I SA/KE 411/22

I SA/Ke 411/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Ewa Rojek /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 140 par.1, art. 237, art. 228 par. 1 pkt 1, art. 239,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
1.1 Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: dyrektor) postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia W. Ż..
1.2 Dyrektor wyjaśnił, że postanowieniem z 8 lutego 2022 r. nr [...] przedłużył termin zakończenia postępowania prowadzonego wobec W. Ż. w sprawie uzupełnienia postanowienia dyrektora z 14 grudnia 2021 r. nr [...], stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.-K. (dalej: naczelnika) z 30 lipca 2021 r. nr [...] Na postanowienie z 8 lutego 2022 r. strona wniosła zażalenie. Dyrektor stwierdził, że jest ono niedopuszczalne. Wyjaśnił, że na gruncie Ordynacji podatkowej obowiązuje zasada, zgodnie z którą na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi - art. 236 § 1. Możliwość wniesienia środka zaskarżenia musi zatem znajdować oparcie w konkretnym przepisie ustawy, z którego takie uprawnienie wynika. Ustawodawca nie przewidział w Ordynacji podatkowej możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. W takiej sytuacji ustawa nie pozostawia organowi odwoławczemu możliwości wyboru co do sposobu załatwienia wniesionego zażalenia. Organ odwoławczy, stosownie do ww. art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ma obowiązek stwierdzić jego niedopuszczalność. Stwierdzenie zaś niedopuszczalności środka zaskarżenia czyni niedopuszczalnym odnoszenie się do zarzutów wniesionych tym środkiem.
Końcowo organ wskazał, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
2.1 Skargę na postanowienie złożył W. Ż.. Zarzucił naruszenie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 120 tej ustawy oraz art. 2 Konstytucji RP, art. 205 § 1 oraz art. 237 Ordynacji podatkowej. Wniósł o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postanowienie dyrektora z 8 lutego 2022 r. dotyczyło przedłużenia terminu uzupełnienia postanowienia dyrektora 14 grudnia 2021 r., stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie naczelnika z 30 lipca 2021 r., a więc kwestii dotyczącej nie tylko postanowienia wydanego przed ponad 6 miesiącami, ale również postanowienia o charakterze formalnym i incydentalnym, jakim jest podanie informacji objętych wnioskiem o uzupełnienie postanowienia. Zwłoka w załatwieniu kwestii takiego rodzaju uzasadnia w pełni wniosek o stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu wskazanej sprawy. Dokonana przez dyrektora odmowa uwzględnienia zażalenia poprzez stwierdzenie jego niedopuszczalności, oznacza usankcjonowanie pozostawienia w obrocie prawnym postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu, które poprzez brak podania realnych, to znaczy istniejących i rzeczywistych podstaw do wydania rozstrzygnięcia o wyznaczeniu nowego terminu, narusza w sposób oczywisty art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 120 tej ustawy oraz art. 2 Konstytucji RP. Organ podatkowy w świetle tych przepisów nie może w sposób ogólny uzasadniać zaistnienia przesłanki do wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, poprzestając na samym zacytowaniu hipotezy art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej. Treść postanowienia dyrektora z 8 lutego 2022 r. wskazuje, że nie odpowiada wyżej wskazanym normom, zaś postanowienie z 22 czerwca 2022 r. w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na to postanowienie i nakazujące zaskarżenie takiego postanowienia dopiero w odwołaniu od decyzji, narusza nie tylko zasadę szybkości postępowania, ale również zasadę zaufania.
W tej sytuacji, wniosek o uchylenie postanowienia o niedopuszczalności zażalenia oraz poprzedzającego je postanowienia w sprawie wyznaczenia nowego terminu, w powiązaniu z okolicznością podjęcia postępowania z naruszeniem prawa, wynikającą z bezprawności rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SA/Ke 549/17 - a w konsekwencji podjęcia tego postępowania pomimo dalszego istnienia podstawy do zwieszenia postępowania, która to okoliczność pozostała poza zakresem rozstrzygnięcia przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, jest w pełni uzasadniony.
3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
4.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.137), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.").
4.2 Dokonana w powyższy sposób kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zdaniem organu, przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia było to, że na postanowienie z 8 lutego 2022 r. nie służy środek odwoławczy, a rozstrzygnięcie takie można zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zdaniem Sądu, stanowisko to jest w pełni prawidłowe.
4.3 Postanowienie z 8 lutego 2022 r. wydane zostało w oparciu o treść art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ordynacja podatkowa nie określa wprost charakteru prawnego tego zawiadomienia. Przyjmuje się, że czynność ta powinna nastąpić w formie postanowienia (por. L.Etel (red.), komentarz do art. 140 Ordynacji podatkowej, program LEX). W takiej też formie procesowej organ poinformował stronę o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania, niemniej nie oznacza to, że przysługiwało na to postanowienie zażalenie. Nie przewiduje tego bowiem żaden przepis prawa. Natomiast postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, może być zaskarżone w odwołaniu od decyzji, co wynika z art. 237 ww. ustawy. Jak wynika z akt sprawy, rozstrzygnięcie takie nie zostało jeszcze wydane.
4.4 W tej sytuacji zaistniała niedopuszczalność zażalenia, o której mowa w art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołaną regulacją, która na mocy art. 239 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do zażaleń, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Przyczyny niedopuszczalności mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność zażalenia zachodzi w razie wniesienia tego środka np. przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia zażalenia. Natomiast wśród przyczyn o charakterze przedmiotowym wymienia się sytuacje, w których wystąpi brak przedmiotu zaskarżenia, jak również wypadki, w których decyzja organu pierwszej instancji z mocy przepisów prawa nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania. Do tej kategorii przyczyn niedopuszczalności odwołania można zaliczyć także zaskarżenie czynności organu podatkowego niebędącej decyzją, lecz czynnością materialno-techniczną.
4.5 Z powyższych względów poprawnie organ postanowił o niedopuszczalności zażalenia. Wymaga przy tym dodania, że postanowienie takie ma charakter formalny. W takim przypadku kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania zgodności z prawem formalnego aktu, jakim jest właśnie postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Tym samym zarzuty formułowane w skardze dotyczące kwestii przewlekłości postępowania oraz kwestionujące rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego - na etapie badania zasadności niedopuszczalności zażalenia nie mogą być poddane ocenie organu ani też nie mogą być przedmiotem oceny Sądu. Strona wszelkie zarzuty i argumentację odnośnie tych kwestii będzie mogła przedstawić w środkach odwoławczych składanych w toku postępowania, którego termin zakończenia przedłużono postanowieniem z 8 lutego 2022 r.
4.6 Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.