I SA/Ke 540/15

I SA/Ke 540/15 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2015-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Rojek
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II FSK 341/16 - Postanowienie NSA z 2018-02-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 239b par. 2, 1, art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi O. Polska S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (Kolegium) postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza Gminy W. z dnia [...] r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy W. z dnia [...] w sprawie określania O. Polska S.A w W. (spółka, skarżąca) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 196 301,00 zł.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. organ podatkowy pierwszej instancji nadał rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy W. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok w kwocie 196 301,00 zł. Wskazując jako podstawę prawną wydanego postanowienia treść art. 239 b § 1 pkt 4 ustawy dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. z 2015, poz. 613 ) dalej - ,,Ordynacja podatkowa." Burmistrz W. postanowienie uzasadnił tym, że istnieje prawdopodobieństwo, iż strona skorzysta z prawa wniesienia odwołania od decyzji w następstwie czego rozstrzygnięcie postępowania odwoławczego może nie zapaść przed końcem 2013 r., co doprowadzi do przedawnienia zobowiązania a tym samym wygaśnięcia zobowiązania w wysokości 75 561,00 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji wskazał ponadto, że dwukrotnie wzywany podatnik nie złożył prawidłowej deklaracji podatkowej i nie uiścił podatku w należytej wysokości, co uprawnia do stwierdzenia, że nie daje on gwarancji wykonania zobowiązania przed upływem terminu przedawnienia, który wynosi mniej niż 3 miesiące.
Rozpatrując w trybie zażaleniowym sprawę, Kolegium postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r. umorzyło postępowanie zażaleniowe. Na przedmiotowe postanowienie spółka złożyła skargę do WSA w Kielcach. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 646/14 WSA w Kielcach uchylił postanowienie Kolegium umarzające postępowanie zażaleniowe wskazując organowi wytyczne w dalszym postępowaniu.
Ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium uznało za słuszne stanowisko organu pierwszej instancji wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239 b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Należało bowiem mieć na uwadze, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2008 r., i do upływu terminu przedawnienia pozostawał krótki okres czasu (21 dni). Ponadto Kolegium wskazało, że prawidłowo organ pierwszej instancji wysnuł wnioski uprawdopodobniające, że spółka nie wykona zobowiązania przed upływem terminu przedawnienia, bowiem stale kwestionuje prawidłowość wymiaru podatku za kolejne lata, również przed innymi organami i sądami w całej Polsce w analogicznych sprawach. Dodatkowym argumentem jest fakt złożenia odwołania od decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na powyższe prawdopodobne jest, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów zażalenia Kolegium, stwierdziło, że za prowadzącą do naruszenia zasady wyrażonej art. 121 Ordynacji podatkowej nie można uznać sytuacji, w której organy podatkowe nie informują podatnika o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i nie zawiadamiają go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, gdy jednoznaczny przepis prawa wyłącza tego rodzaju obowiązki organu.
Kolegium wskazało, że formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej jest, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej, doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Z mocy § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, ww. przepisów nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego wykonanie przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiłoby przekroczenie uprawnień i działanie bez podstawy prawnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na przedmiotowe postanowienie złożyła spółka zarzucając mu naruszenie art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Burmistrza Gminy W. nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego.
Zdaniem spółki, w uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, jest drugą niezależną przesłanką, którą organy powinny wykazać w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu i rygoru natychmiastowej wykonalności. Za uprawdopodobnienie, w ocenie skarżącej, nie można również uznać tego, że skarżąca nie wykonała uprzednio doręczonej decyzji organu pierwszej instancji i tego, że złożyła odwołanie, zajmując w nim odmienne stanowisko. Wskazanie na okoliczność wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2000 r. (powinno być 2008 r.), nie może stanowić uprawdopodobnienia przez organ nie wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. Tym bardziej, że skarżąca w znacznej mierze dokonała wpłat. Spółka podkreśliła, że prawo do odwołania jest jednym z wielu uprawnień podatnika, które nie może być kwestionowane przez organ. Nawet jeśli strona wniesie odwołanie wyrażające odmienne stanowisko od prezentowanego przez organ w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, to fakt ten nie stoi na przeszkodzie dobrowolnego wykonania zaskarżonej decyzji i uiszczenia podatku wynikającego z tej decyzji. Tym samym nie można wywodzić uchylenia się od obowiązku zapłaty z zachowania, które dopuszczają przepisy prawa. Ponadto skarżąca podniosła, że w żadnym stopniu okoliczności związane z procesem wymiaru nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zaprezentowaną w posadowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "ustawa p.p.s.a."
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie jest sporne czy organ podatkowy uprawdopodobnił, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości wynikające z decyzji z dnia 27 listopada 2013 r. nie zostanie wykonane, a więc czy zaistniała przesłanka wymieniona w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, pozwalająca na nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Z kolei w myśl art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Odnosząc się do przesłanki, iż "zobowiązanie nie zostanie wykonane", należy wskazać, że przesłankę tą rozumie się w orzecznictwie sądowym, jako uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne; co za tym idzie rygory uznania twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Dla wykazania spełnienia przesłanki określonej w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej wystarczy zatem uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo), istnienia jakiegoś faktu. Organ winien jedynie wskazać stosowną argumentacją istnienie uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 stycznia 2010 r., I SA/Go 620/09, LEX nr 607669, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz, LEX nr 586005).
W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji w sposób jasny i wyczerpujący uzasadniły przesłankę, o której mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, że zobowiązanie podatkowe wynikające z nieostatecznej decyzji z dnia 27 listopada 2013 r. nie zostanie wykonane.
Nie bez znaczenia pozostają okoliczności niniejszej sprawy, że zaległość w podatku powstała w 2008 r., a mimo to przez tak długi okres czasu nie złożono deklaracji i nie uiszczono podatku w pełnej wysokości. Nadto spółka wniosła od tej decyzji odwołanie, co ewidentnie świadczy o tym, że nie miała zamiaru dobrowolnie zapłacić zobowiązania wynikającego z tej decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, że organ podatkowy nie kwestionował i nie ograniczał prawa strony do wniesienia odwołania od decyzji i tym samym domagania się rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Organ podatkowy powołał tę okoliczność, aby uprawdopodobnić, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
Nie kwestionując zatem przysługującego skarżącej prawa do wniesienia odwołania, nie można pominąć faktu, że z tą decyzją się nie zgadza i ją kwestionuję, a to pozwala na wysnucie logicznego i jednoznacznego wniosku, iż zobowiązanie podatkowe prawdopodobnie nie zostanie wykonane. Fakt wniesienia odwołania oraz inne wskazywane okoliczności występujące w sprawie, rozpatrywane w powiązaniu ze sobą, mogą zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10 oraz wyrok z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1038/11).
Zdaniem Sądu organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nieostatecznej Burmistrza Włoszczowy nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia.
W związku z powyższym brak jest podstaw do skutecznego formułowania zarzutu naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.