I SA/Ke 572/05

I SA/Ke 572/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Ewa Rojek
Grażyna Jarmasz /przewodniczący/
Maria Grabowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek rolny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1 a i b, art.152, art.200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art.123
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art.3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
art.21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
art.3
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Sentencja
Sygnatura akt: I SA/Ke 572/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant: Sekretarz sądowy Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19.05.2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA/Ke 572/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] nr ewid.[...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że nakazem płatniczym organ pierwszej instancji dokonał na imię J. i S. S. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. Podatkiem rolnym opodatkowano 1,52 ha gruntu co stanowi 0,61ha przeliczeniowych, podatkiem od nieruchomości opodatkowano budynek o powierzchni 64m, nie opodatkowano lasu z uwagi na zwolnienie od podatku do 2007 r. Organ odwoławczy powołując się na wypis z ewidencji gruntów wskazał, że współwłaścicielami gruntu o pow 1,79 ha są J. i S. S. Podniósł, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz.U.z 2000r. Nr100 poz.1086 ) podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów. Budynek objęty nakazem płatniczym położony jest na działce stanowiącej współwłasność J. S., J. J., B. T. i J. T., z tym, że jest własnością J.S. W ocenie organu zasadne jest objęcie budynku zaskarżonym nakazem płatniczym, w przeciwnym razie obowiązek podatkowy stosownie do art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.z 1993 r. Nr 94 poz 431 ze zm. ) ciążyłby na pozostałych współwłaścicielach.
Postanowieniem z dnia [...] Kolegium sprostowało oczywistą omyłkę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję została wniesiona w ustawowym terminie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarga została podpisana przez S. S. jako pełnomocnika J. S.. Wezwana do przedłożenia pełnomocnictwa S. S. wyjaśniła, że mąż J. S. zmarł dnia 4 czerwca 2005 r. przed wniesieniem skargi. Jednocześnie S. S. złożyła oświadczenie, że popiera skargę jako spadkobierca J. S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej zarzuciła, nieprawidłową ocenę stanu faktycznego, polegającą na przyjęciu, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od budynku usytuowanego na działce o powierzchni 1400 m2 ciąży na małżonkach S. Według skarżącej podatek od nieruchomości został błędnie ujęty w nakazie płatniczym w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego obejmującego działki stanowiące ich własność. Opodatkowanie z tytułu budynku winno być zawarte w decyzji dotyczącej podatku rolnego obejmującego działkę oznaczona nr 628/3.
Pozostali spadkobiercy przyłączyli się do skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Tak więc można wyeliminować z obrotu prawnego decyzję, która narusza prawo materialne, prawo procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.( art. 145§1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.153 poz.1270 ze zm.) Sąd nie jest natomiast, stosownie do treści art. 134 powołanej ustawy związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należy uznać za uzasadnioną.
Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz 1086 ) podstawą wymiaru podatków są dane z ewidencji gruntów i budynków. Z ustaleń organów, potwierdzonych danymi z ewidencji gruntów wynika, że J. i S. małż. S. są współwłaścicielami nieruchomości o pow 1,7900 ha stanowiącej użytki rolne i leśne. Budynki usytuowane są na działce oznaczonej nr. 628/3 o powierzchni 1400 m2, co do której w rejestrze gruntów ujawnieni są J. S., J. T., B. T. oraz J. J. Przepis art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U.z 1993 r. Nr 94 poz. 431 ze zm. ) określa kategorie podatników, na których ciąży obowiązek podatkowy podatku rolnym. Ust.5 art.3 przewiduje, że w przypadku gdy grunty stanowią współwłasność dwóch lub więcej podmiotów, stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Sytuację, w której na osobach fizycznych ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego reguluje przepis art. 6 c przywołanej ustawy, nakazujący ustalenie zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w jednej decyzji - nakazie płatniczym. W przypadku gdy przedmiot opodatkowania jest we współwłasności dwóch lub więcej osób - łączne zobowiązanie pieniężne ustala się w nakazie wystawionym na któregokolwiek ze współwłaścicieli( posiadaczy), ewentualnie gdy gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. W związku z powyższym zasadny jest zarzut, iż skoro działka 628/3 stanowiąca zabudowany użytek rolny, jest przedmiotem współposiadania J. S., B. T., J. T. J.J., łączne zobowiązanie pieniężne winno być ustalone w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), wystawionym na któregokolwiek ze współposiadaczy. Przymiot podatnika uzyskuje podmiot, który na mocy ustawy podatkowej podlega obowiązkowi podatkowemu. Adresatami decyzji podatkowej, którzy mogą być obciążeni obowiązkiem podatkowym lub którym może być przyznane określone uprawnienie, mogą być tylko podmioty które oprócz podstawy procesowej będą legitymowały się podstawą materialno prawną. Przepisem prawa materialnego określającym kategorie podmiotów na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości jest art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz 84. ) Z ewidencji gruntów, która ma decydujące znaczenie dla wymiaru podatku wynika, że S. S. nie jest właścicielem, posiadaczem samoistnym, użytkownikiem wieczystym działki 628/3 jak również budynku. Nie należy zatem do kategorii podatników wymienionych w art. 3 powołanej ustawy, nie jest podmiotem na który ustawa nakłada obowiązek podatkowy. Został więc nałożony obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości na osobę, która w rozumieniu prawa materialnego nie jest podatnikiem. Podnieść należy, że organy, w zaskarżonych decyzjach, nie wskazały na jakiej podstawie dokonały ustalenia, że budynek usytuowany na działce 628/3 stanowi własność J. S. Jak wskazano wyżej dane z ewidencji gruntów i budynków, na wiążący charakter których powołuje się organ, nie pozwalają na dokonanie takich ustaleń, a nie ma żadnych przesłanek by organ podatkowy mógł podważać wiarygodność zapisów ewidencji.
W postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepis art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz U. z 2005 r. Nr 8 poz 60 ) nakłada na organ podatkowy obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obowiązek ten istnieje od momentu wszczęcia postępowania do chwili doręczenia decyzji organu odwoławczego. Adresatem decyzji organu pierwszej instancji byli S. i J. S., a zatem obojgu małżonkom przysługiwał status strony. W postępowaniu odwoławczym brał udział tylko J. S., S. S. nie była powiadomiona o toczącym się postępowaniu odwoławczym, nie została doręczona jej decyzja organu odwoławczego. Niezawinione nieuczestniczenie strony w postępowaniu stanowi podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 240§1pkt4 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo należy podnieść, że organy podatkowe wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej nie wyznaczyły stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Obowiązek ten ciąży także na organie odwoławczym.
Rozpoznając ponownie sprawę organy ustalając zobowiązanie podatkowe dokonają prawidłowych ustaleń podmiotów na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości odnośnie budynku usytuowanego na działce 628/3, i wydadzą decyzję przewidzianą przepisami ustawy o podatku rolnym.
Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja jak i decyzja poprzedzająca zawiera wady skutkujące koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego Sąd na podstawie art. 145§1 pkt1 lit. a i lit. b, ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy określił, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 ustawy.