I SA/KE 375/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia spółki cywilnej do rejestru VAT, wskazując na brak podstawy prawnej do takiego działania.
Podatnik złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę wszczęcia postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Spór dotyczył wniosku o wycofanie błędnie złożonego zgłoszenia VAT-Z i przywrócenie spółki cywilnej do rejestru VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ podatkowy nie posiada kompetencji do przywrócenia rejestracji podatnika w sytuacji, gdy podatnik sam zgłosił zaprzestanie działalności, a przepisy nie przewidują możliwości anulowania takiego zgłoszenia.
Sprawa dotyczyła skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Końskich o odmowie wszczęcia postępowania. Wniosek dotyczył wycofania błędnie złożonego formularza VAT-Z oraz przywrócenia spółki cywilnej "A.-M." do rejestru podatników VAT czynnych. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na nieistnienie strony postępowania (spółki cywilnej) oraz brak regulacji prawnych umożliwiających przywrócenie spółki do rejestru VAT po złożeniu zgłoszenia o zaprzestaniu działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że postępowanie podatkowe może być wszczęte tylko wtedy, gdy istnieje norma prawa materialnego pozwalająca organowi na rozstrzygnięcie żądania. W tej sprawie brak było podstawy prawnej do przywrócenia rejestracji podatnika. Sąd wskazał, że zgłoszenie VAT-Z o zaprzestaniu działalności stanowiło podstawę do wykreślenia spółki z rejestru VAT, a obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości anulowania lub wycofania takiego zgłoszenia. Sąd zaznaczył również, że kwestia prawidłowości wykreślenia spółki z rejestru VAT nie była przedmiotem niniejszego postępowania, które dotyczyło jedynie możliwości przywrócenia rejestracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma prawo odmówić wszczęcia postępowania, jeśli nie istnieje norma prawa materialnego pozwalająca na rozstrzygnięcie żądania wnioskodawcy, a przepisy nie przewidują możliwości anulowania lub wycofania zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do przywrócenia rejestracji podatnika w sytuacji, gdy podatnik sam zgłosił zaprzestanie działalności, a obowiązujące przepisy (art. 96 ust. 9i, 9j, 9k ustawy o VAT) nie przewidują takiej możliwości po złożeniu zgłoszenia VAT-Z. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej jest uzasadniona brakiem kompetencji organu do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.t.u. art. 96 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru VAT po zgłoszeniu zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
u.p.t.u. art. 96 § ust. 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru VAT po zgłoszeniu zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
o.p. art. 165 § § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
o.p. art. 165a § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9i, 9j, 9k
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określają przypadki, w których możliwe jest przywrócenie do rejestru VAT, ale nie dotyczą sytuacji przywrócenia po złożeniu zgłoszenia o zaprzestaniu działalności.
u.p.t.u. art. 96 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zgłoszenie zaprzestania działalności stanowi podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru VAT.
u.p.t.u. art. 119 § pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
u.p.t.u. art. 122
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do rozpoznania sprawy na rozprawie (uprawnienie sądu).
u.p.t.u. art. 106 § par. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd administracyjny.
u.p.t.u. art. 151
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do orzeczenia przez sąd.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 122
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem sądu.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dowody uzupełniające w postępowaniu sądowym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu - organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.
o.p. art. 165 § § 3
Ordynacja podatkowa
Postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach, w tym fazie wstępnej badania legitymacji procesowej i przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.
o.p. art. 110-117c
Ordynacja podatkowa
Dotyczy osób trzecich w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 133 § § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja strony w postępowaniu podatkowym.
pr.przed. art. 6 § ust. 1
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Możliwość zawieszenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę wpisanego do CEIDG.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do przywrócenia rejestracji podatnika po złożeniu zgłoszenia o zaprzestaniu działalności. Zgłoszenie VAT-Z stanowi podstawę do wykreślenia z rejestru VAT, a przepisy nie przewidują możliwości jego anulowania lub wycofania. Wystąpienie wspólnika ze spółki dwuosobowej jest równoznaczne z jej rozwiązaniem, co skutkuje brakiem strony postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwego zastosowania art. 191, 187 § 1, 122, 121 § 1, 123 § 1, 188 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę dowodów, nieuwzględnienie wyjaśnień strony i brak podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Argumentacja skarżącego kwestionująca prawidłowość wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT (kwestia niebędąca przedmiotem niniejszego postępowania).
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie czy spółka istnieje czy została rozwiązana nie mieści się w kompetencji organu podatkowego. Postępowanie podatkowe nie może być wszczęte, m.in., wówczas, gdy nie istnieje norma prawa materialnego, pozwalająca organowi podatkowemu na władcze rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach, którego to rozstrzygnięcia żąda wnioskodawca. Przesłanką wykreślenia podatnika z rejestru na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o VAT nie jest rozwiązanie danego podmiotu, jego likwidacja lub inne zdarzenia powodujące, że podatnik przestaje istnieć. Przesłanką jest natomiast zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Fakt, czy podatnik w ogóle istnieje ma tu znaczenie drugorzędne.
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący
Agnieszka Banach
członek
Magdalena Stępniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w VAT, w szczególności w kontekście zgłoszenia zaprzestania działalności i braku możliwości jego anulowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i zgłoszenia VAT-Z; nie dotyczy ogólnych zasad likwidacji lub zawieszenia działalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym, ponieważ wyjaśnia wąskie, ale ważne zagadnienie proceduralne dotyczące możliwości przywrócenia do rejestru VAT po złożeniu zgłoszenia o zaprzestaniu działalności.
“Czy można cofnąć zgłoszenie o zaprzestaniu działalności VAT? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 375/23 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2023-11-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-09-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/ Magdalena Stępniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I FSK 506/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 931 art. 96 ust. 6, 9i, 9j, 9k Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 119 pkt 3, art. 122, art. 106 par. 3, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 21 lipca 2023 r. nr 2601-ION.4002.1.2003 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach postanowieniem z 21 lipca 2023 r. nr 2601-ION.4002.1.2023 utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Końskich z 26 kwietnia 2023 r. nr 2606-SKI.4001.8.2023 w sprawie odmowy wszczęcia postępowania na wniosek M. C. z 14 marca 2023 r. w sprawie wycofania błędnie złożonego formularza VAT-Z oraz przywrócenia spółki "A.-M." S.C. M. C., M. J. do rejestru podatników VAT czynnych oraz aktualizacji danych wskazanych w zgłoszeniu [...] W uzasadnieniu wskazano, że spór w sprawie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania z art. 165a Ordynacji podatkowej w sprawie wycofania złożonego zgłoszenia VAT-Z oraz przywrócenia "A.-M." S.C. M. C., M. J. do rejestru podatników VAT czynnych oraz aktualizacji danych wskazanych w zgłoszeniu [...] Zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl natomiast art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. (...). Organ wyjaśnił, że spółka cywilna ustaje z mocy prawa, jeśli na skutek określonych zdarzeń powstanie sytuacja, w której w spółce zostanie tylko jeden wspólnik, tj. w przypadku śmierci wspólnika, ogłoszenia upadłości wspólnika lub wypowiedzenia umowy spółki przez innych wspólników lub wspólnika, gdy spółka jest dwuosobowa. W ocenie organu dokumenty złożone przez M. C. i M. J., tj.: pismo z 26 października 2022 r., z którego wynika, że M. C. 1 listopada 2022 r. występuje ze spółki i wypowiada udziały w spółce, zgłoszenie aktualizacyjne [...] i zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT-Z, z których również wynika, że 1 listopada 2022 r. spółka zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, wniosek o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunki wspólników, wniosek RG-OP złożony przez wspólników do Urzędu Statystycznego w Kielcach w celu skreślenia wpisu z powodu zakończenia działalności 1 listopada 2022 r., potwierdzają ich wolę rozwiązania "A.-M." S.C. M. C., M. J., a nie wolę zawieszenia wykonywania działalności. Dopiero po otrzymaniu wezwań do złożenia informacji o dokonanym spisie z natury wspólnicy poinformowali, że w zgłoszeniu [...] w pkt 19 błędnie zaznaczyli "ustanie bytu prawnego" zamiast "zawieszenie". Wyjaśnili, że Spółka nigdy nie chciała i nie została zlikwidowana. Złożyli również kopię umowy kredytu w Banku Spółdzielczym w Łopusznie i aneks nr [...] do umowy spółki z 26 października 2021 roku, z którego wynika, że spółka nie może zostać rozwiązana do chwili rozliczenia kredytu. O wycofaniu wypowiedzenia udziałów M. C., poinformował także dopiero po otrzymaniu wezwania. Wspólnicy nie udowodnili faktu, że spółka nie została rozwiązana, tj. nie przedłożyli do organu podatkowego dokumentów potwierdzających, że wypowiedzenie udziałów w spółce przez M. C. zostało wycofane. Odpowiadając na zarzuty zażalenia organ odwoławczy wskazał, że to do obowiązków wspólników należy sporządzenie remanentu likwidacyjnego. Posiadanie przez spółkę żywego inwentarza także nie świadczy o zamiarze kontynuowania działalności, ani o zamiarze zawieszenia działalności. Ponadto wyjaśnił, że organ nie miał podstaw podważać wiarygodności zgłoszeń , dokonanych w imieniu wspólników przez biuro rachunkowe. Złożone zostały one przez upoważnionego przez wspólników pełnomocnika działającego w ich imieniu. W imieniu podatnika deklaracje podatkowe i zgłoszenia aktualizacyjne może bowiem wysłać elektronicznie do organu podatkowego tylko osoba posiadająca stosowne pełnomocnictwo, tj. pełnomocnictwo do podpisywania elektronicznych deklaracji podatkowych - [...] Wskazał też, że dane ze zgłoszenia [...] i VAT-Z nie są automatycznie przekazywane do urzędu statystycznego. Obowiązkiem wspólników spółki cywilnej jest zgłoszenie zakończenia działalności w urzędzie statystycznym na formularzu RG-OP (wniosek o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, o zmianę cech objętych wpisem, o skreślenie wpisu osoby prawnej, jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej lub ich jednostki lokalnej). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Końskich otrzymał z Urzędu Statystycznego w Kielcach uwierzytelnioną kopię wniosku RG-OP. Z wniosku wynika, że M. C. i M. J. złożyli go w celu skreślenia wpisu i wskazali w nim datę zakończenia działalności 1 listopad 2022 roku. Wniosek ten został podpisany przez M. C. i M. J.. Zatem wykreślenie z rejestru REGON nastąpiło z inicjatywy podatnika, a nie organu podatkowego. Co więcej został złożony 7 listopada 2022 r., tj. tego samego dnia co zgłoszenia [...] i VAT-Z. Organ ustalił też, że spółka prowadziła działalność rolniczą w zakresie PKD 0141 Z Chów i hodowla bydła mlecznego. M. C. i M. J. jako wspólnicy spółki cywilnej wykonującej działalność w takim zakresie nie podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Tylko przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony (art. 6 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców). Organ wskazał ponadto, że możliwość przywrócenia zarejestrowania podatnika do rejestru VAT została zarezerwowana dla ściśle określonych przypadków, których przesłanki nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Przepisy art. 96 ust. 9i, 9j i 9k ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują możliwości przywrócenia podmiotu do rejestru czynnych podatników VAT po uprzednim złożeniu zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W ocenie dyrektora zasadnie zatem wydano postanowienie w trybie art. 165a Ordynacji podatkowej o odmowie wszczęcia postępowania, w sprawie wycofania błędnie złożonego formularza VAT-Z oraz przywrócenia spółki "A.-M." S.C. M. C., M. J. do rejestru podatników VAT czynnych oraz aktualizacji danych wskazanych w zgłoszeniu [...] Rozstrzygnięcie czy spółka istnieje czy została rozwiązana nie mieści się w kompetencji organu podatkowego. Na powyższe postanowienie M. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie strony do rejestru czynnych podatników VAT, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie: 1.art. 191 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich wadliwe zastosowanie i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała w niniejszej sprawie cechy oceny dowolnej, co związane jest z zastępowaniem braków w zakresie ustalenia stanu faktycznego dowolnymi wnioskami formułowanymi przez organy podatkowe wraz z zaniechaniem rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, w tym poprzez pominięcie okoliczności i dowodów przeczących tezie przyjętej w postanowieniu organów podatkowych, zwłaszcza tych z których wynikają twierdzenia przeczące stanowi faktycznemu przyjętemu przez organy, co doprowadziło do ustalenia niezgodnej z logiką i doświadczeniem życiowym wersji stanu faktycznego sprawy; 2. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich wadliwe zastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przejawiające się w szczególności w braku przeprowadzenia dowodu z załączanych przez stronę dokumentów , doprowadzając w konsekwencji do naruszenia zasady in dubio pro tributario poprzez podejmowanie czynności zmierzających jedynie do wykazania nieprawidłowości działania skarżącego oraz tłumaczenie wszelkich wątpliwości i kwestii niewyjaśnionych w sprawie na jego niekorzyść, w szczególności: niepodjęcie z urzędu przesłuchania stron oraz ich pełnomocnika lub pracowników Biura Rachunkowego prowadzącego księgi podatkowe stron kiedy to informacje przekazane organowi w przesłanych zawiadomieniach VAT-Z i [...] stają w sprzeczności ze stanem faktycznym i gospodarczym spółki; 3. art. 123 § 1 w zw. z art. 188 ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień strony, kiedy to zawiadomienia VAT-Z i [...] zostały przesłane przez Biuro Rachunkowe obsługujące stronę, jednak niezgodnie z wolą i zamiarem gospodarczym strony – mocodawcy; 4. art. 121 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości dowodów i okoliczności w sprawie, dopuszczenie się samowoli oceny zebranego materiału, dokonując abstrakcyjnego rozumowania, wymykającego się logice i jakiejkolwiek kontroli, wyciągając z poszczególnych sprzecznych ze sobą dowodów wyłącznie informacje wygodne organowi. W uzasadnieniu skarżący wskazał na argumenty podnoszone w toku postępowania administracyjnego. Podniósł m.in., że z uwagi na nieświadomość stron co do popełnionych błędów w złożonych drogą elektroniczną zgłoszeniach VAT-Z i [...] po powzięciu informacji o nieprawidłowościach strona złożyła w organie pisemne wyjaśnienia w kwestii nieświadomie popełnionej pomyłki polegającej na niewłaściwym zaznaczeniu odpowiednich pozycji w zgłoszeniach VAT-Z oraz [...], które strona złożyła za pośrednictwem Biura Rachunkowego, gdzie właściwym winno być zawieszenie działalności a nie jej likwidacja. Strona w piśmie kierowanym do organu (data wpływu do organu 06 marca 2023 r.) poinformowała, iż Spółka "A.-M." nigdy nie dążyła do likwidacji jej działalności i nie została zlikwidowana. Z uwagi na problemy natury osobistej M. C. wspólnicy zawarli umowę użyczenia w dniu 26 października 2022 roku na prowadzenie działalności rolnej polegającej na produkcji mleka na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Na tej podstawie wspólnicy uznali, iż zasadnym jest czasowe zawieszenie działalności gospodarczej. Przedmiotową umowę z 26.10.2022 r. strona przedłożyła do akt sprawy organu podatkowego. Organ całkowicie pomija fakt, iż M. J. jako osoba reprezentująca spółkę i umocowana do tej czynności nigdy nie zawieszała ani nie likwidowała działalności, a faktycznie informacje / zawiadomienia VAT-Z i [...] zaopatrzone w niezgodne z wolą stron oświadczenia złożyło w organie umocowane przez stronę biuro rachunkowe, które prowadzi sprawy księgowe spółki, a zatem organ I instancji winien wysnuć wnioski, iż czynności tych dokonano nie zgodnie z wolą wspólników oraz okolicznościami gospodarczymi, których fakt również został pominięty w rozstrzygnięciu merytorycznym przez organ. Organy pominęły też fakt, iż stronę wiązała umowa kredytu w Banku Spółdzielczym w Łopusznie, a także aneks nr [...] do umowy spółki z dnia 26 października 2021 roku. Pominęły fakt wycofania wypowiedzenia udziałów 26 października 2022 roku przez M. C., które ostatecznie nie weszło do obrotu gospodarczego, a także nie miało formalnego i ekonomicznego uzasadnienia w świetle czynnej umowy kredytowej oraz zawartego aneksu do umowy Spółki z października 2021. Zdaniem skarżącego organ zajmując stanowisko polegające na odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie winien dokonać szczegółowej analizy faktów i okoliczności związanych z rozbieżnością informacji przekazanych przez stronę a de facto przez Biuro Rachunkowe działające z upoważnienia strony a stanem faktycznym prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. O rozbieżnościach tych świadczą dowody w posiadaniu jakich był organ w momencie wydania przedmiotowego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ niewłaściwie oceniając dowody jakimi dysponował pozbawił stronę możliwości naprawienia nieświadomej omyłki. W ocenie strony organ podatkowy w niniejszej sprawie interpretował okoliczności, które były sporne bądź wątpliwe na niekorzyść podatnika, co stanowi jawne naruszenie zasady in dubio pro tributario. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. W replice na odpowiedź dyrektora skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, które winny znajdować się w aktach sprawy, a są całkowicie pomijane w aspektach niniejszej sprawy w postaci: umowy kredytu zawartego przez wspólników "A.-M." s.c. M. C., M. J. w Banku Spółdzielczym w Łopusznie nr [...] z dnia 17 czerwca 2020 roku, Aneksu nr [...] do umowy spółki z dnia 26 października 2021 r., Umowy użyczenia lokalu na cele prowadzonej działalności gospodarczej z dnia 26 października 2022 r. wraz z uchwałą zgromadzenia wspólników spółki A. - M." s.c. M. C., M. J., na okoliczność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez A.-M." s.c. M. C., M. J. zgodnie z stosownym wpisem do rejestru działalności gospodarczej. Wskazał, że przeprowadzenie ww. dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu podniesiono, że sam organ podatkowy wskazuje w swojej odpowiedzi, że postępowanie podatkowe wszczynane na wniosek strony toczy się w dwóch fazach, i w tym konkretnym przypadku już we wstępnej fazie postępowania podatkowego organ podatkowy pominął szereg istotnych dowodów jakie strona przedłożyła wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania, celem przywrócenia spółki do rejestru czynnych podatników VAT z uwagi na nieświadomość strony co do błędów popełnionych przez biuro rachunkowe przy sporządzaniu zawiadomienia VAT-Z oraz informacji [...] - przekazanych do organu elektronicznie. Fakt błędnej oceny materiału dowodowego jakim wówczas dysponował organ podatkowy I Instancji we wstępnej fazie postępowania podatkowego spowodował, iż organ odmówił wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego. Ponadto skarżący powtórzył argumentację zawartą w skardze i wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie i nie wyraził zgody na jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023, poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekając w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Oś sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organ podatkowy miał prawo odmówić, na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia spółki do rejestru podatników podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Jednakże zgłoszenie przez stronę żądania wszczęcia postępowania nie oznacza bezwzględnej konieczności jego przeprowadzenia. Zgodnie bowiem z art. 120 tej ustawy organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Wyrażona w powyższej normie prawnej zasada legalizmu oznacza przede wszystkim obowiązek organów podatkowych działania zgodnie z obowiązującymi przepisami kompetencyjnymi. Organy podatkowe mogą zatem podejmować tylko takie działania, w takich formach i w takim zakresie, w jakim zostały upoważnione przez ustawodawcę. Sposób postępowania organu podatkowego w sytuacji żądania od niego wszczęcia postępowania w zakresie nie mieszczącym się w kompetencji organu został uregulowany w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią tego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na podstawie art. 165a oraz 165 § 3 Ordynacji podatkowej można wskazać, że postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie do treści art. 165 § 3 tej ustawy - z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania, jednak jest to faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji wynika, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania była okoliczność nieistnienia strony postępowania, tj. spółki cywilnej oraz "inna przyczyna", którą jest brak regulacji prawnych przewidujących możliwość przywrócenia spółki do rejestru VAT czy anulowania lub wycofania zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. W toku postępowania administracyjnego jak również w skardze oraz piśmie procesowym skarżący kwestionuje stanowisko organu w zakresie pierwszej z wyżej wymienionych okoliczności, pomijając zupełnie drugą z przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia spółki do rejestru podatników VAT. Wymaga natomiast wyjaśnienia, że postępowanie podatkowe nie może być wszczęte, m.in., wówczas, gdy nie istnieje norma prawa materialnego, pozwalająca organowi podatkowemu na władcze rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach, którego to rozstrzygnięcia żąda wnioskodawca. Inaczej mówiąc, postępowanie nie może zostać wszczęte na wniosek, zawierający żądanie takiego działania organu podatkowego, co do którego organ ten nie został wyposażony przez ustawodawcę w kompetencję do władczego rozstrzygania. Aby organ podatkowy mógł podjąć działanie, by mógł wszcząć postępowanie w przedmiocie żądania wniosku, wniosek ten musi dotyczyć sprawy, do której załatwienia przepisy prawa wprost i wyraźnie przyznają organowi kompetencję, by go rozpoznał merytorycznie lub odmówił jego uwzględnienia. Analiza norm prawa materialnego prowadzi do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym organ podatkowy nie posiada kompetencji do przywrócenia rejestracji podatnika. Nie ma podstawy prawnej rozpoznania przedstawionego we wniosku żądania. Organ wskazał bowiem, że 15 listopada 2022 r. do urzędu skarbowego w K. wpłynęło pismo z 26 października 2022 r., z którego wynika, że M. C. 1 listopada 2022 r. występuje ze spółki i wypowiada udziały w spółce ze skutkiem natychmiastowym. Prosi o wypłacenie wkładów oraz części wartości majątku należnego wynikającego z udziałów w spółce. Także z uwagi na brak środków finansowych po 1 listopada na opłacenie bieżących kosztów utrzymania rodziny oraz własnych prosi o przedstawienie oferty odkupu bieżących środków obrotowych, zapasów oraz zwierząt. Również przedstawia do odkupienia udział w działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości C. W., objętej księgą wieczystą [...] Ponadto 7 listopada 2022 r. złożono elektronicznie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. zgłoszenie VAT – Z o zaprzestaniu z dniem 1 listopada 2022 r. wykonywania przez spółkę czynności podlegających opodatkowaniu. Na podstawie złożonych dokumentów Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wykreślił "A.-M." S.C. M. C., M. J. z rejestru jako podatnika VAT zgodnie z art. 96 ust. 6 ustawy z a 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 931 ze zm.) dalej "ustawa o VAT", z dniem 1 listopada 2022 r. Stosownie do powołanej regulacji jeżeli podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, jest on obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego; zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT. Organ otrzymujący tego rodzaju zawiadomienie nie ma obowiązku jego weryfikacji i jest związany jego treścią. Dodatkowo jedynie, w kontekście zarzutów skarżącego, należy wskazać, że przesłanką wykreślenia podatnika z rejestru na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o VAT nie jest rozwiązanie danego podmiotu, jego likwidacja lub inne zdarzenia powodujące, że podatnik przestaje istnieć. Przesłanką jest natomiast zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Należy więc stwierdzić, że fakt, czy podatnik w ogóle istnieje ma tu znaczenie drugorzędne. Skarżący nie kwestionował natomiast, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności opodatkowanych. Twierdził bowiem, że intencją zgłoszenia było "zawieszenie działalności", co przecież oznacza brak podejmowania takich czynności. Obowiązujące przepisy nie przewidują natomiast możliwości anulowania lub wycofania zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT w przypadku wykreślenia podatnika z rejestru na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o VAT. Organ prawidłowo wskazał, że możliwość przywrócenia zarejestrowania podatnika do rejestru VAT została zarezerwowana dla ściśle określonych przypadków, których przesłanki nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Te przypadki zostały określone w przepisach art. 96 ust. 9i, 9j i 9k ustawy o VAT i nie dotyczą możliwości przywrócenia podmiotu do rejestru czynnych podatników VAT po uprzednim złożeniu przez samego podatnika zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Określają natomiast sytuacje, w których możliwe jest przywrócenie do rejestru podatnika wykreślonego z urzędu, który: wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, lub prowadząc działalność gospodarczą wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej oraz przywrócenia zarejestrowanego członka grupy VAT w momencie wykreślenia z rejestru grupy VAT. Z kolei już sam brak podstawy prawnej do wydania orzeczenia merytorycznego wypełnia przesłankę innych przyczyn determinujących wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia zarejestrowania spółki jako podatnika VAT. Z tych względów wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma spór dotyczący przesłanki podmiotowej odmowy wszczęcia postępowania. Jak już wyżej bowiem wskazano zdaniem organu dokumenty którymi dysponował uprawniały go do przyjęcia stanowiska, że w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie przywrócenia spółki do rejestru podatników, podatnik czyli spółka cywilna nie istniał, a więc tym samym nie istniała strona postępowania. Skarżący zaprzecza natomiast wskazując, że spółka nigdy nie chciała i nie została zlikwidowana. Dodatkowo jedynie należy wskazać, że zgodnie z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Skarżący natomiast nie wykazał, że jest wspólnikiem spółki cywilnej, której dotyczy wniosek i działa w jej imieniu. Organ dysponował bowiem m.in. pismem z 26 października 2022 r., z którego wynika, że M. C. 1 listopada 2022 r. występuje ze spółki i wypowiada udziały w spółce. Skarżący nie udowodnił natomiast faktu, że wypowiedzenie to zostało przez niego cofnięte. Sąd podziela twierdzenia organów, że wystąpienie wspólnika spółki cywilnej ze spółki dwuosobowej jest równoznaczne z jej rozwiązaniem . Z kolei konsekwencją braku strony postępowania jest odmowa wszczęcia postępowania. Argumentacja skarżącego sprowadza się w istocie do kwestionowania prawidłowości wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT. Kwestia ta nie jest natomiast przedmiotem niniejszego postępowania, zaskarżone postanowienie jej nie dotyczy. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się bowiem do kwestii przywrócenia zarejestrowania spółki jako podatnika VAT czynnego. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W replice strony skarżącej zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Z treści art. 122 p.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5287/16; CBOSA). Dlatego też wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże sądu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie dostrzegł powodów, dla których sprawa miałaby zostać rozpatrzona na rozprawie. Dowody z dokumentów, które sąd administracyjny może przeprowadzić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dotyczą dowodów uzupełniających. W niniejszej sprawie natomiast skarżący wnioskował o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, które znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI