I SA/Ke 368/25

I SA/Ke 368/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 4 pkt 22 lit. b, lit. h, lit. l, art. 92c ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8, art. 77 par. 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 210 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 24 czerwca 2025 r.
nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] [...] z 18 października 2024 r. o nałożeniu na S. D. kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia wskazane w załączniku nr [...] do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1539), zwanej dalej u.t.d.: lp.6.2.1 niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego
i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi; lp.6.3.8 niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzania danych na wykresówkę lub kartę kierowcy za każdy wpis; lp.6.3.16 nieudostępnienie podczas kontroli
w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy; lp.6.3.17 naruszanie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę; lp.6.3.18 naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd; lp.9.1 wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego za każdy pojazd.
Organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej kontroli obejmującej okres od
9 sierpnia 2023 r. do 9 sierpnia 2024 r. organ I instancji decyzją z 18 października 2024 r. nałożył karę, o jakiej wyżej mowa.
Rozpatrując wniesione przez skarżącego odwołanie organ przedstawił przepisy mające zastosowanie w sprawie w stosunku do każdego z naruszeń i ustalił, że na podstawie analizy danych cyfrowych oraz pozostałego materiału dowodowego wykazano, że kierowca M. W. wykonał 19 marca 2024 r. w godzinach od 12:10 do 12:53 przejazd pojazdem o nr rej. [...] bez prawidłowo załogowanej karty oraz kierowca M. W. wykonał 19 marca 2024 r.
w godzinach od 12:54 do 13:47 przejazd pojazdem o nr rej. [...] bez prawidłowo załogowanej karty; kierowca P. G. wykonał 31 stycznia 2024 r.
w godzinach od 12:31 do 13:05 przejazd pojazdem o nr rej. [...] bez prawidłowo załogowanej karty.
Łącznie doszło do trzech przypadków naruszenia lp.6.2.1 załącznika nr [...] do u.t.d., których dopuścili się dwaj kierowcy (2 x [...] zł).
Z uwagi na powyższe okoliczności łączna kara pieniężna z tytułu stwierdzenia naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr [...] do u.t.d., wyniosła [...] zł.
Organ odwoławczy zauważył, że w swoich wyjaśnieniach strona wskazała że "K. M. W. oraz P. G. w powyższych dniach wykonywali kursy w ramach linii regularnej do 50km i nie mają obowiązku posiada przy sobie kart kierowcy. Pomiędzy kursami wykonali przegląd techniczny pojazdu oraz legalizację tacho". W ocenie organu wyjątków od powszechnie obowiązujących przepisów nie należy interpretować rozszerzająco. Art. 3 lit. a rozporządzenia [...] stanowi wprost, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Przejazd celem odbycia badań technicznych nie jest tożsamy z przewozem osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km - tym samym wyjątek ten nie ma zastosowania.
W wyniku analizy danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy E. G. ujawniono, iż kierowca nie zaznaczył na niej symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy w dniu 7 marca 2024 r. Z uwagi na powyższe kara pieniężna z tytułu naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr [...] do u.t.d. wynosi 50 zł.
Organ II instancji ustalił, że przedsiębiorca podczas kontroli w siedzibie, pomimo dwukrotnego wezwania, nie udostępnił do kontroli:
1. wykresówek z pojazdu o nr rej. TSK04613 z dnia: 18 stycznia 2024 r., 26 stycznia 2024 r. i 26 marca 2024 r.;
2. wykresówek z pojazdu o nr rej. TSK33713 z dnia: 18 stycznia 2024 r., 20 stycznia 2024 r., 26 stycznia 2024 r., 27 stycznia 2024 r., 6 lutego 2024 r. i 12 lutego 2024 r.;
3. wykresówki z pojazdu o nr rej. TSK44913 z dnia: 27 stycznia 2024 r.
Łącznie nie okazano 10 wykresówek (10 x 500,00 zł). Z uwagi na powyższe okoliczności łączna kara pieniężna z tytułu naruszenia lp. 6.3.16 załącznika nr [...] do u.t.d. wynosi [...] zł.
Analiza danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy S. D. wykazała, że odczyt danych z karty kierowcy miał miejsce 1 lutego 2024 r. Pomiędzy odczytem z 1 lutego 2024 r., a poprzednim odczytem z 23 listopada 2022 r. zapisano 435 dni kalendarzowych, w tym 152 dni zarejestrowanej działalności. Maksymalny, 28-dniowy okres na wczytanie danych został więc przekroczony o 124 dni.
Analiza danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy M. W. wykazała, iż odczyt danych z karty kierowcy miał miejsce 7 lutego 2024 r. Pomiędzy odczytem z 7 lutego 2024 r., a poprzednim odczytem z 18 kwietnia 2021 r. zapisano 1025 dni kalendarzowych, w tym 32 dni zarejestrowanej działalności. Maksymalny, 28-dniowy okres na wczytanie danych został więc przekroczony o 4 dni.
Naruszenie lp.6.3.17 załącznika nr [...] do u.t.d. dotyczyło dwóch kierowców
(2 x 500,00 zł). Z uwagi na powyższe okoliczności łączna kara pieniężna w wynosi 1000 zł.
W odniesieniu do powyższego naruszenia przedsiębiorca wskazał
w odwołaniu, że 9 sierpnia 2024 r. przesłał pliki cyfrowe, wśród nich odczyty z karty kierowcy M. W. z dni: 7 lutego 2024 r., 8 marca 2024 r. oraz
4 kwietnia 2024 r. Organ odwoławczy podkreślił, że przesłany przez stronę plik cyfrowy z 7 lutego 2024 r. stał się podstawą nałożenia kary pieniężnej, gdyż wynika z niego że poprzedni odczyt danych z karty M. W. miał miejsce 18 kwietnia 2021 r. o godz. 14:20. Od dnia 18 kwietnia 2021 r. do dnia kolejnego odczytu w dniu 7 lutego 2024 r. minęło 1025 dni kalendarzowych, w tym 32 dni zarejestrowanej aktywności. Nie ma więc wątpliwości, że strona dopuściła się naruszenia lp.6.3.17 załącznika nr [...] do u.t.d..
Analiza danych cyfrowych ujawniła, iż przedsiębiorca nie dochował obowiązku terminowego wczytania danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] Od ostatniego pobrania danych 1 lutego 2024 r. minęło 181 dni kalendarzowych, w tym 112 dni zarejestrowanej aktywności. 90-dniowy termin wczytania danych z jednostki pojazdowej został przekroczony o 22 dni.
Z uwagi na powyższe okoliczności kara pieniężna w wysokości 500 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.18 załącznika nr [...] do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zważył, że:
1) ważność badania technicznego pojazdu o nr rej. [...] upłynęła wraz z dniem 7 marca 2024 r. Kolejne badanie wykonano w dniu 11 marca 2024 r.;
2) ważność badania technicznego pojazdu o nr rej. [...] upłynęła wraz z dniem 29 lutego 2024 r. Kolejne badanie wykonano w dniu 13 marca 2024 r.;
Łącznie ujawniono dwa przypadki naruszenia lp.9.1 (2 pojazdy x [...] zł).
Z uwagi na powyższe okoliczności kara pieniężna w wysokości 4000 zł została nałożona na stronę zasadnie.
W odniesieniu do powyższych naruszeń strona w odwołaniu wskazała, że pojazd o nr rej. [...] 6 marca 2024 r. wykonał pierwszy kurs i pojechał na przegląd. "Tuż przed stacją pęki przewód hamulcowy i samochód został zaparkowany na placu stacji diagnostycznej. Po tym zdarzeniu autobus nie jeździł co również potwierdza brak faktur ze stacji paliw Circle przypisanych do tego pojazdu. Przegląd został wykonany po naprawie na tym samym placu co OSK w dniu 11.03.2024 i autobus ponownie wjechał na trasę 12.03.2024 (...).". Co do pojazdu
o nr rej. [...] skarżący wskazuje, że był to pojazd awaryjny i po dniu 31 sierpnia 2023 r. tj. wykonaniu przeglądu "Nie był użytkowany co potwierdza brak faktur za paliwo za ten okres, a 13.03.2024 autobus został przewieziony na lawecie na przegląd, który tego dnia został wykonany, ponieważ od następnego dnia samochód wykonywał przewozy na linii użyteczności publicznej przez 2 tygodnie. Potwierdzeniem za ten okres są faktury ze stacji paliw".
Organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji
w zakresie powyższego naruszenia, ponieważ strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich słów. Nie okazano żadnego potwierdzenia (faktury lub rachunku) wykonania naprawy pękniętego przewodu hamulcowego w pojeździe
o nr rej. [...] Nie przedłożono też dowodu dotyczącego przewiezienia lawetą pojazdu o nr rej. [...] na przegląd techniczny. Strona nie zadbała należycie
o zabezpieczenie dokumentów potwierdzających jej słowa odnośnie okoliczności powstania naruszenia lp.9.1 załącznika nr [...] do u.t.d. - tym samym nie można ich zweryfikować.
Reasumując łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w protokole kontroli naruszenia określone w załączniku nr 3 wyniosła 20.550 zł.
Skarżący nie wykazał aby zaszły w sprawie okoliczności dające podstawy do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd pozwalającego na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Na powyższą decyzję S. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił:
1. rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a ustaleniami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy zawartymi w decyzji o nałożeniu kary;
2. organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art, 77 § 1, art, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3. naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających
z przepisów art. 7, 8, 9,10 i 11 k.p.a. oraz przepisów art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego
i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie biednych ustaleń faktycznych;
4. naruszenie art. 7 i art. 11 k.p.a" jak i art. 78 § 1 k.p.a. przejawiającym się nieuwzględnieniem mających istotne znaczenie dla sprawy dowodów przedkładanych i wnioskowanych przez stronę.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przed otrzymaniem zaskarżonej decyzji złożył obszerne wyjaśnienia, lecz Główny Inspektor w żaden sposób się do nich nie odniósł. Wskazał w nich, a następnie w odwołaniu, okoliczności, które miały na celu wykazanie dołożenia wszelkiej staranności przy powierzeniu przewozu drogowego. W piśmie zaznaczył, że kierowcy zatrudnieni w firmie mają zapewnione prawidłowe zasady wynagradzania, które nie zawierają składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego z dnia 15 marca 2006 r., jak również działań zagrażających bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Podniósł też, że jako przewoźnik nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszeń, o których mowa w decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed tut. sądem 6 listopada 2025 r. skarżący podniósł, że kwestionuje nałożenie kary po 5 tys. zł za jazdę bez zalogowanej karty w sytuacji, gdy kierowcy wykonywali przejazd w ramach obsługi linii do 50 km, jak również kary po 2 tys. zł za przejazd bez ważnych okresowych badań technicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na skarżącego w związku ze stwierdzonym podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącego obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 lit. b, lit. h i lit. l u.t.d., tj. rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr [...]
i (WE) [...], jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr [...] (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), dalej "rozporządzenie nr [...]"; rozporządzenia (WE) nr [...] z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG)
nr [...] w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego
i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), dalej "rozporządzenie nr [...]" oraz ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Sąd stwierdził przede wszystkim naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego (błąd subsumcji). Nieprawidłowo bowiem zakwalifikował wykonywanie przewozu bez zalogowanej karty kierowcy jako naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje to naruszenie karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Zdaniem sądu naruszenie to natomiast odpowiada treści lp. 6.3.19 ("Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy"), a kara wynosi 2000 zł.
Sąd stwierdził ponadto, że organ naruszył przepisy postępowania oceniając przesłanki egzoneracyjne, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w zakresie naruszenia określonego w pozycji lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która w art. 92a ust. 1 przewiduje m.in. odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu,
tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów
(zob. np. wyrok NSA z 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 3116/17; CBOSA). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności
i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy
(art. 77 § 1 K.p.a.).
W niniejszej sprawie organy ustalając stan faktyczny kierowały się zasadami wynikającymi z przywołanych regulacji. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli, danych cyfrowych pobranych z tachografu, karty kierowcy, prawidłowo ustaliły, że w okresie od 9 sierpnia 2023 r. do 9 sierpnia 2024 r. w kontrolowanym przedsiębiorstwie skarżącego doszło do naruszeń polegających na: przejeździe pojazdami bez prawidłowo zalogowanej karty przez dwóch kierowców M. W. i P. G.; niezaznaczeniu na karcie kierowcy E. G. symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy; nieudostępnieniu do kontroli 10 wykresówek trzech pojazdów; niepobraniu w terminie danych z kart dwóch ww. kierowców oraz niepobraniu w terminie danych
z tachografu pojazdu marki Mercedes – Benz o nr. rej. [...], a także na braku aktualnych badań technicznych pojazdów o nr rej. [...] oraz [...]
Skarżący kwestionując część z powyższych ustaleń podnosi: w zakresie naruszenia polegającego na przejeździe bez prawidłowo zalogowanej karty, że kierowcy M. W. i P. G. wykonywali kursy w ramach linii regularnej do 50 km i nie mieli obowiązku posiadania przy sobie kart kierowcy oraz że pomiędzy kursami wykonali przegląd techniczny pojazdu oraz legalizację tacho. Nie zgadza się również z ustaleniem – "brak odczytu karty kierowcy M. W. przez 1082 dni". Wskazuje, że dane cyfrowe z karty tego kierowcy zostały wysłane mailem do organu. Wśród nich były m.in. odczyty z karty kierowcy
z 4 kwietnia, 8 marca i 7 lutego 2024 r. Z kolei odnośnie do braku aktualnych okresowych badań techniczny pojazdów wyjaśnił, że pojazdy te nie były użytkowane. Pojazd o nr rej [...] 6 marca pojechał na przegląd, gdzie tuż przed stacją pękł mu przewód hamulcowy i samochód został zaparkowany na placu stacji diagnostycznej. Po naprawie i wykonaniu badań 11 marca 2024 r. pojazd wyjechał na trasę 12 marca 2024 r. Powyższe potwierdza brak faktur ze stacji paliw Circle przypisanych do tego pojazdu. Pojazd o nr rej [...] był natomiast awaryjny i po wykonaniu przeglądu 31 sierpnia 2023 r . nie był użytkowany, co potwierdza brak faktur za paliwo za ten okres, a 13 marca 2024 r. został przewieziony na lawecie na przegląd, który został wykonany.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że nie ma racji skarżący, twierdząc, że kierowcy nie mieli obowiązku zalogowania kart, ponieważ wykonywali kursy w ramach linii regularnej do 50 km, a tylko pomiędzy kursami wykonali przegląd techniczny pojazdu oraz legalizację tacho. W tym zakresie organ prawidłowo bowiem wskazał, że z przepisu art. 3 lit. a rozporządzenia 561/2006 wprost wynika, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Przejazd celem odbycia badań technicznych nie jest zaś tożsamy z przewozem osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km.
Zdaniem sądu błędne jest natomiast założenie organu jakoby wyżej opisanego naruszenia nie można było inaczej zakwalifikować, niż jako naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Z przepisów zawartych w art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 wynika, że obowiązkiem kierowcy jest rejestrować swoją aktywność na wykresówce lub karcie kierowcy od momentu rozpoczęcia przewozu do jej zakończenia. Jeśli w czasie przewozu kierowca nie rejestruje swojej aktywności na wykresówce lub karcie kierowcy, ma miejsce naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy (lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d.). Rubryka nr 4 załącznika nr 3 do u.t.d. zawiera m.in. numer grupy naruszeń zawartych w załączniku I do Rozporządzenia 2016/403 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady. Przy pozycji lp. 6.3.19 numer ten to 2.13. Z kolei przy numerze 2.13 ww. rozporządzenia wskazano m.in. na naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy oraz podstawę prawną tego - art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Stosownie do powołanej regulacji kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadza pojazd.
Z tych względów kwalifikacja przez organ omawianego naruszenia do lp. 6.2.1 jest nieprawidłowa. Pozycja ta dotyczy bowiem naruszenia przepisów art. 32 ust. 1
i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 dotyczących właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy, polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, a tytuł pozycji 6.2 dotyczy naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją
w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. W niniejszej sprawie takiej niewłaściwej obsługi i ingerencji nie stwierdzono.
Kwalifikowanie omawianego naruszenia do pozycji lp. 6.2.1 było usprawiedliwione w stanie prawnym sprzed września 2018 r., kiedy to treść tej pozycji wskazywała na naruszenie polegające na nierejestrowaniu na karcie pojazdu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi i nie istniała pozycja lp. 6.3.19. W takim też stanie prawnym został wydany wyrok NSA
z 28 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 335/22, którego fragment przywołał organ na potwierdzenie swojego stanowiska.
Ustawodawca krajowy w załączniku nr 3 do u.t.d. stypizował rodzaje naruszeń, ich przejawy oraz przypisał im konkretną sankcję w postaci kwotowo wyrażonej sumy pieniężnej. W kontekście wyniku wykładni celowościowej
i systemowej przepisów ujętych w tym załączniku, należy odwołać się również do uzasadnienia projektu ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1481). Wskazano
w nim m.in., że zmiana załączników do u.t.d. jest konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa.
W kontekście naruszenia polegającego na "Niewłaściwym użytkowaniu tachografu" wskazano, że intencją ustawodawcy europejskiego jest sankcjonowanie zachowań niezgodnych z przepisami materialnymi rozporządzenia nr 165/2014, które nie wypełniają znamion innych naruszeń określonych w załączniku nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403; np. konstrukcja naruszenia określonego w załączniku nr 3 do utd lp. 6.1.6. umożliwi sankcjonowanie działań sprzecznych z treścią ww. rozporządzenia nr 165/2014, dla których sformułowanie ściśle dookreślonych norm sankcjonujących jest utrudnione z uwagi na nieprzewidzianą liczbę możliwych zachowań, które prowadzą do niewłaściwego używania tachografu. Analogiczna konstrukcja została przyjęta w lp. 6.3.19. – "Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1. - 6.3.10.
i 6.3.14.".
Naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów może przejawiać się
w naruszeniu zasad i warunków wyposażenia pojazdu w tachograf (lp. 6.1.), wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf (lp. 6.2.). Z kolei w kategorii naruszeń zasad
i warunków użytkowania tachografu (lp. 6.3.) ustawodawca stypizował 18 naruszeń (lp. 6.3.1. – 6.3.18.) oraz dodatkowo pod 6.3.19. na zasadzie dopełnienia wskazał na naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1. - 6.3.10. i 6.3.14.
Stosowanie wskazanych przepisów wymaga precyzyjnego ustalenia rodzaju nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem tachografu, jako urządzenia monitorującego aktywność kierującego pojazdem.
Zdaniem sądu nieprawidłowość polegająca na jeździe bez zalogowanej karcie w tachografie odwrotnym umieszczeniu wykresówki w tachografie nie jest naruszeniem z grupy lp. 6.2, ponieważ w jej wyniku nie doszło do wykonania przewozu z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Uchybienie to winno być natomiast kwalifikowane jako naruszające zasady i warunki użytkowania tachografu, albowiem niewątpliwie świadczyło o niepoprawnym stosowaniu wykresówki lub karty kierowcy (l.p. 6.3.19).
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2023 r.
sygn. akt II GSK 289/20 (dostępny na CBOSA), określając rodzaj naruszeń objętych pozycją lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wskazał, że "chodzi tu o takie sytuacje,
w których dochodzi do wadliwego działania urządzenia albo zmian, których efektem jest ingerencja w dane rejestrowane przez to urządzenie. Zatem działania muszą być skierowane do urządzenia (tachografu) i w nim powodować wadliwość działania lub niepewność danych rejestrowanych przez tachograf. Wniosek taki wypływa z treści tytułu działu opisującego naruszenia objęte l.p. 6.2. załącznika nr 3 do u.t.d.
W konsekwencji oznacza to, że w l.p. 6.2.1. załącznika nie mogą mieścić się te wszystkie działania, które prowadzą do rejestrowania niepełnych danych związanych z aktywnością kierowcy, ale tylko takie, które mają miejsce w związku z ingerencją
w samo urządzenie potwierdzające dane."
Podzielając powyższy pogląd i przenosząc go na realia rozpoznawanej sprawy sąd stwierdza, że ujawniona podczas kontroli nieprawidłowość polegająca na niezalogowaniu karty w tachografie niewątpliwie świadczy o naruszeniu zasad
i warunków użytkowania tachografu. Ponieważ ustawa o transporcie drogowym
w załączniku nie przewiduje wprost takiego naruszenia w l.p. 6.3.1-18, to należy w tym zakresie stosować pkt 19 tej części załącznika, wskazujący, że działanie takie jest "niepoprawnym stosowaniem wykresówek lub karty kierowcy".
Stwierdzone przez sąd naruszenie prawa materialnego ma wpływ na treść rozstrzygnięcia z uwagi na fakt, że kwalifikacja naruszenia do lp. 6.3.19 zmniejsza wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą za to naruszenie z 10.000 zł do
4000 zł – za dwóch kierowców.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego, który kwestionuje ustalenie
w zakresie braku pobrania danych z karty kierowcy M. W.
w określonym terminie, należy wskazać, że organ prawidłowo zastosował art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców
i ustalił, że maksymalny 28 dniowy okres na wczytanie danych z karty kierowcy M. W. został przekroczony o 4 dni. Ustaleń tych nie zmieniają przesłane przez skarżącego 9 sierpnia 2024 r. pliki cyfrowe, w tym odczyty z karty ww. kierowcy. To właśnie z pliku z 7 lutego 2024 r. r. wynika, że poprzedni odczyt danych z tej karty miał miejsce 18 kwietnia 2021 r. Od tej daty do 7 lutego 2024 r. minęło 1025 dni kalendarzowych, w tym 32 dni zarejestrowanej aktywności, co oznacza 4 dniowe spóźnienie. Okres na wczytywanie danych z karty kierowcy wynosi bowiem zgodnie z art. 1 ust. 3 lit. b ww. rozporządzenia Komisji nr [...] 28 dni.
Organ ponadto prawidłowo ustalił, że pojazdy o nr rej. [...] i [...] nie posiadały aktualnych okresowych badań technicznych. Ważność badań pierwszego z ww. pojazdów upłynęła bowiem 7 marca 2024 r., a kolejne badanie wykonano 11 marca 2024 r. Z kolei ważność badań drugiego z ww. pojazdów upłynęła 29 lutego 2024 r., a kolejne badanie wykonano 13 marca 2024 r.
Okoliczności, na które w zakresie ww. naruszenia wskazuje skarżący powinny być natomiast ocenione przez organ w kontekście wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt u.t.d. Stosownie do powołanej regulacji nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej,
o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. By uwolnić się od odpowiedzialności podmiot wykonujący przewozy musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza.
W ocenie organu skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich słów np. faktury lub rachunku wykonania naprawy pękniętego przewodu hamulcowego czy dowodu dotyczącego przewiezienia lawetą do stacji diagnostycznej jednego z pojazdów.
Zdaniem sądu organ nie odniósł się wyczerpująco do argumentacji przedstawionej w tym zakresie przez skarżącego dotyczącej braku faktur za paliwo ze stacji paliw przypisanych do tych pojazdów. Co istotne ponadto nie odniósł się do przedłożonego przez skarżącego, znajdującego się w aktach sprawy, oświadczenia kierowcy z 5 września 2024 r., potwierdzającego fakt wykonania naprawy samochodu 11 marca 2024 r. Jak już wyżej wskazano organ administracji publicznej jest natomiast obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód zaś należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast art. 80 k.p.a. wymaga od organu, aby ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W konsekwencji sąd stwierdził, że proces decyzyjny organu w omawianym zakresie narusza zasady postępowania. Ocena przesłanek egzoneracyjnych dotyczących naruszenia określonego w lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. jest zatem dowolna.
W zakresie pozostałych naruszeń sąd zaakceptował stanowisko organu, według którego skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Skarżący nie kwestionuje pozostałych naruszeń stwierdzonych podczas kontroli. Sąd, mając na uwadze art. 134 § 1 p.p.s.a. i kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu, stwierdził że organ dokonał prawidłowych ustaleń w tym zakresie.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe rozważania, prawidłowo zakwalifikują naruszenie niezalogowania przez kierowcę karty do pozycji lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz uwzględnią uwagi sądu co do braków postępowania dowodowego w zakresie wystąpienia wskazywanych przez stronę okoliczności egzoneracyjnych.
Podsumowując stwierdzone naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" p.p.s.a. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji zapadła z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również rozstrzygnięcia organu I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, bowiem skarżący (mimo pouczenia zawartego w przesłanym mu zawiadomieniu o rozprawie) nie złożył wniosku o przyznanie należnych kosztów. Wniosku takiego nie zawarł także
w skardze. Zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie.