I SA/Ke 431/18Uchylenie kosztów egzekucyjnych nadmierne obciążenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Województwa Ł. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne wobec spółki A..sp. z o.o. zostało umorzone z powodu braku majątku dłużnika. Organ egzekucyjny początkowo obciążył wierzyciela kwotą 44.680,89 zł, a po uchyleniu tego postanowienia przez WSA w poprzedniej instancji (sygn. akt I SA/Ke 661/17), ponownie ustalił koszty na kwotę 18.080,14 zł. Sąd pierwszej instancji w obecnym postępowaniu uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zastosował się do wytycznych zawartych w poprzednim wyroku WSA, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. Sąd krytycznie ocenił sposób ustalenia kosztów egzekucyjnych, polegający na odniesieniu do przepisów dotyczących egzekucji z nieruchomości (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) i proporcjonalnym przeniesieniu maksymalnych kwot. Sąd podkreślił, że organ powinien obiektywnie ocenić stopień skomplikowania czynności, nakład pracy oraz efektywność egzekucji, czego zaniechał. Wskazał, że wyegzekwowana kwota 7.569,86 zł oraz podjęte czynności (zajęcie rachunku bankowego, wysłanie pism, ustalanie kontrahentów) nie uzasadniają tak wysokich kosztów egzekucyjnych (18.080,14 zł), naruszając zasadę proporcjonalności i praworządności. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Województwa zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości kosztów egzekucyjnych w administracji, stosowanie zasady proporcjonalności i wytycznych sądów administracyjnych w postępowaniu egzekucyjnym, interpretacja przepisów o kosztach egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu braku majątku dłużnika. Metodologia ustalania kosztów przez organ może być stosowana w innych sprawach egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sposób ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, w tym opłaty za zajęcie rachunku bankowego i opłaty manipulacyjnej, poprzez odniesienie do przepisów o egzekucji z nieruchomości i proporcjonalne przeniesienie maksymalnych kwot, jest zgodny z prawem i wytycznymi sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sposób ustalenia kosztów poprzez odniesienie do przepisów o egzekucji z nieruchomości jest błędny. Organ powinien obiektywnie ocenić stopień skomplikowania czynności, nakład pracy i efektywność egzekucji, czego zaniechał.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie zastosował się do wytycznych poprzedniego wyroku WSA (I SA/Ke 661/17) i naruszył art. 153 p.p.s.a. Błędne jest odwoływanie się do przepisów o egzekucji z nieruchomości przy ustalaniu kosztów egzekucji z rachunku bankowego. Organ nie zbadał obiektywnie stopnia skomplikowania czynności, nakładu pracy i efektywności egzekucji, co narusza zasadę proporcjonalności i praworządności.
Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 18.080,14 zł, przy wyegzekwowaniu jedynie 7.569,86 zł i podjęciu stosunkowo prostych czynności, narusza zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obciążenie wierzyciela tak wysokimi kosztami narusza zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w obliczu niewielkiego nakładu pracy, niskiego stopnia skomplikowania czynności i minimalnej efektywności egzekucji (wyegzekwowano tylko 7.569,86 zł), kwota 18.080,14 zł jako koszty egzekucyjne jest niewspółmierna i narusza zasadę proporcjonalności (art. 8 K.p.a.).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z Konstytucją RP (zasada zakazu nadmiernej ingerencji, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP).
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organ nie zastosował się do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 1 i § 6a pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 2, § 6, § 9 pkt 2, § 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący wysokości kosztów egzekucyjnych w przypadku egzekucji z nieruchomości, który został użyty jako punkt odniesienia przez organ egzekucyjny.
k.p.a. art. 6, 7 i 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a także zasady proporcjonalności.
P.u.s.a. art. 3
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sposób ustalenia kosztów egzekucyjnych poprzez odniesienie do przepisów o egzekucji z nieruchomości jest błędny. • Organ nie zbadał obiektywnie stopnia skomplikowania czynności, nakładu pracy i efektywności egzekucji. • Obciążenie wierzyciela kosztami w kwocie 18.080,14 zł, przy wyegzekwowaniu jedynie 7.569,86 zł, narusza zasadę proporcjonalności.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny stosował szereg środków i czynności egzekucyjnych, które uwzględniają wytyczne wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 oraz wyroku WSA I SA/Ke 661/17. • Działania organu egzekucyjnego były uzasadnione, a ustalenie kosztów było proporcjonalne do nakładu pracy i skomplikowania czynności.
Godne uwagi sformułowania
wysokość kosztów egzekucyjnych nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych • organy stosujące muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego • mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed nadmiernym fiskalizmem • ustawodawca zaniechał również uzupełnienia analizowanej regulacji zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego - do dnia dzisiejszego nie określił górnej granicy opłat za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej • organ obliczając wysokość kosztów egzekucyjnych [...] uczynił to w odniesieniu do przepisu art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. do przepisu regulującego wysokość kosztów egzekucyjnych w przypadku egzekucji z nieruchomości. • nie zbadał bowiem jednoznacznie brzmiącego nakazu rozpatrzenia trzech czynników: stopnia skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych oraz stopnia efektywności egzekucji. • określenie należnych kosztów na poziomie kwoty 18.080,14 zł narusza zasadę proporcjonalności.
Skład orzekający
Ewa Rojek
przewodniczący-sprawozdawca
Magdalena Chraniuk-Stępniak
członek
Danuta Kuchta
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów egzekucyjnych w administracji, stosowanie zasady proporcjonalności i wytycznych sądów administracyjnych w postępowaniu egzekucyjnym, interpretacja przepisów o kosztach egzekucyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po umorzeniu postępowania z powodu braku majątku dłużnika. Metodologia ustalania kosztów przez organ może być stosowana w innych sprawach egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy egzekucyjne mogą nadużywać swojej pozycji, naliczając wygórowane koszty, co jest istotne dla wierzycieli i dłużników. Pokazuje też rolę sądów w kontroli tych działań.
“Czy organ egzekucyjny może zarobić na nieskutecznej egzekucji? Sąd mówi: nie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.