I SA/Ke 419/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G. P. (gminy) na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) odmawiające wydania indywidualnej interpretacji podatkowej. Gmina zrealizowała inwestycję w targowisko, finansowaną z funduszy rządowych, i zamierzała odliczyć podatek VAT naliczony od wydatków inwestycyjnych. Następnie gmina zawarła umowę dzierżawy tej inwestycji ze spółką Wodociągi Pińczowskie Sp. z o.o., w której posiada 100% udziałów, ustalając miesięczny czynsz na poziomie znacznie niższym niż poniesione koszty inwestycji, co miało zapewnić zwrot nakładów w ok. 47 lat. Gmina uważała, że ma prawo do pełnego odliczenia VAT, ponieważ dzierżawa jest czynnością opodatkowaną. DKIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, wskazując na uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa VAT (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT). Organ argumentował, że asymetria między kosztami inwestycji a czynszem dzierżawnym, a także fakt dzierżawy na rzecz spółki zależnej, sugerują sztuczność transakcji i celowe dążenie do uzyskania korzyści podatkowej. WSA w Kielcach oddalił skargę gminy, podzielając stanowisko DKIS. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował procedurę odmowy wydania interpretacji, opierając się na opinii Szefa KAS. Sąd podkreślił, że konstrukcja nadużycia prawa wymaga spełnienia przesłanki obiektywnej (osiągnięcie korzyści sprzecznej z celem przepisów) i subiektywnej (zasadniczy cel transakcji to uzyskanie korzyści podatkowej). W ocenie sądu, niska wysokość czynszu, długi okres zwrotu inwestycji oraz powiązania między gminą a spółką wskazują na sztuczność transakcji i uzasadniają przypuszczenie nadużycia prawa, co stanowi podstawę do odmowy wydania interpretacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa VAT (art. 5 ust. 5 u.p.t.u.) w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami z nimi powiązanymi, a także procedury odmowy wydania interpretacji podatkowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy i jej spółki, ale zasady dotyczące nadużycia prawa są uniwersalne. Kluczowe jest wykazanie sztuczności transakcji i celu uzyskania korzyści podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją uzasadnione przypuszczenia nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT, gdy gmina realizuje inwestycję, a następnie dzierżawi ją spółce, w której posiada 100% udziałów, za symboliczny czynsz, w celu uzyskania prawa do pełnego odliczenia VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione przypuszczenia nadużycia prawa VAT.
Uzasadnienie
Niska wysokość czynszu dzierżawnego w stosunku do poniesionych nakładów inwestycyjnych, długi okres zwrotu inwestycji oraz powiązania między gminą a spółką dzierżawcą wskazują na sztuczność transakcji i celowe dążenie do uzyskania korzyści podatkowej, co jest sprzeczne z celem przepisów o VAT.
Czy organ podatkowy ma prawo odmówić wydania indywidualnej interpretacji podatkowej na podstawie art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, gdy stwierdzi uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma prawo odmówić wydania interpretacji w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Przepis art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej stanowi negatywną przesłankę do wydania interpretacji, jeśli istnieją uzasadnione przypuszczenia, że elementy stanu faktycznego mogą stanowić nadużycie prawa.
Przepisy (10)
Główne
Ord. pod. art. 14b § 5b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa negatywne przesłanki do wydania interpretacji indywidualnej, w tym uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa.
Ord. pod. art. 5 § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje nadużycie prawa w kontekście podatkowym.
Pomocnicze
Ord. pod. art. 14b § 5c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Reguluje procedurę uzyskiwania opinii Szefa KAS w przypadku wątpliwości organu interpretacyjnego.
Ord. pod. art. 119a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy unikania opodatkowania.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT.
u.p.t.u. art. 15 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa VAT ze względu na sztuczność transakcji i celowe dążenie do korzyści podatkowej. • Możliwość odmowy wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Gmina posiada prawo do pełnego odliczenia VAT, ponieważ dzierżawa jest czynnością opodatkowaną. • Przetarg na dzierżawę był ograniczony, ale spełniał kryteria rynkowe. • Wysokość czynszu dzierżawnego została skalkulowana z uwzględnieniem wydatków inwestycyjnych i zapewnia zwrot nakładów w rozsądnym okresie.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego opisanego we wniosku mogą stanowić nadużycie prawa • asymetria pomiędzy poniesionymi kosztami dotyczącymi inwestycji [...] a czynszem dzierżawnym wskazującą na brak ekwiwalentności w świadczeniach wzajemnych • sposób działania wnioskodawcy może być sztuczny • nie można uznać, że oszacowanie wartości zamówienia uwzględnia realia rynkowe • transakcja, pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy • nie wydaje się być uzasadnione względami gospodarczymi, bowiem w związku z umową dzierżawy skarżąca uzyska dochody niewspółmiernie niskie do poniesionych wydatków na inwestycję
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący
Agnieszka Banach
członek
Andrzej Mącznik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa VAT (art. 5 ust. 5 u.p.t.u.) w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami z nimi powiązanymi, a także procedury odmowy wydania interpretacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy i jej spółki, ale zasady dotyczące nadużycia prawa są uniwersalne. Kluczowe jest wykazanie sztuczności transakcji i celu uzyskania korzyści podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego nadużycia prawa VAT przez jednostkę samorządu terytorialnego, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na publiczne środki i zasady uczciwej konkurencji.
“Gmina chciała odliczyć VAT od inwestycji, ale sąd dopatrzył się nadużycia prawa. Kluczowa była symboliczna dzierżawa spółce z 100% udziałem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.