromnej skali prowadzonej na jego nazwisko działalności.
W ocenie organu dwie faktury wystawione przez podatnika na rzecz spółki D., które miały dokumentować sprzedaż prętów nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Zakwestionowane faktury zostały wystawione dla udokumentowania czynności niedokonanych, do których ma zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, co powoduje, że podatnik nie ma przymiotu podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT. Zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty podatku na podstawie tego przepisu nie było wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której wykazana została kwota podatku .Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT kreuje obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturze w oderwaniu od ogólnych zasad, dotyczących obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego. Wykładnia prowspólnotowa również wskazuje, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT powinien być zastosowany w rozpatrywanej sprawie (art. 203 aktualnie obowiązującej Dyrektywy 2006/112/WE). Taka regulacja wynika, ze szczególnej roli faktury we wspólnym systemie VAT, a mianowicie z faktu, że dla podatnika otrzymującego fakturę staje się ona zwykle podstawą do obniżenia podatku należnego, czyli własnego zobowiązania podatkowego, czy wręcz do żądania zwrotu podatku.
W związku z powyższym, na podstawie art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 1,
art. 103 ust. 1, art. 108 ust. 1 ustawy o VAT określono stronie kwotę podatku do zapłaty w wysokości 112.126 zł, wykazanego w wystawionych fakturach VAT.
Na powyższą decyzję A.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o przesłuchanie przed sądem i dogłębne rozpatrzenie jego sprawy. Zarzucił, że postępowanie w jego sprawie było prowadzone nieprawidłowo i ogólnikowo, a zebrane dowody w jego sprawie są bezpodstawne. Stwierdził, że wprawdzie zrejestrował firmę I., ale zrobił to pod groźbą ze strony nieznanych mu osób. Osoby te zdaniem skarżącego groźbami zagrożenia życia i zdrowia zmuszały go do zarejestrowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Od stycznia 2011 r. do listopada 2013 r. wraz z rodziną przebywał za granicą w związku z czym nie mógł podpisywać faktur.
Skarżący zarzucił ponadto, że organ nie zainteresował się sprawą po wpłynięciu pierwszej faktury w 2011 r., pomimo że od listopada 2010 r. spółka I. została wykreślona jako płatnik VAT. Podniósł, że ma dowody na to, że UKS
w K. ukrył dane osobowe właścicieli, z którymi przebiegał ten proceder, a to właśnie te dane oraz fotografie zdobyte przez prokuraturę pozwoliłyby skarżącemu rozpoznać osoby, które brały w tym udział i doprowadzić do ich aresztowania. Stwierdził, że UKS w K. chce coś ukryć. W więzieniu jest zastraszany przez tę grupę osób poprzez innych więźniów, nie podając o jaką grupę osób chodzi. Dodatkowo zarzucił, że nie chciano go ponownie przesłuchać.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie 29 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniosek
o przesłuchanie skarżącego przez sądem.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku wskazując, że okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione.
Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. odmówić przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. 2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 Ordynacji podatkowej, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 tej ustawy. Z zasady tej wynikają dla organu podatkowego dwie istotne powinności, po pierwsze zebranie materiału dowodowego niezbędnego dla podjęcia rozstrzygnięcia, po drugie jego wnikliwe rozpatrzenie. Dokonując tych czynności organ podatkowy musi kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, wszechstronności oceny, doświadczenia życiowego.
Oceniając postępowanie w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że organ sprostał stawianym mu wymaganiom, wydał zaskarżoną decyzję w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, które pozwoliło ustalić fakty zgodnie z rzeczywistością i prawidłowo je ocenić.
Organy wykazały, że wystawione przez A.R. Firma Handlowo – Usługowa I. na rzecz Spółki D. w W. faktury z 8 marca 2011 r. nr 0341/10/MM na kwotę 221.313,60 zł podatek VAT 50902,13 zł, oraz z 15 marca 2011 r. nr 0358/10/MM na kwotę 266.189,20 zł podatek VAT 61.223,52 zł nie dokumentują rzeczywistych transakcji handlowych. Dostawy pomiędzy firmą I. a Spółką D. w W. w rzeczywistości nie były dokonane. Dokonując ustaleń organ wskazał na wynikające z wyjaśnień strony okoliczności powstania firmy I.. Została zarejestrowana przez skarżącego, który przyjął propozycję osób trzecich, jako formę spłaty zaciągniętego długu związanego z grą na automatach. Celem jej zarejestrowania było firmowanie działalności tych osób uczestniczących w łańcuchu dostaw w obrocie stalą, w którym pełniła rolę znikającego podatnika. Organ pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy zeznań złożonych przez skarżącego w charakterze strony w dniu 29 listopada 2013 r., jako podejrzanego w toku prowadzonego posterowania przygotowawczego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Busku Zdroju w dniu 20 grudnia 2013 r. oraz jego pisemnych wyjaśnień złożonych w toku postępowania (z 27 października, z 21 listopada 2014 r., oraz 2 stycznia 2015 r.), które rozważył w powiązaniu z zeznaniami B.P. właścicielki biura rachunkowego prowadzącej rachunkowość firmy I.. Ocenę tę podzielił w całości organ odwoławczy. Z zeznań i wyjaśnień A.R. jednoznacznie wynika, że firma I. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, nie miała żadnego obrotu. Dane firmy, zarejestrowanej na zlecenie osób, które udzieliły mu pożyczki, skarżący udostępnił niezidentyfikowanym osobom, przez które był zmuszany do podejmowania czynności związanych z działalnością firmy, zakładania rachunków bankowych, wypłacania gotówki, podpisywania dokumentów, w tym faktur związanych z obrotem stalą. Wyjaśnienia i zeznania podatnika korespondują z zeznaniami B.P., która potwierdziła, że firma A.R. nie była wiarygodnym podmiotem w zakresie handlu stalą, nie posiadała zaplecza, pracowników. A.R. nie miał wiedzy na temat działalności firmy, nie wiedział czy jest zarejestrowany jako podatnik VAT- UE. Wskazała, że przez cały czas w biurze przebywał w obecności innych osób, że ona w sprawach firmy kontaktowała się z nieznanymi osobami, które dysponowały wiedzą o sytuacji firmy, której nie posiadał A.R..
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów, że firma I. A.R., nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, skarżący udostępnił dane firmy osobom trzecim, dopuszczając i akceptując ewentualność podejmowania przez te osoby działań pod jego firmą, w tym wystawianie faktur potwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, w których jako sprzedawca była wskazana firma I.. Tym samym ustalenia organów, oparte na podstawie zabezpieczonej dokumentacji finansowo-księgowej Spółki D., że wystawione przez firmę I. A.R. dwie faktury z 8 marca 2011 r. nr 0341/10/MM, oraz z 15 marca 2011 r. nr 0358/10/MM nie dokumentują rzeczywistych transakcji handlowych, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Wskazać należy, że organy opierając się na ustaleniach postępowania kontrolnego zestawiły zapisy w ewidencji VAT dotyczące zakupów towarów i surowców za 2011 r., z deklaracjami złożonymi przez Spółkę D. za poszczególne miesiące 2011 r., oraz zapisami księgowymi dotyczącymi firmy I., wskazując na zgodność obrotów wykazanych na koncie rozrachunkowym Spółki D. w 2011 r. z kwotą wynikającą z faktur VAT wystawionych przez firmę A.R.. Dokumenty te stanowiące podstawę ustaleń postępowania kontrolnego stanowią dowód w rozumieniu art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej. Należy zauważyć, że organ nie mógł danych wynikających z dokumentacji finansowej spółki D. konfrontować z dokumentacją firmy skarżącego, skoro on sam przyznał, że komputery używane do prowadzenia działalności, w tym wystawiania faktur VAT zostały zniszczone, dokumenty wywiezione na Słowację, zaś dokumenty przekazane mu przez księgową, która początkiem roku 2011 wypowiedziała umowę, zostały odebrane przez osoby trzecie. Zatem wiarygodność dokumentacji spółki D., w zakresie zaewidencjonowanych faktur wystawionych przez firmę A.R. nie została podważona.
Wystawienie z kolei fikcyjnych faktur przez firmę I. na rzecz Spółki D. dawało podstawę do zastosowania przepisu art. 108 ust 1 ustawy VAT. Przepis art. 108 ust. 1 ustawy VAT przewiduje szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku od towarów i usług, przy czym obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji. Wykładnia przepisu art. 108 ust. 1 ustawy VAT prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w przypadku wystawienia tzw. "pustej" faktury, która nie dokumentuje żadnej sprzedaży, powstaje obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturze (zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012r. sygn. akt I FSK 813/11, wyrok NSA z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I FSK 119/15 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to znajduje umocowanie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 13 grudnia 1989 r. C- 342/87 Trybunał stwierdził "podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT przewidzianego w VI Dyrektywie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatków faktycznie należnych, tj. podatków przypadających do zapłaty z tytułu działalności podlegającej opodatkowaniu lub zapłaconych, o ile były one należne. Zasada ta nie dotyczy podatku, który na mocy artykułu 21 (1) (c) Dyrektywy jest należny wyłącznie z tego względu, iż został wykazany na fakturze." Podobnie w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie C-643/11 Trybunał wyjaśnił "Art. 203 dyrektywy Rady 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że VAT wykazany w fakturze przez daną osobę jest od niej należny bez względu na faktyczne zaistnienie czynności podlegającej opodatkowaniu, którą ona dokumentuje" Postanawiając, że podatek VAT wykazany na fakturze jest należny, art. 203 dyrektywy 2006/112 ma na celu eliminację uszczuplenia dochodów podatkowych, jakie może spowodować prawo do odliczenia przewidziane w art. 167 i nast. Dyrektywy (tak wyrok 11 kwietnia 2013 r. w sprawie C-138/120).
Jednocześnie na tle stanu faktycznego sprawy C - 138/12, Trybunał zaznaczył, że stosowanie przepisu art. 203 dyrektywy 112 nie jest bezwarunkowe. Ograniczone jest poprzez nadrzędną zasadę neutralności podatkowej, która stanowi fundament wspólnego systemu podatku VAT. (...). Zasada neutralności podatkowej powinna być zatem rozumiana wielopłaszczyznowo, dlatego przepisy służące zapewnieniu prawidłowego poboru podatku i zapobieganiu przestępczości podatkowej, takie jak przepis art. 203 dyrektywy 112, jak również ich stosowanie w praktyce, nie mogą stać w sprzeczności z fundamentalną zasadą obowiązującą we wszystkich krajach członkowskich Unii – zasadą neutralności podatkowej.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na wyrok TSUE, wydany w sprawie C–454/98, w którym Trybunał stwierdził, że jeżeli wystawca faktury w wystarczającym czasie całkowicie wyeliminował ryzyko jakichkolwiek strat we wpływach podatkowych (poprzez np. to, że wystawca faktury wycofał i zniszczył fakturę zanim wykorzystał ją odbiorca bądź – mimo iż faktura została faktycznie wykorzystana – jej wystawca rozliczył kwotę wykazaną odrębnie na fakturze), zasada neutralności podatku od wartości dodanej wymaga, by podatek, który został nieprawidłowo zafakturowany, mógł być skorygowany, bez uzależniania tej korekty od warunku działania wystawcy faktury w dobrej wierze.
Jak wynika z orzeczenia TSUE z dnia 19 września 2000 r. wydanego w sprawie C–454/98,, art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE, podobnie jak art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, ma charakter sanacyjno – prewencyjny, mający zapobiegać nadużyciom w systemie VAT i należy stosować go z uwzględnieniem analizy, czy zaistniała sytuacja wytworzona faktem wystawienia faktury, o której mowa w tym przepisie, niesie za sobą ryzyko jakiegokolwiek obniżenia wpływów z tytułu podatków, zgodnie z zasadą neutralności podatku VAT. Wyeliminowanie takiego zagrożenia przez samego podatnika lub przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego, czyni nieuzasadnionym (niecelowym) jego stosowanie, gdyż naruszałoby to zasadę neutralności VAT i pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności, która wynika z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP (por. wyrok NSA: z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt I FSK 813/11 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).)
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że z materiału dowodowego, co podkreślił organ I instancji, a które to ustalenia zaakceptował organ odwoławczy, wynika, że faktury wystawione przez firmę I. zostały zaewidencjonowane przez Spółkę D. w rejestrze zakupów za miesiąc marzec 2011 r., w oparciu o który Spółka D. sporządziła deklaracje za poszczególne miesiące 2011 r. Skutkiem wystawienia faktur, których wystawcą i podmiotem, wskazanym jako strona rzekomej transakcji, miała być firma I. A.R., a odbiorcą spółka D. była zatem możliwość odliczenia podatku naliczonego. Zasadnie zatem organy wydały decyzję określającą kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o VAT. W sytuacji, gdy materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że firma I. nie prowadziła rzeczywistej działalności, że wystawiła faktury niezwiązane z rzeczywistymi transakcjami, w których to fakturach wykazana została kwota podatku z tytułu rzekomo dokonanych dostaw, a faktury zostały zarejestrowane i kwoty z nich wynikające zadeklarowane, co ustalono w oparciu dokumentację Spółki D., to nie zostało wyeliminowane ryzyko uszczuplenia należności budżetowych i uzasadnione było zastosowanie przez organy podatkowe normy art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia eksponowane przez skarżącego okoliczności związane z wykorzystywaniem jego firmy do nielegalnej działalności, zmuszanie go groźbą do podejmowania czynności. Skarżący rejestrując na zlecenie osób trzecich działalność gospodarczą, otwierając rachunki bankowe, wystawiając dokumenty, w tym faktury, zaakceptował podejmowane czynności tak uczestnicząc w nich osobiście jak również akceptując ewentualne podejmowanie działań pod jego firmą przez osoby trzecie. W tych warunkach ewentualne podjęcie czynności przez osoby trzecie, nie uchyla obowiązku z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wobec podmiotu, wskazanego w treści faktury, jako jej wystawca. Podatnik odpowiada za działania tych osób, a pogląd przeciwny stanowiłby – w ocenie Sądu - niebezpieczny precedens, sprzyjający organizowaniu oszustw podatkowych i unikaniu odpowiedzialności w trybie tego przepisu przez podmioty, które dopuszczają do prowadzenia działalności inne osoby. Z powyższych względów nie może mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia eksponowana w skardze kwestia podpisu skarżącego na wystawionych fakturach.
Dla powstania zobowiązania nie mogą mieć znaczenia przyczyny dla których skarżący udostępnił dane firmy osobom trzecim. Materiał dowodowy, w tym zeznania i pisemne wyjaśnienia skarżącego, wskazują, że musiał mieć świadomość, że uczestniczy w nielegalnym procederze, jakkolwiek mógł nie zdawać sobie sprawy z zakresu prowadzonej pod jego firma działalności.
Nie jest uzasadniony zarzut dotyczący wadliwie przeprowadzonego postępowania, które zdaniem skarżącego polega na próbie "ukrycia osób biorących udział w procederze". Należy podnieść, że skarżący poza twierdzeniami o udziale innych osób w działalności jego firmy, nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających na identyfikację osób, które faktycznie prowadziły tę działalność. Jakkolwiek obowiązkiem organów jest przeprowadzenie postępowania dowodowego i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, to nie można obciążać organów nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów, zwłaszcza przy całkowitej bierności w tym zakresie strony.
Odnosząc się do zarzutu odmowy ponownego przesłuchania skarżącego charakterze strony należy wskazać, że zasady wynikające z art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej nie mają charakteru bezwzględnego, na co zwracano już uwagę w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z 14 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 2600/04; z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 391/05). Bezwzględne ich stosowanie prowadziłaby do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej oraz w związku z wzajemnymi oczekiwaniami stron, co do konieczności przeprowadzenia określonego dowodu w sprawie. Mogłoby dojść do sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczyłby do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać (wyrok NSA z 27 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1241/10). Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się zgłaszanego przez skarżącego wniosku o ponowne przesłuchanie, przy czym argumentacja, że składane wyjaśnienia są powielaniem wyjaśnień wcześniejszych, mając dodatkowo na względzie wyżej poczynione uwagi, zasługuje na akceptację.
Odnosząc się do zarzutu braku zainteresowania przez organy sprawą po wpływie pierwszej faktury w 2011 r., pomimo że od listopada 2010 r. spółka I. została wykreślona jako płatnik VAT należy zauważyć, że organ, wbrew zarzutom skarżącego, podjął z urzędu stosowne działania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Busku Zdroju w dniu 2 maja 2011 r. na podstawie art. 97 ust. 15 ustawy o VAT wykreślił A.R. jako podatnika VAT UE, a w dniu 15 listopada 2011 r. jako podatnika VAT. Podstawą wykreślenia był brak wpływu do urzędu deklaracji. Ostatnie deklaracje wpłynęły odpowiednio 25 października 2010 r.
Sąd odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania skarżącego na rozprawie. Przepis art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego wydłużenia postępowania w sprawie. Z unormowania tego wynika, że dowód z przesłuchania strony nie może być przed wojewódzkim sądem administracyjnym przeprowadzony.
Podsumowując, w toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrały i rozważyły materiał dowodowy zgodnie z wymogami zawartymi w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a następnie prawidłowo zastosowały prawo materialne.
Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty skargi za niezasadne należało na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalić skargę.
Wynagrodzenie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach pomocy prawnej, Sąd przyznał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1, 2 i 3 w zw. z § 8 pkt 6 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2015.1801).