I SA/Ke 457/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2021-11-04
NSApodatkoweWysokawsa
ceny transferoweinterpretacja podatkowatransakcja towarowanieruchomościpodatek dochodowy od osób prawnychobowiązek dokumentacyjnyDyrektor KISWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji przepisów o cenach transferowych, uznając, że organ miał obowiązek zinterpretować pojęcie 'transakcja towarowa'.

Spółka złożyła wniosek o interpretację przepisów podatkowych dotyczącą obowiązku dokumentacji cen transferowych przy sprzedaży nieruchomości podmiotowi powiązanemu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, twierdząc, że ocena, czy sprzedaż nieruchomości jest transakcją towarową, wykracza poza jego kompetencje, a ustawa nie definiuje tego pojęcia. WSA w Kielcach uchylił postanowienie organu, uznając, że Dyrektor miał obowiązek zinterpretować pojęcie 'transakcja towarowa' i ocenić jego zastosowanie do stanu faktycznego.

Spółka akcyjna zapytała Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) o obowiązek sporządzania dokumentacji lokalnej cen transferowych w związku ze sprzedażą nieruchomości podmiotowi powiązanemu za 8 mln zł netto. Spółka uważała, że transakcja ta nie przekracza limitu dokumentacyjnego i nie jest transakcją towarową w rozumieniu przepisów. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że ocena charakteru transakcji (czy jest towarowa) wykracza poza jego kompetencje w postępowaniu o interpretację, a ponadto ustawa o CIT nie definiuje pojęcia 'transakcja towarowa'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę spółki za zasadną. Sąd stwierdził, że Dyrektor KIS miał obowiązek zinterpretować pojęcie 'transakcja towarowa' na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o CIT, a następnie ocenić, czy opisana transakcja spełnia te kryteria. Odmowa wszczęcia postępowania została uznana za naruszenie prawa, ponieważ organ nie może uchylać się od interpretacji przepisów tylko dlatego, że zawierają one niezdefiniowane pojęcia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ interpretacyjny ma obowiązek zinterpretowania pojęcia 'transakcja towarowa' i oceny jego zastosowania do stanu faktycznego, nawet jeśli ustawa o CIT nie zawiera definicji tego pojęcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 3 pkt 1 i 2) definiują szeroko pojęcie przepisów prawa podatkowego, a interpretacji podlegają wszystkie przepisy tworzące normę prawną, w tym te niezdefiniowane wprost w ustawie podatkowej, jeśli ich wykładnia jest niezbędna do zinterpretowania normy prawnopodatkowej. Organ nie może odmówić interpretacji tylko z powodu braku definicji w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Ord.pod. art. 165a § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy postępowanie nie może być wszczęte z jakichkolwiek innych przyczyn.

Ord.pod. art. 14h

Ordynacja podatkowa

W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odmowy wszczęcia postępowania.

Ord.pod. art. 14 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje interpretację indywidualną.

Ord.pod. art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

u.p.d.o.p. art. 11k § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepisy dotyczące obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 3 § pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Definicje 'ustawy podatkowe' i 'przepisy prawa podatkowego'.

u.p.d.o.p. art. 11a § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja podmiotu powiązanego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres czynności sądu w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny ma obowiązek zinterpretować pojęcia niezdefiniowane w ustawie podatkowej, jeśli są one kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Ocena prawna stanu faktycznego i kwalifikacja transakcji jako 'transakcja towarowa' mieści się w kompetencjach organu interpretacyjnego. Przepisy Ordynacji podatkowej definiują szeroko pojęcie przepisów prawa podatkowego, obejmując również przepisy, które odwołują się do niezdefiniowanych pojęć.

Odrzucone argumenty

Organ interpretacyjny nie ma obowiązku interpretowania pojęć niezdefiniowanych w ustawie podatkowej. Ocena charakteru transakcji (czy jest towarowa) wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia 'transakcja towarowa', co uniemożliwia wydanie interpretacji.

Godne uwagi sformułowania

organ miał obowiązek zinterpretować pojęcie 'transakcja towarowa' nie można zasadnie utrzymywać, że kwestia ustalenia co to pojęcie oznacza nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej organy podatkowe w istocie nie stosują przepisów prawa podatkowego, których wyjaśnienia treści domaga się wnioskodawca, a jedynie wskazują, czy dany przepis znajduje lub nie zastosowanie w opisanych we wniosku okolicznościach Uchylając się od tych czynności w sposób nieuprawniony odmówił wszczęcia postępowania.

Skład orzekający

Danuta Kuchta

przewodniczący

Artur Adamiec

członek

Ewa Rojek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek organów podatkowych do interpretowania pojęć niezdefiniowanych w ustawach podatkowych w ramach postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, zwłaszcza w kontekście cen transferowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania przez organ interpretacyjny i interpretacji pojęcia 'transakcja towarowa' w kontekście cen transferowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych i obowiązków organów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sądy egzekwują od organów obowiązek udzielania interpretacji.

Czy organ podatkowy może odmówić interpretacji, bo nie rozumie pojęcia? Sąd administracyjny odpowiada!

Dane finansowe

WPS: 8 000 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 457/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec
Danuta Kuchta /przewodniczący/
Ewa Rojek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 111/22 - Wyrok NSA z 2023-08-11
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 165a § 1, art. 14h i, art. 14 § 1, art. 3 pkt 1 i 2 , art. 14b par.3,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1406
art.11k ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 146 par.1, 145 par.1 pkt 1 lit. c, 135, 200, 205 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] [...] "Ć." i "C." S.A. w Ć. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z [...] r.; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz [...] Fabryk Porcelany "Ć." i "C." S.A. w Ć. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1.1 W postanowieniu z [...] r. nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: dyrektor, organ) utrzymał w mocy postanowienie tego organu z [...] r. nr [...] odmawiające [...] [...] "Ć." i "C." S.A. w Ć. (dalej: spółce) wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
1.2 Spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wyjaśniła, że jest spółką akcyjną z siedzibą w Polsce, podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych objętym nieograniczonym obowiązkiem podatkowym na terytorium Polski. Dla celów podatkowych przyjęła rok obrotowy równy z rokiem kalendarzowym. W roku obrotowym trwającym od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. realizowała transakcje z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1406 ze zm.), dalej "u.p.d.o.p.". W roku obrotowym zawarła m.in. transakcję kontrolowaną ze spółką akcyjną, która jest podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4) u.p.d.o.p. Wnioskodawca oraz podmiot powiązany zawarli w roku obrotowym umowę sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości o powierzchni 8,1743 ha wraz z prawem własności budynków i urządzeń znajdujących się na wskazanej nieruchomości. W ramach zawartej umowy sprzedaży cena za prawo użytkowania wieczystego została określona na kwotę 1.851.198 zł netto, zaś cena za budynki oraz budowle i urządzenia znajdujące się na wskazanej nieruchomości została określona na kwotę 6.148.802 zł netto. Łączne wynagrodzenie w ramach umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego oraz budynków oraz budowli i urządzeń znajdujących się na wskazanej nieruchomości wyniosło 8.000.000 zł netto. Na podstawie zawartej umowy sprzedaży wnioskodawca sprzedał na rzecz podmiotu powiązanego nieruchomość. W roku obrotowym wnioskodawca oraz podmiot powiązany nie zawarli żadnej innej umowy sprzedaży, której przedmiotem byłaby nieruchomość, bądź prawo użytkowania wieczystego.
1.3 W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: czy w odniesieniu do zawartej z podmiotem powiązanym w roku obrotowym umowy sprzedaży nieruchomości po stronie wnioskodawcy powstał obowiązek sporządzania dokumentacji lokalnej na gruncie u.p.d.o.p.?
1.4 W ocenie wnioskodawcy, nie będzie zobowiązana do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych. Umowa sprzedaży nieruchomości stanowi transakcję towarową, ponieważ jej przedmiotem jest składnik majątkowy o realnym/materialnym charakterze. Ustalona w ramach zawartej pomiędzy wnioskodawcą a podmiotem powiązanym cena sprzedaży nieruchomości wyniosła 8.000.000 zł netto, a w konsekwencji nie doszło do przekroczenia limitu transakcyjnego w roku obrotowym rodzącego obowiązek sporządzenia takiej dokumentacji.
1.5 Dyrektor odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie wyjaśnił, że przedstawiony we wniosku stan faktyczny, postawione na jego tle pytanie oraz sposób sformułowania własnego stanowiska wnioskodawcy w sprawie w zakresie tego pytania nie dotyczy okoliczności, które mogłyby być rozstrzygnięte w ramach kompetencji przysługujących organowi interpretacyjnemu w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Ponadto organ I instancji nie odmówił interpretacji art. 11k u.p.d.o.p., jak sugeruje spółka, wskazał bowiem wyraźnie w zażalonym postanowieniu, że pomimo iż pytanie spółki dotyczy w istocie obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych, o którym mowa w art. 11k ust. 1 u.p.d.o.p., to z przedstawionego stanu faktycznego oraz własnego stanowiska spółki wynika jednak, że oczekuje ona od organu interpretacyjnego w głównej mierze oceny, czy sprzedaż nieruchomości, obejmująca prawo użytkowania wieczystego wraz z budynkami oraz budowlami i urządzenia znajdujące się na wskazanej nieruchomości jest transakcją towarową. To zaś wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Sama spółka wnosząc zażalenie we własnym stanowisku w sprawie wskazała m.in., że na gruncie przepisów rozdziału 1a u.p.d.o.p. ustawodawca nie zdefiniował pojęcia transakcja towarowa. Zatem skarżąca na etapie składania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej była świadoma, że ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia transakcji towarowej. Nie mogła zatem oczekiwać od organu interpretacyjnego wydania interpretacji w tym zakresie. Całkowicie bezpodstawny jest zatem zarzut naruszenia art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pomimo że wniosek spełnił wymogi formalne wniosku o interpretację indywidualną oraz dotyczył przepisów prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W postanowieniu I instancji dokonał analizy treści art. 11k u.p.d.o.p. i wyraźnie wskazał, że aby określić, czy dana transakcja jednorodna przekroczyła czy nie dany próg dokumentacyjny, a co za tym idzie, czy spółka będzie zobowiązana czy nie do sporządzenia dokumentacji cen transferowych, w pierwszej kolejności należy przyporządkować taką transakcję do konkretnego rodzaju transakcji, tj. towarowej, finansowej, usługowej, lub innej. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera szczegółowego katalogu transakcji, które należy grupować w ramach limitów określonych w art. 11k ust. 2, a oceny charakteru czynności uwzględniając specyfikę prowadzonej działalności oraz okoliczności zawieranej transakcji dokonują sami podatnicy. Obowiązek w tym zakresie ciąży w omawianej sprawie na spółce.
Aby zatem organ mógł wydać interpretację indywidualną w zakresie, czy w odniesieniu do zawartej z podmiotem powiązanym w roku obrotowym umowy sprzedaży nieruchomości po stronie wnioskodawcy postał obowiązek sporządzania dokumentacji lokalnej na gruncie u.p.d.o.p., musiałby w pierwszej kolejności przyporządkować taką transakcję do konkretnego rodzaju transakcji, tj. towarowej, finansowej, usługowej, lub innej, do czego jak już wskazano nie był uprawniony. Skoro spółka nie wskazała jako element stanu faktycznego, czy transakcja zakupu nieruchomości stanowi transakcję o charakterze towarowym, to organ nie mógł wydać interpretacji indywidualnej w żądanym zakresie. W tej sytuacji odmówił wszczęcia postępowania.
2.1 Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Wnosząc o uchylenie postanowienia I i II instancji zarzuciła naruszenie:
1. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia I instancji oraz w efekcie niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pomimo iż wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku wymagane przez te przepisy zostały spełnione; w konsekwencji wnioskodawca został pozostawiony w stanie niepewności co do ciążących na nim obowiązków wynikających z prawa podatkowego;
2. art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pomimo że wniosek spełnił wymogi formalne wniosku o interpretację indywidualną oraz dotyczył przepisów prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Wydanie interpretacji nie wymagało również dokonywania ustaleń faktycznych - dyrektor powinien oprzeć się na opisie stanu faktycznego zawartym we wniosku.
Dyrektor w postanowieniu I instancji stwierdził, że odpowiedź na pytanie wnioskodawcy oznaczałaby konieczność dokonania wykładni (interpretacji) pojęcia "transakcja towarowa". Tym pojęciem posługuje się bowiem ustawodawca w art. 11k u.p.d.o.p. Dalej stwierdził, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia transakcji towarowej. W związku z tym uznał (bez podania argumentów prawnych i z pominięciem definicji zawartych w art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej), że wnioskodawca wystąpił o wykładnię przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego (mimo, że pojęcie "transakcja towarowa" występuje w art. 11k u.p.d.o.p., który niewątpliwie jest przepisem prawa podatkowego). Dokonywanie interpretacji przepisów (ich wykładni) wiąże się z odczytywaniem normy prawnej z treści przepisu (w tym przypadku art. 11k u.p.d.o.p.). Przepisy, co do zasady, pisane są zwykły językiem (definiowanie pojęć jest wyjątkiem od zasady, który ma za zadanie uproszczenie sposobu sformułowania przepisów). Odczytywanie znaczenia poszczególnych słów oraz sformułowań zawartych w przepisach oraz odkodowywanie normy prawnej (w tym dobór odpowiedniej metody wykładni) stanowi zatem istotę procesu wykładni (interpretacji) przepisów. Wyjaśnienia dyrektora, że nie odpowie on, jak interpretować art. 11k u.p.d.o.p. (przepis prawa podatkowego), ponieważ ustawodawca posłużył się w nim niezdefiniowanym w tej ustawie pojęciem "transakcja towarowa" są więc absurdalne. Należy wskazać, że w każdym przepisie prawa podatkowego można znaleźć wiele słów i sformułowań, których ustawodawca podatkowy nie zdefiniował. W art. 11k u.p.d.o.p. można znaleźć takie słowa i sformułowania, jak na przykład: "w celu wykazania", "że", "pomniejszona", "przekracza", "dokumenty księgowe", "istotne okoliczności". Odczytywanie znaczenia takich słów i sformułowań (przy doborze odpowiedniej metody wykładni) stanowi istotę interpretacji prawa (w tym przypadku prawa podatkowego).
Z kolei w uzasadnieniu postanowienia II instancji dyrektor duży nacisk kładzie na fakt, że w ramach postępowania o interpretację nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych. W sytuacji, gdy opis nie jest precyzyjny, organ może zadać dodatkowe pytania dotyczące stanu faktycznego (np. sposobu przeprowadzenia transakcji albo jej przedmiotu). Dyrektor nie może jednak żądać od wnioskodawcy, aby w opisie stanu faktycznego dokonywał oceny prawnej, czyli wskazywał, czy dana transakcja jest transakcją towarową. Dokonanie oceny prawnej jest bowiem zadaniem dyrektora.
2.2 W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że dyrektor wezwał ją do wskazania, czy przedstawiona transakcja jest transakcją towarową. Odmówiła, ponieważ uznała, że nie jest to element stanu faktycznego, tylko ocena prawna. Gdyby wnioskodawca rozstrzygnął w opisie stanu faktycznego, czy transakcja jest transakcją towarową, to uzyskana interpretacja w praktyce nie dawałaby mu ochrony.
Zdaniem organu, przepisy prawa podatkowego to tylko takie przepisy, w których ustawodawca posługuje się pojęciami zdefiniowanymi w prawie podatkowym. Jeśli w przepisie pojawiają się pojęcia niezdefiniowane w prawie podatkowym, to nie jest to przepis prawa podatkowego i dyrektor nie ma możliwości dokonywania jego interpretacji. Nie sposób zgodzić się z takim stwierdzeniem. Stanowisko organu, że wnioskodawca zapytał o przepisy inne niż przepisy prawa podatkowego nie ma żadnej podstawy w brzmieniu przepisów. Wręcz przeciwnie, jest ono wprost sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Z przepisów tych bowiem jednoznacznie wynika, że cała ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych jest prawem podatkowym. Doktryna już od dawna zwraca uwagę, że pojęcie przepisów prawa podatkowego należy rozumieć szeroko.
W ramach postępowania o wydanie interpretacji dyrektor powinien zatem dokonać wykładni pojęcia "transakcja towarowa" i ocenić, czy transakcja opisana we wniosku jest transakcją towarową. Jeśli opis transakcji nie zawiera wystarczających informacji, to dyrektor powinien wysłać wezwanie z pytaniami dotyczącymi przebiegu transakcji, ale nie może uzależniać wydania interpretacji od tego, czy wnioskodawca sam dokona oceny prawnej i przedstawi ją jako stan faktyczny.
3.1. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
4.2 Rozpoznając sprawę w wyżej określonych granicach Sąd uznał skargę za zasadną, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu naruszają prawo.
4.3 Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania o wydanie spółce interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Przepis art. 14h stanowi, że w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 165a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Kwestią sporną stało się zatem ustalenie, czy istotnie – ze względu na stan faktyczny i treść pytania, przedstawione we wniosku postępowanie nie mogło zostać wszczęte na podstawie powołanych przepisów. Dyrektor odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, że spółka żąda w istocie oceny, czy sprzedaż nieruchomości jest transakcją towarową, a to wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Ponadto, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia transakcji towarowej, dlatego spółka nie mogła oczekiwać od organu wydania interpretacji w tym zakresie. W ocenie Sądu, powyższe tezy organu są błędne.
4.4 W pierwszej kolejności wymaga przytoczenia treść przepisu art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, że składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z przepisu tego wynika, że przedstawienie zdarzenia, które wystąpiło już w przeszłości, jak również tego, które może dopiero nastąpić w przyszłości, cechować musi się dużym stopniem precyzji i jednoznaczności. Użyte w przepisie ustawowe określenie "wyczerpująco" należy rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. Opis ten powinien zawierać wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, niezbędne z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji. Wyczerpująco przedstawiony (zaistniały bądź przewidywany) stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego, jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić zainteresowanemu informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez stronę stanie faktycznym sprawy. To, że przedstawiony stan faktyczny może odnosić się do przyszłości i zdarzeń przyszłych powoduje, że każdorazowo jest stanem hipotetycznym. Podatnik zadaje pytanie, jakie konsekwencje podatkowe miałoby jego działanie, gdyby takowego się podjął. W związku z powyższym, organy podatkowe w istocie nie stosują przepisów prawa podatkowego, których wyjaśnienia treści domaga się wnioskodawca, a jedynie wskazują, czy dany przepis znajduje lub nie zastosowanie w opisanych we wniosku okolicznościach (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2021 r. II FSK 3255/18, z 14 czerwca 2019 r., I FSK 804/17; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
4.5 Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie przedstawiony stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe są wystarczająco konkretne i pozwalają na zbadanie kwalifikacji określonych we wniosku przepisów prawa podatkowego. Spółka wyjaśniła, że jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, że zawarła transakcję kontrolowaną ze spółką akcyjną, która jest podmiotem powiązanym, że łączne wynagrodzenie w ramach umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego oraz budynków oraz budowli i urządzeń znajdujących się na wskazanej nieruchomości wyniosło 8.000.000 zł netto. Kolejną przesłankę, mianowicie, że umowa sprzedaży nieruchomości stanowi transakcje towarową, zawarła jako opis własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Dyrektor winien się do tej kwestii odnieść. Należy bowiem podkreślić, że to organ obowiązany jest do oceny prawnej, czy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. W postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej wnioskodawca według własnego uznania podejmuje swobodną decyzję co do tego, o jaką kwestię podatkową pyta i w otoczeniu jakich okoliczności (zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego) do tej kwestii się odnoszących. W konsekwencji "ta sama kwestia" czy "zwrot" może być w pewnej sytuacji tylko elementem stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, a w innej sytuacji może być już ważną częścią prawną interpretacji indywidualnej, w której wnioskodawca oczekuje oceny swojego stanowiska w ramach merytorycznej wypowiedzi organu podatkowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2020 r., o sygn. akt I FPS 3/19). W niniejszej sprawie skutki podatkowe po stronie skarżącej uzależnione są od tego, czy umowa sprzedaży stanowi transakcję towarową, w rozumieniu art. 11k ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p. Spółka nie wskazała tej okoliczność jako kategorycznego założenia w stanie faktycznym, dlatego tym bardziej organ w takiej sytuacji powinien dokonać wykładni i subsumpcji tego pojęcia, jeśli tylko powziął wątpliwości co do stanowiska spółki na tym tle wyrażonego. Omawiany element wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanowił zatem żądaną przepisem art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej ocenę prawną stanu faktycznego, do kontroli której zobowiązany był organ. Tymczasem uchylił się on od takiej analizy, twierdząc przy tym, że nie zinterpretuje pojęcia transakcji towarowej, ponieważ nie definiuje go sama ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.
4.6 Wskazując na wadliwość takiego wnioskowania zauważyć należy, że art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że przez przepisy prawa podatkowego należy rozumieć przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Natomiast ustawami podatkowymi są ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określających podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników, inkasentów, a także następców prawnych i osób trzecich (art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że art. 11k u.p.d.o.p. zalicza się do przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Istotnym jest zatem, że w sytuacji, w której powołany przepis art. 11k w ustępie 2 pkt 1 odwołuje się do niezdefiniowanego w u.p.d.o.p. pojęcia "transakcja towarowa", nie można zasadnie utrzymywać, że kwestia ustalenia co to pojęcie oznacza nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej. W ugruntowanym już orzecznictwie administracyjnym nie budzi wątpliwości, że interpretacji w rozumieniu rozdziału 1a działu II Ordynacji podatkowej podlegać będą wszystkie przepisy tworzące konkretną normę prawna, w tym przepisy niepodatkowe, których ocena i wykładnia są niezbędne do zinterpretowania normy prawnopodatkowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2010 r. II FSK 1019/09, z 28 czerwca 2012 r. I FSK 1465/11, z 27 listopada 2013 r. II FSK 27/12, z 14 listopada 2014 r. II FSK 2524/12).
4.7 Podsumowując powyższe wymaga podkreślenia, że spółka opisała wszystkie elementy pozwalające na uzyskanie zadanego pytania, a których wymaga treść art. 11k ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p. W tej sytuacji, obowiązkiem organu było po pierwsze, dokonanie wykładni przepisu prawa podatkowego - art. 11k ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p. i zawartego tam pojęcia "transakcji towarowej". Po drugie, winien był ocenić, czy przepis ten powinien znaleźć zastosowanie do opisanego przez spółkę stanu faktycznego (czyli organ powinien dokonać subsumpcji normy prawnej). Po trzecie, powinien wskazać skutki podatkowe, które będą uzależnione od wyników subsumpcji, czyli odpowiedzieć na zadane przez spółkę pytanie. Uchylając się od tych czynności w sposób nieuprawniony odmówił wszczęcia postępowania. Dlatego zasadne są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h i art. 14 § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej.
4.8 W ponownym postępowaniu organ wyda interpretację indywidualną w oparciu o przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe. Jeśli uzna, że stan faktyczny nie jest kompletny do wypełnienia powyższych obowiązków, możliwym jest skorzystanie z procedury uzupełnienia wniosku. Na marginesie sprawy należy zauważyć, że takie czynności zostały już podjęte w sprawie, choć informacje podane przez spółkę w piśmie z [...] r. nie zostały uwzględnione w treści zaskarżonego postanowienia.
4.9 Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zwrot kosztów postępowania (wpis od skargi – [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika – [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – [...] zł) zasądzono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI