I SA/Ke 435/25

I SA/Ke 435/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 134 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 228 par 1 pkt 1, art. 236 par 1 i art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr 2601-IOV-1.4103.22.2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach postanowieniem
z 20 sierpnia 2025 r. nr 2601-IOV-1.4103.22.2025 stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez W. S. na postanowienie Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Kielcach z 26 maja 2025 r.,
nr [...] w sprawie odmowy przeprowadzenia wniosków dowodowych.
Organ ustalił, że naczelnik 25 maja 2023 r. wydał dla podatnika decyzję
w przedmiocie określenia VAT za poszczególne miesiące 2019 r. i 2020 r. Strona
w odwołaniu od ww. decyzji wniosła m.in. o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, w postaci przeprowadzenia uzupełniającego przesłuchania świadków
w formie konfrontacji oraz przesłuchania 2 świadków. Naczelnik postanowieniem
z 26 maja 2025 r. odmówił przeprowadzenia ww. dowodów oraz pouczył stronę, że na tego rodzaju postanowienie nie służy zażalenie. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi szczególnemu podatnika będącym adwokatem 3 czerwca 2025 r. Podatnik pismem z 17 czerwca 2025 r. złożył zażalenie wraz z ponownym wnioskiem o przeprowadzenie uprzednio wskazanych dowodów.
Dyrektor stwierdzając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej niedopuszczalność wniesionego przez podatnika zażalenia wyjaśnił, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia
o odmowie przeprowadzenia dodatkowych dowodów wnioskowanych przez stronę
w drodze zażalenia. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W takiej sytuacji podniesione w odwołaniu zarzuty przeciwko wydanemu w toku postępowania postanowieniu, będą rozpatrzone łącznie z wniesionym odwołaniem.
Na powyższe postanowienie W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
a w szczególności poprzez brak podjęcia działań celem rozważania okoliczności przemawiających za tym, że w wyniku wydanego postanowienia Skarżący może ponieść niepowetowaną szkodę;
2. art. 228 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że wniesione zażalenie było niedopuszczalne, podczas gdy dotyczyło ono postanowienia mającego istotny wpływ na przebieg i wynik postępowania podatkowego (odmowy przeprowadzenia kluczowych dowodów);
3. art. 120, art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, polegające na odmowie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, zignorowaniu zasady prawdy materialnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów podatkowych;
4. art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie zebrania
i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji odmowę merytorycznego rozpoznania wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu;
5. naruszenie prawa do sądu i prawa do obrony (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPC) przez pozbawienie mnie realnej możliwości zakwestionowania decyzji procesowej organu I instancji w przedmiocie dowodów.
W uzasadnieniu podniósł, że w stanowisko organu jest błędne i narusza podstawowe zasady postępowania. Postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów ma charakter rozstrzygnięcia istotnego, ponieważ bezpośrednio wpływa na możliwość wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Pozbawienie strony prawa do jego zaskarżenia oznacza
w praktyce, że organ I instancji może w sposób arbitralny wykluczyć istotne dowody, a strona nie ma żadnego środka ochrony prawnej. Przeprowadzenie dowodów, w tym przesłuchania świadków w formie konfrontacji oraz przesłuchania osób związanych
z kluczową umową kredytową może mieć zasadnicze znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Naczelnik wskutek odmowy przeprowadzenia dowodów, zaś organ II instancji wobec braku zbadania zarzutów pozbawił go możliwości obrony praw i naraził na wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Sprawa, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do powołanej regulacji sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Wskazane przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie do zażaleń, co wynika z treści art. 239 Ordynacji podatkowej. Na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy Ordynacja podatkowa tak stanowi (art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej). Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 237 Ordynacji podatkowej precyzujący, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć wyłącznie
w odwołaniu od decyzji.
Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania dowodowego, ani inne przepisy tej ustawy nie ustanawiają prawa do złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów wydanego w toku postępowania podatkowego. Postanowienie takie nie kończy bowiem postępowania w danej sprawie, ani nie rozstrzyga tej sprawy co do jej istoty.
W niniejszej sprawie skarżący złożył zażalenie na postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodów. Tym samym dyrektor, w toku postępowania zażaleniowego, nie był uprawniony do rozważenia zasadności treści samego zażalenia, co oznacza, że nie mógł też dokonać merytorycznej oceny, co do samej prawidłowości dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów, o których przeprowadzenie wnioskował podatnik w odwołaniu od decyzji wymiarowej wydanej przez naczelnika.
Organ prawidłowo wskazał, że strona może kwestionować takie postanowienia w ramach postępowania odwoławczego od decyzji wydanej
w sprawie, a następnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Zarzuty skargi będą mogły być skutecznie podniesione przez stronę,
a rozważone przez sąd tylko w przypadku ewentualnego zaskarżenia w drodze skargi decyzji organu drugiej instancji wydanej w przedmiocie VAT. Wbrew twierdzeniom skarżącego, strona nie jest zatem pobawiona prawa do kwestionowania rozstrzygnięć organu w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów.
W konsekwencji dyrektor, uwzględniając obowiązujące przepisy prawa, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.