I SA/Ol 160/19

I SA/Ol 160/19 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2019-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło
Przemysław Krzykowski /sprawozdawca/
Wiesława Pierechod /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
II GSK 2414/21 - Wyrok NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 708
art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 5 ust. 1 i ust. 4, art. 22 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski ( sprawozdawca ) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 maja 2019r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania Spółki A z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z dnia "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu "[...]" o godz. "[...]" na drodze krajowej nr "[...]" w E. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę przewozu oleju napędowego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki "[...]" o numerze rejestracyjnym "[...]" i naczepy ciężarowej marki "[...]" o numerze rejestracyjnym "[...]". W toku kontroli kierujący pojazdem Ł.B. okazał następujące dokumenty: dowód wydania towaru, dowody rejestracyjne ciągnika i naczepy, wypis z licencji nr "[...]" dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz podał numer referencyjny dla dokonywanego przewozu drogowego "[...]". Dopiero w toku kontroli Spółka uzupełniła zgłoszenie SENT o brakujące dane dotyczące nazwy i adresu siedziby przewoźnika, numeru NIP, numerów rejestracyjnych środka transportu, daty faktycznego rozpoczęcia i planowanej daty zakończenia przewozu, numeru licencji, miejsca dostarczenia towaru i dokumentu przewozowego towarzyszącego towarowi.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie, w toku którego strona wyjaśniła, że po uzyskaniu informacji o zauważonych brakach w zgłoszeniu SENT dokonała niezwłocznie ich uzupełnienia, w związku z czym dochowała staranności. Nieprawidłowości zaś wynikły z modernizacji systemu komputerowego, która była konieczna z powodu nowelizacji ustawy SENT. W konsekwencji dyspozytor obowiązany był do wprowadzenia informacji dotyczących wszystkich zgłoszeń w danym okresie ręcznie, nie zaś poprzez ich automatyczne wprowadzenie do systemu; biorąc zaś pod uwagę, że dyspozytor wykonuje podobnych operacji około kilkuset dziennie doszło do niezamierzonego przeoczenia i niekompletnego uzupełnienia jednego ze zgłoszeń. Działanie strony nie było jednak zawinione i nie miało na celu wprowadzenie w błąd organu, a wszystkie obowiązki prawnoadministracyjne zostały wykonane.
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia "[...]" nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a) – h) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708), dalej jako: "ustawy SENT".
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia "[...]" powołał brzmienie przepisów art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 5 ust. 1 i ust. 4, art. 22 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Wskazał, że ze względu na administracyjny charakter kary pieniężnej, drugorzędne znaczenie ma przyczyna naruszeń, gdyż nawet w przypadku popełnienia oczywistej omyłki, czy niezamierzonego błędu, okoliczności te nie zwalniają z określonych w ustawie SENT sankcji. Okoliczność, że strona dokonywała modernizacji systemu, co wpłynęło na zwiększenie intensywności pracy dyspozytora, nie może być przesłanką do nienałożenia sankcji.
W ocenie organu, możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za brak uzupełnienia wymaganych danych w zgłoszeniu SENT występuje jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Dla oceny przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" istotne znaczenia ma kondycja finansowa przedsiębiorstwa. Z ustaleń organu wynikało, że Spółka na dzień 7 listopada 2018 r. nie posiadała zaległości podatkowych, zaś w okresie ostatnich 12 miesięcy wywiązywała się terminowo z płatności należnych podatków. W zeznaniu CIT-8 za 2017 r. wykazała dochód w kwocie 14.911.766,31 zł, zaś jej obrót w I półroczu 2018 r. wyniósł 1.655.088.322 zł. Zdaniem organu, powyższe wskazuje, że sytuacja finansowa strony jest dobra, a wysokość kary pieniężnej w odniesieniu do dochodu za 2017 r., czy też wykazanego w pierwszej połowie 2018 r. obrotu, nie wpłynie w sposób istotny na stabilność przedsiębiorstwa. Zatem nie można uznać, że wysokość nałożonej kary pieniężnej spełni przesłankę "ważnego interesu przewoźnika", wpływając na zdolność konkurencyjną przedsiębiorstwa, wywiązywanie się z różnego rodzaju zobowiązań, w konsekwencji utratę zdolności prowadzenia działalności gospodarczej i jego likwidacji.
Odnosząc się zaś do klauzuli "interesu publicznego", organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy nie występują przesłanki uzasadniające "ważny interes przewoźnika", czyli sytuacja finansowa przedsiębiorstwa nie ulegnie zachwianiu na skutek spłaty zobowiązania, to nie wystąpi też groźba, że osoby związane z danym przedsiębiorstwem będą sięgały do środków państwa ze względu na brak możliwości zaspokajania swoich potrzeb. Dokonując zaś oceny przesłanek "interesu publicznego" na gruncie pozaekonomicznym, organ zwrócił uwagę, że w "interesie publicznym" jest zarówno budowanie zaufania obywateli do organów władzy publicznej, jak i sprawność działania aparatu państwowego. Organ nie podzielił argumentacji strony, że nałożenie kary może mieć wpływ na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa, a w szczególności na dobre kontakty z kontrahentami. Wysokość kary nie powinna w żaden sposób zakłócić obrotu handlowego z kontrahentami poprzez brak możliwości wywiązywania się strony ze zobowiązań finansowych. Dodatkowo organ wskazał na kierunek zmian w ustawie SENT związany z dotychczasowymi doświadczeniami w jej stosowaniu, z którego wynika, że prawodawca, pomimo zliberalizowania nakładania sankcji w przypadku braku uszczuplenia budżetu państwa, wyłączył z tej liberalizacji przewoźników.
Dokonując oceny istnienia przesłanki "interesu publicznego", organ wziął również pod uwagę zasadę proporcjonalności. Wskazał, że ustawodawca dokonał miarkowania wysokości kar pieniężnych w zależności od rangi naruszenia. Całkowity brak dokonania zgłoszenia przez przewoźnika jest sankcjonowany karą najwyższą w wysokości 20.000 zł. Z kolei nieuzupełnienie zgłoszenia o konkretne dane, jak i podanie nieprawidłowych danych, karą w wysokości 10.000 zł. W przypadku natomiast, gdy towar był przewożony ze składu oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone, a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, nakłada się karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. W ocenie organu, w niniejszej sprawie zasada proporcjonalności została zachowana, a dotkliwa kara za podawanie w zgłoszeniu danych błędnych bądź brak ich aktualizacji, miała na celu zobligowanie uczestników transportu do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji.
W konsekwencji, w ocenie organu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wypełniające klauzule "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego", a zatem i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie było możliwe.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii zastosowania art. 24 ust. 1a ustawy SENT, organ stwierdził, że nieprawidłowości dotyczyły nieuzupełnienia zgłoszenia SENT o takie dane jak nazwa i adres siedziby przewoźnika, numer NIP, numery rejestracyjne środka transportu, data faktycznego rozpoczęcia i data planowanego zakończenia przewozu, numer licencji, miejsce dostarczenia towaru i dokument przewozowy towarzyszący towarowi. Biorąc już tylko pod uwagę brak podania w rejestrze SENT numerów rejestracyjnych środka transportu, zastosowanie art. 24 ust. 1a ustawy SENT nie było możliwe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego i umorzenie postępowania, zaś z ostrożności procesowej, w przypadku uznania przez Sąd, iż nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji strona wniosła o zmianę decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary, ewentualnie o obniżenie wysokości kary do kwoty 2.000 zł.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 221a § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), dalej "O.p.", w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji wobec naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organu odwoławczego,
2) w zakresie podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji:
a) art. 5 ust 4 w zw. z art 22 ust. 2 ustawy SENT poprzez błędną w sytuacji niezwłocznego uzupełnienia brakujących danych w zgłoszeniu, a tym samym brak przesłanek do nałożenia kary pieniężnej,
b) art. 122, art 124, art 187 § 1 i art 210 § 4 O.p. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i ograniczenia postępowania do badania wyłącznie niektórych aspektów stanu faktycznego, w następstwie czego w ogóle nie poddano pod ocenę faktu zgodności transportu z prawem i braku uszczuplenia podatkowego, a zatem jego zasadniczej zgodności z przepisami ustawy SENT, co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości rażąco niewspółmiernej do wartości realizowanej usługi transportowej oraz wartości towaru,
c) art 122, art 187 § 1 i art 210 § 4 w zw. z art 191 O.p. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, a także jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, przez co ocena ta stała się oceną dowolną,
d) art. 22 ust 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 2 i 31 ust 3 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało nałożeniem niewspółmiernej kary pieniężnej w sytuacji, w której dokonywany przewóz był legalny, odbywał się z zachowaniem wszelkich standardów i w zgodzie z przepisami prawa, a podatki i obciążenia publicznoprawne od sprzedanych i następnie przewożonych towarów zostały należycie uregulowane,
e) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", poprzez naruszenie zasady praworządności,
f) art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji naruszającej zasadę ochrony prawa własności i proporcjonalności sankcji administracyjnoprawnych,
g) art. 2a O.p. poprzez niezastosowanie zasady działania na rzecz zobowiązanego w razie istnienia wątpliwości interpretacyjnych tj. zasady in dubio pro tributario,
h) art. 24 ust 1 i 3 ustawy SENT poprzez niezastosowanie i brak uznania, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy niezwłocznie uzupełniono brakujące dane, a odstąpienie było uzasadnione ważnym interesem przewoźnika oraz interesem publicznym,
i) art. 24 ust. 1a ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieskorzystanie z możliwości nałożenia kary według obniżonej stawki w wysokości 2.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Spółka podniosła, że sprawa została rozpatrzona przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który nie był właściwy miejscowo do wydania zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, że strona odwołująca się posiada siedzibę w W. co znajduje potwierdzenie w następujących wyrokach sądów administracyjnych: WSA w Olsztynie z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 316/18, z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 462/18, WSA w Lublinie z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 500/18, WSA w Gdańsku z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 394/18 i WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Go 567/18).
Odwołując się w dalszej kolejności do uzasadnienia projektu ustawy SENT, strona podniosła, że organ pominął cel ustawy, skupiając się jedynie na osiągnięciu celu fiskalnego. Spółka wskazała, że dokonywała zakupów od renomowanego dostawcy hurtowego B, a odbioru paliwa dokonywała z baz paliwowych C. Trudno zatem dopatrywać się naruszeń dotyczących produktów paliwowych pochodzących z polskiej spółki o kapitale państwowym i polskiego przedsiębiorcy paliwowego, który posiada nieposzlakowaną opinię. Ponadto strona dokonywała przewozu paliwa na własną stację paliw, a więc była jednocześnie podmiotem odbierającym. W jej ocenie, okoliczności obiektywne, jak brak uszczuplenia należności publicznoprawnych i wpływ decyzji na jej opinię, uzasadniają odstąpienie od sankcji, która jest nieproporcjonalna wobec zaistniałego naruszenia. Sankcja administracyjna stanowi ponad 16% wartości towaru oraz ponad 621% wartości transportu. W takiej sytuacji nałożona kara nie jest tylko karą administracyjną, ale poprzez nieproporcjonalną wysokość urasta do rozmiaru kary konfiskaty majątku i narusza konstytucyjne prawo do ochrony własności, gdyż organ, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył sądową właściwość do orzekania o przepadku rzeczy. Podniesiono również, że Spółka nie miała dotychczas żadnych problemów w zakresie przestrzegania przepisów ustawy SENT, a stwierdzone okoliczności w niniejszej sprawie mają charakter jednostkowy i incydentalny w skali jej działalności. Zdaniem strony, z naruszeniem art. 2a O.p. organ nie usunął wątpliwości na jej korzyść, jak również pominął możliwość zastosowania obniżonej stawki na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy SENT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę na podstawie tych kryteriów, Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie była legalność ukarania skarżącej Spółki na podstawie przepisu art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, tzn. jako przewoźnika, za dokonanie zgłoszenia niezawierającego wszystkich wymaganych danych zgodnie z przepisem art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT. Według bezspornych ustaleń przedstawionych w zaskarżonej decyzji braki te dotyczyły następujących danych: nazwa i adres siedziby przewoźnika, numer NIP, numery rejestracyjne środka transportu, data faktycznego rozpoczęcia i planowana data zakończenia przewozu, numer licencji, miejsce dostarczenia towaru i dokument przewozowy towarzyszący towarowi.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, prowadząc postępowanie, w toku którego ustalono stan faktyczny sprawy oraz przedstawiono tok rozumowania prowadzący do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, organy nie naruszyły przepisów prawa.
W pierwszej kolejności konieczne było odniesienie się do najdalej idącego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 221a § 2 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, który w ocenie strony skarżącej skutkował nieważnością zaskarżonej decyzji wobec naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organu odwoławczego.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia powyższego zarzutu skargi, Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 2050/18 (opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej), zgodnie z którym w przypadku, gdy właściwy miejscowo dla kontrolowanego podmiotu na dzień zakończenia postępowania był Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego podległy instancyjnie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej i pozostający w jego zasięgu terytorialnym, to ten dyrektor był właściwy do rozpatrzenia odwołania.
W świetle stanowiska NSA zaprezentowanego w powołanym wyżej wyroku, przepis art. 26 ust. 2 ustawy SENT zastrzega właściwość miejscową według siedziby organu właściwego dla miejsca kontroli przewozu towarów, zatem łączy właściwość organu z kontrolowaną czynnością, a nie z kontrolowanym podmiotem. Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 17 § 1 O.p. Skoro art. 26 ust. 2 ustawy SENT wyklucza stosowanie art. 17 § 1 O.p. w postępowaniu przed naczelnikiem urzędu celno-skarbowego w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej, to użytego w art. 221a § 2 O.p. zwrotu "właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego" nie można odnosić do zasady wynikającej z art. 17 § 1 O.p. Poza tym art. 221a § 2 o.p. nawiązuje do właściwości obowiązującej w dniu zakończenia postępowania, tj. w dniu wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną. W dacie wydania tej decyzji obowiązywała zasada z art. 26 ust. 2 ustawy SENT, ustalająca właściwość miejscową według miejsca kontroli przewozu towarów, kontrolowanej czynności. W związku zatem z tym, że organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy SENT, jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów, właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ bezpośrednio sprawujący nadzór instancyjny nad organem I instancji.
Przechodząc do kolejnych zarzutów skargi, konieczne jest na wstępie poczynienie ogólnych rozważań w temacie rozwiązań unormowanych w ustawie SENT. Ustawa o SENT przewiduje, że elementami systemu monitorowania jest zgłoszenie, które umożliwia śledzenie drogi towaru wrażliwego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem towarów ciążącą na podmiocie wysyłającym, podmiocie odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Systemowi temu podlega m.in. przewóz oleju napędowego (art. 3 ust. 2 pkt 1 lit b ustawy), jeżeli masa brutto przysyłki tego towaru przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Środkiem technicznym, służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów, jest - zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy - rejestr zgłoszeń, prowadzony w systemie teleinformatycznym. W przypadku przewozu towaru objętego pozycją CN, w ilości przekraczającej 500 litrów, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 5 ust. 1 ustawy). Przewoźnik jest natomiast obowiązany - również przed rozpoczęciem przewozu - uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy.
W myśl art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:
a) dane przewoźnika obejmujące:
- imię i nazwisko albo nazwę,
- adres zamieszkania albo siedziby;
b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
c) numery rejestracyjne środka transportu;
d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;
e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;
f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane;
g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;
h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi;
i) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Z treści ww. przepisów wynika zatem jednoznacznie, że uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT powinno nastąpić nie później niż przed rozpoczęciem przewozu oraz że uzupełnienia tego powinien dokonać przewoźnik.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca (przewoźnik) w zgłoszeniu przewozu SENT nie wpisała danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT. Tłumaczyła to zasadniczo modernizacją systemu komputerowego, w wyniku której doszło do niezamierzonego przeoczenia i niekompletnego uzupełnienia jednego ze zgłoszeń, w sytuacji gdy dyspozytor obowiązany był do wykonania ręcznie około kilkaset podobnych operacji. Ponadto skarżąca podkreślała, że jej działanie nie było zawinione i nie miało na celu wprowadzenie w błąd organu, a wszystkie obowiązki prawnoadministracyjne zostały w toku kontroli wykonane.
Z powyższą argumentacją strony nie sposób się zgodzić. Jak już bowiem wskazano, przewoźnik jeszcze przed rozpoczęciem przewozu jest obowiązany uzupełnić zgłoszenie o dane określone w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT. Obowiązek w tym zakresie został jasno i jednoznacznie wyartykułowany w cytowanym wyżej przepisie. Braku wypełnienia tego obowiązku nie może sanować okoliczność, iż skarżąca nie utrudniała przeprowadzenia kontroli oraz że w jej toku uzupełniła wymagane dane. Po pierwsze to na stronie skarżącej (jako profesjonalnym przewoźniku) spoczywał obowiązek starannego wypełnienia rejestru, a po wtóre uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT mogło nastąpić – najpóźniej – przed rozpoczęciem przewozu. Tym samym bez znaczenia pozostaje okoliczność uzupełnienia danych w zgłoszeniu w czasie kontroli przewozu.
Za bezzasadną nadto należy uznać podnoszoną przez stronę skarżącą okoliczność, że jej pomyłka nosi znamiona niezawinionej. Celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznego systemu śledzenia towarów wrażliwych na każdym etapie ich przemieszczania, a nieprzestrzeganie nałożonych przez ustawę ścisłych wymogów, m.in. w zakresie sposobu wypełniania dokumentów, stwarza zagrożenie realizacji tego celu bez względu na to, czy działanie podmiotu ma charakter zawiniony, czy też nie. Niezależnie zatem od tego, czy w danym przypadku niewpisanie danych do zgłoszenia SENT było wynikiem błędu, zaniedbania strony, czy nastąpiło umyślnie, zgodzić należy się z organami orzekającymi w sprawie, że kary nakładane na podstawie ustawy opierają się na odpowiedzialności obiektywnej. Przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu (wyroki WSA: WSA w Białymstoku z dnia z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 591/18, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 52/18). Zdaniem Sądu, brak wpływu strony na powstanie naruszenia czy możliwości jego uniknięcia może potencjalnie być rozważany jedynie w kontekście przesłanki ważnego interesu strony jako warunku odstąpienia od wymierzenia kary, nie zaś oceny czy doszło do naruszenia prawa, jako podstawy nałożenia sankcji.
W odniesieniu do argumentacji strony skarżącej, iż realizuje ona codziennie kilkaset transportów drogowych, a przypadek niewpisania danych w sprawie, miał charakter incydentalny i jednostkowy, wskazać natomiast należy, że ustawa weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Ustawodawca przewidział okres przejściowy, w którym nie karano uczestników przewozu towarów za naruszenia przepisów. W dniu kontroli 21 czerwca 2018 r. przepisy ustawy SENT obowiązywały już od ponad roku, co dowodzi, że strona skarżąca, która - jak sama podniosła - realizuje kilkaset takich operacji dziennie, musiała (jako profesjonalny przewoźnik) posiadać świadomość istnienia nałożonych ustawą SENT obowiązków i sankcji za ich nieprzestrzeganie. Przy czym zauważenia wymaga, że konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów są na tyle precyzyjne i jednoznaczne, że wykluczają możliwość swobodnej interpretacji uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.
W tej sytuacji przyjąć należy, w ocenie Sądu, że organy prawidłowo uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 22 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT. W tym zakresie Sąd podzielił dokonaną przez organ odwoławczy wykładnię przepisu art. 22 ust. 3 ustawy, że możliwość odstąpienia od wymiaru kary ma charakter wyjątkowy i uznaniowy, wobec czego nawet spełnienie przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" nie oznacza obowiązku udzielenia ulgi, a jedynie stwarza taką możliwość. Zgodnie z przepisem art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.
Organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji rozważyły argumentację strony skarżącej poprzez pryzmat normy prawnej wynikającej z art. 22 ust. 3 ustawy. Trafnie zinterpretowały przesłankę "interesu publicznego" jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, jak i przełożył te wartości na grunt rozpoznawanej sprawy. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję. Nie można wartościować tych wymogów i uznawać, że niedopełnienie niektórych z nich jest na tyle mało istotne, że interes publiczny przemawiałby za odstąpieniem od wymierzenia kary. Jak już bowiem podniesiono, skoro celem ustawy SENT jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazane wymogi należą do narzędzi służących tej skuteczności, w to interesie publicznym leży zapewnienie ich przestrzegania – również przez stosowanie proporcjonalnych i odstraszających kar. Przesłanki interesu publicznego nie można też upatrywać w ewentualnym uniknięciu przenoszenia na Skarb Państwa skutków np. wyeliminowania podmiotu z obrotu gospodarczego, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie z uwagi na dobrą sytuacją ekonomiczną Spółki ryzyko takie nie wystąpiło.
W kwestii zaś drugiej przesłanki pozwalającej organowi na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, tj. "ważnego interesu przewoźnika", podnieść należy, że nie jest to subiektywne przekonanie strony o istnieniu takiego interesu, ale sytuacja nadzwyczajna, na którą przewoźnik nie ma wpływu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie brak stosownych zapisów w systemie nie był bowiem spowodowany ważną przyczyną, lecz zaniedbaniami, których dopuścił się profesjonalny podmiot zawodowo trudniący się obrotem olejem napędowym. Uwzględniając natomiast, że w szczególnych przypadkach znaczenie w kontekście tej przesłanki może mieć też wyjątkowo trudna sytuacja ekonomiczna przewoźnika, organ odwoławczy trafnie dokonał oceny sytuacji majątkowej skarżącej. Z poczynionych na tę okoliczność ustaleń wynikało, że strona wykazała dochód za 2017 r. w kwocie 14.911.766,31 zł, zaś jej obrót w I półroczu 2018 r. wyniósł 1.655.088.322 zł. W kontekście tych danych zasadne były wnioski organu, że wysokość określonej w niniejszej sprawie kary pieniężnej w odniesieniu do dochodu za 2017 r., czy też obrotu w pierwszej połowie 2018 r., nie wpłynie na stabilność przedsiębiorstwa i nie zakłóci jego sytuacji ekonomicznej.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi o naruszeniu przez organy zasady proporcjonalności i realizacji wyłącznie celu fiskalnego, z pominięciem ratio legis ustawy. Jak już wyżej wskazano, określona przepisami ustawy SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu, gdyż do jej poniesienia wystarczające jest stwierdzenie nieprzestrzegania obowiązków nałożonych ustawą. Przewidziany w ustawie system kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty i nie przewiduje, jakby chciała tego skarżąca, wartościowania przez organy i sąd administracyjny przyczyn naruszenia zasad systemu. Przepisy ustawy zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidziana w ustawie wysokość kary uwzględnia stopień uchybienia, jako że wysokość kar pieniężnych została zróżnicowana w zależności od tego, czy naruszenie polega na braku zgłoszenia (20.000 zł), braku zgłoszenia konkretnych danych (10.000 zł) czy też danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu (2.000 zł). Dla odpowiedzialności skarżącej, jak też wystąpienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie ma przy tym znaczenia okoliczność neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu, gdyż ustawodawca poddał sankcji pieniężnej formalne błędy w zgłoszeniach, bez względu na wagę tych błędów i ich wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi.
Ponadto nie można przyjąć, że przy wydaniu decyzji naruszono przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. Przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przewiduje, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (jakim jest prawo własności z art. 21 Konstytucji RP) mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ponadto art. 64 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Tym samym określenie kary pieniężnej w oparciu o przepisy ustawy SENT nie narusza postanowień Konstytucji odnoszących się do prawa własności, bowiem przedmiotowe ograniczenie w dysponowaniu prawem własności wynika z przepisów ustawowych i ukierunkowane jest na zabezpieczenie wyższego dobra jakim jest ochrona legalnego handlu i walka z szarą strefą. W niniejszej sprawie organy wskazały w treści uzasadnień wydanych przez siebie decyzji podstawy prawne działania znajdujące oparcie w przepisach ustawy SENT. Skoro ustawodawca, mając na celu takie wartości jak ochrona legalnego handlu towarami "wrażliwymi", walka z "szarą strefą" oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, regulując zasady przewozu towarów "wrażliwych", dał kompetencję właściwym organom, by stosowały środki wskazane w ustawie SENT, to nie można przyjąć, że takie zachowanie organu jest niezgodne z Konstytucją RP. W związku z powyższym nie można też uznać, że nałożenie kary pieniężnej jest formą przepadku, o którym orzekają niewłaściwe w sprawach przepadku rzeczy organy administracji publicznej.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych tj. art. 122, art 124, art 187 § 1, art 191 i art 210 § 4 Op. W sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który następnie poddano prawidłowej ocenie celem rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy SENT oraz o braku możliwości odstąpienia od wymiaru tej kary, zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy. Z uzasadnienia (zarówno faktycznego, jak i prawnego) wydanych w sprawie decyzji wynika, jakimi kryteriami kierowały się organy. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia zasady praworządności oraz zasady in dubio pro tributario (art. 2a O.p.). Nie stanowi bowiem naruszenia tych zasad sytuacja, w której organ wydaje decyzję zgodną z prawem, lecz sprzeczną z oczekiwaniami strony postępowania.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.