I SA/KE 549/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, która określiła J. K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2021 r. w łącznej wysokości ponad [...] zł. Spór dotyczył prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z 677 faktur wystawionych przez spółkę M. na kwotę netto [...] zł (VAT [...] zł), które dokumentowały rzekomo 'usługę wg zlecenia'. Organ podatkowy ustalił, że spółka M. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a faktury przez nią wystawione były 'puste' i nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Ustalenia te oparto na analizie dokumentacji, braku dowodów na wykonanie usług, niespójnych wyjaśnień podatnika dotyczących płatności gotówkowych, braku umowy, a także na powiązaniach spółki M. z innymi podmiotami tworzącymi fikcyjny łańcuch dostaw. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, uznając, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na nierzetelność faktur i brak prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT nie jest absolutne i doznaje ograniczeń, w tym na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, który wyklucza odliczenie z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. W ocenie sądu, podatnik nie działał w dobrej wierze i nie dochował należytej staranności, a przedłożone przez niego dokumenty (KP, zlecenia odbioru usług) były nierzetelne i nie potwierdzały rzeczywistych transakcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny nierzetelnych faktur, braku prawa do odliczenia VAT w przypadku braku rzeczywistego świadczenia usług oraz wymogów dobrej wiary i należytej staranności podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z fikcyjnym łańcuchem dostaw i nierzetelnymi fakturami. Ocena dobrej wiary i należytej staranności jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które organ podatkowy uznał za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że faktury wystawione przez spółkę M. były 'puste' i nie potwierdzały rzeczywistych transakcji. Ustalono, że spółka M. nie prowadziła faktycznej działalności, a przedłożone przez podatnika dowody (płatności gotówkowe, zlecenia usług) były nierzetelne i nie potwierdzały wykonania usług. Brak dowodów na rzeczywiste świadczenie usług oraz niespójne wyjaśnienia podatnika świadczą o braku dobrej wiary i należytej staranności.
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił zebrany materiał dowodowy w sprawie nierzetelnych faktur?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał wszechstronnej oceny dowodów zgodnie z zasadami postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe wypełniły obowiązki wynikające z zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Ocena dowodów dokonana przez organ była spójna, logiczna i znajdowała odzwierciedlenie w materiale dowodowym, nie nosząc cech dowolności.
Czy naruszono zasadę 'in dubio pro tributario' lub art. 2a Ordynacji podatkowej?
Odpowiedź sądu
Nie, zasady te nie zostały naruszone, ponieważ nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa ani stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wykładnia przepisów art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT jest jasna, a wątpliwości dotyczyły stanu faktycznego, a nie prawa. Różnice w stanowiskach procesowych nie są tożsame z wątpliwościami prawnymi rozstrzyganymi na korzyść podatnika.
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT (wyłudzenia skarbowe).
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa do wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT (brak kontaktu).
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 193 § par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Księgi podatkowe jako dowód.
O.p. art. 193 § par.2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Warunek rzetelności ksiąg podatkowych.
O.p. art. 193 § par.4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nierzetelne lub wadliwie prowadzone księgi nie stanowią dowodu.
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika.
O.p. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Doręczanie korespondencji pełnomocnikowi.
O.p. art. 199
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przesłuchanie strony.
O.p. art. 180 § par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez spółkę M. nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych (pod względem podmiotowym i przedmiotowym). • Podatnik nie działał w dobrej wierze i nie dochował należytej staranności przy rozliczaniu faktur od spółki M. • Spółka M. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej i była częścią łańcucha fikcyjnych transakcji. • Przedłożone przez podatnika dowody (płatności gotówkowe, zlecenia usług) są nierzetelne i nie potwierdzają wykonania usług. • Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i oceniły materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122, 124, 187 § 1, 191, 193 § 1) i ustawy o VAT (art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a). • Postępowanie dowodowe było niekompletne i nie wykazało nierzetelności faktur. • Prace wykonane przez M. zostały udokumentowane protokołami odbioru i zapłacone. • Podatnik nie ponosi odpowiedzialności za legalność zatrudnienia pracowników przez M. ani za wybór jej kontrahentów. • Organy nie wykazały, że transakcja była oderwana od uzasadnienia gospodarczego lub że podatnik nadużył prawa. • Organ II instancji dokonał jedynie formalnej kontroli decyzji, a nie merytorycznej oceny. • Naruszenie zasady 'in dubio pro tributario' i art. 2a O.p.
Godne uwagi sformułowania
faktury nierzetelne (puste) • niepotwierdzające - tak od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej, jakichkolwiek rzeczywistych operacji gospodarczych • zostały one wystawione wyłącznie w celu zminimalizowania zobowiązań podatkowych • nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego • nie dochował należytej staranności • łańcuch firm sztucznie kreującym podatek naliczony • znikającego podatnika • bufora • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego • nie dokumentują czynności, które nie zostały dokonane • nie działał w dobrej wierze • nierzetelność ksiąg podatkowych
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Stępniak
członek
Mirosław Surma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny nierzetelnych faktur, braku prawa do odliczenia VAT w przypadku braku rzeczywistego świadczenia usług oraz wymogów dobrej wiary i należytej staranności podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z fikcyjnym łańcuchem dostaw i nierzetelnymi fakturami. Ocena dobrej wiary i należytej staranności jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują transakcje VAT, szczególnie w kontekście tzw. 'pustych faktur' i łańcuchów dostaw. Jest to ważny przykład dla przedsiębiorców, jak unikać pułapek podatkowych i jakie dowody należy gromadzić.
“Uważaj na 'puste faktury' VAT – sąd potwierdza: brak rzeczywistej usługi to brak prawa do odliczenia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.