I SA/Ke 509/21

I SA/Ke 509/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec /przewodniczący/
Ewa Rojek
Mirosław Surma /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek leśny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 725
art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1;
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 888
art. 1, art. 2, art. 3;
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 800
art. 194 par. 3 i par. 4;
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku leśnego na 2021 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Ke [...]
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z [...] r. nr [...] w sprawie wymiaru J. A., S. A., A. S. i G. P. podatku leśnego na 2021 rok w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu wskazano, że do opodatkowania w zakresie podatku leśnego przyjęto grunt o pow. 0,6500 ha. W odwołaniu G. P. zakwestionowała wysokość ustalonego w niej podatku leśnego, jak i wskazanie jej jako osoby zobowiązanej do zapłaty tak ustalonego podatku leśnego.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium wskazało, że ze zgromadzonych akt sprawy dotyczących ustalenia podatku leśnego od nieruchomości leśnych położonych w Gminie T. na 2021 rok wynika, że
w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków dokonane w oparciu
o zawiadomienie o zmianie z [...] r. (podstawa - postanowienie o nabyciu spadku po E. A. z [...] r. sygn. akt VII NS [...]) oraz
w oparciu o zawiadomienie o zmianie z [...] r. (podstawa - postanowienie sygn. akt. VII [...] z [...] r. o nabyciu spadku po M. G.) – G. P. ujawniona została jako jedna ze współwłaścicieli działek oznaczonych w ewidencji jako "Ls" – las, o powierzchni 0,65 ha oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,20 ha, działki nr [...] o pow. 0,15 ha, nr [...] o pow. 0,22 ha oraz działki nr [...] o pow. 0,08 ha.
Kolegium wskazało, że art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2019, poz. 725 ze zm) stanowi, że podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe są zatem ustawowo zobowiązane do przyjmowania za podstawę do ustalania podatku takich danych, jakie wykazane są w ewidencji gruntów.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U z 2019, poz. 888 ze zm.) dalej "u.p.l." lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Zgodnie z art. 3 tej ustawy podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Kolegium z akt przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, że nieruchomość, której współwłaścicielką jest w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów G. P. oznaczone są w ewidencji gruntów jako "Ls" czyli las. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego i dokonując powyższych ustaleń organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym, jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.
Nie jest możliwe przeprowadzenie w postępowaniu podatkowym postępowania zmieniającego dane zawarte w ewidencji. Podważenie tych zapisów może nastąpić jedynie w odpowiednim trybie, przed uprawnionymi organami administracji. Wśród uprawnionych organów organy podatkowe nie zostały wymienione.
W konsekwencji, zdaniem Kolegium, niezasadne były zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego, co do osoby podatnika, gdyż ustalenia te dokonane zostały stosowanie do art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Na powyższą decyzję G. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów:
1. art. 122 Ordynacji podatkowej, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;
2. art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110- 117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy - przed wydaniem decyzji nie umożliwiono stronom na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
3. art. 180 §1 Ordynacji podatkowej, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem;
4. art. 187 §1 Ordynacji podatkowej, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nie kwestionuje wysokości ustalonego podatku leśnego, lecz zapis w ewidencji gruntów i budynków dotyczący wpisania skarżącej na podstawie zawiadomienia o zmianie z [...] r., jako jednego
z właścicieli rzeczonych działek leśnych.
Skarżąca podała, że od wczesnych lat dzieciństwa do dojrzałości przebywała w domach dziecka. W jej ocenie bezprawnie odebrano jej w latach siedemdziesiątych prawdziwe nazwisko rodowe Ł. , a następnie przypisano nazwisko A. bez przeprowadzenia adopcji. Wykorzystywana była przez osoby o nazwisku [...], np. dla uzyskania większego mieszkania, wyłudzania alimentów, zasiłków, odbierania należnych jej świadczeń i praw, a w ostatnich latach dopisywania do spadków bez ujawniania masy spadkowej, co grozi przejęciem długów. Dojście do prawdy zajęło skarżącej wiele lat. Skala dokonanych fałszerstw jest przerażająca, a część dokumentów została ukryta lub zniszczona. Efektem tych poszukiwań i analiz jest przekonanie, że z żadnym ze współwłaścicieli rzeczonych działek leśnych, tj. A. S., J. A. i S. A. skarżącej nie łączą jakiekolwiek więzy rodzinne. Skarżąca opisała przy tym szczegółowo w jaki sposób inicjator postępowań spadkowych jej rzekomy brat J. A. włączył ją w krąg spadkobierców. Wskazała na rozbieżności wynikające z dokumentów dołączonych do akt postępowań spadkowych. W ocenie skarżącej m.in. jej akt urodzenia jest niewiarygodny i nosi ślady przeróbek.
Skarżąca wskazała, że ustaliła ponad wszelką wątpliwość, że we wczesnym dzieciństwie nazywała się G. Ł. i jej rodzicami były osoby zagraniczne. Twierdzi, że zmiana tego nazwiska na [...] została dokonana w 1970 r. bez żadnej podstawy prawnej. Dopiero w zeszłym roku udało się skarżącej powrócić do swojego pierwotnego nazwiska rodowego [...]. Skarżąca nie chce czerpać korzyści majątkowej z rzekomej przynależności do rodziny [...] i nie chce być obarczona balastem w postaci rzeczonych działek leśnych.
Obowiązkiem organu podatkowego jest znalezienie właściwego podatnika. Przyjmowanie w sposób bezkrytyczny zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków przeczy zasadzie wnikliwości i dążenia do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2022, poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak
i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli sądu była decyzja podatkowego organu odwoławczego w sprawie wymiaru podatku leśnego na 2021 r., a spór pomiędzy stronami sprowadzał się do zasadności uznania skarżącej za podatnika. Ta kwestionuje bowiem, że jest współwłaścicielką lasu stanowiącego przedmiot opodatkowania i zarzuca organom podatkowym brak rzetelnych ustaleń w tym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego natomiast skarżącą należało uznać za podatnika, ponieważ z prowadzonej przez Starostę Opatowskiego ewidencji gruntów wynika, że skarżąca jest współwłaścicielem wskazanych działek oznaczonych w ewidencji jako "Ls" – las.
W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 u.p.l. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy,
z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna (ust. 1). Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (ust. 2). Następnie zgodnie z art. 2 omawianej ustawy podatkowej podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi lasów; 3) użytkownikami wieczystymi lasów; 4) posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (ust. 1). Obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego od lasów pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwanego dalej "Lasami Państwowymi", oraz wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, nieobjętych obowiązkiem podatkowym na podstawie ust. 1 pkt 4, ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych K. Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i Lasów Państwowych (ust. 2). Jeżeli las znajduje się
w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym (ust. 3). Jeżeli las jest współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi wówczas odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 4). Zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa
w ust. 4, nie stosuje się, jeżeli jeden lub kilku współwłaścicieli lub posiadaczy jest zwolnionych od podatku leśnego. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach lub posiadaczach, którzy nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu (ust. 5). Stosownie zaś do art. 3 u.p.l. podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
W niniejszej sprawie organy podatkowe dokonując ustaleń w zakresie przedmiotu, podmiotu i podstawy opodatkowania wskazały na zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków i podkreślały ich wiążącą moc.
W tym zakresie należy wskazać, że stosownie do art. 21 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do przywołanych regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 - to jak inne przywołane orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Zwracał na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13. W wyroku z 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Do tej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana. Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym – w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej – że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela, rzeczywisty stan własności odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku leśnym podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.
Sąd w składzie orzekającym stanowisko przedstawione we wskazanych wyrokach w całości podziela i uznaje je za aktualne również w odniesieniu do wymiaru podatku leśnego.
W niniejszej sprawie organy podatkowe dokonując wymiaru podatku leśnego
i ustalając krąg podatników zasadnie odwołały się do danych wynikających z ewidencji. Z danych wynika, że jednym ze współwłaścicieli działek oznaczonych w ewidencji jako "Ls" – las, o powierzchni 0,65 ha oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,20 ha, działki nr [...] o pow. 0,15 ha, nr [...] o pow. 0,22 ha oraz działki nr [...] o pow. 0,08 ha jest skarżąca.
Jak wyżej wyjaśniono dane zawarte w ewidencji w zakresie własności nieruchomości nie wiążą bezwzględnie organów podatkowych. Domniemanie prawidłowości tych danych w sprawie nie zostało jednak przez skarżącą podważone innymi dokumentami urzędowymi, o których mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, z których wynikałoby, że skarżąca nie jest współwłaścicielką lasu.
W realiach niniejszej sprawy organy podatkowe nie były zatem uprawnione do przyjęcia innych danych niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Co więcej, nie było także możliwe w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji, jak również podważanie wyników postępowań spadkowych. Przy braku zaś dokumentów mogących podważyć domniemanie prawidłowości danych ujętych w ewidencji nieuzasadnione okazały się zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego, co do uznania skarżącej za podatnika podatku leśnego.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.