I SA/Ke 374/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę R. P. na decyzję Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok. Głównym zarzutem skarżącego było przedawnienie zobowiązania podatkowego, które miało nastąpić z uwagi na instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd, analizując chronologię zdarzeń i materiał dowodowy, w tym postanowienie o wszczęciu dochodzenia, uznał, że postępowanie karne skarbowe było uzasadnione i nie miało charakteru instrumentalnego. Podkreślono, że wszczęcie postępowania było konsekwencją wcześniejszych kontroli i postępowań, a nadzór prokuratora dodatkowo potwierdzał jego zasadność. Sąd odniósł się również do kwestii zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Stwierdzono, że cztery faktury dotyczące transakcji ze spółką W. [...] nie zostały odpowiednio udokumentowane (brak oryginałów faktur, dowodów kasowych, przelewów, protokołów odbioru robót), co uniemożliwiło ich zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT i art. 20 ust. 2 ustawy o rachunkowości. W przypadku faktury od spółki R. Sp. z o.o., sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zakwestionował możliwość zaliczenia jej do kosztów z powodu braku oryginału, dopuszczając możliwość zaliczenia na podstawie innych dowodów. Jednakże, z powodu braku odpowiedniego udokumentowania pozostałych czterech faktur, sąd oddalił skargę, podzielając ustalenia organu odwoławczego co do braku możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz wymogów dokumentowania kosztów uzyskania przychodów.
Szczegółowa analiza stanu faktycznego i dowodów w każdej sprawie może prowadzić do odmiennych wniosków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, mające miejsce krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne i prowadzić do zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karne skarbowe było uzasadnione zebranym materiałem dowodowym i nie miało charakteru pozornego, a jego celem było faktyczne wyjaśnienie sprawy, a nie jedynie przedłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było uzasadnione zebranym materiałem dowodowym z kontroli podatkowych i postępowań VAT, a jego przebieg, w tym przedstawienie zarzutów podatnikowi i nadzór prokuratora, świadczył o realnej aktywności organów i braku instrumentalnego charakteru. Wszczęcie postępowania było konsekwencją wcześniejszych działań i miało na celu wyjaśnienie podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego.
Czy wydatki udokumentowane fakturami, co do których istnieje podejrzenie nierzetelności lub braku rzeczywistego wykonania usługi/dostawy, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podatnik nie przedłoży odpowiednich dowodów potwierdzających poniesienie wydatku i jego związek z przychodem, zgodnie z wymogami ustawy o PIT i ustawy o rachunkowości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cztery faktury dotyczące transakcji ze spółką W. [...] nie zostały odpowiednio udokumentowane (brak oryginałów, dowodów przelewów, protokołów odbioru), co uniemożliwiło zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, a utrata dokumentacji nie zwalnia z obowiązku jej posiadania lub odtworzenia.
Czy brak oryginału faktury, przy jednoczesnym istnieniu innych dowodów potwierdzających poniesienie wydatku (np. zamówienie, dowód wydania towaru, wydruk z przelewu), może stanowić podstawę do odmowy zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli inne dowody jednoznacznie potwierdzają poniesienie wydatku i jego związek z przychodem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zakwestionował możliwość zaliczenia do kosztów kwoty z faktury wystawionej przez spółkę R. z powodu braku jej oryginału, dopuszczając możliwość zaliczenia na podstawie innych dowodów, takich jak zamówienie, dowód wydania towaru i wydruk z przelewu.
Przepisy (35)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.r. art. 20 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
u.o.r. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.k.s. art. 56 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 106 § par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 5d
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 23
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 5
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 23 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 23 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 23 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 7 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 155 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 325a § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 325e
Kodeks postępowania karnego
k.k.s. art. 113 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 133 § § 1 pkt 1
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Niewystarczające udokumentowanie części wydatków uniemożliwia ich zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego z powodu instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Zarzut naruszenia przepisów dotyczących dokumentowania kosztów uzyskania przychodów. • Zarzut naruszenia zasady 'in dubio pro tributario'.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przyjąć, że czynność ta została podjęta dla umożliwienia instrumentalnego wykorzystania instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia • nie mamy do czynienia z przypadkiem mogącym budzić wątpliwości, co do instrumentalnego zastosowania instytucji wszczęcia postępowania karnego skarbowego • nie można jednoznacznie stwierdzić, że dokument ten był nierzetelny • nie można jednoznacznie stwierdzić fikcyjności wystawionych przez spółkę W. sześciu faktur, zatem organ podatkowy nie może przyjąć, że wskazane w nich usługi nie zostały przez tę spółkę wykonane • wydatki zapisane w rejestrach zakupów VAT pod pozycjami 71, 163, 3, 133 nie zostały rzetelnie udokumentowane • ryzyko utraty dokumentacji księgowej prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej ciąży na tymże podatniku
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Banach
sędzia
Andrzej Mącznik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz wymogów dokumentowania kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Szczegółowa analiza stanu faktycznego i dowodów w każdej sprawie może prowadzić do odmiennych wniosków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych dla podatników kwestii przedawnienia podatkowego i dokumentowania kosztów, a także skomplikowanej batalii sądowej z organami podatkowymi, która trwała wiele lat.
“Przedawnienie podatkowe czy instrumentalne postępowanie? Sąd rozstrzyga długą batalię podatnika z urzędem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.