I SA/Ke 454/25

I SA/Ke 454/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-01-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Detka
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7 ust. 1 pkt 5,
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 130 ust. 1,
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 2328
art. 14 pkt 2 i 3, art. 17 ust. 1 i 5,
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Ke [...]
Uzasadnienie
Decyzją z 4 września 2025 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z 23 czerwca 2025 r., którą orzeczono w przedmiocie zatrzymania A. Z. prawa jazdy kategorii AM, B, B1, nr [...], nr [...] wydanego przez Starostę Sandomierskiego w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W uzasadnieniu SKO ustaliło, że w ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. ujawniono od 5 stycznia 2024 r. do 30 maja 2025r. pięć naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które A. Z. (skarżący) otrzymał łącznie 30 punktów karnych.
Po wniesieniu przez skarżącego odwołania od opisanej wyżej decyzji organu I instancji z 23 czerwca 2025 r. Kolegium pismem z dnia 5 sierpnia 2025r. zwróciło się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z prośbą o wskazanie, czy wpisy w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego są ostateczne, czy nie zostały usunięte oraz kiedy została uiszczona grzywna nałożona w drodze mandatu karnego za poszczególne wykroczenia.
W dniu 22 sierpnia 2025 r. do organu odwoławczego wpłynęła odpowiedź Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z której wynika, że skarżący otrzymał:
- 5 stycznia 2024 r. 5 punktów, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 21 do 25 km/h, prawomocny mandat kamy kredytowany [...] zł, grzywna nie została uiszczona,
- 11 kwietnia 2024 r. 7 punktów, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 26 do 30 km/h, wyrok Sądu Rejonowego w L. sygn. akt IIW [...] uznający obwinionego winnym popełnienia wykroczenia stał się prawomocny w dniu 22 czerwca 2024 r.
- 16 lutego 2025 r. 7 punktów, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 26 do 30 km/h, prawomocny mandat kamy kredytowany [...] zł, grzywna nie została uiszczona,
-16 lutego 2025r. 2 punkty, niestosowanie się podczas jazdy do obowiązku używania wymaganych przepisami świateł w okresie od świtu do zmierzchu, prawomocny mandat kamy kredytowany [...] zł, grzywna nie została uiszczona,
- 30 maja 2025 r. 9 punktów, przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 31 do 40 km/h., prawomocny mandat kamy kredytowany [...] zł, grzywna nie została uiszczona.
Ponadto Komendant wskazał, że w stosunku do żadnego wykroczenia nie upłynął okres 5 lat od daty uprawomocnienia rozstrzygnięcia lub uiszczenia grzywny co wynika z § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 września 2023r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przepisy ruchu drogowego.
Rozpatrując odwołanie SKO wskazało na art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw i okoliczność, że organ administracji nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Mianowicie to Policja, jako podmiot uprawniony do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, jest władna do korygowania tych punktów. Organy administracji, wydające decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. Są one związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji.
W sprawie postępowanie dotyczące zatrzymania prawa zostało wszczęte na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy do kierowania pojazdami, w związku z przekroczeniem przez stronę liczby 24 punktów karnych. Poza sporem pozostaje, że strona od 5 stycznia 2024 r. do 30 maja 2025 r. naruszyła przepisy ruchu drogowego, otrzymując łącznie 30 punktów. Wniosek Komendanta Wojewódzkiego w K. zobowiązywał Starostę Sandomierskiego do wszczęcia postępowania, między innymi o zatrzymanie prawa jazdy, a w konsekwencji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
SKO przedstawiło warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierujących, a także mające w sprawie zastosowanie przepisy art. 17 ust. 1 i ust. 6f ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz wyjaśniło, że decyzja organu I instancji została wydana w związku z przekroczeniem przez stronę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i jest decyzją prawidłową.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. Z. zaskarżył decyzję z 4 września 2025 r. Wyjaśnił, że uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi posiada od 18 roku życia, średnio rocznie pokonuje 100 000 km, a więc nie ma i nie było żadnych uzasadnionych przesłanek do przyjęcia, że stwarza nadzwyczajne i ponad przeciętne zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego, a w konsekwencji do bezterminowego zatrzymania mu wszelkich uprawień do kierowania pojazdami. Wskazał też, że sprawuje osobistą opiekę nad niepełnoprawnym synem, który jest sparaliżowany po wypadku komunikacyjnym i wymaga stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu, co również jest związane z koniecznością codziennego poruszania się samochodem.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w K. jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024.935 ze zm.). Stosownie do powołanej regulacji sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ zawarł wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarżący, któremu doręczono to pismo procesowe w dniu 17 listopada 2025 r. (wraz ze stosownymi pouczeniami – k. 15 akt sądowych), żądanie przeprowadzenia rozprawy nadał dopiero 8 stycznia 2026 r., a więc po upływie ww. terminu.
Nadto podniesienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 122 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Zatem przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5287/16; CBOSA). Dlatego też wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże sądu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie dostrzegł powodów, dla których sprawa miałaby zostać rozpatrzona na rozprawie, nie dostarczył ich również sam skarżący ograniczając się w piśmie z dnia 7 stycznia 2026 r. do sformułowania jednozdaniowego wniosku (k. 42 akt sądowych).
W związku z powyższym zdaniem sądu zaistniały podstawy do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Podstawę materialnoprawną wydanych w prawie rozstrzygnięć stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), zgodnie z którym do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, tj. z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm).
Przepis art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, do którego odsyła ustawa zmieniająca z 2015 r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego; określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Uchylenie art. 130 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. poz. 151). Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca z 2018 r."), zgodnie z którym przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (p.r.d.). W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Następnie w ustawie z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) w art. 14 pkt 2 i 3 przewidziano, że w ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957) wprowadza się następujące zmiany: uchyla się art. 16 natomiast art. 16a otrzymuje brzmienie: "Art. 16a. Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio.".
Art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. stanowi, że "Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji.". W myśl natomiast ust. 5 "Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe.".
W dacie wydania przez Starostę decyzji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Stąd też fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, na podstawie wyżej wymienionych przepisów obowiązującego prawa.
W rozpatrywanym przypadku o zaistnieniu istotnych okoliczności z punktu widzenia art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. poinformował Starostę Sandomierskiego Komendant Wojewódzki Policji w K. przesyłając mu wniosek z dnia 2 czerwca 2025 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Z zawartej w przesłanym wniosku informacji wynika jednoznacznie, że skarżący w okresie od 5 stycznia 2024 r. do 30 maja 2025 r. otrzymał łącznie 30 punków karnych, które zostały mu przypisane w związku z kilkukrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego.
Sąd uznaje przy tym za prawidłowe ustalenia Kolegium co do powyższego oparte o zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy oraz uzyskaną w toku postępowania odwoławczego od Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP w K. informację co do zawartych w ewidencji danych dotyczących dat popełnionych wykroczeń, okoliczności nie uiszczenia grzywien, zapadłego w sprawie wyroku Sądu Rejonowego w L. oraz ostatecznego charakteru wpisów w ewidencji.
Wniosek Komendanta i powzięta wiedza przez organ I instancji odnośnie popełnionych przez skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczby otrzymanych za nie punktów obligowały organ I instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Przesłanką bowiem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a taka informacja wynikała bezpośrednio z przesłanego do organu I instancji wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 2 czerwca 2025 r. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany.
Podkreślić należy, że organ administracji nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1658/19, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). To Policja, jako podmiot uprawniony do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, jest władna do korygowania tych punktów. Organy administracji, wydające decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. Są one związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3495/18, dostępny jak wyżej). Ilość punktów karnych może być natomiast kwestionowana w odrębnym postępowaniu.
Odnosząc się do argumentów skargi Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie czas posiadania przez kierującego uprawień do kierowania pojazdami, pokonywana rocznie pojazdem droga, czy wreszcie sprawowana przez skarżącego opieka nad synem nie mają wpływu na ocenę prawidłowości decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Okolicznością faktyczną, na podstawie, której organ stwierdza wystąpienie przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (por. wyroki NSA z dnia: 10 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2442/23; 27 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1515/23). Przyjęcie przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów skutkuje obligatoryjnym zatrzymaniem prawa jazdy, spowodowana jest nadrzędnością celu, jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Należy w pełnić podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2432/19, w treści którego sąd ten wskazał między innymi, że oprócz umiejętności kierowania pojazdem, kierujący powinien bezpiecznie zachowywać się na drodze, współdziałać z innymi uczestnikami ruchu drogowego kierując się normami społecznymi w warunkach społecznie akceptowalnych.
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.