I SA/Ke 486/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na karę pieniężną za nieokazanie wykresówek z tachografów, uznając brak wystarczających dowodów na wyłączenie jego odpowiedzialności.
Przedsiębiorca B. Z. złożył skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieprzedstawienie do kontroli 40 wykresówek z tachografów. Twierdził, że naruszenie nastąpiło z winy kierowców, na co nie miał wpływu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedsiębiorca nie wykazał należytej staranności ani braku wpływu na naruszenie, a jego twierdzenia o niewiedzy co do kursów kierowców świadczą o wadliwej organizacji pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę B. Z. na decyzję Głównemu Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy karę pieniężną za nieprzedstawienie do kontroli 40 wykresówek z tachografów. Organ I instancji nałożył karę za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, stwierdzając, że przedsiębiorca nie okazał wszystkich wymaganych dokumentów. Skarżący zarzucił naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie i brak umorzenia postępowania, a także naruszenie przepisów k.p.a. przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności. Twierdził, że kierowcy nie zdawali wykresówek, co było ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych, a on sam dochował należytej staranności i nie miał wpływu na te działania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przedsiębiorca nie wykazał spełnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność, takich jak właściwa organizacja pracy czy brak wpływu na naruszenie. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy, a jego twierdzenia o braku wiedzy co do kursów kierowców świadczą o niewłaściwej organizacji i braku nadzoru. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b i 92c u.t.d., a także do uwzględnienia zarzutów proceduralnych. Wniosek o rozłożenie kary na raty nie należał do kompetencji sądu administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność, jeśli nie wykaże należytej staranności, właściwej organizacji pracy i braku wpływu na naruszenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedsiębiorca nie wykazał, iż dołożył należytej staranności, zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy, ani że nie miał wpływu na naruszenie. Jego twierdzenia o braku wiedzy co do kursów kierowców świadczą o wadliwej organizacji pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Rozporządzenie UE 165/2014 art. 33 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014
Pomocnicze
u.t.d. art. 92a § ust. 5
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par.1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par.3
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie KE 2016/403
Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403
u.c.p.k.
Ustawa o czasie pracy kierowców
Rozporządzenie WE 561/2006
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006
AETR
Umowa AETR
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorca nie wykazał należytej staranności w organizacji pracy i nadzorze nad kierowcami. Przedsiębiorca nie wykazał braku wpływu na powstanie naruszenia. Twierdzenia przedsiębiorcy o niewiedzy co do kursów kierowców świadczą o wadliwej organizacji pracy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie nastąpiło z winy kierowców, na co przedsiębiorca nie miał wpływu. Zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i umorzenie postępowania. Błędy w protokole kontroli podważają rzetelność organu i ustalenia faktyczne.
Godne uwagi sformułowania
Przedsiębiorca jest zobowiązany zarówno do odpowiedniego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa transportowego, w sposób uwzględniający wszystkie określone w przepisach zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności, jak i sprawowania kontroli wykonywania pracy. Nie ulega wątpliwości, że z samego charakteru wykonywanej działalności przewozowej wynikają ograniczone możliwości sprawowania przez przedsiębiorcę bezpośredniego nadzoru nad kierowcami w trakcie wykonywania przez nich przewozów. Wyjaśnienia skarżącego, że nie jest w stanie wskazać, który z kierowców nie przekazał mu wykresówek, przy zatrudnieniu czterech kierowców i dysponowaniu zaledwie sześcioma pojazdami, w sposób dobitny obnaża niewłaściwą organizację pracy i brak nadzoru nad pracownikami.
Skład orzekający
Mirosław Surma
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Magdalena Stępniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności przedsiębiorcy transportowego za naruszenia przepisów dotyczących tachografów, pomimo twierdzeń o braku wpływu na działania kierowców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprzedstawienia wykresówek i interpretacji przepisów o wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności przedsiębiorców w branży transportowej za naruszenia przepisów, szczególnie w kontekście nadzoru nad kierowcami i dokumentacją.
“Przedsiębiorco, czy wiesz, że Twoja niewiedza o kursach kierowców może Cię słono kosztować?”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 486/23 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2024-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach Magdalena Stępniak Mirosław Surma /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 180 art. 92a ust. 1, ust.7, art. 92c , art. 92b ust.1, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.) Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77 par.1, art. 80, art. 107 par.3, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 33 ust.2, Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Uzasadnienie Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ odwoławczy) decyzją z 8 września 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (organ I instancji) z 10 czerwca 2022 r. nr [...] o nałożeniu na B. Z. kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Organ wskazał, że w siedzibie przedsiębiorcy B. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] B. Z., przeprowadzono kontrolę. Jej przedmiotem było przestrzeganie przez przedsiębiorcę regulacji dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw, oraz czasu odpoczynku kierowcy, a także regulacji dotyczących uprawnień do wykonywania przewozów drogowych oraz uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrolą objęto okres od 14 kwietnia 2021 r. do 14 kwietnia 2022 r. Ustalenia kontroli zawarto w protokole nr [...] z 2 maja 2022 r. Analiza przedstawionych do kontroli wykresówek oraz otrzymane od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pliki, zawierające dane z Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej, dotyczące przedsiębiorcy z kontrolowanego okresu, wykazały, że pomimo dwukrotnego wezwania przez organ kontrolny, B. Z. nie przedstawił do kontroli wszystkich wykresówek użytkowanych w przedsiębiorstwie podczas wykonywania przewozów drogowych w kontrolowanym okresie. Ustalono, że przedsiębiorca nie przedstawił do kontroli wykresówek z przejazdów wykonywanych w roku 2021 pojazdami samochodowymi o numerach rejestracyjnych: [...] i [...] Łącznie nie okazano 40 sztuk wykresówek. Organ uwzględnił przy tym wyjaśnienia przedsiębiorcy i przypadki przesiadania się kierowców pomiędzy pojazdami, i w takich sytuacjach nie uznał braków wykresówek. Organ zakwalifikował powyższe naruszenie na podstawie lp. 6.3.16 załącznika nr [...] do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.), dalej "u.t.d." Kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie wynosi łącznie [...] złotych, ale z uwagi na treść art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. została zredukowana do kwoty [...]zł. Ponadto organ ten wyjaśnił, że wskazanie przez organ kontroli w protokole błędnego adresu osoby zarządzającej transportem, pozostaje bez wpływu na powstałe naruszenie, które zostało stwierdzone w oparciu o zapisy na wykresówkach. Powołując art. 92c u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że przepis ten nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce. W odwołaniu strona nie wskazała na żadne okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d. Wynikający z art. 10 rozporządzenia [...] stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, a przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy. Z tych względów nie może w rozpatrywanej sprawie znaleźć zastosowania przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Aby doszło do jego zastosowania, przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenie musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Na powyższą decyzję B. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie decyzji w całości zarzucił naruszenie: 1) art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w tymże przepisie, 2) art. 7, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zatrudnia czterech kierowców i każdy z nich ma obowiązek zdania do pracodawcy wykresówek lub danych z kart kierowców. Kierowcy ci nie zdawali jednak regularnie wykresówek, czym dopuścili się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Pracodawca miał pewność, że wszelkie dokumenty, w tym wykresówki, są na bieżąco zdawane przez kierowców i znajdują się w dokumentach firmy. Z uwagi na okoliczność, że kierowcy poruszają się różnymi pojazdami, pracodawca nie jest w stanie wskazać, który z zatrudnionych pracowników notorycznie nie przekazywał na bieżąco wykresówek. Z powodów leżących po stronie pracowników doszło do naruszenia obowiązków ciążących na prowadzącym przedsiębiorstwo, jakimi jest przechowywanie i okazywanie do kontroli wykresówek z ostatnich 12 miesięcy. Dlatego też niesłusznie została nałożona administracyjna kara pieniężna. W sprawie wystąpiły okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, miały miejsce bowiem samowolne działania kierowców, którymi przedsiębiorca posługiwał się przy wykonywaniu transportu. Pomimo, że przedsiębiorca dochował należytej staranności, tj. pouczył kierowców o obowiązujących przepisach, zobowiązał do przestrzegania obowiązujących przepisów oraz stworzył warunki umożliwiające im przestrzeganie tych przepisów, działania kierowców wynikły wyłącznie z ich zawinionego działania, na które przedsiębiorca nie miał wpływu, co skutkuje wyłączeniem odpowiedzialności za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Zatrudnieni kierowcy działając w ramach powierzonych zadań dopuścili się naruszenia swoich obowiązków pracowniczych, pomimo nadzoru pracodawcy. Naruszenie prawa nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Ponadto skarżący zarzucił, że w protokole kontroli z 2 maja 2022 r. zawarto błędny adres zamieszkania przedsiębiorcy (str. 1 protokołu). Również wykaz kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zawiera błędne dane jednego z kierowców (str. 2 protokołu). Wskazanie adresu zupełnie innego przedsiębiorstwa, niż kontrolowane, podważa i rzutuje na rzetelność organu prowadzącego kontrolę i budzi poważne zastrzeżenia co do sposobu jej przeprowadzenia, a także poczynionych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę wydania wadliwej decyzji. Końcowo skarżący wniósł o rozłożenie na raty nałożonej kary pieniężnej, z powodu zaistniałej trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy administracji, przyjęto za podstawę rozważań sądu. Przedmiotem skargi jest decyzja, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenia stwierdzone w czasie kontroli i postępowania administracyjnego. Ze stanowiska skarżącego wynika, że zapewnił on właściwą organizację i dyscyplinę pracy, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów oraz że nie miał żadnego wpływu na ich powstanie. W jego ocenie, okoliczności te stanowiły podstawę do zastosowania przez organ przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zdaniem sądu, twierdzenia skarżącego nie zasługują na aprobatę. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.). Skarżący nie kwestionuje przypisania mu naruszenia z lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., a przeprowadzona przez sąd kontrola z urzędu wykazała prawidłowość ustaleń organu i zastosowane w tym zakresie przepisy prawa. Naruszenie to dotyczy nieudostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy (kara 500 zł). W sprawie miała miejsce sytuacja, w której kontrolujący wezwali przedsiębiorcę do przedstawienia wykresówek i danych cyfrowych pojazdów samochodowych użytkowanych w przedsiębiorstwie w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 31 października 2021 r. W trakcie kontroli przedstawiono wykresówki i dane kierowców wykonujących przewozy w ww. okresie, jednak jak wykazały dalsze czynności organu podjęte z urzędu w toku postępowania administracyjnego, materiały te okazały się niepełne. Na podstawie informacji uzyskanych od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (niejako z innego źródła) ustalono, że były wykonywane przewozy drogowe, co do których kontrolowany nie przekazał 40 wykresówek. Zdaniem sądu, zachowanie takie prawidłowo organ zakwalifikował do naruszenia z lp. 6.3.16. Z przepisu art. 33 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1) wynika, że przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W związku ze stwierdzonym naruszeniem organ poprawnie uznał, że doszło do naruszenia ww. przepisów i wymierzył w tym zakresie karę w wysokości [...] zł. Zdaniem sądu, prawidłowe jest też stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z treścią pierwszego przepisu nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Pojęcie "właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej wynika jedynie, że "W art. 1 pkt 23 zaproponowano nowe przepisy art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Określają one okoliczności ekskulpujące od odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewozy drogowe. Na konieczność ograniczania zasady "winy obiektywnej" przez wskazanie takich okoliczności wielokrotnie wskazywał Trybunał Konstytucyjny, jak chociażby w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 1 marca 1994 r. (sygn. akt U. 7/93), gdzie TK stwierdził: "W odniesieniu do kary administracyjnej dla jej wymierzenia musi bowiem wystąpić subiektywny element zawinienia. Podmiot, który nie dopełnia obowiązku administracyjnego, musi więc mieć możliwość obrony i wykazywania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.". Należy także wskazać, że międzynarodowe orzecznictwo, oceniające instytucję "winy obiektywnej" m.in. pod kątem zgodności z przepisami Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, dopuszcza jej stosowanie pod warunkiem, że: zasada winy obiektywnej jest stosowana w rozsądnych i proporcjonalnych do szkodliwości czynu granicach, zagwarantowana jest możliwość uwolnienia się od winy przez wskazanie okoliczności uniewinniających. Mając na uwadze powyższe argumenty, a także brzmienie przepisu art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006, zaproponowano (art. 92b ust. 1 u.t.d.) zakaz nakłania kary na podmiot wykonujący przewozy, jeżeli zapewnił on właściwe i zgodne z ww. rozporządzeniem zasady wynagradzania kierowców oraz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców odpowiednich obowiązków. Oczywiście nie wyłącza to odpowiedzialności konkretnych osób fizycznych: kierowcy i ewentualnie osoby odpowiedzialnej w firmie (art. 92b ust. 2 u.t.d.)." (druk nr VI.4061). Powyższa kwestia została też omówiona w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 grudnia 2019 r. II GSK 3532/17 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) wyjaśnił, że właściwa organizacja i dyscyplina pracy, o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Obejmuje ona bowiem przede wszystkim stały, wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi pracownikami, wykrywanie naruszeń przepisów i stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję. By móc uchylić się od odpowiedzialności, przewoźnik winien wykazać, że do naruszeń doszło pomimo sprawowania stałego i wnikliwego nadzoru nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, a ich wykrywanie wiąże się ze stosowaniem środków dyscyplinujących przewidzianych w przepisach prawa pracy. Chodzi między innymi o takie dowody, z których wynikałoby, że przedsiębiorca dokonuje analizy tras do klienta w zestawieniu z analizą danych zawartych na kartach kierowców czy analizą danych z tachografów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 7 grudnia 2017 r., II SA/Sz 1127/17 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z kolei przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest zatem łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa w tym przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Co jednak istotne w sprawie, to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1 u.t.d., jak i w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w tych przepisach spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi podać konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2021 r., II GSK 1473/18 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na spełnienie przesłanek wyłączenia jego odpowiedzialności. Argumenty skargi nie potwierdzają tezy, że dochował należytej staranności w zakresie przestrzegania przez kierowców przepisów, że pouczył ich o ich treści i zobowiązał do ich przestrzegania, a na naruszenia przepisów przez pracowników nie miał żadnego wpływu. Sam zresztą przyznał w skardze, że kierowcy poruszają się różnymi pojazdami i skarżący jako pracodawca nie jest w stanie wskazać, który z kierowców notorycznie nie przekazywał na bieżąco wykresówek. Nie ulega wątpliwości, że z samego charakteru wykonywanej działalności przewozowej wynikają ograniczone możliwości sprawowania przez przedsiębiorcę bezpośredniego nadzoru nad kierowcami w trakcie wykonywania przez nich przewozów (por. wyroki NSA z 24 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1618/17; z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 799/17- dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Niemniej jednak powszechnie dostępne środki techniczne taki nadzór umożliwiają. Brak skutecznego, a więc eliminującego mogące wystąpić naruszenia, nadzoru nad wykonywaniem przewozów świadczy o tym, że skarżący nie może skutecznie powołać się na art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d. (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r., II GSK 1223/18 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przeprowadzone przez organ ustalenia świadczą o wadliwie działającym systemie kontroli w przedsiębiorstwie. Naruszenia powinny być zauważane przez podmiot kontroli wewnętrznej na bieżąco. W tej sytuacji nie można uznać za przesłankę uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie przepisów, niepopartych dowodami twierdzeń skarżącego, że jako przedsiębiorca stworzył warunki umożliwiające przestrzeganie przepisów, a to z powodów leżących po stronie pracowników doszło do naruszenia obowiązków ciążących na przedsiębiorstwie. Wymaga podkreślenia, że sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zatrudnianie takich kierowców i stosowanie takich rozwiązań, które będą zapobiegać naruszaniu przepisów przez kierowców. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej z przedsiębiorcy na jego kierowców. Podkreślenia również wymaga, że przedsiębiorca jest zobowiązany zarówno do odpowiedniego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa transportowego, w sposób uwzględniający wszystkie określone w przepisach zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności, jak i sprawowania kontroli wykonywania pracy (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., II GSK 5380/16, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2019 r., II GSK 4875/16 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ustalenia organu oraz wyjaśnienia samego skarżącego świadczą o braku adekwatnego i skutecznego, a więc eliminującego mogące wystąpić naruszenia, nadzoru nad wykonywaniem przewozów. Jednoznacznie dowodzą niezapewnieniu przez przedsiębiorcę ładu i wymaganej dyscypliny pracy oraz brak bieżącej kontroli nad pracownikami. To zaś oznacza, że nie została spełniona przesłanka w postaci zapewnienia przez skarżącego właściwej organizacji i dyscypliny pracy, o której stanowi art. 92b ust. 1 u.t.d. Nie do zaakceptowania, a wręcz niewiarygodna, w kontekście profesjonalnego świadczenia usług transportowych, jest sytuacja w której przedsiębiorca nie ma wiedzy o tym w jakich dniach i dokąd wykonują kursy zatrudnieni w przedsiębiorstwie kierowcy. Wyjaśnienia skarżącego, że nie jest w stanie wskazać, który z kierowców nie przekazał mu wykresówek, przy zatrudnieniu czterech kierowców i dysponowaniu zaledwie sześcioma pojazdami, w sposób dobitny obnaża niewłaściwą organizację pracy i brak nadzoru nad pracownikami. Dlatego sąd nie dostrzegł w realiach tej sprawy, i świetle wyjaśnień skarżącego, przesłanek usprawiedliwiających powstałe naruszenia. Nie doszło więc również do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepis ten wprowadza wymogi bardziej rygorystyczne niż art. 92b ust. 1 u.t.d. Do tego, by uwolnić się od odpowiedzialności nie wystarczy już by podmiot wykonujący przewozy wykazał właściwą dyscyplinę pracy i poprawny system wynagradzania. Jak podniesiono, musi on bowiem wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Na wszystkie zdarzenia skarżący, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, a także sam działając w zgodzie z prawem, miał wpływ i mógł je przewidzieć. Podsumowując, skarżący w żaden sposób nie wykazał podniesionych w skardze okoliczności, przez co nie można podważyć prawidłowości ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył art. 7 k.p.a. i zawartej w nim zasady prawdy obiektywnej. Podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy – art. 77 § 1 k.p.a., oceniając go z zachowaniem zasady wyrażonej w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji spełnia zaś wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Poprawnych ustaleń w sprawie nie zmieniają również powołane w skardze błędy zawarte w protokole kontroli, dotyczące adresu zamieszkania przedsiębiorcy oraz danych jednego z kierowców. Nie miały one bowiem żadnego wpływu na całokształt ustaleń organu. Końcowo należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do rozpoznania sformułowanego w skardze wniosku o rozłożenie na raty kwoty nałożonej kary pieniężnej. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI