Orzeczenie · 2025-04-24

I SA/KE 549/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2025-04-24
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegofaktury nierzetelnepuste fakturyłańcuch dostawoszustwo podatkowedobra wiaranależyta starannośćpostępowanie podatkowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, która określiła J. K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2021 r. w łącznej wysokości ponad [...] zł. Spór dotyczył prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z 677 faktur wystawionych przez spółkę M. na kwotę netto [...] zł (VAT [...] zł), które dokumentowały rzekomo 'usługę wg zlecenia'. Organ podatkowy ustalił, że spółka M. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a faktury przez nią wystawione były 'puste' i nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Ustalenia te oparto na analizie dokumentacji, braku dowodów na wykonanie usług, niespójnych wyjaśnień podatnika dotyczących płatności gotówkowych, braku umowy, a także na powiązaniach spółki M. z innymi podmiotami tworzącymi fikcyjny łańcuch dostaw. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, uznając, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na nierzetelność faktur i brak prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT nie jest absolutne i doznaje ograniczeń, w tym na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, który wyklucza odliczenie z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. W ocenie sądu, podatnik nie działał w dobrej wierze i nie dochował należytej staranności, a przedłożone przez niego dokumenty (KP, zlecenia odbioru usług) były nierzetelne i nie potwierdzały rzeczywistych transakcji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny nierzetelnych faktur, braku prawa do odliczenia VAT w przypadku braku rzeczywistego świadczenia usług oraz wymogów dobrej wiary i należytej staranności podatnika.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z fikcyjnym łańcuchem dostaw i nierzetelnymi fakturami. Ocena dobrej wiary i należytej staranności jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które organ podatkowy uznał za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu, że faktury wystawione przez spółkę M. były 'puste' i nie potwierdzały rzeczywistych transakcji. Ustalono, że spółka M. nie prowadziła faktycznej działalności, a przedłożone przez podatnika dowody (płatności gotówkowe, zlecenia usług) były nierzetelne i nie potwierdzały wykonania usług. Brak dowodów na rzeczywiste świadczenie usług oraz niespójne wyjaśnienia podatnika świadczą o braku dobrej wiary i należytej staranności.

Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił zebrany materiał dowodowy w sprawie nierzetelnych faktur?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał wszechstronnej oceny dowodów zgodnie z zasadami postępowania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe wypełniły obowiązki wynikające z zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Ocena dowodów dokonana przez organ była spójna, logiczna i znajdowała odzwierciedlenie w materiale dowodowym, nie nosząc cech dowolności.

Czy naruszono zasadę 'in dubio pro tributario' lub art. 2a Ordynacji podatkowej?

Odpowiedź sądu

Nie, zasady te nie zostały naruszone, ponieważ nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa ani stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że wykładnia przepisów art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT jest jasna, a wątpliwości dotyczyły stanu faktycznego, a nie prawa. Różnice w stanowiskach procesowych nie są tożsame z wątpliwościami prawnymi rozstrzyganymi na korzyść podatnika.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, potwierdzając prawidłowość ustaleń organu podatkowego i brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę M.

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT (wyłudzenia skarbowe).

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa do wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT (brak kontaktu).

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 187 § par.1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 193 § par.1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Księgi podatkowe jako dowód.

O.p. art. 193 § par.2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Warunek rzetelności ksiąg podatkowych.

O.p. art. 193 § par.4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Nierzetelne lub wadliwie prowadzone księgi nie stanowią dowodu.

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika.

O.p. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Doręczanie korespondencji pełnomocnikowi.

O.p. art. 199

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przesłuchanie strony.

O.p. art. 180 § par.1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez spółkę M. nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych (pod względem podmiotowym i przedmiotowym). • Podatnik nie działał w dobrej wierze i nie dochował należytej staranności przy rozliczaniu faktur od spółki M. • Spółka M. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej i była częścią łańcucha fikcyjnych transakcji. • Przedłożone przez podatnika dowody (płatności gotówkowe, zlecenia usług) są nierzetelne i nie potwierdzają wykonania usług. • Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i oceniły materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122, 124, 187 § 1, 191, 193 § 1) i ustawy o VAT (art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a). • Postępowanie dowodowe było niekompletne i nie wykazało nierzetelności faktur. • Prace wykonane przez M. zostały udokumentowane protokołami odbioru i zapłacone. • Podatnik nie ponosi odpowiedzialności za legalność zatrudnienia pracowników przez M. ani za wybór jej kontrahentów. • Organy nie wykazały, że transakcja była oderwana od uzasadnienia gospodarczego lub że podatnik nadużył prawa. • Organ II instancji dokonał jedynie formalnej kontroli decyzji, a nie merytorycznej oceny. • Naruszenie zasady 'in dubio pro tributario' i art. 2a O.p.

Godne uwagi sformułowania

faktury nierzetelne (puste) • niepotwierdzające - tak od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej, jakichkolwiek rzeczywistych operacji gospodarczych • zostały one wystawione wyłącznie w celu zminimalizowania zobowiązań podatkowych • nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego • nie dochował należytej staranności • łańcuch firm sztucznie kreującym podatek naliczony • znikającego podatnika • bufora • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego • nie dokumentują czynności, które nie zostały dokonane • nie działał w dobrej wierze • nierzetelność ksiąg podatkowych

Skład orzekający

Magdalena Chraniuk-Stępniak

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Stępniak

członek

Mirosław Surma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny nierzetelnych faktur, braku prawa do odliczenia VAT w przypadku braku rzeczywistego świadczenia usług oraz wymogów dobrej wiary i należytej staranności podatnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z fikcyjnym łańcuchem dostaw i nierzetelnymi fakturami. Ocena dobrej wiary i należytej staranności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują transakcje VAT, szczególnie w kontekście tzw. 'pustych faktur' i łańcuchów dostaw. Jest to ważny przykład dla przedsiębiorców, jak unikać pułapek podatkowych i jakie dowody należy gromadzić.

Uważaj na 'puste faktury' VAT – sąd potwierdza: brak rzeczywistej usługi to brak prawa do odliczenia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst