I SA/Ke 5/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Podatniczka wnioskowała o umorzenie kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł, wskazując na swoją trudną sytuację finansową, spowodowaną m.in. śmiercią bliskich i niskimi dochodami, a także na fakt, że koszty te powstały w związku z egzekucją nienależnie pobranej opłaty targowej. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując, że nie zaszły przesłanki określone w art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, takie jak nieściągalność obowiązku, znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej zobowiązanego, czy ważny interes publiczny. Sąd administracyjny w Kielcach, rozpoznając skargę, szczegółowo analizował przepisy dotyczące umorzenia kosztów egzekucyjnych, w tym instytucję uznania administracyjnego. Sąd podzielił stanowisko organów, że podatniczka, mimo trudnej sytuacji materialnej, nie wykazała, aby zapłata kosztów egzekucyjnych spowodowałaby niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślono, że podatniczka posiada stałe dochody z emerytury i działalności twórczej, a także majątek (udział w nieruchomości, samochód), który mógłby posłużyć do spłaty należności. Sąd zaznaczył, że koszty egzekucyjne są należnością publicznoprawną, a ich umorzenie jest rozwiązaniem nadzwyczajnym. Oddalono skargę, a także zasądzono koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, odmawiając jednak przyznania wynagrodzenia w wyższej stawce.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego oraz pojęcia ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji. Interpretacja pojęć 'ważny interes zobowiązanego' i 'interes publiczny' może być stosowana analogicznie w innych kontekstach ulg administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych jest zasadna, gdy zobowiązany wykazuje trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa jest zasadna, jeśli zobowiązany nie wykaże przesłanek określonych w przepisach, takich jak znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej lub ważny interes publiczny, pomimo trudnej sytuacji materialnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatniczka, mimo trudnej sytuacji finansowej, nie wykazała, aby zapłata kosztów egzekucyjnych spowodowałaby niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Posiada ona dochody i majątek, a umorzenie kosztów egzekucyjnych jest rozwiązaniem nadzwyczajnym.
Czy sąd administracyjny bada zasadność wydania decyzji o umorzeniu kosztów egzekucyjnych, czy jedynie legalność postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd bada legalność postępowania i zgodność z prawem materialnym, a rozstrzygnięcie co do umorzenia należy do kompetencji organu administracji, o ile postępowanie było prawidłowe.
Uzasadnienie
Kontrola sądowa decyzji uznaniowych sprowadza się do zbadania, czy akt uznaniowy poprzedzony został prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i czy uzasadnienie decyzji spełnia wymogi formalne, a wnioski nie naruszają prawa.
Czy wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych może być rozpatrywany niezależnie od prawidłowości ustalenia tych kosztów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest odrębne od postępowania w przedmiocie ustalenia ich wysokości i prawidłowości.
Uzasadnienie
Ustawodawca wyodrębnił te postępowania, określając odrębne przesłanki rozstrzygania w każdej z nich, co oznacza ich procesową i materialnoprawną odrębność.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli przemawia za tym ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.
u.p.e.a. art. 64e § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 20 lutego 2021 r. jako przesłanki umorzenia wskazywał m.in. stwierdzenie nieściągalności obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie przyczyn, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.d.o.f. art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna do interpretacji pojęcia 'ważnego interesu zobowiązanego'.
k.p.a. art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 r., poz. 763 § § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Dz.U. 2024 r., poz. 763 § § 4 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Dz.U. 2024 r., poz. 763 § § 4 ust. 2 pkt 1-4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Dz.U. 2024 r., poz. 763 § § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo ocenił, że skarżąca nie wykazała przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych. • Sytuacja finansowa skarżącej, mimo trudności, nie uzasadnia umorzenia kosztów egzekucyjnych w świetle przepisów prawa. • Postępowanie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest odrębne od postępowania w przedmiocie ustalenia ich wysokości.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa skarżącej uzasadnia umorzenie kosztów egzekucyjnych. • Koszty egzekucyjne zostały naliczone nieprawidłowo lub są nieadekwatne do podjętych działań. • Dobrowolna wpłata zaległości na rzecz wierzycieli powinna wpływać na decyzję o umorzeniu kosztów egzekucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie kosztów egzekucyjnych oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. • Uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. • W sytuacji, gdy żadna z przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. • Ważny interes zobowiązanego należy rozumieć jako zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne, czy też ekonomiczne, które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości. • Interes publiczny interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. • Niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tych potrzeb przez skarżącego.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
członek
Magdalena Stępniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego oraz pojęcia ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji. Interpretacja pojęć 'ważny interes zobowiązanego' i 'interes publiczny' może być stosowana analogicznie w innych kontekstach ulg administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące ulg w kosztach egzekucyjnych, co jest istotne dla osób zadłużonych wobec administracji. Pokazuje też, że nawet w trudnej sytuacji życiowej, prawo wymaga spełnienia konkretnych przesłanek do uzyskania ulgi.
“Trudna sytuacja życiowa nie zawsze oznacza umorzenie kosztów egzekucyjnych – co mówi prawo?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.