I SA/KE 46/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2005-08-18
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturykontrola podatkowarozliczenia podatkoweprawo procesoweprawo materialneTrybunał Konstytucyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę podatnika na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku VAT, uznając prawidłowość postępowania kontrolnego i rozliczeń podatkowych.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika E. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 2002 roku. Organy skarbowe zakwestionowały prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę 'A.', której właściciel nie składał deklaracji VAT i nie posiadał kopii faktur. Sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość postępowania kontrolnego i rozliczeń podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprawę ze skarg E. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 2002 roku. Organy skarbowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę 'A.', ponieważ sprzedawca nie posiadał kopii tych faktur i nie składał deklaracji VAT. Sąd uznał, że zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów, faktury niepotwierdzone kopią u sprzedawcy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Sąd oddalił również zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli podatkowej, wskazując na ważne pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu A. N. Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 24/03, który stwierdził niezgodność § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z Konstytucją, jednak orzekł, że nie stanowi to podstawy do zwrotu podatku uiszczonego na podstawie ostatecznej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z takich faktur, zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów.

Uzasadnienie

Przepis § 48 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że faktury niepotwierdzone kopią u sprzedawcy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Dodatkowo, wybór nieuczciwego kontrahenta obciąża nabywcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MF art. 48 § 4

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Faktury niepotwierdzone kopią u sprzedawcy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 285 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 285a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. O podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury niepotwierdzone kopią u sprzedawcy nie uprawniają do odliczenia VAT. Wybór nieuczciwego kontrahenta obciąża nabywcę. Kontrola podatkowa była prawidłowo przeprowadzona w obecności osoby posiadającej pełnomocnictwo.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa procesowego poprzez nieprawidłowe reprezentowanie podatnika podczas kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Wybór nieuczciwego kontrahenta obciąża nabywcę towarów. Niezgodność tego przepisu z Konstytucją nie stanowi podstawy zwrotu podatku określonego w ostatecznej decyzji organów podatkowych.

Skład orzekający

Ewa Rojek

przewodniczący sprawozdawca

Maria Grabowska

sędzia

Dorota Pędziwilk-Moskal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT w przypadku nieuczciwego kontrahenta oraz prawidłowość reprezentacji w postępowaniu kontrolnym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku i interpretacji przepisów sprzed orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niezgodności z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z odliczaniem VAT i prawem podatnika do obrony w postępowaniu kontrolnym, co jest zawsze interesujące dla praktyków prawa podatkowego.

Czy faktura od nierzetelnego sprzedawcy pozbawia Cię prawa do odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 46/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2005-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Ewa Rojek /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grabowska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 285 par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 27 poz 268
par. 48 ust. 4, pkt.2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Sędzia WSA Maria Grabowska Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant: ref. staż. Emilia Kundera po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005 r. sprawy ze skarg E. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc IV 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc V 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc VI 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc VII 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc VIII 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc IX 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc X 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc XI 2002r. - z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku VAT za miesiąc XII 2002r. skargi oddala Sędziowie
Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] O numerach : [...] w przedmiocie podatku VAT za kwiecień 2002r. , [...] w przedmiocie podatku VAT za maj 2002r. ,[...] w przedmiocie podatku VAT za czerwiec 2002. ,[...] w przedmiocie podatku VAT za lipiec 2002r. ,[...] w przedmiocie podatku VAT za sierpień 2002r. ,[...] w przedmiocie podatku VAT za wrzesień 2002r. ,[...] w przedmiocie podatku VAT za październik 2002. ,[....] w przedmiocie podatku VAT za listopad 2002r. ,[...] w przedmiocie podatku VAT za grudzień 2002r Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w S wydane dnia 5 września 2003r. odpowiednio o numerach : [...] ,[...] , [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] określającymi za poszczególne miesiące kwotę zobowiązania podatkowego w podatku VAT, kwotę różnicy podatku VAT naliczonego i należnego o którą podatnik E. T. ma prawo obniżyć podatek za następne okresy, lub kwotę zwrotu różnicy VAT na rachunek bankowy.
Organy skarbowe ustaliły, że E. T. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług krajowego i międzynarodowego transportu towarów w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 23.I.1989r.W dniach 27-28 i 30 maja 2003r. Urząd Skarbowy w S. przeprowadził w firmie E. T. kontrolę podatkową mającą na celu sprawdzenie rzetelności transakcji zakupów dokonanych w 2002r. od firmy "A." A. L. Kontrola spowodowana została informacją przesłaną przez Urząd Skarbowy w Z. o tym, że właściciel firmy "A." nie składał w 2002r. deklaracji VAT, nie prowadził ewidencji zakupu i sprzedaży oraz nie posiada kopii wystawionych faktur. W toku kontroli stwierdzono, że w poszczególnych miesiącach 2002r. skarżący ewidencjonował w ewidencji zakupów VAT faktury wystawione przez firmę "A." A. L. i w oparciu o te faktury dokonywał dokonywał rozliczeń w składanych deklaracjach VAT-7.
Wykaz faktur ,których kopii brak u sprzedawcy firmy 'A." przedstawia się następująco:
1) IV 2002r. faktura z dnia [...] nr. [...] wartość netto [...]zł
2) V 2002r. faktury z dnia [...] nr.[...] wartość netto [...]zł, [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr. [...]wartość netto [...]zł
3) VI 2002r. faktury z dnia [...] nr. [...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...]zł, [...] nr.[...] wartość netto [...]zł, [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...]zł
4) VII 2002r. faktury z dnia [...] nr.[...] wartość netto [....] zł,[...] nr.[...] wartość netto [...] zł,[...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...] zł
5) VIII 2002r. faktury z dnia [...] nr.[...] wartość netto [...] zł,[...] nr.[...] wartość netto [...]zł,
6) IX 2002r. Faktury z dnia [...] nr. [...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...]zł, [...] nr. [...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[....] wartość netto [...]zł
7) X 2002r. faktury z dnia [...] nr.[...] wartość netto [...]zł,[...] nr. [...]wartość netto [...]zł
8) XI 2002r. Faktury z dnia [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...]zł, [...] nr. [...] wartość netto [...] zł
9) XII 2002 faktury z dnia [...] nr.[...] wartość netto [...] zł, [...] nr.[...] wartość netto [...]zł
W myśl art.19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. O podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (DZ.U.Nr.11 poz.50 ze zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jest to jednak prawo warunkowe uzależnione od tego czy poprzedni podatnik we wcześniejszej fazie produkcji czy redystrybucji podatek ten uiścił. Przepis § 48 ust.4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT z dnia 22 marca 2002r. Stanowi, że gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Skoro zatem co jest niesporne faktury skarżącego nie zostały potwierdzone kopią u sprzedawcy, który dodatkowo za ten okres nie składał deklaracji VAT skarżący nie miał możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z zakwestionowanych i wskazanych faktur. Organy podniosły też, że wybór nieuczciwego kontrahenta obciążą nabywcę towarów a sam fakt podjęcia starań co do ustalenia wiarygodności kontrahenta nie zwalnia nabywcy faktury z odpowiedzialności za nierzetelność faktury. Na poparcie swych twierdzeń organy powołały wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.VI.1998r.(OTK 1998/4/51) w szczególności jego uzasadnienie oraz wyrok NSA III SA 8080/98.
W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze E. T. wnosił o uchylenie zaskarżonych decyzji. Wskazał, że w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez organ skarbowy I instancji nie był należycie reprezentowany albowiem upoważnienie do kontroli zostało okazane nie jemu a A. N. ,z którą zawarł jedynie umowę o prowadzenie księgi przychodów i rozchodów. Zdaniem skarżącego nie miała ona pełnomocnictwa do reprezentowania jego interesów przed Urzędem Skarbowym w S. W konsekwencji kontrola została przeprowadzona pod jego nieobecność.
O odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Nadto wskazał, że skarżący miał umowę na prowadzenie księgi przychodów i rozchodów z doradcą podatkowym A. N. W związku z tym kontrola została przeprowadzona w jej biurze gdzie znajdowały sie dokumenty podatnika i jej okazano upoważnień do kontroli. Skarżący udzielił A. N. dnia 4.X.2000r. pełnomocnictwa do działania we wszelkich jego sprawach podatkowych. W konsekwencji skarżący podczas kontroli był reprezentowany prawidłowo a niezależnie od powyższego osobiście wypowiedzial się w zakresie zgromadzonego przez Urząd Skarbowy w S. materiału dowodowego oraz brał czynny udział w prowadzonym postępowaniu podatkowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z dyspozycją art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.VII.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr.153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sądy administracyjne badają zgodność (jak w tym wypadku decyzji) z obowiązującym prawem tak materialnym jak procesowym. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu a przy jej wydaniu nie doszło wbrew zarzutom skarżącego do rażacego naruszenia prawa procesowego. W dniu 4 pażdziernika 2000r. E. T. udzielił A. N. pisemnego pełnomocnictwa do reprezentowania go przed organami podatkowymi we wszystkich sprawach a w szczególności do reprezentowania go podczas postępowań kontrolnych i czynności sprawdzających. Legitymujący się upoważnieniem wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. kontrolujący upoważnienie do kontroli okazali A. N. reprezentującej skarżącego na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa. W jej obecności i z jej udziałem przeprowadzono czynności kontrolne. Tym samym nie doszło do uchybienia obowiązującycym w tym czasie przepisów Ordynacji podatkowej. Z art. 285 par.1 Ordynacji podatkowej wynika, że czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego wskazanej. Taką osobą była na podstawie udzielonego i nie odwołanego pełnomocnictwa A. N. Nadto czynności kontrolne przeprowadzone zostały w miejscu przechowania dokumentacji związanej z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą co jest zgodne z art.285a par.1 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wskazał aby znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo przed dniem kontroli zostało odwołane co w konsekwencji oznacza,że był on prawidłowo reprezantowany podczas przedmiotowej kontroli.
Wychodząc na mocy art.134 par.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.VIII.2002r.(Dz.U.Nr.153 poz.1270 ze zm.) poza granicę skargi ,stwierdzić należy,że materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie tj. § 48 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Min.Finansów z dnia 22 marca 2002r. W sprawie wykonania niektorych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym(Dz.U.Nr. 27 poz.268 ze zm.) była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego.W wyroku z dnia 27 kwietnia 2004r. K 24/03 Trybunał stwierdził,że wskazany wyżej przepis jest niezgodny z art.92 ust.1 i art.217 Konstytucji.Jednocześnie jednak Trybunał orzekł ,że niezgodność tego przepisu z Konstytucją nie stanowi podstawy zwrotu podatku określonego w ostatecznej decyzji organów podatkowych lub uiszczonego w wyniku jego zastosowania.Skoro zatem wobec ostatecznej decyzji organu podatkowego podatek mimo niekonstytucyjności podstawy materialnoprawnej jego pobrania nie podlega zwrotowi brak było podstaw do wyeliminowania tejże decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13.VIII.2004r. W sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubelskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie(Dz.U.nr. 187 poz.1926).