I SA/KE 375/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Czynność egzekucyjna polegała na zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej skarżącej, prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej. Skarżąca zarzucała m.in. nieistnienie obowiązku, brak orzeczeń sądowych, brak klauzuli wykonalności, błąd co do osoby zobowiązanego, brak doręczenia upomnienia oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny wezwał skarżącą do sprecyzowania, czy pismo stanowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, czy wniosek o umorzenie postępowania. Skarżąca wskazała, że pismo stanowi skargę na czynności komornika i nie wnosi zarzutów egzekucyjnych, ale żąda umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że skarga na czynność egzekucyjną (art. 54 § 1 u.p.e.a.) może dotyczyć wyłącznie konkretnej czynności organu egzekucyjnego, a nie zasadności wszczęcia postępowania czy prawidłowości jego prowadzenia. Stwierdził, że zajęcie świadczenia z ZUS było prawidłowe, zgodne z przepisami (art. 79 i nast. u.p.e.a.) i nie stanowiło zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż zobowiązany nie zostaje pozbawiony całości środków. Kwestie istnienia obowiązku czy stanu zdrowia strony powinny być rozpatrywane w ramach zarzutów egzekucyjnych lub wniosku o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny i nie może obejmować kwestii, które mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty egzekucyjne. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał oceny zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego pod kątem zgodności z przepisami formalnoprawnymi i nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zajęcie świadczenia zostało dokonane zgodnie z art. 79 u.p.e.a., a skarżąca nie wykazała, aby było ono zbyt uciążliwe lub aby istniały inne, mniej uciążliwe środki egzekucyjne. Sąd zaznaczył, że zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, braku doręczenia upomnienia czy niedopuszczalności egzekucji nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu skargowym, zwłaszcza że skarżąca kategorycznie oświadczyła, iż nie składała pisma odnośnie zarzutów. Ostatecznie, sąd uznał, że organ egzekucyjny nie uchybił obowiązkom wynikającym z ustawy i prawidłowo oddalił skargę, a tym samym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia.
Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między różnymi środkami zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować kwestie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia lub działań wierzyciela poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć wyłącznie konkretnej czynności organu egzekucyjnego, a nie zasadności wszczęcia postępowania, prawidłowości jego prowadzenia czy działań wierzyciela. Kwestie te powinny być rozpatrywane w ramach innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił subsydiarny i komplementarny charakter skargi na czynności egzekucyjne, wskazując na zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa. Skarga dotyczy jedynie zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Czy zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego stanowi środek egzekucyjny zbyt uciążliwy dla zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zobowiązany nie został pozbawiony całości posiadanych środków z tytułu świadczenia emerytalnego (max. do 25% tego świadczenia) i nie wykazał, że środek ten jest dla niego zbyt uciążliwy lub że cele postępowania egzekucyjnego można osiągnąć innymi środkami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, ograniczającym dysponowanie środkami jedynie do wysokości należności podlegającej egzekucji. Skarżąca nie wykazała nadmiernej uciążliwości ani nie zaproponowała innych, mniej uciążliwych środków.
Czy kwestie takie jak nieistnienie obowiązku, brak doręczenia upomnienia, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub błąd co do osoby zobowiązanego mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te kwestie mogą stanowić przedmiot środka zaskarżenia, jakim są zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, a nie skargi na czynność egzekucyjną.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, zgodnie z którą zarzuty dotyczące zasadności i dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu skargowym na czynność egzekucyjną.
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, jeżeli dokonano jej z naruszeniem ustawy lub zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 79 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 1a § 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja ze świadczeń jest jednym ze środków egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 79 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 79 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego świadczenia, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego i odpis wezwania przesłanego do organu rentowego, pouczając o zakazie rozporządzania zajętą częścią świadczenia.
u.p.e.a. art. 67 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawę zastosowania środków egzekucyjnych stanowi m.in. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności.
u.p.e.a. art. 67 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zawiadomienie o zajęciu powinno zawierać określone elementy.
u.p.e.a. art. 67 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego oraz o przekazaniu środków pieniężnych z rachunku bankowego.
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pozwala na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynność egzekucyjną jest subsydiarna i nie może obejmować kwestii zasadności obowiązku czy dopuszczalności egzekucji. • Zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego nie było nadmiernie uciążliwe. • Kwestie podnoszone przez skarżącą (nieistnienie obowiązku, brak upomnienia itp.) powinny być rozpatrywane w ramach zarzutów egzekucyjnych.
Odrzucone argumenty
Skarżąca próbowała podważyć zasadność obowiązku i dopuszczalność egzekucji w ramach skargi na czynność egzekucyjną. • Skarżąca nie wykazała nadmiernej uciążliwości zajęcia świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynności egzekucyjne stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego • ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia • zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia • środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczeń nie jest dla skarżącej zbyt uciążliwy • zajęcie świadczenia emerytalnego, było dla niej zbyt uciążliwe oraz, że cele postępowania egzekucyjnego organ mógłby osiągnąć stosując inne środki egzekucyjne
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący
Magdalena Stępniak
sprawozdawca
Mirosław Surma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między różnymi środkami zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kiedy skarga na czynność egzekucyjną nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.