I SA/Ke 420/25

I SA/Ke 420/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Mirosław Surma /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7a par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2025 poz 960
art. 272 ust. 17, ust.6, ust. 22, art. 273 ust.1, ust. 6,  ust.8,  art. 271 ust.1, art. 16 pkt 61 lit. e, pkt 74, art. 279 pkt 3, art. 267 pkt 1, art. 35 ust. 3, art. 268 ust.1 pkt 2, art. 270 ust.9, ust.8, art. 78,  art. 278 ust.3, art. 16 pkt 73 a,
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Inne z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inne na rzecz P. S. kwotę 1094 (tysiąc dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: dyrektor) decyzją z 30 lipca 2025 r. nr [...] nie uznał reklamacji P. S. (dalej: spółka, skarżąca) z 16 lipca 2025 r. oraz określił spółce opłatę zmienną za usługi wodne Nr [...] [...] kwartał/2025 w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków przemysłowych będących mieszaniną wód z odwodnienia kopalni [...] oraz wód opadowych i roztopowych ujętych w dnie wyrobiska do Cieku [...] w km 0+600 (dalej: opłata).
1.1 W uzasadnieniu organ wskazał, że 30 czerwca 2025 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody [...] Zarząd Zlewni w S. na podstawie przepisu art. 272 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r, Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960, dalej: p.w.) ustaliło, w formie informacji kwartalnej, spółce opłatę w wysokości [...] zł na podstawie oświadczenia spółki z 23 lipca 2025 r.
Spółka wykazała w tabeli A "Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi" ścieki w ilości 894 030 m3, a także zawartość zawiesiny ogólnej 2 mg/l oraz zawartość sumaryczną chlorków i siarczanów 99 mg/l we wprowadzonych do cieku "[...]" umocnionym rowem otwartym ściekach przemysłowych z odwodnienia kopalni [...] z wód podziemnych dopływających do wyrobiska eksploatacyjnego kopalni będących mieszaniną wód podziemnych dopływających do wyrobiska oraz wód opadowych lub roztopowych z terenu wyrobiska ujmowanych w dnie wyrobiska (rząpiu) w okresach normalnych warunków pogodowych. Dodatkowo w tabeli D "Wprowadzanie ścieków będących wodami zasolonymi (wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych) do wód lub do ziemi" została wykazana ilość ścieków 894 030 m3, których zawartości jonów chlorków i siarczanów <500 mg/l (m3).
1.2 W złożonej reklamacji z 16 lipca 2025 r. spółka nie zgodziła się z naliczoną opłatą podnosząc, że nie wprowadza do cieku [...] w km 0+600 ścieków przemysłowych, lecz niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia kopalni W. . Prawo wodne nakazuje traktować jako usługę wodną wyłącznie wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, stosownie do treści art. 35 ust. 3 pkt 5) p.w., co nie zachodzi w niniejszej sprawie. Z punktu widzenia technologicznego wody pochodzące z odwodnienia kopalni [...] odprowadzane przez spółkę do cieku [...] w km 0+600, a następnie do rzeki M. , która jest lewobrzeżnym dopływem K. są wodami niezanieczyszczonymi, gdyż jedynym oddziaływaniem na nie jest ich przepompowywanie z rząpia do osadników ziemnych. Dlatego też w świetle art. 16 pkt 61) lit. e) p. w. nie mogą być uznane za ścieki, a skoro tak, to ich odprowadzanie do rzeki nie powinno być objęte obowiązkiem ponoszenia opłat, gdyż te ponoszone są tylko za odprowadzanie ścieków. Wody kopalniane z odwadniania powierzchniowego zawierają typowe dla nich wskaźniki: jony siarczanowe, jony chlorkowe oraz zawiesinę ogólną.
1.3 Nie uznając reklamacji organ podniósł, że ze sprawozdań z badań nr [...] z 20 lutego 2025 r. wykonanych przez Z. "[...], w których badano próbki pobrane z wylotu z osadnika do cieku [...], wynika brak przekroczeń substancji, tj. chlorki, siarczany, zawiesina ogólna oraz indeks oleju mineralnego (węglowodory ropopochodne [...]), co jest zgodne z obowiązkami nałożonymi w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z 15 września 2021 r. Nie zmienia to jednak faktu, że nadal jest to wprowadzanie zanieczyszczeń do wód powierzchniowych, co podlega opłacie zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci" według zapisów art. 9 ust. 1 dyrektywy [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE [...] wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5).
W ocenie organu z przedłożonych oświadczeń spółki i sprawozdań z badania wody wynika, że odprowadzane ścieki zawierają substancje, tj. zawiesina ogólna oraz chlorki i siarczany, które podlegają opłacie zmiennej. Ustawa z 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. z 2023 r. poz. 1963) wprowadziła zmiany w przepisach p.w. dotyczące ustalania opłat za usługi wodne. Zmiany te skutkują obowiązkiem modyfikacji wzorów oświadczeń składanych przez podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody [...] w celu ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne. Modyfikacji uległa tabela dotyczącej wprowadzania ścieków będących wodami zasolonymi do wód lub do ziemi, która została przesunięta do części "D" oraz rozbudowana o przeliczenia sumy jonów chlorków i siarczanów w [mg/l] na ilości chlorków i siarczanów w [kg] oraz dodano współczynnik różnicujący w przypadku korzystania przez zakład z systemu oczyszczania lub podczyszczania ścieków zasolonych w rozumieniu art. 16 pkt 50a p.w. lub z systemu retencyjno-dozującego w rozumieniu art. 16 pkt 50b p.w. jest określona w §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 listopada 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2023 poz. 2471). Zmiana ta nie dotyczy spółki, gdyż zgodnie z art. 16 pkt 50a przez system oczyszczania lub podczyszczania ścieków zasolonych - rozumie się urządzenia lub zespół urządzeń do oczyszczania lub podczyszczania ścieków przemysłowych lub wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany, pozwalające zmniejszyć sumaryczne stężenie chlorków i siarczanów do poziomu stężenia poniżej 1500 mg/l, a w przypadku zakładów innych niż zakłady odprowadzające ścieki o zwiększonym zasoleniu - system pozwalający zmniejszyć sumaryczne stężenie chlorków i siarczanów co najmniej o 500 mg/l, nie wliczając w to wartości oczyszczenia lub podczyszczenia ścieków przemysłowych lub wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany, wynikających z obowiązków oczyszczania lub podczyszczania tych ścieków lub wód nałożonych na zakład w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym. Spółka według treści pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] zrzuca ścieki przemysłowe i winien wypełniać w ww. oświadczeniach tylko tabelę A.
Zdaniem organu zarzuty spółki dotyczące jakości wód rzeki [...] do M. wskazujące, że wody z odwodnienia kopalni mają lepsze parametry niż wody rzeki, do której są odprowadzane ścieki, są bezpodstawne. Opłata zmienna naliczana za zrzut ścieków do wód ma na celu dbanie o warunki korzystania z wód regionu wodnego i dążenie do osiągania celów środowiskowych, którym w tym przypadku jest osiągnięcie dobrego stanu ekologicznego i dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych. Odbiornikiem ścieków jest ciek [...], który należy do zlewni o złym stanie ogólnym i tym bardziej aby osiągnąć cele środowiskowe wymaga większej kontroli stanu zrzucanych do niej ścieków. Ewentualne przekroczenia składu zrzucanych ścieków należą do opłat podwyższonych naliczanych przez Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska. Natomiast opłata zmienna naliczana przez organ jest opłatą w myśl wyżej wspomnianej zasady "zanieczyszczający płaci" i musi być uiszczana bez względu na przekroczenia. Jest to opłata za korzystanie ze środowiska i każdy korzystający winien ponosić koszty środowiskowe, przez które należy rozumieć sumę nakładów finansowych, które powinien ponosić zakład górniczy wskutek zmian wprowadzanych do środowiska, poprzez oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie. Koszty te winny być sumą opłat i kar ponoszonych przez kopalnie z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska i wprowadzania w nim zmian. W przypadku ochrony wód, opłaty za zrzut ścieków do wód lub ziemi stanowią jedynie część takich kosztów środowiskowych i nie rekompensują wszystkich negatywnych dla środowiska wodnego zmian.
1.4 Z zapisów w operacie wodnoprawnym na odwodnienie kopalni [...] jednoznacznie wynika, że wprowadzane ścieki nie są wodami zasolonymi cytując: "zawartości chlorków i siarczanów osiągają wartości typowe dla płytkich wód strefy hipergenicznej, a ze względu na budowę geologiczną regionu nie jest możliwe wystąpienie wód zasolonych, których zawartość chlorków przekraczałaby 1000 mg/dm3 lub zawartość siarczanów osiągnęłaby wartość przekraczającą 500 mg/dm3". Należy zatem stwierdzić, że wprowadzane ścieki nie są wodami zasolonymi i nie ma podstaw do zastosowania zwolnienia z opłat za usługi wodne zgodnie z art. 279 pkt 3 p.w.
Dodatkowym zanieczyszczeniem niewystępującym pierwotnie w zwiększonych ilościach, w "niezanieczyszczonych wodach" - będzie zawiesina ogólna, pochodząca z pyłów wydzielających się podczas procesów eksploatacyjnych/przeróbczych, która skutkować będzie zanieczyszczeniem wód napływających do wyrobiska, a w konsekwencji wód z odwodnienia kopalni. Ponadto mogą pojawić się w odprowadzanych wodach, ze względu na pracujący w kopalni sprzęt mechaniczny, węglowodory ropopochodne. Przed odprowadzaniem wody z kopalni do cieku będą musiały być one bezwzględnie oczyszczone w osadnikach ziemnych i nie będą mogły być zrzucone bezpośrednio po odpompowywaniu do zbiornika. Potwierdzenie powyższych faktów znajduje się w zapisach pozwolenia wodnoprawnego pt. "operat wodnoprawny na odwadnianie zakładu górniczego oraz wprowadzanie ścieków w postaci mieszaniny wód podziemnych oraz opadowych do cieku "[...]", który był załącznikiem do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. W operacie odniesiono się do specyfikacji zakładu górniczego i podkreślono konieczność oznaczania wskaźnika zanieczyszczeń, którego oznaczanie jest ze wszech miar uzasadnione, tj. zawiesiny ogólnej. W związku z powyższym trudno zgodzić się ze stanowiskiem spółki zawartym w odwołaniu, że wody te należy zaliczyć do kategorii "wód niezanieczyszczonych".
1.5 W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty - zakład posiada aktualne pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego wprowadza ścieki przemysłowe do wód, zatem reklamacja nie może zostać uwzględniona, ponieważ zgodnie z pozwoleniem i zebranym w sprawie materiałem dowodowym zakład faktycznie dokonuje wprowadzania ścieków przemysłowych do cieku, za co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zobowiązany jest uiszczać opłatę wskazaną przez organ PGW WP w informacji. Ponadto twierdzenie spółki, że wprowadza "niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładu górniczego" jest niezasadne ponieważ przed wprowadzaniem do wód, ścieki są oczyszczane w osadnikach z zanieczyszczeń powstałych w trakcie eksploatacji złoża. Ponadto wody niezanieczyszczone są to wody pierwotnie pozbawione zanieczyszczeń, a nie wody, które uzyskują swoje właściwości - w szczególności parametry zanieczyszczeń, wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym bądź w przepisach - w wyniku procesu oczyszczania. Rezultat wspomnianego procesu, nawet jeżeli owe parametry zachowuje, ma status wody oczyszczonej (a nie niezanieczyszczonej).
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 16 pkt 61 lit. e) p.w. w zw. z art. 16 pkt 58 p.w. oraz w zw. z art. 16 pkt 74 p.w. i w związku z art. 3 pkt 4 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. 2025 r., poz. 647 ze zm., dalej jako: "p.o.ś.") poprzez błędną ich wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że wody z odwodnienia zakładu górniczego skarżącej stanowią "ścieki przemysłowe", więc nie można ich zakwalifikować do kategorii "niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych", ponieważ wody te zawierają, nie występującą pierwotnie w zwiększonych ilościach, w "niezanieczyszczonych wodach", zawiesinę ogólną pochodzącą z pyłów wydzielających się podczas procesów eksploatacyjnych/przeróbczych, która skutkować będzie zanieczyszczeniem wód napływających do wyrobiska, a w konsekwencji wód z odwodnienia kopalni oraz, w związku z możliwym pojawieniem się w odprowadzanych wodach węglowodorów ropopochodnych i koniecznością ich oczyszczenia w osadnikach ziemnym, co skutkowało błędnym uznaniem, że wody z odwodnienia kopalni [...] odprowadzane przez skarżącą w stanie niezmienionym (naturalnym) stanowią ścieki przemysłowe i nie mogą stanowić "niezanieczyszczonych wód" w rozumieniu art. 16 pkt 61) lit. e) p.w., podczas gdy pojęcie "niezanieczyszczonych wód" nie jest zdefiniowane w Prawie wodnym i nie ma wyraźnej podstawy prawnej, żeby uznać wody z odwodnienia kopalni [...] za ścieki przemysłowe;
2. art. 279 pkt 3 p.w., w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5 p.w., w zw. z art. 278 ust. 1 i 3 p.w. oraz w zw. z art. 272 ust. 6 p.w., w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2 i 272 ust. 6 p.w., oraz § 10 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez ich błędną wykładnię, w tym przede wszystkim art. 279 pkt 3 p.w., skutkującą niezastosowaniem tego przepisu w niniejszej sprawie i błędnym przyjęciem, że skarżąca posiada aktualne pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego wprowadza ścieki przemysłowe do wód, które nie są wodami zasolonymi, zatem reklamacja nie może zostać uwzględniona, ponieważ zgodnie z pozwoleniem skarżący faktycznie dokonuje wprowadzania ścieków przemysłowych do cieku, za co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zobowiązany jest uiszczać opłatę wskazaną przez organ w decyzji, tj. opłatę w wysokości [...] zł wyliczoną na podstawie wskaźnika najwyższego, jakim jest wskaźnik sumy chlorków i siarczanów (CI+SCU), podczas gdy skarżący odprowadza do cieku [...] wody oczyszczone z odwodnienia kopalni [...] i korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 279 pkt 3) p.w.;
3. art. 16 pkt 64) p.w. w zw. z art. 16 pkt 61 lit e) p.w. poprzez błędne przyjęcie, że wody pochodzące z odwodnienia kopalni [...] odprowadzane przez skarżącą do cieku [...] są ściekami przemysłowymi, podczas gdy są one niezanieczyszczonymi naturalnymi wodami z odwodnienia kopalni [...], które są wyłączone z definicji ścieków w rozumieniu art. 16 pkt 61 lit e) p.w.;
4. art. 7 p.o.ś. w zw. z art. 86 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej i w zw. z art. 279 pkt 3) p.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że zasada "zanieczyszczający płaci" ma zastosowanie do podmiotu, który wprawdzie wprowadza ścieki do wód, ale nie spowodował ich zanieczyszczenia substancjami, ponieważ występowały one naturalnie w tych wodach, a zatem powinien on być obciążony kosztami odprowadzania do wód tych substancji, co skutkowało uznaniem, że skarżąca powinna ponieść opłatę zmienną wobec tego, że wprowadzane wody z odwodnienia kopalni [...] do cieku [...] zawierają, węglowodory ropopochodne, chlorki i siarczany oraz zawiesinę ogólną, mimo, że skarżący nie spowodował zanieczyszczenia węglowodorami ropopochodnymi, chlorkami i siarczanami, czy zawiesiną wód z odwodnienia kopalni [...] podlega opłacie zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci" według zapisów art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w., art. 14 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. 2024 r., poz. 236 ze zm., zwanej dalej: p.p.), a także art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki polegającej na nieustalaniu, po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, opłat zmiennych wobec skarżącej za wprowadzanie ścieków przemysłowych do cieku [...], do momentu wydania informacji za IV kwartał 2023 r., podczas gdy nie doszło do zmiany stanu faktycznego ani prawnego w tym zakresie, a także nie ma uzasadnionej przyczyny, dla której można było odstąpić od nieustalania skarżącej opłat zmiennych;
2. art. 7, 7a § 1 i 77 § 1 k.p.a., do którego naruszenia doszło w następstwie zaniechania właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności wskutek niezbadania przez organ czy wody z kopalni [...] odprowadzane przez skarżącą do cieku [...] są niezanieczyszczonymi wodami z odwodnienia zakładu górniczego kopalni [...]
3. art. 7, 7a § 1 i 77 § 1 k.p.a., do których naruszenia doszło w następstwie zaniechania właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności wskutek niezbadania przez organ czy wody z kopalni [...] odprowadzane przez skarżącą do cieku [...] są ściekami będącymi wodami zasolonymi.
2.1 Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych niżej dokumentów. W uzasadnieniu przytoczyła ustawową definicję ścieków, zakładu górniczego, ścieków przemysłowych, a także wskazała na treść art. 35 ust. 1 i 3 i art. 268 p.w. W ocenie skarżącej wysokość opłaty za usługi wodne w przypadku wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych zawierających chlorki i siarczany zależy od ilości wód oczyszczonych lub podczyszczonych oraz zawartości w tych wodach chlorków i siarczanów. Zatem ustawodawca traktuje wody z odwodnienia zakładów górniczych zawierające chlorki i siarczany jako ścieki będące wodami zasolonymi. Jednocześnie Prawo wodne w art. 279 pkt 3 wprowadza zwolnienia z opłat za usługi wodne. Między innymi zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+S04) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Prawo wodne nie zawiera definicji ścieków będących wodami zasolonymi. Posłużenie się w przepisie art. 279 p.w. sformułowaniem "ścieki będące wodami zasolonymi" powoduje, że pojęcie to należy odczytywać w znaczeniu, jakie nadane mu zostało w art. 16 pkt 61 lit e) p.w. oraz łącznie z pozostałymi normami prawnymi zawartymi w tej ustawie dotyczącymi wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych.
Spółka wskazała na treść posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. Podniosła, że organ potraktował wody z odwodnienia zakładu górniczego kopalni [...] jako ścieki przemysłowe, pomimo tego, że ściekami przemysłowymi nie są. Prawo wodne w wielu przepisach rozróżnia ścieki przemysłowe od wód z odwodnienia zakładów górniczych. Faktycznie skarżący wprowadza do cieku [...] wody, w których suma zawartości chlorków i siarczanów nie przekracza 500 mg/l, co potwierdzają wykonane badania znajdujące się w aktach sprawy. Natomiast zawartości zawiesiny ogólnej są na poziomie od 2 mg/l do 20 mg/l, zaś zawartość węglowodorów ropopochodnych nie przekracza 0,10 mg/l.
2.2 W ocenie skarżącej wprowadzanie do rzeki wód pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego kopalni [...], powinno być zwolnione z opłat za usługi wodne z dwóch zasadniczych powodów.
Po pierwsze, zgodnie z art. 16 pkt 61 lit. e p.w. ściekami nie są "niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych". Skoro zaś wody czyste pochodzące z odwodnienia zakładu górniczego nie są ściekami, to ich wprowadzanie do środowiska nie może być objęte opłatami za wprowadzanie ścieków, gdyż nie są one ściekami. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że odprowadzane przez skarżącego wody są wodami z odwodnienia zakładu górniczego. W związku z tym w sposób bezsporny została spełniona jedna przesłanka pozwalająca na uznanie, że odprowadzane wody nie są ściekami.
Drugą przesłanką, która musi być spełniona kumulatywnie do uznania, że konkretne wody nie są ściekami, jest to, aby były one niezanieczyszczonymi wodami pochodzącymi z odwodnienia zakładów górniczych. Skarżący prowadzi zakład górniczy - kopalnię [...] w systemie odkrywkowej eksploatacji kopalin. Celem gospodarowania wodą przy odkrywkowym systemie eksploatacji złoża jest minimalizacja wpływu na ruch zakładu górniczego wód napływających do wyrobiska i gromadzących się w nim. W związku z tym spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odwadnianie kopalni [...] z wód podziemnych dopływających do wyrobiska eksploatacyjnego kopalni oraz wód opadowych gromadzących się w tym wyrobisku, a także usługę wodną polegającą na odprowadzaniu tych wód do cieku [...]. Organ w pozwoleniu wodnoprawnym zamieścił warunki tych usług kwalifikując wody z odwodnienia kopalni [...] jako ścieki przemysłowe, które mają być odpompowywane z rząpia i przed wprowadzaniem do wód, oczyszczane w osadnikach ziemnych. Zatem z punktu widzenia technologicznego wody pochodzące z odwodnienia kopalni [...] odprowadzane przez skarżącego do cieku [...] są wodami niezanieczyszczonymi, gdyż jedynym oddziaływaniem na nie jest ich przepompowywanie z rząpia do osadników ziemnych. Dlatego też w świetle art. 16 pkt 61 lit. e) p.w. nie mogą być uznane za ścieki, a skoro tak, to ich odprowadzanie do rzeki nie powinno być objęte obowiązkiem ponoszenia opłat, gdyż te ponoszone są tylko za odprowadzanie ścieków.
2.3 Spółka zarzuciła, że organ nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych, a za podstawę wydania skarżonej decyzji posłużyło wyłącznie pozwolenie wodnoprawne. Zakwestionowała stanowisko organu, z którego wynika, że ściekami są wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych zawierające zawiesinę ogólną oraz chlorki i siarczany występujące w tych wodach naturalnie. Elementem definicji legalnej "ścieków" jest "wprowadzanie substancji do wód lub ziemi". Nie jest zatem możliwe uznanie, że wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych są ściekami z racji tylko i wyłącznie ich pochodzenia. Taka wykładnia wynika z definicji zawartej w art. 16 pkt 61 lit. e p.w., bowiem z jednej strony wynika z niej, że "ściekami" są wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z drugiej zaś strony, że "ściekami" nie są wprowadzane do wód lub do ziemi niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych.
W ocenie spółki brak legalnej definicji pojęcia: "wód niezanieczyszczonych" oznacza, że ustawodawca godzi się na przyjmowanie znaczenia nadawanego temu pojęciu w języku potocznym, jak też dopuszcza jego wieloznaczność. Wody z odwodnienia kopalni [...] prowadzonej przez skarżącego są dobrej jakości i nie są szkodliwe dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, w tym jakości ekosystemów wodnych lub ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od ekosystemów wodnych, w szczególności nie powodują zanieczyszczenia wód cieku [...], a wręcz poprawiają jakość i stan wód cieku. Wyniki regularnie prowadzonych badań wskazują, że wody odprowadzane do cieku [...] nie posiadają zanieczyszczeń. Fakt, że w wodach tych występowała w I kwartale 2025 r. zawiesina ogólna na poziomie 2 mg/l, czy chlorki i siarczany sumarycznie w ilości 99 mg/l, nie stanowi o ich zanieczyszczeniu.
W konsekwencji powyższego nie może być mowy o wykonywaniu usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu przez skarżącego ścieków do cieku [...], a wobec tego nie ma podstaw do ustalania opłaty zmiennej. W ocenie spółki organ błędnie przyjął, że wody odprowadzane do cieku [...] są ściekami przemysłowymi. Wskazując na definicję z art. 16 pkt 64 p.w. spółka wskazała, że wody z odwodnienia jej zakładu górniczego nie są ściekami przemysłowymi. Wody te są naturalnymi wodami podziemnymi, które gromadzą się na dnie wyrobiska, w rząpiu, a następnie są oczyszczane w osadnikach ziemnych i odprowadzane istniejącym umocnionym rowem zakończonym rurą zrzutową do cieku [...]. Wody z odwodnienia kopalni [...] nie pochodzą z działalności handlowej, przemysłowej, składowej, transportowej lub usługowej oraz nie są odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi zakładu. Błędne jest również stanowisko organu odnośnie definicji ścieków przemysłowych, tj. że o kwalifikacji ścieków jako ścieków przemysłowych decyduje ich pochodzenie, a nie skład chemiczny.
2.4 Abstrahując od faktu, że skarżąca nie wprowadza ścieków przemysłowych do cieku [...], gdyby uznać, że wartości zawiesiny ogólnej oraz chlorków i siarczanów wskazują na zanieczyszczenie wód z odwodnienia zakładu górniczego skarżącej, to zgodnie z art. 279 pkt 3 p.w., zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, ponieważ wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/I. W pozwoleniu wodnoprawnym wydanym skarżącej wielkości poszczególnych zanieczyszczeń zostały określone na poziomie maksymalnym, co oznacza, że rzeczywisty ich poziom nie może przekroczyć określonych wartości. Niewykluczone jest jednak, że poziom ten może być znacznie od nich niższy i spełniać warunek określony w art. 279 pkt 3 p.w., który to warunek jest spełniony, albowiem wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w wodach (ściekach) nie przekracza 500 mg/l.
2.5 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.
3.2 Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Prawa wodnego. Zgodnie z art. 272 ust. 17 p.w. w zw. z art. 272 ust. 6 p.w., wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 273 ust. 1 p.w., że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 ustawy oraz w art. 272 ust. 17 albo ust. 22 p.w., może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. Jak wynika z art. 273 ust. 6 p.w., w przypadku nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają na mocy art. 273 ust. 6 wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Ustawodawca przewiduje ponadto w art. 273 ust. 8 tej ustawy, że od powyżej decyzji podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
3.3 Spór w sprawie dotyczył zasadności ustalenia przez organ opłaty zmiennej za wprowadzanie do cieku [...] ścieków przemysłowych z odwodnienia kopalni [...]. Zdaniem spółki, nie wprowadza ona takich ścieków, lecz niezanieczyszczone wody naturalne pochodzące z odwodnienia kopalni, które są wyłączone z definicji ścieków w rozumieniu art. 16 pkt 61 lit. e p. w., co nie podlega opłacie. Nawet zaś przyjmując, że wprowadza takie ścieki to podlega zwolnieniu z art. 279 pkt 3 p.w. W ocenie sądu, w realiach faktycznych i prawnych sprawy stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie daje odpowiedzi w kwestii zaistnienia zarówno przesłanek ustalenia opłaty, jak również zwolnienia z obowiązku jej ponoszenia.
3.3.1 Zakreślając zasadnicze ramy prawne sporu w pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z art. 267 pkt 1 p. w. opłaty za usługi wodne stanowią jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. W myśl art. 268 ust. 1 p. w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 3) odprowadzanie do wód: a) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, b) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast; 4) pobór wód podziemnych i wód powierzchniowych na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych; 5) wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków z chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych. Stosownie do art. 35 ust. 3 tej ustawy usługi wodne obejmują wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych (pkt 5) oraz trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast (pkt 8). Powyższe usługi wodne podlegają opłacie (art. 268 ust. 1 pkt 2 p. w.). Z kolei opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 270 ust. 8 p. w.). Wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi zależy od rodzaju substancji zawartych w ściekach i ich ilości, rodzaju ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych lub wody pochodzącej z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany - także od ilości ścieków lub wód oczyszczonych lub podczyszczonych w systemie oczyszczania lub podczyszczania ścieków zasolonych, odprowadzanych z zakładu, zastosowania w zakładzie systemu retencyjno-dozującego lub innego systemu pozwalającego uzyskać ten sam efekt, co system retencyjno-dozujący (art. 270 ust. 9 p. w.). Przepis art. 272 ust. 6 p.w. dodatkowo precyzuje, że wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu; 3) zawiesiny ogólnej; 4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4). Stosownie natomiast do art. 78 p. w. ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód albo usług wodnych powinny być oczyszczone w stopniu wymaganym przepisami ustawy.
W przepisie art. 16 pkt 61 lit. e p.w. zawarto definicję ścieków, przez które rozumie się wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. Z treści tego przepisu wynika, że niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych nie stanowią ścieków. Odpowiada to zresztą treści przytoczonego wyżej art. 35 ust. 3 pkt 5 i 8 ustawy, gdzie odprowadzanie ścieków oraz odwadnianie zakładów górniczych wymienione są jako dwie odrębne usługi wodne. Z kolei w myśl art. 16 pkt 74 p. w., pod pojęciem zanieczyszczenia rozumie się emisję w rozumieniu art. 3 pkt 4 p.o.ś., która może być szkodliwa dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, w tym jakości ekosystemów wodnych lub ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od ekosystemów wodnych, powodować szkodę w dobrach materialnych, pogarszać walory estetyczne środowiska lub kolidować z uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska, w szczególności powodować zanieczyszczenie wód powierzchniowych i wód podziemnych.
Wynik wykładni językowej i systemowej potwierdza wniosek, że opłata pobierana jest za odprowadzanie ścieków, a wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od ich jakości.
3.3.2 W kontekście powyższej wykładni należy zgodzić się ze skarżącą, że w realiach faktycznych sprawy organ nie rozważył prawidłowo, czy wody pochodzące z odwodnienia powinny być traktowane jako ścieki w rozumieniu art. 16 pkt 61 lit. e p.w. Nie poddano w szczególności w ogóle analizie tego, czy, stosownie do treści cytowanego przepisu, stanowią one "niezanieczyszczone wody". Okoliczność ta ma decydujące znaczenie w świetle ustaleń sprawy. Tymczasem skarżąca w skardze wykazuje, że w niniejszej sprawie występuje odprowadzanie wód niezanieczyszczonych, pochodzących z odwodnienia. Twierdzi, że wody z odwodnienia kopalni są dobrej jakości i nie są szkodliwe dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, w tym jakości ekosystemów wodnych lub ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od ekosystemów wodnych, w szczególności nie powodują zanieczyszczenia wód cieku [...], a wręcz poprawiają jakość i stan wód. Wyniki badań prowadzonych regularnie przez skarżącą wskazują, że odprowadzane do cieku [...] wody nie posiadają zanieczyszczeń. Fakt, że w wodach tych występowała w I kwartale 2025 r. zawiesina ogólna na poziomie 2 mg/l, czy chlorki i siarczany sumarycznie w ilości 99 mg/l, nie stanowi o ich zanieczyszczeniu. Sąd nie potwierdza trafności eksponowanego przez organ w tym kontekście twierdzenia, że wody niezanieczyszczone to wody pierwotnie pozbawione zanieczyszczeń, a nie wody, które uzyskują swoje właściwości – w szczególności parametry zanieczyszczeń wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym bądź w przepisach – w wyniku procesu oczyszczania, czyli, że nawet jeśli woda parametry te zachowuje to ma status wody oczyszczonej, a nie niezanieczyszczonej. Co znamienne przy tym, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wielokrotnie podkreśla, że opłaty są pobierane za zrzut ścieków. W tym miejscu należy więc odwołać się do aktualnego poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 575/21, zgodnie z którym pojęcie "wód niezanieczyszczonych" swoim zakresem obejmuje nie tylko wody pierwotnie niezanieczyszczone, ale również wody oczyszczone. W uzasadnieniu tego wyroku przeprowadzono wnikliwą analizę przepisów p.w. oraz dyrektywy wodnej, sięgając do różnorakich zasad wykładni prawa, w tym również odnosząc się do zasady "zanieczyszczający płaci". Na akceptację zasługuje wynikający z niej wniosek, że ostatecznie celem oczyszczania wód jest pozbawienie ich zanieczyszczeń, co sprawia, że wody oczyszczone mają właściwości tożsame z wodami niezanieczyszczonymi.
W konsekwencji należało uznać, że ustalenia organu co do statusu odprowadzanych wód pozostają w sprzeczności z wykładnią przepisu art. 16 pkt 61 lit. e p. w. i odnoszą się wyłącznie do udzielonego spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych. Sam zaś fakt pozostawania w obrocie prawnym pozwolenia na odprowadzanie ścieków, nie oznacza automatycznie, że istnieje podstawa do wymierzenia opłaty za odprowadzanie ścieków. Wynikają z niego jedynie graniczne warunki, które nie muszą być osiągane. Potwierdzeniem trafności takiego wnioskowania jest treść przepisów art. 270 ust. 8 i ust. 9 oraz art. 272 ust. 6 p. w., które wysokości opłaty w żaden sposób nie uzależniają od treści pozwolenia wodnoprawnego, lecz od rodzaju substancji zawartych w ściekach, ich ilości i rodzaju, a zatem od ustaleń faktycznych dotyczących parametrów odprowadzanych wód z odwodnienia, jak zresztą słusznie podnosiła skarżąca. Nie miał racji organ traktując treść pozwolenia wodnoprawnego niejako jako przesłankę dla ustalenia, czy odprowadzane z kopalni wody stanowią ścieki. Zasadniczym natomiast dla rozstrzygnięcia sporu w sprawie jest ustalenie rzeczywistego stopnia oczyszczenia wód, który może sprawić, że przestają one być oczyszczonymi ściekami, a stają się - zgodnie z ww. wyjaśnieniami NSA - tożsame z wodami niezanieczyszczonymi. Mimo, że już w reklamacji skarżąca stanowczo podnosiła, że poziom ten jest przez nią osiągany, a wody kopalniane są czystsze od cieku wodnego, w którego zlewni są odprowadzane, organ okoliczności tej w rzetelny sposób nie zweryfikował. Zamiast tego posłużył się oceną wyciągniętą z nieuprawnionych domniemań faktycznych. Wskazał na dodatkowe zanieczyszczenia w postaci zawiesiny ogólnej pochodzącej z pyłów wydzielających się podczas procesów eksploatacyjnych/przeróbczych, która skutkować będzie zanieczyszczeniem wód napływających do wyrobiska, a w konsekwencji wód z odwodnienia kopalni, czy też możliwe pojawienie się węglowodorów ropopochodnych z pracującego w kopalni sprzętu mechanicznego.
Zdaniem sądu ww. stwierdzenia organu należy uznać za bardzo ogólnikowe, a do tego hipotetyczne. Sam organ pisze bowiem jedynie o prawdopodobieństwie wystąpienia pewnych zanieczyszczeń. Dopiero analiza wyników badań (do których regularnego prowadzenia skarżąca została przecież zobowiązana w pozwoleniu wodnoprawnym) w kontekście przytoczonych wcześniej rozważań NSA, nakazującego wody oczyszczone traktować tak samo jak wody niezanieczyszczone – pozwoli na stwierdzenie, czy w sprawie mamy do czynienia z odprowadzaniem ścieków, a w konsekwencji, czy istniały podstawy do nałożenia opłaty za tę usługę wodną.
3.3.3 Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwestii zasolenia ścieków należy wskazać, że zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 16 pkt 73a p. w., ilekroć w ustawie jest mowa o zakładzie odprowadzającym ścieki o zwiększonym zasoleniu - rozumie się przez to zakład wprowadzający do śródlądowych wód powierzchniowych płynących ścieki przemysłowe o sumarycznym stężeniu chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l lub wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, zawierające chlorki i siarczany, niezależnie od sumy stężeń chlorków i siarczanów, jeżeli sumaryczna zawartość stężeń chlorków i siarczanów w odbiornikach tych ścieków lub wód, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, przekracza 1000 mg/l. W myśl z kolei art. 278 ust. 3 p. w. opłatę za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi ponosi się za sumę chlorków i siarczanów (Cl+SO4), zaś co ważne w przepisie art. 279 pkt 3 p.w. ustawodawca wprowadził zwolnienie z opłat za usługi wodne za wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Możliwość zastosowania tego zwolnienia w pierwszym rzędzie warunkowana jest ustaleniem, że w sprawie mamy do czynienia ze ściekami. Jeżeli bowiem organ ustali, że oczyszczona woda nie stanowi ścieków, to omawiane zwolnienie w ogóle nie będzie mogło mieć zastosowania w sprawie. Za nieprawidłowe należy uznać jednak wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tej kwestii stanowisko, że skoro spółka w operacie wodnoprawnym wskazała, że nie jest możliwe wystąpienie wód zasolonych, w których zawartość chlorków przekroczyłaby 1000 mg/dm3, to nie może znaleźć zastosowania zwolnienie, o którym mowa w przepisie art. 279 ust. 3 p. w. Otóż organ pominął jednoznaczne wnioski płynące z treści ww. przepisu, który stanowi, że zwolnione z opłaty są ścieki, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Tym samym ustawodawca zwolnieniem objął wody zasolone o zawartości poniżej 500 mg/l. Inaczej rzecz ujmując, gdyby rozumowanie organu – że zwolnienie dotyczy wyłącznie wód zasolonych, a te stanowią wody o zawartości minimalnej zawartości chlorków 1000 mg/dm3 – było poprawne, analizowana norma byłaby pusta. Wody zasolone w stopniu przekraczających poziom 500 mg/l, siłą rzeczy nie byłyby zwolnione z opłaty. Z kolei wody zasolone na niższym poziomie, nie korzystałyby ze zwolnienia z tego powodu, że nie stanowią wód zasolonych.
3.4 Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w koniecznym zakresie, a tym samym stan faktyczny należy uznać za co najmniej niekompletny. Dlatego też, dowody zgłoszone przez skarżącą powinny również w pierwszym rzędzie podlegać ocenie przez organ w postępowaniu administracyjnym; sąd nie ustala (za organ administracji) stanu faktycznego w sprawie. Przy czym, zdaniem sądu, dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy przede wszystkim miarodajne są wyniki przeprowadzanych przez stronę pomiarów ilości i jakości ścieków, których organ nie przeanalizował.
3.5 Ponadto wskazać trzeba, że, interpretując przepis art. 279 p.w., należy mieć także na uwadze to, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego za daniny publiczne uważa świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych. Na taki charakter opłat wskazuje art. 300 p.w., zgodnie z którym, do ponoszenia opłat za usługi wodne zastosowanie znajdują przepisy działku III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Charakter opłat za usługi wodne, jako danin publicznych, wymaga uwzględnienia w procesie wykładni charakteru przepisów określających obowiązek ich uiszczenia (zatem także zwolnień).
Sąd podziela stanowisko, że przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie muszą być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może zatem prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, aby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 K.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa.
W procesie analizy art. 279 pkt 3 p.w., prowadzonej przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, nie można pominąć też argumentów związanych z wykładnią celowościową. W przypadku usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych przedmiotem ochrony jest bowiem dostępność ich zasobów, natomiast w przypadku wprowadzania wód lub ścieków do ziemi lub do wód można mówić o ochronie środowiska przed odprowadzeniem wód lub ścieków złej jakości lub o możliwościach absorpcji określonej ilości wody. Podmiot odprowadzający ścieki ma wpływ na ich ilość i jakość przez ograniczenie ilości wprowadzanych ścieków i zastosowanie rozwiązań umożliwiających uzyskanie ich odpowiedniej, bezpiecznej dla środowiska jakości. Przewidziane przez ustawodawcę zwolnienia uzależnione od poziomu zasolenia wprowadzanych do wód ścieków wiązać należy zatem z takimi działaniami.
3.6 Rozpatrując ponownie sprawę, organ uwzględni powyższą ocenę prawną.
3.7 Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając na rzecz skarżącej zwrot niezbędnych kosztów postępowania sądowego.