I SA/Ke 452/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2024-11-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo miejscoweuchwałastrefa płatnego parkowaniaopłaty parkingowedrogi publicznesamorząd gminnynumer rejestracyjnybilet zerowyopłata dodatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą strefy płatnego parkowania, uznając, że wymóg poprawnego numeru rejestracyjnego na bilecie zerowym jest uzasadniony i zgodny z prawem.

Skarga została wniesiona na uchwałę Rady Miasta Kielce wprowadzającą zmiany w regulaminie strefy płatnego parkowania, w szczególności § 4 pkt 7, który określał warunki bezpłatnego parkowania do 45 minut, pod warunkiem poprawnego wpisania numeru rejestracyjnego na bilecie zerowym. Skarżący R. S. kwestionował ten przepis, twierdząc, że nałożono na niego opłatę dodatkową mimo pobrania biletu zerowego, z powodu błędnego wpisania numeru rejestracyjnego. Sąd uznał, że Rada Miasta działała w granicach prawa, a wymóg poprawnego numeru rejestracyjnego jest uzasadniony celem zapobiegania nadużyciom i zapewnienia prawidłowej weryfikacji użytkowników korzystających z preferencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę R. S. na uchwałę Rady Miasta Kielce zmieniającą regulamin strefy płatnego parkowania. Kluczowym elementem sporu był § 4 pkt 7 regulaminu, który przewidywał zerową stawkę opłaty za parkowanie dla pojazdów osobowych przez maksymalnie 45 minut, pod warunkiem pobrania biletu zerowego i poprawnego wpisania numeru rejestracyjnego. Skarżący został obciążony opłatą dodatkową, ponieważ na bilecie zerowym wpisał błędny numer rejestracyjny. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych oraz Konstytucji. Rada Miasta argumentowała, że działała w granicach upoważnienia ustawowego z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, który pozwala na ustalanie zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników. Sąd podzielił stanowisko Rady, uznając, że wymóg poprawnego numeru rejestracyjnego na bilecie zerowym jest uzasadniony celem zapobiegania nadużyciom i nie stanowi naruszenia prawa. Podkreślono, że możliwość bezpłatnego parkowania jest wyjątkiem, a organ ma prawo określić warunki jego stosowania. Sąd zaznaczył, że kontrola dotyczy legalności aktu prawa miejscowego, a nie indywidualnego przypadku skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała nie narusza prawa. Rada Miasta działała w granicach upoważnienia ustawowego, a wymóg poprawnego numeru rejestracyjnego na bilecie zerowym jest uzasadniony celem zapobiegania nadużyciom i nie stanowi nadmiernego obciążenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych daje radzie gminy swobodę w ustalaniu warunków zerowej stawki opłaty. Wymóg poprawnego numeru rejestracyjnego jest racjonalny, służy weryfikacji i zapobiega nadużyciom, nie wykraczając poza cel wprowadzenia strefy płatnego parkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § par 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.d.p. art. 13b § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13b § ust. 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13b § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13f § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Pomocnicze

u.s.g. art. 91

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.d.p. art. 13b § ust. 4 pkt 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13f § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Miasta działała w granicach upoważnienia ustawowego z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Wymóg poprawnego numeru rejestracyjnego na bilecie zerowym jest uzasadniony celem zapobiegania nadużyciom i nie stanowi naruszenia prawa. Bilet zerowy z nieprawidłowym numerem rejestracyjnym jest nieważny, co uzasadnia nałożenie opłaty dodatkowej w przypadku braku opłaty za postój.

Odrzucone argumenty

Uchwała narusza art. 13b ust. 4 pkt 3 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 94 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca konstruując powyższe upoważnienie ustawowe, nie wprowadził w ustawie o drogach publicznych kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad ponoszenia opłat za parkowanie... rada może działać uznaniowo tylko w granicach uwzględniających cel, jakiemu służy wprowadzenie opłat za parkowania. Wymóg ten nie jest nadmierny, umożliwia prawidłową weryfikację użytkownika korzystającego z tej preferencji oraz zapobiega jej nadużyciu. W indywidualnym przypadku strona ma prawo wystąpić z wnioskiem o anulowanie opłaty dodatkowej, a w razie nieuwzględnienia jej racji w dalszej kolejności przysługują jej środki odwoławcze w postaci zarzutów złożonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Skład orzekający

Magdalena Chraniuk-Stępniak

przewodniczący sprawozdawca

Artur Adamiec

sędzia

Andrzej Mącznik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stref płatnego parkowania, zasad przyznawania zerowej stawki opłaty oraz warunków ważności biletów parkingowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki uchwały Rady Miasta Kielce i jej zgodności z przepisami ustawy o drogach publicznych. Konkretne zastosowanie może zależeć od brzmienia analogicznych przepisów w innych gminach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu stref płatnego parkowania i potencjalnych pułapek dla kierowców. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem, wyjaśnia istotne zasady dotyczące warunków korzystania z bezpłatnego parkowania.

Błąd na bilecie parkingowym kosztował kierowcę opłatę dodatkową. Czy sąd stanął po jego stronie?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 452/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik
Artur Adamiec
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par 2 pkt 5, art. 147 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 40
art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 91
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 645
art. 13b ust. 2, art. 13f ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta K., wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Miasta Kielce (dalej: rada, organ) wydała w dniu 14 marca 2024 r. uchwałę nr XCII/1781/2024 zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat. W podstawie prawnej wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 40 z późn. zm.), w związku z art. 13b ust. 3, 4, 5 oraz art. 13f ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 645 z późn. zm.).
W § 1 pkt 3 zawarto zapis, zgodnie z którym w uchwale Nr LXXIX/1585/2023 Rady Miasta Kielce z dnia 20 lipca 2023 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat wprowadza się następujące zmiany: Załącznik nr 3 (Regulamin Strefy Płatnego Parkowania w Kielcach) do przedmiotowej uchwały otrzymuje brzmienie, jak w załączniku nr 3 do niniejszej uchwały. W § 4 pkt 7 powyższego regulaminu zawartego w złączniku nr 3 uchwalono, że ustala się zerową stawkę opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP dla następujących użytkowników dróg: kierujących pojazdami osobowymi, którzy realizują postój pojazdu w czasie nie dłuższym niż 45 minut pod warunkiem pobrania biletu parkingowego ze stawką "0" z parkomatu i umieszczenia go w sposób widoczny w pojeździe lub poprzez system płatności mobilnych. Bilet parkingowy ze stawką "0" z nieprawidłowym numerem rejestracyjnym nie upoważnia do bezpłatnego postoju i będzie uznany za nieważny. Bilet parkingowy ze stawką "0" na dany numer rejestracyjny przysługuje tylko raz dziennie i nie łączy się z biletem parkingowym płatnym.
Skargę na § 4 pkt 7 załącznika nr 3 uchwały – "Regulaminu strefy płatnego parkowania w Kielcach", dalej "regulaminu", złożył R. S., zarzucając naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 13b ust. 4 pkt 3 i art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części, tj. w zakresie § 4 pkt 7 załącznika nr 3 uchwały.
Skarżący wyjaśnił, że 25 lipca 2025 r. o godz. 11.50 zaparkował swój samochód przy ul. S. w K.. O godz. 11.51 pobrał darmowy bilet parkingowy i umieścił go za przednią szybą samochodu. Po powrocie do wozu znalazł za wycieraczką zawiadomienie - wezwanie do zapłaty wystawione o godz. 12.00 przez kontrolera nr [...] MZD w K., wzywające do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości [...] zł na rzecz Miejskiego Zarządu Dróg w K.. Na parkomacie, zamiast prawidłowego numeru rejestracyjnego [...], skarżący wpisał numer [...], w związku z tym złożył odwołanie od nałożonej kary.
W odpowiedzi poinformowano stronę, że bilet ze stawką "0" z nieprawidłowym numerem rejestracyjnym nie upoważnia do bezpłatnego postoju i będzie uznawany za nieważny. Wskazany bilet kontrolny (zerowy) o numerze [...] pobrany z parkomatu o godzinie 11.51 widoczny za przednią szybą posiada błędny numer rejestracyjny [...], co jest równoznaczne z niewniesieniem opłaty za postój. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do anulowania w/w zawiadomienia.
Skarżący zarzucił, że wprowadzenie obowiązku karania opłatą dodatkową kierowców, którzy wnieśli opłatę za parkowanie, ale nie przedstawili dowodu uiszczenia opłaty parkingowej, zawierającego numer rejestracyjny pojazdu, lub błędnie wpisali ten numer, narusza bezpośrednio jego interesy, nakładając opłatę, która nie znajduje podstawy w obowiązującym prawie i wykracza poza regulacje ustawowe tj. art. 13b ust. 4 pkt 3 i art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, stanowiąc tym samym naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę rada wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła, że ustalając stawkę zerową szczegółowo zdefiniowaną w § 4 pkt 7 regulaminu, działała w granicach prawa. Organ działał zgodnie z art. 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych, a zatem w granicach obowiązującego prawa i w ramach upoważnienia ustawowego. Ustalając stawkę zerową organowi przysługiwało uprawnienie do wskazania wymagań, aby kierujący mógł skorzystać z zerowej stawki opłaty. Takim między innymi wymaganiem jest pobranie biletu zerowego oraz przy jego pobieraniu wpisanie prawidłowego numeru rejestracyjnego pojazdu.
Przepis art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych daje uprawnienie organowi do przyznania niektórym użytkownikom dróg swoistego przywileju w postaci bądź to stawki zerowej opłaty, bądź opłaty zryczałtowanej lub abonamentowej, nie wskazując jednocześnie żadnych kryteriów przyznania takich uprawnień. Przepis stanowi wyjątek od zasady ponoszenia jednakowej wysokości opłat dla wszystkich użytkowników dróg. Wprowadzenie powyższego przepisu stanowi odejście przez ustawodawcę od zasady równości rozumianej jako bezwzględne traktowanie tak samo adresatów ustanowionych norm prawnych. Ustawodawca dopuścił zatem różnicowanie użytkowników dróg w zakresie pobierania opłat w strefie płatnego parkowania.
Zapisy o obowiązku wpisania prawidłowego numeru rejestracyjnego w przypadku pobierania biletu zerowego mają charakter prewencyjny. Taki zapis pozbawia potencjalnych korzystających z możliwości wpisywania numeru rejestracyjnego z omyłką w numerze rejestracyjnym - aby wykazać korzystanie z zerowej stawki opłaty. Przyznawanie uprawnienia w tym przypadku możliwości korzystania ze stawki zerowej w oparciu o bilet zerowy z prawidłowo wpisanym numerem rejestracyjnym umożliwia weryfikację stanu faktycznego i eliminuje ewentualne nadużycia. Nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący po pobraniu biletu ze stawką "0" zweryfikował numer rejestracyjny na bilecie, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, pobrał bilet ze stawką "0" na poprawny numer rejestracyjny.
Organ wyjaśnił, że stany faktyczne wskazane w powołanych w skardze wyrokach są odmienne, a mianowicie dotyczyły osób, które opłaciły postój, korzystały z płatnego postoju oraz wniosły opłaty za postój. Przedmiotem niniejszej skargi jest natomiast błędne wskazanie numeru rejestracyjnego przez skarżącego, który korzystał z przywileju - stawki zerowej. Ponieważ skarżący nie wypełnił przesłanek, o których mowa w § 4 pkt 7 regulaminu, nie mógł skorzystać ze stawki "0". Powyższe w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącego opłaty dodatkowej na podstawie art. 13f ustawy o drogach publicznych zgodnie z § 14, 15 i 16 regulaminu. Skarżący nie mógł skorzystać ze stawki "0" (nie spełnił przesłanek do skorzystania z niej), nie opłacił również płatnego postoju (nie udowodnił opłaty za postój), zatem nałożenie opłaty dodatkowej w świetle art. 13f ustawy o drogach publicznych, w wysokości określonej w regulaminie było zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a."
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Ustanawiając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tym zakresie należy odwołać się do przepisów ustawy
o samorządzie gminnym. Na gruncie przepisów u.s.g. przewidziane zostały dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy: naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Brak jest jednak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie
i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Z kolei naruszenia o charakterze nieistotnym są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, ze skarga podlega oddaleniu, albowiem uchwała w zaskarżonym zakresie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli sądu jest uchwała Rady Miasta Kielce z 14 marca 2024 r. nr XCII/1781/2024 zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat. W § 1 uchwały zawarto zapis, zgodnie z którym w uchwale Nr LXXIX/1585/2023 Rady Miasta Kielce z dnia 20 lipca 2023 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat wprowadza się następujące zmiany: Załączniki nr 1, nr 2 i nr 3 (Regulamin Strefy Płatnego Parkowania w Kielcach) do przedmiotowej uchwały otrzymują brzmienie, jak w załączniku nr 1, nr 2 i nr 3 do niniejszej uchwały.
Zaskarżona uchwała wydana została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 13b ust. 3, 4 i 5 oraz art. 13f ust 2 ustawy o drogach publicznych.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach (aniżeli wymienione w powyższych punktach), zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Stosownie zaś do art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy (art. 40 ust. 1 u.s.g.)
Nie budzi przy tym wątpliwości, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta Kielce ma charakter aktu prawa miejscowego, gdyż normy prawne zawarte w niej mają charakter norm generalnych, powszechnych na terenie gminy i wywołujących określone skutki prawne, a więc przynależny aktom prawa miejscowego (por. m.in.: wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 282/08).
Została ona zaskarżona przez R. S. w części – tj. co do § 4 pkt 7 załącznika nr 3 uchwały i stwierdzenia nieważności tego właśnie uregulowania uchwały domagał się skarżący we wniosku wywiedzionej skargi. Zdaniem skarżącego w/w przepis narusza art. 13b ust. 4 pkt 3 i art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych oraz art. 94 Konstytucji. Zatem skarżący wyraźnie wskazał w jakim zakresie kwestionuje zaskarżoną uchwałę, określając jednocześnie w ten sposób granice sprawy administracyjnej w ramach której sąd dokonuje kontroli.
W § 4 Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania w Kielcach zawartego w załączniku nr 3 rada ustaliła natomiast zerową stawkę opłaty za parkowanie dla wymienionych w punktach od 1 do 7 użytkowników dróg. Zgodnie z treścią punktu 7 "ustala się zerową stawkę opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP dla kierujących pojazdami osobowymi, którzy realizują postój pojazdu w czasie nie dłuższym niż 45 minut, pod warunkiem pobrania biletu parkingowego ze stawką "0" z parkomatu i umieszczenia go w sposób widoczny w pojeździe lub poprzez system płatności mobilnych. Bilet parkingowy ze stawką "0" z nieprawidłowym numerem rejestracyjnym nie upoważnia do bezpłatnego postoju i będzie uznany za nieważny. Bilet parkingowy ze stawką "0" na dany numer rejestracyjny przysługuje tylko raz dziennie i nie łączy się z biletem parkingowym płatnym".
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że objęty skargą § 4 pkt 7 regulaminu nie został uchwalony na podstawie wymienionych w niej przepisów ustawy o drogach publicznych, lecz w oparciu o art. 13b ust 4 pkt 2 u.d.p. Zgodnie z jego treścią rada gminy (rada miasta) ustalając strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi.
Dokonując więc oceny, czy uchwalając § 4 pkt 7 regulaminu w zacytowanym wcześniej brzmieniu rada wykroczyła ponad umocowanie ustawowe i działała bezprawnie (na co wskazuje w treści skargi skarżący) należy mieć na względzie przepis art. 13b ust 4 pkt 2 u.d.p. To bowiem uregulowanie ustawowe daje radzie miasta możliwość wprowadzenia zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników dróg w strefie płatnego parkowania.
Rada Miasta Kielce uchwalając § 4 pkt 7 regulaminu w zacytowanej powyżej treści, zdaniem sądu nie przekroczyła upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 13b ust 4 pkt 2 u.d.p.,a tym samym nie doszło też do naruszenia art. 94 Konstytucji.
Jak słusznie zauważył NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1449/17, "ustawodawca konstruując powyższe upoważnienie ustawowe, nie wprowadził w ustawie o drogach publicznych kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta)."
Zatem ustawodawca, przewidując odstępstwo od zasady obowiązku ponoszenia jednakowych opłat za parkowanie, nie wprowadził żadnych wskazówek, którymi winna kierować się rada wprowadzając stawkę zerową w strefie płatnego parkowania. Jednakże – pomimo braku określenia wprost w ustawie, jakie są kryteria wyróżnienia cech relewantnych w zakresie przyznawania przez radę przewidzianych przez ustawodawcę preferencji – rada może działać uznaniowo tylko w granicach uwzględniających cel, jakiemu służy wprowadzenie opłat za parkowanie. Jak stanowi art. 13b ust. 2 u.d.p., strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem sądu, rada ustalając zerową stawkę opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP dla użytkowników dróg, którymi są: kierujący pojazdami osobowymi, którzy realizują postój pojazdu w czasie nie dłuższym niż 45 minut oraz określając warunki, od spełnienia których uzależnione było skorzystanie z tej preferencji, czyli: pobranie biletu parkingowego ze stawką "0" z parkomatu, umieszczenie go w sposób widoczny w pojeździe lub poprzez system płatności mobilnych, wskazanie na bilecie parkingowym ze stawką "0" prawidłowego numeru rejestracyjnego pojazdu – działała zgodnie z prawem i poszanowaniem celu wprowadzenia opłat za parkowanie. W konsekwencji prawidłowo również organ przyjął, że bilet parkingowy ze stawką 0 z nieprawidłowym numerem rejestracyjnym nie upoważnia do bezpłatnego postoju i będzie uznany za nieważny. Należy podkreślić, że możliwość bezpłatnego parkowania w strefie jest wyjątkiem od zasady ponoszenia opłat za parkowanie przez wszystkich użytkowników dróg. Dlatego też rolą organu jest takie określenie warunków korzystania z ustalonych preferencji, które wyeliminują możliwość ich nadużywania. W § 4 pkt 7 regulaminu rada umożliwiła bezpłatny postój w SPP, w sytuacji postoju krótkotrwałego – do 45 minut. Aby zapobiec wielokrotnemu wykorzystywaniu możliwości darmowego postoju wprowadziła wymóg tożsamości pomiędzy numerem rejestracyjnym zaparkowanego pojazdu, a numerem rejestracyjnym pojazdu wskazanym na bilecie parkingowym ze stawką 0. Niewątpliwie wymóg ten nie jest nadmierny, umożliwia prawidłową weryfikację użytkownika korzystającego z tej preferencji oraz zapobiega jej nadużyciu.
Nie budzi wątpliwości, że opłata za parkowanie wiąże się z zajęciem miejsca parkingowego w wyznaczonej części strefy płatnego parkowania przez konkretny pojazd identyfikowany przypisanym mu numerem rejestracyjnym. Jeśli tak, to oczywistym jest skutek umieszczenia w pojeździe biletu ze stawką 0 z danymi nie odpowiadającymi danym rzeczywistymi (nieprawidłowym numerem rejestracyjnym). Bilet taki nie upoważnia do bezpłatnego postoju i jest uznawany jako nieważny. W konsekwencji taki pojazd ma nieopłacony postój, co wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty dodatkowej.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze zaskarżony paragraf 4 regulaminu nie wprowadza obowiązku karania opłatą dodatkową kierowców, którzy pobrali bilet parkingowy ze stawką 0, będąc do tego upoważnionym, w przypadku, gdy bilet ten zawiera nieprawidłowy numer rejestracyjny pojazdu. Określa natomiast warunki skorzystania z preferencyjnej stawki 0 za parkowanie pojazdu w SPP oraz skutek – nieważność biletu ze stawką 0, w sytuacji uchybienia określonym wymogom.
Zauważyć należy, że kwestię opłaty dodatkowej regulują dalsze przepisy regulaminu, które nie zostały przez skarżącego wymienione w skardze i których stwierdzenia nieważności skarżący nie żądał – tj. § 16 ust 1-4 regulaminu.
Ubocznie zauważyć jednak należy, że zgodnie z brzmieniem § 16 ust 1 regulaminu opłatę dodatkową pobiera się (we wskazanej wysokości – [...] zł.) za postój bez opłaty. Rada uzależniła więc możliwość pobrania opłaty dodatkowej jedynie od okoliczności braku opłaty za postój. Działanie takie jest poprawne i zgodne z treścią art. 13 f ust 1 u.d.p., który stanowi, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust 1 pkt 1 (czyli opłat za postój pojazdów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania) pobiera się opłatę dodatkową. Natomiast w myśl art. 13 f ust 2 ustawy rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania.
W powyższym kontekście dodać trzeba, że w przywołanym przez skarżącego orzecznictwie, tj. wyrokach WSA – z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 734/15, z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2834/12 zakwestionowano takie uregulowania uchwał, które zezwalały na pobranie opłaty dodatkowej w sytuacjach innych niż nieuiszczenie należnej za parkowanie opłaty, czyli np. za brak wyłożenia dowodu opłaty (nie wyłożenie biletu wewnątrz pojazdu za przednią szybą w sposób umożliwiający ich odczytanie z zewnątrz traktowano w treści uchwały, jako równoznaczne z niewniesieniem opłaty za parkowanie), czy brak przedstawienia dowodu uiszczenia opłaty parkingowej zawierającego numer rejestracyjny pojazdu. Sądy krytykowały więc i oceniły jako wykraczające poza ramy delegacji ustawowej takie uregulowania, które wiązały obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej z innych tytułów aniżeli nieuiszczenie opłaty za parkowanie w SPP.
Jak wynika natomiast z treści § 16 ust 1 regulaminu przepis ten nie kreuje innych – pozaustawowych – zdarzeń, których zaistnienie rodziłoby obowiązek poniesienia opłaty dodatkowej.
Końcowo podniesienia wymaga, że w niniejszej sprawie sąd kontrolował poprawność zaskarżonej w części uchwały rady miasta, czyli aktu prawa miejscowego, w kontekście istotnego naruszenia prawa. Dokonywał więc oceny, czy zaskarżony paragraf regulaminu (załącznika 3 uchwały) pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, stanowiącym podstawę do jego uchwalenia przez radę.
W tego rodzaju sprawach nie może być przedmiotem oceny sądu konkretne zdarzenie, którego doświadczył skarżący, udokumentowane dołączonymi do skargi dowodami związanymi z zaparkowaniem przez niego pojazdu samochodowego na ulicy S. w K. w dniu 25 lipca 2024 r. i konsekwencjami błędu na bilecie parkingowym ze stawką 0 (zawiadomienie/wezwanie do zapłaty, odmowa anulowania zawiadomienia). W indywidualnym przypadku strona ma prawo wystąpić z wnioskiem o anulowanie opłaty dodatkowej, a w razie nieuwzględnienia jej racji w dalszej kolejności przysługują jej środki odwoławcze w postaci zarzutów złożonych w postępowaniu egzekucyjnym, o których mowa w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.).
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI