I SA/KE 367/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2006-01-25
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyCITpowiązania kapitałoweceny transferoweszacowanie dochodumetoda porównywalnakontrola podatkowaorzecznictwo WSA

WSA w Kielcach uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące określenia straty i zobowiązania w CIT za lata 2001-2002, uznając, że zastosowana metoda szacowania dochodu na podstawie powiązań kapitałowych była wadliwa.

Sprawa dotyczyła sporu między spółką a organami podatkowymi w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. oraz zobowiązania podatkowego za 2002 r. Organy podatkowe, powołując się na art. 11 ust. 4 ustawy o CIT, określiły dochód spółki w drodze oszacowania, uznając, że powiązania kapitałowe i gospodarcze z inną spółką wpłynęły na zaniżenie przychodów. Spółka kwestionowała zastosowaną metodę szacowania, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA w Kielcach uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie art. 11 ust. 4 ustawy o CIT oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów, głównie z powodu wadliwie zastosowanej metody porównywalnej ceny niekontrolowanej.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dotyczyła skarg spółki na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, które określały wysokość straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. oraz zobowiązanie podatkowe za 2002 r. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, uznały, że spółka, będąc powiązana kapitałowo i gospodarczo z A. sp. z o.o., świadczyła usługi przewalcowania wlewków na warunkach korzystniejszych niż rynkowe, co doprowadziło do zaniżenia przychodów. W związku z tym, na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o CIT, dochód spółki został określony w drodze oszacowania, z zastosowaniem metody porównywalnej ceny niekontrolowanej. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 11 ust. 4 ustawy o CIT i przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szacowania cen, a także naruszenie przepisów prawa procesowego. Kwestionowano przede wszystkim metodę porównywania cen, wskazując na brak spełnienia warunków porównywalności transakcji, specyfikę branży hutniczej oraz wpływ warunków rynkowych i umownych na ustalenie ceny. WSA w Kielcach przychylił się do argumentacji spółki, uchylając zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób należyty, iż istniejące powiązania kapitałowe miały wpływ na cenę świadczonych usług, a zastosowana metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej została wadliwie zastosowana. Brak było wystarczającej analizy porównywalności transakcji, uwzględniającej specyfikę branży, warunki rynkowe oraz indywidualne cechy umów między stronami. Sąd wskazał również na podobne uchybienia w zakresie podatku od towarów i usług.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, konieczną przesłanką zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o CIT jest nie tylko wykazanie powiązań, ale także jednocześnie faktu wykonywania świadczeń na warunkach korzystniejszych, odbiegających od ogólnie stosowanych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis wymaga wykazania zarówno powiązań, jak i korzystniejszych warunków świadczenia usług, które doprowadziły do zaniżenia dochodu. Samo istnienie powiązań nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 4 pkt 2 i 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten przewiduje określenie dochodu oraz należnego podatku bez uwzględnienia warunków wynikających z powiązań kapitałowych, ale tylko wtedy, gdy z uwagi na istnienie takich powiązań wykonuje się świadczenia na warunkach korzystniejszych, odbiegających od ogólnie stosowanych, w wyniku czego nie wykazuje się dochodów lub wykazuje się dochody niższe.

u.p.t.u. art. 17 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten daje organowi uprawnienia do dokonania korekty obrotu m.in. w przypadku wystąpienia powiązań kapitałowych między kontrahentami, o ile powiązania miały wpływ na ustalenie ceny sprzedaży.

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania art. 11 § ust.4

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach § § 4 - 8

Przepisy te określają metody szacowania dochodów, w tym metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej, która wymaga spełnienia warunków porównywalności transakcji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania co do istoty sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

u.p.d.o.f.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wspomniana w kontekście rozporządzenia Ministra Finansów dotyczącego szacowania cen.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § par.1 pkt1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 205

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 4 ustawy o CIT przez przyjęcie, że związek kapitałowy i gospodarczy pomiędzy spółkami miał wpływ na wysokość ceny usługi przewalcowania wsadu, bez wykazania korzystniejszych warunków świadczenia. Niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szacowania cen, w szczególności § 4-8, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie metody porównywalnej ceny niekontrolowanej z powodu braku porównywalności transakcji. Naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 120, 121 § 1 i 123 Ordynacji podatkowej, poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania. Brak uwzględnienia specyfiki przemysłu hutniczego, warunków rynkowych (zapaść, powódź) oraz indywidualnych cech umów przy stosowaniu metody porównywalnej ceny niekontrolowanej. Nieprawidłowe ustalenie obrotu w podatku od towarów i usług na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z uwagi na wadliwe zastosowanie metody porównywalnej ceny niekontrolowanej.

Godne uwagi sformułowania

konieczną przesłanką jego zastosowania jest nie tylko wykazanie powiązań, ale także jednocześnie faktu wykonywania świadczeń na warunkach korzystniejszych, odbiegających od ogólnie stosowanych nie spełnia wymogu porównywalności, a wymóg w tej sytuacji się zatraca, bo nie prowadzi do koniecznego ustalenia w jakich warunkach i czy porównywalnych średnia ta byłaby stosowana za porównywalne uznać można takie transakcje, w których żadna z ewentualnych różnic pomiędzy porównywanymi transakcjami lub pomiędzy podmiotami zawierającymi te transakcje nie mogłaby w sposób istotny wpłynąć na cenę przedmiotu takiej transakcji na wolnym rynku lub można dokonać racjonalnie dokładnych poprawek eliminujących istotne efekty takich różnic.

Skład orzekający

Grażyna Jarmasz

przewodniczący sprawozdawca

Maria Grabowska

sędzia

Dorota Pędziwilk-Moskal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących cen transferowych (art. 11 ust. 4 u.p.d.o.p.) oraz metody porównywalnej ceny niekontrolowanej w kontekście powiązań kapitałowych i gospodarczych, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji branży hutniczej i powiązań między konkretnymi podmiotami, jednak zasady interpretacji przepisów o cenach transferowych i metodach szacowania mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii cen transferowych i szacowania dochodu w kontekście powiązań kapitałowych, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Sąd szczegółowo analizuje metodologię stosowaną przez organy podatkowe, co stanowi cenne wskazówki praktyczne.

Powiązania kapitałowe a ceny transferowe: WSA w Kielcach kwestionuje metodykę organów podatkowych w szacowaniu dochodu.

Sektor

przemysł ciężki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 367/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Grażyna Jarmasz /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grabowska
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
ART. 11 UST.4
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par.1 pkt1a, art. 200, art.135, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygnatura akt: I SA/Ke 367/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant: ref.staż. Emilia Kundera, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11.01.2006 r. sprawy ze skarg Towarzystwa na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji , 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Towarzystwa 12.004 zł. ( dwanaście tysięcy cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał w dniu [...] decyzję numer [...], którą określił dla B. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych wysokość straty poniesionej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2001r.w wysokości [...]zł.
Decyzją z [...] numer [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił dla tejże spółki zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002r. w kwocie [...]zł od dochodu w kwocie [...]zł tj. w wysokości wyższej od zadeklarowanej przez spółkę o [..]zł
W zeznaniu ostatecznym CIT-8 za 2001r. spółka wykazała przychody: [...]zł, koszty uzyskania przychodów: [...]zł, stratę [...]zł , a za 2002r. przychody [...]zł, koszty uzyskania przychodów [...]zł, podatek dochodowy [...]zł. Zmniejszenie straty, jak też zwiększenie podatku przez organ kontrolny nastąpiło z powodu ustalenia przychodów w wartości wyższej od wykazanej przez spółkę na podstawie art. 11 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 1996r. Nr 106, poz. 442 ze zm./.
Bowiem w prowadzonym postępowaniu stwierdzono, że spółka była powiązana kapitałowo i gospodarczo z A. sp. z o.o. Do dnia 14 lipca 2001r. spółka uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej polegającej na wydzierżawianiu swojego majątku trwałego. Podstawowym zaś źródłem przychodów w roku 2001 były przychody z tytułu świadczenia usług przewalcowania wlewków na wyroby hutnicze / pręty i kątowniki/. Usługi te wykonywane były na podstawie umowy o współpracy zawartej w dniu 14 lipca 2001r. pomiędzy spółką, nazwaną "Producentem", a spółką A. zwaną w umowie "Zamawiającym".
Umowa ta została podpisana: za spółkę przez Prezesa Zarządu S. T. Ć., będącego w okresie od 18 maja 2001r. do 15 kwietnia 2002r. Prezesem Zarządu spółki
A. i właścicielem 50% udziałów w A. zaś za spółkę A. przez Wiceprezesa Zarządu Z. S., który był w tym okresie właścicielem 50% udziałów w A.
W dniu zawarcia umowy spółka A. posiadała 351 000 sztuk akcji spółki kontrolowanej o łącznej wartości [...]zł stanowiących 85,61% kapitału akcyjnego. Usługi świadczone były wyłącznie na rzecz tego jednego podmiotu z dostarczanego przez niego wsadu. Wysokość wynagrodzenia dla Producenta za wyprodukowanie jednej tony wyrobu hutniczego ustalono na kwotę 220zł/Mg netto.
Strony nadto postanowiły o nie prowadzeniu przez spółkę B. działalności handlowej i ograniczeniu działalności do świadczenia usług przewalcowania wsadu.
W toku kontroli ustalono także, że sposób regulowania zobowiązań spółki A. wobec spółki B. odbiegał od warunków jakie przyjmują między sobą firmy niezależne. A. zalegał z płatnościami lub regulował je w formie zapłaty podatków do Urzędu Skarbowego, zapłaty zobowiązań do Zakładu Energetycznego, Gazowniczego itp..
Ponadto podniesiono, że w dniu 15 kwietnia 2002r. Prezes Zarządu Pan T. Ć. oraz Wiceprezes Zarządu B. Z. złożyli rezygnację w pełnienia tych funkcji. Po zmianie składu w Zarządzie zostały podpisany aneksy do umowy o współpracy, w których efekcie cenę usługi ustalono w oparciu o koszty wytworzenia w wysokości 300zł/Mg wyrobu hutniczego.
Wobec powyższego w ocenie organu spółka B. była całkowicie uzależniona od decyzji swojego właściciela spółki A., a właściwie od jej członka zarządu tj. T. Ć. i Z. S..
W związku z tym dochód kontrolowanej spółki wyliczono w oparciu o art. 11 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który to przepis stanowi, że jeżeli podmiot krajowy pozostaje w związku gospodarczym lub kapitałowym z innym podmiotem krajowym i w związku z istnieniem takich powiązań lub związków wykonuje świadczenia na warunkach korzystniejszych, odbiegających od warunków ogólnie stosowanych, w wyniku czego nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych jakie należałoby oczekiwać, gdyby warunki tych świadczeń nie odbiegały od warunków ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia, dochody tego podmiotu określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.
Uznając, że istnieje pomiędzy w/w podmiotami powiązanie gospodarcze i kapitałowe, a ustalona pomiędzy nimi cena odbiega od średnich rynkowych cen stosowanych prze innych producentów, określono w drodze oszacowania kwotę zaniżonych przychodów stosując metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej.
Na zastosowanie tej metody, według organu, pozwoliły następujące okoliczności.
Parametry /cechy/ fizyczne towarów były jednakowe, jednostki wykonywały usługi przewalcowania na zamówienie, a więc nie było ryzyka związanego ze sprzedażą wyrobu,
Warunki ekonomiczne wszystkich hut i walcowni stali w kraju były bardzo trudne, co nie wymaga przeprowadzenia dodatkowego badania, gdyż jest to fakt powszechnie znany,
Warunki umowy określone pomiędzy stronami były niekorzystne dla B., które nie posiadając własnych środków na zakup materiałów do przewalcowania było całkowicie uzależnione od swojego większościowego właściciela, spółki A.
W celu ustalenia ceny niekontrolowanej wystąpiono w dniu 24 lipca 2003r. do jednostek wykonujących usługi przewalcowania wlewków z prośbą o podanie stosowanych w 2001r. cen sprzedaży usług przewalcowania z powierzonego materiału na wyroby hutnicze według określonych asortymentów.
W oparciu o otrzymane odpowiedzi ustalono porównywalną średnią cenę niekontrolowaną i przy jej zastosowaniu ustalono przychód spółki z tych usług za 2001 i 2002r.
Od rozstrzygnięcia tego spółka złożyła odwołanie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie art. 11 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez niewłaściwe jego zastosowanie, czyli przez przyjęcie, że związek kapitałowy i gospodarczy pomiędzy spółkami miał wpływ na wysokość ceny usługi przewalcowania wsadu. Także naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 10 października 1997r. w sprawie sposobu i trybu określenia dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników /Dz. U. nr 128, poz. 833/, a w szczególności § 4 - 8 tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Sformułowano także zarzut sprzeczności istotnych ustaleń organu kontrolującego z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie, że nastąpiło zaniżenie przychodu.
Zdaniem odwołującej się spółki naruszenie przepisów prawa procesowego dotyczyło art. 120, art. 121 § 1 i art.123 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uniemożliwienie kontrolowanemu zapoznania się z materiałem dowodowym.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia w celu ponownego rozpatrzenia sprawy. I tak za 2001r. uczynił to decyzją z dnia [...] numer [...], a za 2002r. decyzją z [...] Numer [...].
Wobec tego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał ponownie w dniu [...] decyzję numer [...], w której określił dla spółki stratę za 2001r. w wysokości [...]. Do wyliczenia zaniżonego zdaniem organu przychodu przyjęto na podstawie danych kontrahenta B i C cenę wykonywanej dla A. usługi w kwocie 305zł za tonę.
Natomiast decyzją z [...] Numer [...] określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002r. w kwocie [...]zł przyjmując do wyliczenia przychodu na podstawie danych kontrahenta B i A cenę wykonywanej na rzecz powiązanej spółki usługi w kwocie 265zł za tonę.
I od tych rozstrzygnięć odwołano się , jednakże decyzjami z dnia [...] numer [...], jak chodzi o rok 2001, a numer [...]jak idzie o rok 2002, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
I na te rozstrzygnięcia zostały wniesione skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których, wnosząc o ich uchylenie, zarzucono naruszenie:
art. 11 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez niewłaściwe jego zastosowanie, czyli przez przyjęcie, że to związek kapitałowy i gospodarczy pomiędzy spółkami miał wpływ na wysokość ceny usługi przewalcowania wsadu, jak też naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 10 października 1997r. w sprawie sposobu i trybu określenia dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników, a w szczególności § 4 - 8 tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię.
Zdaniem odwołującej się spółki nastąpiło także naruszenie przepisów prawa procesowego:
art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wtoku postępowania wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzestanie na jednej, kwestionowanej przez skarżącego w całym toku postępowania metodzie szacowania;
art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, gdyż mimo uchylenia przez Izbę Skarbową pierwotnych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na to, że materiał dowodowy nie pozwalał na podjęcie decyzji, zaskarżona obecne decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydana została w całkowitej sprzeczności ze swoimi ustaleniami. Nie zgromadzono i nie przedstawiono bowiem przez UKS żadnego nowego dowodu w sprawie zaś decyzje Dyrektora Izby są diametralnie różne;
art.210 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieuwzględnienie argumentacji skarżącego, który nie zgadzał się z przyjętą prze organ metodą oszacowania, braku uzasadnienia dlaczego w tej sytuacji ni zastosowano innej metody wyliczenia ceny.
Nie kwestionując istniejących powiązań kapitałowych w uzasadnieniu skargi podniesiono, że bezzasadnie organy uznały iż związek ten spowodował stosowanie cen obiegających od en stosowanych przez podmioty nie powiązane ze sobą. Kontakty handlowe pomiędzy podmiotami powiązanymi nie muszą być podyktowane ograniczeniami opodatkowania, a mogą mieć na celu np. zapewnienie pewności obrotu bądź obniżenia kosztów działalności.
W całym postępowaniu kwestionowano przyjętą metodę porównania cen, gdyż nie są spełnione warunki do jej stosowania wynikające z § 4 w/w rozporządzenia Ministra Finansów. Nie uwzględniono bowiem specyfiki firmy skarżącej która w kontrolowanym okresie wchodziła na trudny, będący wówczas w zapaści rynek hutnictwa i przemysłu hutniczego. Nadto wystąpiły warunki losowe jak powódź, która unieruchomiła na okres 2-3 tygodni produkcję.
Nie wzięto pod uwagę faktu, że w przemyśle ciężkim, gdzie każdy podmiot jest unikatowym, jest zaledwie kilka podmiotów produkujących kształtowniki i różnią się one znacznie od siebie wielkością, strukturą produkcji, poziomem wyposażenia technicznego, kosztami produkcji, rozwiązaniami technologicznymi i organizacyjnymi.
W trudnym dla hutnictwa okresie lat 2001 i 2002 poszczególne zakłady wyznaczały swe ceny biorąc pod uwagę: przyjętą strategię marketingową, warunki rynku, asortyment wyrobów i materiały wsadowe, wielkości produkcji, stopień obłożenia zdolności produkcyjnej, poziom wyposażenia technicznego rzutujący na wysokość kosztów.
W takich warunkach porównywanie cen jest niewiarygodne. W niniejszej sprawie przyjęto średnią arytmetyczną cen, nie ustalając jakie wielkości produkcji były wykonywane w cenie najniższej, a jakie w cenie najwyższej. Taka "cena średnia" jest merytorycznie niepoprawna., bo nie bierze pod uwagę struktury sprzedaży.
Zdaniem skarg Izba pierwotnie prawidłowo oceniła materiał uznając, że nie pozwala on na ustosunkowanie się do podniesionych przez skarżącą zarzutów, zatem UKS winien zebrać nowy materiał dowodowy. Zbieranie u tych samych podmiotów informacji, czy podane ceny są brutto, czy netto, czy produkcja był " na gorąco", czy też "na zimno", nie jest nowym dowodem. I takie działanie UKS, kiedy materiał nie wnosił nic nowego, obecnie Izba uznała za prawidłowe.
Skarżąca podała, że na użytek niniejszej sprawy spółka zleciła Wydziałowi Zarządzania Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie wykonanie ekspertyzy analizującej metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej do określenia dochodu spółki. Z analizy tej wynika jasno, ż biorąc pod uwagę specyfikę przemysłu, ilość podmiotów wykonujących usługi, istotne i nieporównywalne różnice techniczno-ekonomice pomiędzy tymi podmiotami, porównywanie cen transakcyjnych jest niewiarygodne.
Analizując nie zastosowane przez organy inne metody wyznaczania cen transakcyjnych można przyjąć, że zysk skarżącej nie odbiegał znacząco od średniej branży, a biorąc pod uwagę przyjętą dla nowego na rynku podmiotu strategię marketingową - w kontekście osiągniętych w latach 2003 - 2004 wyników - ceny były określone prawidłowo.
W udzielonych odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie zasługuje z powodu naruszenia przepisów praw materialnego, a to art. 11 ust. 4 pkt 2 i 3 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i § 4 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników.
Przepis w/w art. 11 ust. 4 przewiduje konsekwencje pozostawania danego podmiotu w powiązaniach kapitałowych z innym podmiotem. Konsekwencją tą jest określenie dochodu oraz należnego podatku bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań, jednakże może to mieć miejsce tylko wtedy, gdy z uwagi na istniejące powiązanie wykonuje się świadczenia na warunkach korzystniejszych, odbiegających od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia, w wyniku czego nie są wykazywane przez dany podmiot dochody lub są wykazywane, ale niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby warunki tych świadczeń nie odbiegały od ogólnie stosowanych w miejscu i czasie wykonywania świadczenia.
Jak z tego uregulowania wynika konieczną przesłanką jego zastosowania jest nie tylko wykazanie powiązań, ale także jednocześnie faktu wykonywania świadczeń na warunkach korzystniejszych, odbiegających od ogólnie stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia. Dopiero w przypadku, gdy wynik porównań da ku temu podstawy, czyli zostanie wykazany fakt świadczenia usług na warunkach korzystniejszych, można przejść do ustalania dochodu w drodze oszacowania cen.
Dokonując tego porównania należy odnieść się, tak jak stanowi przepis, do ceny stosowanej. Wymogu tego nie spełnia przyjęta do porównania za 2001r., a następnie do szacowania, kwota 280zł podana przez Hutę Bankową. Huta ta w odpowiedzi na zapytanie organu poinformowała, że ceny sprzedaży usług na asortyment, o który pytano, nie może podać, ponieważ go nie produkuje. Wychodząc jednak naprzeciw zadanemu pytaniu podano cenę, która w warunkach tej Huty wynosi 280zł. Najprawdopodobniej podano cenę kalkulacyjną. Z pewnością nie była to jednak cena stosowana.
Przechodząc do etapu, gdy działania organu wykażą podstawy do szacowania cen, zastosowanie będzie miał przepis § 4 w/w rozporządzenia zawierającego podstawowe metody szacowania, w tym jedną z nich tj. zastosowaną w niniejszej sprawie metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej, która polega na porównaniu ceny ustalonej w transakcjach między podmiotami powiązanymi z ceną stosowaną w porównywalnych transakcjach przez podmioty niezależne i na tej podstawie określeniu wartości rynkowej przedmiotu transakcji zawartej między podmiotami powiązanymi.
Porównania tego dokonuje się, co uczyniono w sprawie, na podstawie cen, jakie stosują w porównywalnych transakcjach inne niezależne podmioty, czyli zastosowano zewnętrzne porównanie cen.
W przepisie tym określono także dla tej metody, że za porównywalne uznać można takie transakcje, w których żadna z ewentualnych różnic pomiędzy porównywanymi transakcjami lub pomiędzy podmiotami zawierającymi te transakcje nie mogłaby w sposób istotny wpłynąć na cenę przedmiotu takiej transakcji na wolnym rynku lub można dokonać racjonalnie dokładnych poprawek eliminujących istotne efekty takich różnic.
Jak również i to, że w przypadkach, kiedy możliwe jest zastosowanie metody porównywalnej ceny niekontrolowanej, metodę tę stosuje się w pierwszej kolejności przed innymi metodami, określonymi w przepisach rozporządzenia, chyba że zastosowanie innej metody pozwoli ustalić ceny w transakcjach na poziomie bardziej zbliżonym do wartości rynkowej przedmiotu takiej transakcji i umożliwi dokładniejsze określenie dochodów podatnika.
Za spełnienie powyższych warunków ustalonych przez przepis nie można uznać przyjętej z informacji przedstawionych przez C. S.A. średniej matematycznej z zakresu cen kształtujących się pomiędzy kwotą 180zł, a 320zł, przyjętej później znów do średniej wyliczanej z cen podanych przez pozostałe podmioty. Średnia przyjęta z zakresu cen podanych przez tę Hutę, z zastrzeżeniem, iż cena zależy od wielu czynników, nie spełnia wymogu porównywalności, a wymóg w tej sytuacji się zatraca, bo nie prowadzi do koniecznego ustalenia w jakich warunkach i czy porównywalnych średnia ta byłaby stosowana. Wobec tego przyjmując tę średnią organ nie zachował wymogu badania porównywalności transakcji.
Słabością i trudnością tej metody jest wymóg, akcentowany i podkreślany w doktrynie i orzecznictwie, właśnie porównywalności transakcji do transakcji badanej. O spełnieniu warunków porównywalności możemy mówić wtedy, jeżeli:
- żadna z ewentualnych różnic nie mogła istotnie wpłynąć na cenę na otwartym rynku
i jednocześnie
- można dokonać dokładnych korekt cen celem wyeliminowania istotnych efektów takich różnic.
Organ uzasadniając zastosowanie tej metody podał okoliczności mające w jego ocenie uzasadniać tę porównywalność, a to:
1/ że cechy fizyczne towarów są jednakowe,
2/ że jednostki wykonują usługi przewalcowania na zamówienie,
3/ że nie ma ryzyka związanego ze sprzedażą towaru,
4/ że warunki ekonomiczne dla wszystkich hut i walcowni stali były bardzo trudne.
Jednocześnie stwierdzono, że warunki umowy, określone pomiędzy stronami są niekorzystne dla skarżącej, która nie posiadała własnych środków na zakup materiałów i była i z tego powodu uzależniona od Firmy A. Czy i jaki miało to wpływ na porównywalność ceny i ewentualną jej korektę nie było przedmiotem ustaleń organu.
Ale przede wszystkim nie rozważono pierwszej i podstawowej okoliczności tj. umowy o współpracy zawartej pomiędzy tylko tymi dwoma podmiotami i jej warunków. Wobec takiego ułożenia wzajemnych stosunków gospodarczych, ograniczających się tylko do wzajemnych relacji, nie ustalono i nie badano, czy taki charakter produkcji i sprzedaży, a więc tylko na zamówienie jednego kontrahenta, w określonych przez stronę warunkach wyłączności, dają podstawę do przyjęcia, że są to transakcje porównywalne do dokonywanych na zamówienie różnych podmiotów zewnętrznych w hutach, które jednocześnie same wyroby te produkują, bez zawierania z umów z kontrahentami o stałej i wyłącznej współpracy. A dalej nie zawarto też tej koniecznej oceny, czy warunki te mają wpływ na ustalenie ceny, a jak tak, to jaki - obniżający, czy podwyższający.
Brak takiej analizy i rozważań dotyczących warunków sprzedaży spowodowały, że nie odniesiono się w sposób należyty, zgodny z wymogami stawianymi w tej metodzie, do porównywalności transakcji, jak też zauważając i wymieniając takie okoliczności jak termin i warunki płatności, czynności jakie wzięła na siebie skarżąca w ramach umowy o współpracy, nie oceniono ich w aspekcie różnic pomiędzy porównywanymi transakcjami, mającymi, bądź nie, wpływ na ustalenie ceny, a jeśli tak, to w jakim zakresie. W konsekwencji doprowadziło to do pominięcia niezbędnych, jak się wydaje, korekt dla spełnienia warunków porównywalności. Przyznać bowiem należy rację wywodom skargi wskazującym na odmienną od porównywanych podmiotów rolę skarżącej na rynku tej produkcji i usług.
W podatku od towarów i usług ustalenie wysokości obrotu nastąpiło na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, który to przepis daje organowi uprawnienia do dokonania korekty obrotu m.in. w przypadku wystąpienia powiązań kapitałowych między kontrahentami, o ile powiązania miały wpływ na ustalenie ceny sprzedaży. Biorąc pod uwagę brzmienie przepisu art. 17 tej ustawy i porównując go do art. 11 omawianej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy dojść do wniosku, że w obu przypadkach chodzi w istocie o ustalenie ceny rynkowej transakcji w danej miejscowości i na danym rynku.
A wobec tego wszystkie uwagi poczynione wyżej odnoszą się także do ustaleń dokonanych w podatku od towarów i usług na podstawie danych uzyskanych przez organ od innych hut. Należy także zauważyć, że nie starano się przyporządkować podawanych w 2003r. przez Huty informacji do choćby lat objętych postępowaniem, czyli 2001 2002
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1, 2 i 3 w przypadku, gdy pomiędzy kupującym a sprzedawcą istnieją powiązania o charakterze kapitałowym organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia. Wobec tego ustalenie obrotu winno być dokonane metodą porównania do innych przeciętnych cen na rynku, a wobec tego spełnienie warunku porównywalności transakcji także jest wymagane, aby można było uznać działania organu za zgodne z tym przepisem.
Tak więc i w tym przypadku porównanie musi dotyczyć cen stosowanych, a nie planowanych, czy przewidywanych, a transakcja musi być porównywalna w rozumieniu wyżej przedstawionym.
Na marginesie tej sprawy można zauważyć, że z tego powodu, iż ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje stosowanie tylko metody porównywania cen, w sytuacji, gdy szacowanie cen ma być przeprowadzane także w podatku dochodowym, organ musi ją także zastosować, jak chodzi o ten ostatni podatek, mimo, iż w sytuacji faktycznej danego podmiotu bardziej uzasadniona byłaby inna z metod przewidzianych przez przepisy w/w rozporządzenia Ministra Finansów wydanego na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jak też i prawnych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art.135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art.205 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz.U. Nr 187, poz. 1926/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI