I SA/KE 414/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2023-01-26
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotneNFZzwrot kosztówleczenie za granicąświadczenia gwarantowaneznieczulenie ogólnedokumentacja medycznaprawo transgranicznedyrektywa 2011/24/UEKPA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pacjenta na decyzję Prezesa NFZ odmawiającą zwrotu kosztów leczenia stomatologicznego za granicą z powodu braku wymaganej dokumentacji potwierdzającej spełnienie warunków świadczenia gwarantowanego.

Skarżący domagał się zwrotu kosztów leczenia stomatologicznego w znieczuleniu ogólnym udzielonego za granicą. Prezes NFZ odmówił zwrotu, wskazując na brak wystarczającej dokumentacji medycznej potwierdzającej spełnienie warunków świadczenia gwarantowanego, w szczególności dotyczących obecności anestezjologa i wskazań medycznych do znieczulenia ogólnego. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie naruszył prawa, a skarżący nie wykazał spełnienia wymogów niezbędnych do uzyskania zwrotu kosztów.

Sprawa dotyczyła skargi A.C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiającą zwrotu kosztów świadczeń stomatologicznych udzielonych w znieczuleniu ogólnym za granicą. Pacjent, posiadający ubezpieczenie zdrowotne w Polsce, ubiegał się o zwrot kosztów leczenia przeprowadzonego w placówce zagranicznej. Prezes NFZ odmówił zwrotu, argumentując, że skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji potwierdzającej spełnienie warunków świadczenia gwarantowanego. W szczególności organ wskazał na brak dowodów na właściwą ocenę stanu pacjenta przez anestezjologa, obecność anestezjologa podczas zabiegu oraz brak jednoznacznych wskazań medycznych do zastosowania znieczulenia ogólnego w sposób zgodny z polskimi przepisami dotyczącymi świadczeń gwarantowanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów K.p.a., w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niepoinformowanie o celu wezwań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż świadczenia zostały udzielone zgodnie z wymogami dla świadczeń gwarantowanych w Polsce, a brak wymaganej dokumentacji anestezjologicznej uzasadniał odmowę zwrotu kosztów. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia spełnienia tych wymogów spoczywa na wnioskodawcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganej dokumentacji uniemożliwia uznanie świadczenia za gwarantowane i uzasadnia odmowę zwrotu kosztów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar udowodnienia spełnienia warunków świadczenia gwarantowanego spoczywa na wnioskodawcy. Organ prawidłowo wezwał do uzupełnienia dokumentacji, a jej brak skutkuje odmową zwrotu kosztów, nawet jeśli świadczenie zostało udzielone za granicą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.ś.o.z. art. 42b § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonymi na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE.

u.ś.o.z. art. 42d § 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną o odmowie zwrotu kosztów, jeżeli świadczeniobiorca nie przedstawił dokumentów zawierających wystarczające dane dotyczące procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, pozwalające na zidentyfikowanie świadczeń opieki zdrowotnej, których dotyczy wniosek o zwrot kosztów.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 31d

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Delegacja dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia wykazu świadczeń gwarantowanych wraz z warunkami ich realizacji.

u.ś.o.z. art. 15 § 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Wskazuje na świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia stomatologicznego.

u.ś.o.z. art. 5 § 35

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Definicja 'świadczenia gwarantowanego'.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego, że świadczenia udzielone za granicą spełniały wymogi świadczenia gwarantowanego zgodnie z polskim prawem. Niewywiązanie się przez skarżącego z obowiązku przedłożenia wymaganej dokumentacji medycznej, mimo wielokrotnych wezwań organu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. przez organ (błędne ustalenie stanu faktycznego, niepoinformowanie o celu wezwań).

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania w niniejszym postępowaniu, że udzielone mu świadczenia mają charakter świadczeń gwarantowanych, za które NFZ ma obowiązek zapłacić. nie można uznać, że zasadny jest zwrot kosztów za świadczenia w wysokości wskazanej we wniosku. nie zostały wykazane wymogi dotyczące zasadności zrealizowania świadczeń stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym oraz prawidłowości realizacji tychże świadczeń w takich warunkach. Telekonsultacja anestezjologiczna jest niewystarczająca. nie przedłożył stosowanej dokumentacji oraz dowodów.

Skład orzekający

Mirosław Surma

przewodniczący

Artur Adamiec

sprawozdawca

Andrzej Mącznik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zwrotu kosztów leczenia zagranicznego z powodu braku wymaganej dokumentacji potwierdzającej spełnienie warunków świadczenia gwarantowanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji medycznej i interpretacji przepisów dotyczących świadczeń gwarantowanych w kontekście leczenia transgranicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z prawem pacjentów do transgranicznej opieki zdrowotnej i zwrotu kosztów, podkreślając znaczenie prawidłowej dokumentacji medycznej.

Leczenie za granicą i zwrot kosztów? Brak dokumentów może oznaczać odmowę NFZ.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 414/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 42b , art. 15 ust. 2 pkt 7, art. 31d, art. 5 pkt 35, art. 42d ust.2 pkt 6,
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
107 par.3, art. 7, art. 77 par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Asesor WSA Andrzej Mącznik, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Prezesa Narodowego Fundusz Zdrowia w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r. nr 47588/2022/DT w przedmiocie zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 42d ust. 1 ustawy
z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz.U.2021.1285 ze zm.) dalej "ustawa o świadczeniach", w decyzji
z 29 czerwca 2022 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych A. C. w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych udzielonych w znieczuleniu ogólnym 19 stycznia 2022 r. w placówce Dentator CZ s.r.o., na terytorium [...].
W uzasadnieniu wskazano, że 17 marca 2022 r. pełnomocnik M. C. działający w imieniu A. C. złożył wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Ustalono, że A. C. w dniu udzielenia świadczeń był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego i posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Do wniosku załączono oryginał faktury nr [...] z 10 marca 2022 r. na kwotę [...]zł wystawionej przez [...], zawierającej adnotację "zapłacono" oraz dokumentację medyczną zawierającą wykaz procedur medycznych. Do wniosku załączono odpis orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
W wyniku analizy złożonego wniosku i dołączonych do niego dokumentów organ 11 kwietnia 2022 r. wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia wniosku poprzez: przesłanie rentgenogramów i wyjaśnienia dlaczego pacjent w ramach dyrektywy transgranicznej miał wykonane zabiegi w znieczuleniu ogólnym skoro w przedziale lat 2007 - 2021 udzielane mu były świadczenia stomatologiczne w warunkach ambulatoryjnych (w ramach umów z NFZ) bez znieczulenia, a także wyjaśnienia, które z wymienionych w dokumentacji procedur wymagały podania znacznych ilości środka znieczulającego i stanowiły dla lekarza anestezjologa przesłankę do zakwalifikowania pacjenta do zabiegu w znieczuleniu ogólnym oraz wyjaśnienia, czy lekarz anestezjolog przed podjęciem decyzji o zastosowaniu odpowiedniego rodzaju znieczulenia posiada informacje o zakresie koniecznych do wykonania u danego pacjenta procedur, czy ta decyzja podejmowana jest wyłącznie w oparciu o przedłożoną dokumentację.
W dniu 13 kwietnia 2022 r. pełnomocnik przesłał wyjaśnienia oraz 2 rentgenogramy. Organ wskazał, że w treści złożonych wyjaśnień brak odpowiedzi na pytania istotne w kontekście prawidłowości realizacji przedmiotowych świadczeń. Nadto, z załączonego wykazu udzielonych świadczeń wynika, że konsultacja anestezjologiczna do znieczulenia ogólnego została przeprowadzona w trybie teleinformatycznym. Z żadnego z przedłożonych przez pełnomocnika strony dokumentów nie wynika, że: 1. anestezjolog należycie ocenił stan ogólny pacjenta
w kontekście istnienia przesłanek do zastosowania znieczulenia ogólnego, co jest niezbędne w związku z wymaganymi warunkami udzielania świadczeń gwarantowanych, 2. anestezjolog dokonał oceny ogólnego stanu zdrowia pacjenta
w oparciu o aktualne wyniki badań, co jest niezbędne ze względu na bezpieczeństwo pacjenta przy kwalifikacji do znieczulenia ogólnego. Co więcej, z przedłożonych dokumentów wynika, że anestezjolog nie był obecny w miejscu udzielania świadczeń podczas trwania zabiegów stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym i podczas wybudzenia, co w przypadku pacjenta w sedacji jest konieczne.
W dniu 16 maja 2022 r. organ wezwał pełnomocnika do uzupełnienia dokumentacji i przedłożenia: dowodów na okoliczność w jakiej dacie odbyła się konsultacja anestezjologiczna, dowodów na okoliczność w oparciu o jakie dokumenty anestezjolog stwierdził, że istnieją wskazania medyczne do udzielenia wnioskodawcy świadczeń stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym dożylnym (dokumentacja medyczna pacjenta zawierająca kartę konsultacji anestezjologicznej), jaki personel medyczny był obecny podczas realizacji (udzielał) świadczeń stomatologicznych
i anestezjologicznych wykazanych we wniosku, przebiegu znieczulenia ogólnego
w trakcie udzielenia świadczeń (karta przebiegu znieczulenia) ze wskazaniem rodzaju i dawek środka znieczulającego, pod rygorem negatywnych skutków dla wnioskodawcy. Mimo prowadzonej przez pełnomocnika korespondencji z organem, nie dostarczył on dokumentacji, do której przedłożenia został wezwany.
Organ wskazał na art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 7 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r.
w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, stanowiące podstawę prawną uprawnienia do otrzymania przez pacjenta Funduszu zwrotu kosztów świadczeń gwarantowanych, udzielonych na terytorium innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska.
Wyjaśnił, że ubezpieczony świadomie decyduje, że rezygnuje ze świadczeń na terenie RP, a korzystając ze świadczeń w innym państwie członkowskim UE, bierze na siebie ciężar wykazania w niniejszym postępowaniu, że udzielone mu świadczenia mają charakter świadczeń gwarantowanych, za które NFZ ma obowiązek zapłacić. Chodzi tu nie tylko o to, że określone procedury stomatologiczne znajdują się w koszyku świadczeń gwarantowanych, ale także że zostały udzielone zgodnie z wymaganiami dla tych świadczeń, wynikającymi z właściwych przepisów.
Zdaniem organu, w okolicznościach sprawy nie zostały wykazane wymogi dotyczące zasadności zrealizowania świadczeń stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym oraz prawidłowości realizacji tychże świadczeń w takich warunkach (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego). Fundusz finansuje zatem świadczenia stomatologiczne w znieczuleniu ogólnym wyłącznie w sytuacji, gdy występują wskazania medyczne do takiego zabiegu oraz gdy świadczenia - ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta - były udzielone
w obecności specjalisty anestezjologa w miejscu ich udzielania. Telekonsultacja anestezjologiczna jest niewystarczająca, żaden świadczeniodawca realizujący umowę zawartą z Funduszem na tożsame świadczenia nie uzyskałby finansowania ze środków publicznych w takiej sytuacji. Przyjęcia za zasadne zwrotu kosztów za świadczenia stomatologiczne w znieczuleniu ogólnym bez zachowania warunków,
o których mowa wyżej, stawiałoby świadczeniodawców polskich w zdecydowanie gorszej sytuacji. Świadczeniodawca musi zapewnić należyte warunki realizacji świadczeń, tj. właściwe dla świadczeń gwarantowanych z zakresu stomatologii
w znieczuleniu ogólnym. Wymagania te są znacznie większe, niż przy udzielaniu świadczeń z zakresu stomatologii ogólnej zarówno co do personelu (obecność specjalisty anestezjologa i pielęgniarki z odpowiednimi kwalifikacjami), lokalu (stanowisko do znieczuleń i stanowisko wybudzeń) jak i sprzętu specjalistycznego (aparatura anestezjologiczna, m.in. kardiomonitor, stanowiska znieczulenia ogólnego). Z tych względów świadczenia stomatologiczne w znieczuleniu ogólnym są wycenione na kwoty czterokrotnie wyższe, niż takie same świadczenia w stomatologii ogólnej.
W konsekwencji organ stwierdził, że w świetle przedłożonych przez pełnomocnika strony dokumentów, a także załączników do wniosku nie można uznać, że zasadny jest zwrot kosztów za świadczenia w wysokości wskazanej we wniosku. W tych okolicznościach niewykazanie przez pełnomocnika strony, że przedmiotowe świadczenia udzielone zostały w warunkach zgodnych z wymaganiami dla świadczeń gwarantowanych, powoduje, że organ odmówił zwrotu kosztów tych świadczeń.
Na powyższą decyzją A. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez błędne i nieznajdujące pokrycia w materiale dowodowym ustalenie, że znieczulenie ogólne nie zostało zastosowane przez anestezjologa, lecz że zostało zastosowane w drodze telekonsultacji specjalistycznej oraz że anestezjolog nie był obecny przy pacjencie przez cały czas zabiegu podczas zabiegu, wynikający z błędnego odczytania dokumentacji medycznej dostarczonej przez stronę, podczas gdy w rzeczywistości przez cały czas trwania zabiegu anestezjolog był obecny przy pacjencie zgodnie ze sztuką lekarską;
2. art. 79a § 1 K.p.a. poprzez niepoinformowanie strony, pomimo jej prośby, że organ uznaje za nieudowodniony fakt obecności lekarza anestezjologa przy pacjencie oraz brak wskazań medycznych do wykonania zabiegu w znieczuleniu ogólnym, podczas gdy z mocy tego przepisu spoczywał na organie taki obowiązek, co skutkowałoby złożeniem dowodów potwierdzających obecność lekarza, względnie wyjaśnienie wątpliwości organu, co zostało uniemożliwione poprzez wyraźną odmowę wyjaśnienia, jaki jest cel wezwań organu o wyjaśnienia oraz dokumentację anestezjologiczną.
W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że organ błędnie zrozumiał treść dokumentacji medycznej. Z żadnego dokumentu, jaki uzyskał organ, nie wynika, aby anestezjolog nie był obecny podczas zabiegu. Wezwania organu były bezwarunkowe, organ bez żadnego wyjaśnienia żądał określonych dokumentów i wyjaśnień, nie podając okoliczności, jakie pragnie w ten sposób ustalić. Zdaniem skarżącego to lekarz dentysta ocenia, czy dane schorzenie może i powinno być leczone w znieczuleniu ogólnym. Tymczasem wezwania organu dotyczyły dokumentów anestezjologicznych, z których nie wynikają wskazania medyczne do zabiegu, a jedynie ewentualne przeciwwskazania i warunki jego przeprowadzenia. Ponadto, zaskarżona decyzja posługuje się podstawami prawnymi na dużym stopniu ogólności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in., że załączone przez pełnomocnika dowody wykazały odpowiedni wiek pacjenta, wymagany stopień jego niepełnosprawności. Nie pozwoliły natomiast na ustalenie, że występowały wobec niego wskazania medyczne do udzielania świadczeń stomatologicznych w warunkach znieczulenia ogólnego.
Wyjaśnił, że zadaniem organu było sprawdzenie, czy udzielone świadczenia mieszczą się w polskim katalogu świadczeń gwarantowanych i czy pacjent jest do nich uprawniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto organ przytoczył treść Deklaracji Helsińskiej o Bezpieczeństwie Pacjenta w Anestezjologii, wskazując na określone standardy i procedury opieki anestezjologicznej (poparte także literaturą medyczną). Zwrócił uwagę na kwestię nadużycia prawa do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych i obejście przepisów prawa przez de facto polskiego świadczeniodawcę. Nadużycie to ma wynikać, według organu, z pozaumownego, tj. poza kontraktem z Narodowym Funduszem Zdrowia, finansowania ze środków publicznych polskiego świadczeniodawcy, działającego na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
W piśmie procesowym z 4 stycznia 2023 r. skarżący zarzucił, że organ naruszył także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie nie odzwierciedla rzeczywistych przyczyn wydania decyzji (te zostały wskazane w odpowiedzi na skargę). Ponadto zarzucił naruszenie art. 9 k.p.a. oraz pośrednio także art. 7 k.p.a. poprzez odmowę wskazania faktów, jakie organ pragnie ustalić, a które - jak się okazało miały bezpośredni wpływ na treść decyzji, zaś dopiero w uzasadnieniu decyzji organ ujawnił fakty, jakich strona nie udowodniła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2021.137) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz.U.2022.329), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie odmowy skarżącemu zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych udzielonych w znieczuleniu ogólnym na terytorium [...].
Warunki i zakres przysługujących obywatelom świadczeń określa przytaczana powyżej ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. zgodnie z art. 42b ust. 1 tej ustawy, świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonymi na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE. Powyższe koresponduje z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 marca 2011 r. nr 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, implementowaną do krajowego systemu prawnego ustawą z 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.1491). Ustawa implementująca wprowadziła dla świadczeniobiorców możliwość uzyskania zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b ustawy o świadczeniach. W art. 7 ust. 1 dyrektywy 2011/24 wskazano zaś, że państwo członkowskie ubezpieczonego zapewnia zwrot kosztów poniesionych przez ubezpieczonego, który korzysta z transgranicznej opieki zdrowotnej, jeżeli dana opieka zdrowotna mieści się w zakresie świadczeń, do których ubezpieczony jest uprawniony w państwie członkowskim ubezpieczenia.
Świadczeniobiorcy przysługują świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia stomatologicznego (art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o świadczeniach).
Przepis art. 31d tej ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzeń, w poszczególnych zakresach,
o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1-8 i 10-13, wykazy świadczeń gwarantowanych wraz z określeniem:
1. poziomu lub sposobu finansowania danego świadczenia gwarantowanego, o którym mowa w art. 18, art. 33 i art. 41, mając na uwadze treść rekomendacji oraz uwzględniając kryteria określone w art. 31a ust. 1;
2. warunków realizacji danego świadczenia gwarantowanego, w tym dotyczących personelu medycznego i wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, mając na uwadze konieczność zapewnienia wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej oraz właściwego zabezpieczenia tych świadczeń.
W związku z powyższym Minister Zdrowia wydał 6 listopada 2013 r. rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (j.t. Dz.U.2021.2148 ze zm.) dalej "rozporządzenie". Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykazy świadczeń gwarantowanych oraz warunki ich realizacji, z uwzględnieniem ust. 2, określa w przypadku świadczeń ogólnostomatologicznych udzielanych w znieczuleniu ogólnym - załącznik nr 3 do rozporządzenia. Wymieniony załącznik nr 3 zawiera Tabele nr 2 określa szczegółowo
Warunki realizacji świadczeń ogólnostomatologicznych udzielanych w znieczuleniu ogólnym w zakresie personelu oraz sprzętu i wyposażenia.
Stosownie zaś do § 3 st. 2 rozporządzenia osobom niepełnosprawnym
w stopniu umiarkowanym i znacznym, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli wynika to ze wskazań medycznych, przysługuje m.in. znieczulenie ogólne.
W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie roszczenia jednostki wywiedzionego na podstawie art. 42b ust. 1 ustawy o świadczeniach, kompetencja organu sprowadza się do oceny tego, czy świadczenie udzielone
w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej wymienione zostało
w zamieszczonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wykazie świadczeń gwarantowanych. Zawarta w art. 5 pkt 35 ustawy o świadczeniach definicja "świadczenia gwarantowanego" wskazuje, że jest to świadczenie opieki zdrowotnej finansowane w całości lub współfinansowane ze środków publicznych na zasadach
i w zakresie określonym w ww. ustawie. Okoliczność, że świadczeniami gwarantowanymi są jedynie te, które zostały ujęte w wykazie, potwierdza ww. art. 31d ustawy o świadczeniach. Powierzając ministrowi właściwemu do spraw zdrowia określenie wykazu świadczeń gwarantowanych, ustawodawca przyjął tzw. pozytywny koszyk świadczeń gwarantowanych, a zatem dopiero pozytywna identyfikacja świadczenia (w obu częściach załącznika nr 1 do rozporządzenia, tzn. w części I Świadczenia scharakteryzowane procedurami medycznymi i w części II Świadczenia scharakteryzowane rozpoznaniami), pozwala na uznanie udzielonego świadczenia za świadczenie gwarantowane, podlegające finansowaniu ze środków publicznych
(por. wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK 984/19 i przywołane nim orzeczenia; wyrok NSA z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 232/20; CBOS).
W przypadku zatem, gdy realizacja przedmiotowych świadczeń odbywała się
w warunkach nieodpowiadających istotnym wymaganiom dla świadczeń gwarantowanych, określonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwrot kwoty poniesionej przez świadczeniobiorcę na świadczenia zdrowotne poza terytorium RP jest nienależny.
Wymaga ponadto wyjaśnienia, że zwrot kosztów, na podstawie art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, dokonywany jest w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Metoda zrównuje sposób dokonywania rozliczeń za świadczenia wykonane na terytorium kraju ze świadczeniami udzielonymi w innym państwie członkowskim UE lub EOG.
Zwrot kosztów należny jest zatem w sytuacji udowodnienia wykonania określonych świadczeń gwarantowanych, a konstrukcja przepisów dowodzi, że ciężar przedstawienia stosownych dokumentów spoczywa na wnioskodawcy. W tych ramach rolą organu w toku postępowania, na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach, jest ustalenie, czy dane świadczenie udzielone wnioskodawcy znajduje się w tzw. koszyku świadczeń, ale także czy spełnia ono wymogi świadczenia gwarantowanego. Organ winien ustalić, czy świadczenia udzielone na rzecz danego świadczeniobiorcy, w konkretnych warunkach i okolicznościach zostałyby sfinansowane ze środków publicznych w kraju i w jakiej wysokości. Wpływu na te ustalenia nie mają przy tym odmienne standardy wykonywania świadczeń poza granicami kraju płatnika.
Zatem dla zwrotu tych świadczeń, muszą ziścić się dwie łącznie występujące przesłanki warunkujące i tym samym gwarantujące zwrot kosztów tj.: dane świadczenie udzielone wnioskodawcy znajduje się w tzw. koszyku świadczeń, dane świadczenie udzielone wnioskodawcy spełnia wszystkie prawem ustanowione wymogi świadczenia gwarantowanego.
W niniejszej sprawie organ podjął czynności, stosownie do treści art. 7
i art. 77 § 1 K.p.a. mające na celu ustalenie warunków w jakich zostały udzielone świadczenia, o zwrot kosztów których ubiegała się skarżąca. Do strony pełnomocnika wnioskodawcy, wbrew twierdzeniom skargi, skierowano precyzyjnie sformułowane wezwania o przedłożenie stosownej dokumentacji anestezjologicznej i dowodów na okoliczności wskazane w wezwaniu (np. jaki personel medyczny był obecny podczas realizacji świadczeń stomatologicznych i anestezjologicznych wskazanych we wniosku, w jakiej dacie odbyła się konsultacja anestezjologiczna), na podstawie które organ mógłby ocenić czy świadczenie udzielone wnioskodawcy spełnia wszystkie prawem ustanowione wymogi świadczenia gwarantowanego. Co istotne, również wbrew twierdzeniom skargi, organ wyjaśnił pełnomocnikowi skarżącego powód swoich wezwań. W piśmie organu z 3 czerwca 2022 r. (k.90 akt administracyjnych) wskazano m.in.: "Odpowiadając na zarzut niecelowości wezwania organu do przedłożenia określonych dokumentów dotyczących znieczulenia ogólnego pacjenta nie ma na celu przedłużenia postępowania, lecz służy ustaleniu czy świadczenia, które zostały udzielone wnioskodawcy są świadczeniami gwarantowanymi, a więc świadczeniami, za które publiczny płatnik ma prawo i obowiązek zwrócić koszty." Pomimo tego pełnomocnik skarżącego nie zastosował się do tych wezwań i nie przedłożył stosowanej dokumentacji oraz dowodów.
W konsekwencji organ zobowiązany był do odmowy zwrotu spornych kosztów leczenia w całości. Stosownie bowiem do art. 42d ust. 2 pkt 6 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu wydaje decyzje administracyjną o odmowie zwrotu kosztów, jeżeli świadczeniobiorca nie przedstawił dokumentów zawierających wystarczające dane dotyczące procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, pozwalające na zidentyfikowanie świadczeń opieki zdrowotnej, których dotyczy wniosek o zwrot kosztów.
W skardze prawidłowo zarzucono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólnie wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wada ta nie ma jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ powód odmowy zwrotu, wbrew twierdzeniom skargi, wynika wprost z uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził bowiem, że pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał, że sporne świadczenia udzielone zostały w warunkach zgodnych z wymaganiami dla świadczeń gwarantowanych poprzez bark przedłożenia, pomimo wezwania, stosownej dokumentacji anestezjologicznej. Z tych względów sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika skarżącej przedstawionego w piśmie procesowym, tj. zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odzwierciedla rzeczywistych przyczyn, które zostały wskazane dopiero w odpowiedzi na skargę.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI