I SA/Ke 428/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach oddalił skargę na zajęcie wynagrodzenia za pracę, uznając czynność egzekucyjną za prawidłową i nieuciążliwą.
Skarżący L. L. złożył skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, zarzucając m.in. brak doręczenia wezwania, pobranie kwoty wolnej od zajęcia oraz zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia, uwzględnił kwotę wolną od potrąceń, a środek egzekucyjny nie był nadmiernie uciążliwy. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma ograniczony zakres kognicji i nie może służyć kwestionowaniu zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę L. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie w celu wyegzekwowania zaległości w podatku od nieruchomości. Skarżący zarzucał, że nie doręczono mu wezwania, pobrano kwotę wolną od zajęcia oraz zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę, zawiadamiając o tym zobowiązanego i pracodawcę. Sąd potwierdził, że pracodawca prawidłowo uwzględnił kwotę wolną od zajęcia, a nadwyżka została przekazana organowi egzekucyjnemu. Podkreślono, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę nie był nadmiernie uciążliwy, zwłaszcza że skarżący nie wskazał innego, mniej uciążliwego, a jednocześnie skutecznego sposobu egzekucji. Sąd zaznaczył również, że skarga na czynność egzekucyjną ma ograniczony zakres i nie może służyć kwestionowaniu zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani prawidłowości jego prowadzenia, a także nie może być wykorzystywana do podnoszenia zarzutów dotyczących podstawy opodatkowania czy statusu podatnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie było prawidłowe. Organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia, uwzględnił kwotę wolną od potrąceń, a pracodawca przekazał organowi egzekucyjnemu jedynie nadwyżkę ponad kwotę wolną.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pracodawca prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu pracy dotyczące kwoty wolnej od zajęcia (minimalne wynagrodzenie za pracę) i przekazał organowi egzekucyjnemu jedynie nadwyżkę ponad tę kwotę. Wynagrodzenie skarżącego przekraczało kwotę wolną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72 § 1-4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2 i pkt 12 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 9 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p. art. 87
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 871 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 91
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę. Uwzględnienie kwoty wolnej od zajęcia. Zastosowany środek egzekucyjny nie był nadmiernie uciążliwy. Ograniczony zakres kognicji sądu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną.
Odrzucone argumenty
Brak doręczenia odpisu wezwania przesłanego do pracodawcy. Pobranie kwoty wolnej od zajęcia. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące podstawy opodatkowania i statusu podatnika. Kwestie związane z korzystaniem z nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora. O uciążliwości środka egzekucyjnego nie może bowiem świadczyć jedynie subiektywne przekonanie strony o istnieniu takiego stanu.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
sprawozdawca
Magdalena Stępniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości procedury zajęcia wynagrodzenia za pracę w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, w tym uwzględnienia kwoty wolnej od zajęcia oraz ograniczonego zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach skarg na czynności egzekucyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków egzekucji administracyjnej z wynagrodzenia za pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy rutynowego postępowania egzekucyjnego i zajęcia wynagrodzenia, ale zawiera ważne wyjaśnienia dotyczące zakresu kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach oraz zasad stosowania środków egzekucyjnych.
“Zajęcie wynagrodzenia: Kiedy sąd administracyjny może interweniować?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 428/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/
Magdalena Stępniak
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 332/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-01
III FSK 332/24 - Wyrok NSA z 2024-08-02
I SA/Gd 509/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-10-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par 2 pkt 3, art. 119 pkt 3, art. 134 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 1a pkt 2 i pkt 12 lit. a, art. 7 par 2, art. 9 par 1, art. 54 par 1 i art. 72 par 1-4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi L. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, (dalej "Kolegium" lub "organ nadzoru"), postanowieniem z 16 sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta K. ("Prezydent", "organ egzekucyjny") z 28 kwietnia 2023 r. nr [...], oddalające skargę L. L. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Organ nadzoru podał, że organ egzekucyjny - Prezydent na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych z 18 grudnia 2018 r., 19 grudnia 2019 r. 14 grudnia 2020 r., 5 stycznia 2021 r., 5 stycznia 2021 r. 15 września 2021 r. oraz 16 marca 2022 r. prowadzi wobec L. L. postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania zaległości w podatku od nieruchomości. Dnia 22 marca 2023 r. na podstawie zawiadomienia z 16 marca 2023 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy L. L. - P. P. S.A.
Zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną, w której zarzucił, że nie doręczono mu odpisu wezwania przesłanego do jego pracodawcy oraz że pobrano mu kwotę wolną od zajęcia. W skardze podniósł ponadto że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Dodał, że utrzymuje się ze skromnych środków finansowych w wysokości [...] zł. które otrzymuje z tytułu wynagrodzenia za pracę.
Złożoną skargę jako niezasadną organ egzekucyjny oddalił ww. postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r.
Następnie zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta.
Organ nadzoru rozpoznając je wyjaśnił, że organ egzekucyjny w sposób prawidłowy dokonał czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w oparciu o art. 72 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U 2022.479, dalej "u.p.e.a.), którego treść przytoczył. Nadto powołał treść art. 1a pkt 2 i art. 54 § 1 u.p.e.a.
Następnie ustalił, że zajęcie wynagrodzenia za pracę u pracodawcy zobowiązanego dokonano z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu. Strona przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę odebrała w 30 marca 2023 r. Zatem zarzut w tym zakresie nie znalazł potwierdzenia.
Nadto Kolegium podało, że pracodawca w piśmie z 24 marca 2023 r. poinformował organ egzekucyjny o wysokości wynagrodzenia zobowiązanego z trzech ostatnich miesięcy, z którego wynikało, że zobowiązany nie pobiera minimalnego wynagrodzenia za pracę i przyjął zajęcie do realizacji.
Odnośnie zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Kolegium zwróciło uwagę, że strona nie wyjaśniła na czym w jej ocenie polega podniesiona uciążliwość. Organ nadzoru podał, że w sprawie spośród środków egzekucyjnych bezpośrednio prowadzących do wykonania obowiązku, Prezydent zastosował jeden z najmniej uciążliwych dla zobowiązanego, tj. egzekucję z wynagrodzenia za pracę. W przypadku prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia, zajęciu podlega tylko ta jego część, która nie jest zwolniona spod egzekucji. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy wolną od potrąceń jest kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, a w 2023 r. wynosiło ono 3.490 złotych brutto. W przypadku zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego pracodawca prawidłowo zastosował powyższe ograniczenie i przekazał do organu egzekucyjnego kwotę [...]zł, co stanowiło nadwyżkę ponad najniższe wynagrodzenie. Zatem zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na powyższe postanowienie L. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o umorzenie postępowania podatkowego. Zarzucił naruszenie:
a) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 72 § 4 pkt 1 u.p.e.a.,
b) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 87 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (jt. Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 z późn. zm, dalej "k.p.),
c) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa,
d) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych,
e) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych,
f) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 4 u.p.o.l. w myśl którego podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości stanowi: dla gruntów – powierzchnia,
g) art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 4 u.p.o.l. w myśl którego podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości stanowi: dla budynków - powierzchnia.
W uzasadnieniu skargi, ponad zarzuty wyżej opisane skarżący wskazał, że po wypłacie przez organ egzekucyjny kwoty wolnej od zajęcia został w tym danym miesiącu 2022 r. bez środków finansowych. W tym zakresie wskazał na przepisy Kodeksu pracy m.in. art. 87, art.871, art. 91 oraz orzecznictwo sądów w tym obszarze.
Następnie skarżący powołał treść przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podnosząc zarzuty co do podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości oraz statusu podatnika. Dalej opisał kwestie związane z korzystaniem z nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w K. i przedstawił tło istniejącego wieloletniego sporu, jaki wiąże się z korzystaniem, podziałem i służebnością ww. nieruchomości - pomiędzy nim, a M. L..
Do skargi zobowiązany załączył m.in. dokumentację zdjęciową korespondencji sms, wydruki z informacji przestrzennej (Geoportal2), kserokopię aktu notarialnego.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli Sądu podlegało postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta oddalające skargę zobowiązanego na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Przedmiotem sporu jest kwestia prawidłowości czynności egzekucyjnej organu - zajęcia wynagrodzenia za pracę, w tym, czy organ zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Nadto skarżący twierdzi, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę, które zważywszy na jego wysokość było zwolnione z egzekucji.
Zdaniem sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2). Wyjaśnić również należy, że przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Wobec przytoczonych wyżej regulacji oraz w nawiązaniu do treści wywiedzionej skargi wyjaśnić należy, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (tak: wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13). Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (tak: wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13).
W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).
Zatem w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13).
W konsekwencji skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.
Z kolei jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W realiach sprawy oprotestowany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., zaś jego zastosowanie reguluje przepis art. 72 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 72 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Z kolei w myśl § 2 w ww. przepisu zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany stosunku pracy lub zlecenia, nawiązania nowego stosunku pracy lub zlecenia z tym samym pracodawcą, a także w przypadku przejęcia pracodawcy przez innego pracodawcę. Z kolei zgodnie z § 3 w stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po jego zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu. Zgodnie zaś § 4 ww. przepisu jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób;
2) wzywa pracodawcę, aby:
a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników,
b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli;
3) poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, sąd stwierdził, że Kolegium prawidłowo dokonało oceny czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wynagrodzenia za pracę u pracodawcy zobowiązanego.
Wbrew zarzutowi skargi organy nie naruszyły art. 72 § 4 pkt 1 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że Prezydent zawiadomieniem z 16 marca 2023 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia u pracodawcy skarżącego. Zawiadomienie o zajęciu odebrane zostało przez pracodawcę strony w 22 marca 2023 r.
Jednocześnie zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę wraz ze stosownym pouczeniem dla zobowiązanego zostało mu doręczone w dniu 30 marca 2023 r. (k. 16 akt egzekucyjnych). Nadto pracodawca skarżącego w piśmie z 24 marca 2023 r. poinformował organ egzekucyjny o wysokości wynagrodzenia zobowiązanego z trzech ostatnich miesięcy, z którego wynikało, że zobowiązany nie pobiera minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie odrębnych przepisów i przyjął zajęcie do realizacji.
W ocenie sądu w realiach sprawy uwzględniono także przepisy traktujące o kwocie wynagrodzenia wolnej od potrąceń. Przypomnieć wypada, że zgodnie z art. 9 § 1 u.p.e.a. wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy, tj. z uwzględnieniem kwoty wolnej od zajęcia, o której mowa w art. 871 § 1 pkt 1 k.p. Stanowi on, że wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty określone w § 1 ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 871 § 2).
Należy zauważyć, że od stycznia 2023 r. minimalne wynagrodzenie za pracę (wolne od zajęcia egzekucyjnego) wynosiło 3490 zł, natomiast od 1 lipca 2023 r. kwota ta zwiększyła się z wcześniej obowiązującej kwoty do 3600 zł brutto. Powyższe wynika z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 r. (Dz.U.2022.1952).
Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zaś, że wynagrodzenie skarżącego przekraczało ww. próg. Skarżący za miesiące styczeń-luty 2023 r. pobierał wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Nadto istniejące ograniczenie pracodawca uwzględnił, albowiem nadwyżkę kwot ponad minimalne wynagrodzenie przekazał organowi egzekucyjnemu (5 kwietnia 2023 r. – kwotę [...]zł, a 9 maja 2023 r. – [...] zł). Tym samym jako niezasadny należało ocenić zarzut wskazujący na zajęcie kwoty wolnej od potrąceń. Nadto twierdzenie skarżącego o pozostaniu bez środków finansowych wobec prowadzonej egzekucji nie znajduje potwierdzenia w zgormadzonym materiale dowodowym. W konsekwencji odmienne stanowisko skarżącego w tym zakresie zaprezentowane w skardze nie zasługiwało na uwzględnienie.
W kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) wskazać należy, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć natomiast miejsce w przypadku istnienia możliwości wyboru. W sytuacji, gdy cel egzekucji tego wymaga np. z uwagi na wysokość dochodzonych należności, organ egzekucyjny może stosować jednocześnie wszystkie dostępne środki egzekucyjne. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Przy czym zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego będzie mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie. Co więcej, przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela.
W kontekście treści skargi oraz argumentacji skarżącego wyjaśnienia wymaga, zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za prace nie był zbyt uciążliwy. O uciążliwości środka egzekucyjnego nie może bowiem świadczyć jedynie subiektywne przekonanie strony o istnieniu takiego stanu. W toku danego postępowania egzekucyjnego je prowadzący powinien ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Natomiast wykazanie przez zobowiązanego uciążliwości wymaga nie tylko wskazania, na czym uciążliwość polega, ale wymaga zidentyfikowania innego prawa majątkowego, do którego mogłyby zostać skierowane czynności egzekucyjne organu, co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie (i co też zasadnie podkreślił organ). Sąd stwierdza, że zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego jest możliwe tylko w przypadku istnienia w tym względzie realnej możności wyboru pomiędzy środkami zmierzającymi realnie do wypełnienia celu egzekucji. Organ egzekucyjny, mając do wyboru różne skuteczne środki, powinien wówczas zastosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego spośród wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a.
Tymczasem skarżący w toku postępowania nie wskazał organowi egzekucyjnemu innego środka egzekucyjnego, z pomocą którego można byłoby skutecznie egzekwować należność i tym samym dokonać wyboru środka najmniej uciążliwego, ale równocześnie efektywnego z punktu widzenia interesu wierzyciela.
Nie można zatem uznać za zasadny argumentu skarżącego o zastosowaniu wobec niego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zajęcie wynagrodzenia za pracę nie stanowi bowiem zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w sytuacji gdy zobowiązany nie wskazał innego źródła majątku, z którego zaległość mogłaby zostać zaspokojona. Nadto zarzut ten jest niezasadny także z tego powodu, że otrzymywane przez pracownika wynagrodzenie w pewnej części podlega ochronie prawnej.
W konsekwencji Sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Organ nadzoru prawidłowo dokonał oceny czynności egzekucyjnej - zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego, przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne tej czynności egzekucyjnej oraz zasadnie ocenił, że zastosowany środek nie miał charakteru nadmiernie uciążliwego. Skarżący nie przedstawił skutecznych argumentów, które wskazywałyby na zasadność jego skargi.
Końcowo wskazać należy, że sąd rozpoznając skargę związany jest granicami danej sprawy, którą w przedmiotowym postępowaniu jest rozstrzygniecie organu w reakcji na wywiedzioną przez stronę skargę na czynność egzekucyjną – zajęcie wynagrodzenia za pracę. W sprawie tej nie mogły więc zostać rozważone argumenty skargi dotyczące podstawy opodatkowania, czy statusu podatnika oraz źródła powstania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, stanowiącymi podstawę prowadzonej egzekucji wobec zobowiązanego. Również poza zakresem rozpoznania sprawy pozostają kwestie sposobu korzystania z nieruchomości. Jak bowiem wynika z wyżej zaprezentowanych rozważań skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. W szczególności w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI