I SA/Ke 357/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2020-12-17
NSAinneWysokawsa
dofinansowanie unijnezwrot środkówkorekta finansowawskaźniki rezultatuutrzymanie etatówokres trwałości projektuRegionalny Program OperacyjnyWojewództwo Świętokrzyskiekontrola projektunaruszenie umowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Zarządu Województwa nakładającą korektę finansową w wysokości ponad 622 tys. zł z tytułu nieutrzymania jednego etatu badawczego w ramach projektu unijnego.

Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa nakładającą na nią korektę finansową w wysokości 622 543,94 zł z tytułu zwrotu części dofinansowania unijnego. Organ uznał, że spółka naruszyła umowę o dofinansowanie, nie utrzymując jednego z sześciu zadeklarowanych etatów badawczych przez 508 dni w okresie trwałości projektu. Spółka argumentowała, że środki nie były przeznaczone na utrzymanie etatów, a jedynie na budowę i wyposażenie zaplecza badawczego. Sąd administracyjny uznał jednak, że utrzymanie etatów było kluczowym wskaźnikiem rezultatu projektu, a jego niezrealizowanie stanowiło naruszenie umowy i podstawę do nałożenia korekty finansowej.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A. sp. z o.o. na decyzję Zarządu Województwa Ś. nakładającą na nią korektę finansową w wysokości 622 543,94 zł wraz z odsetkami, tytułem zwrotu części dofinansowania unijnego. Organ uznał, że spółka naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie projektu, nie utrzymując jednego z sześciu zadeklarowanych etatów badawczych przez 508 dni w okresie trwałości projektu. Spółka twierdziła, że środki z dofinansowania były przeznaczone na budowę i wyposażenie zaplecza badawczego, a utrzymanie etatów było jedynie wskaźnikiem rezultatu, a nie celem finansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że utrzymanie zadeklarowanych etatów badawczych było kluczowym obowiązkiem beneficjenta wynikającym z umowy i wniosku o dofinansowanie. Sąd podkreślił, że środki unijne są środkami publicznymi i muszą być wykorzystane zgodnie z warunkami umowy. Nieuzasadnione było twierdzenie spółki, że organ musiałby odnaleźć w budżecie projektu konkretną pozycję "wydatki kwalifikowalne na utrzymanie etatów", gdyż dofinansowanie obejmowało całość wydatków kwalifikowalnych związanych z realizacją projektu, w tym wskaźniki rezultatu. Sąd zaakceptował sposób wyliczenia korekty finansowej przez organ, który uwzględniał łączną wartość wydatków kwalifikowalnych, okres trwania nieprawidłowości oraz stosunek nieutrzymanego etatu do wymaganych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieutrzymanie zadeklarowanego etatu badawczego stanowi naruszenie umowy o dofinansowanie i procedur, co uzasadnia nałożenie korekty finansowej i zwrot środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że utrzymanie zadeklarowanych wskaźników rezultatu, w tym etatów badawczych, jest kluczowym obowiązkiem beneficjenta wynikającym z umowy o dofinansowanie. Niewywiązanie się z tego obowiązku, nawet w niewielkim zakresie (brak jednego etatu przez określony czas), stanowi naruszenie procedur i może prowadzić do szkody w budżecie UE, co uzasadnia zwrot środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.f.p. art. 184 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 206 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

ustawa z.p.p.r. art. 26 § ust. 1 pkt. 14

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

ustawa z.p.p.r. art. 26 § ust. 1 pkt. 15a

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 98

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 207 § ust. 9

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 10

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 2 pkt. 7

Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 pkt. 36

Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 143

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie umowy o dofinansowanie poprzez nieutrzymanie zadeklarowanego etatu badawczego stanowi podstawę do zwrotu środków. Utrzymanie etatów badawczych było kluczowym wskaźnikiem rezultatu projektu, a jego niezrealizowanie mogło wpłynąć na pozycję projektu w rankingu i kwalifikowalność do dofinansowania. Dofinansowanie obejmuje całość wydatków kwalifikowalnych projektu, a nie tylko konkretne pozycje budżetowe. Sposób wyliczenia korekty finansowej przez organ był prawidłowy i proporcjonalny do skali naruszenia.

Odrzucone argumenty

Środki z dofinansowania nie były przeznaczone na utrzymanie etatów, a jedynie na budowę i wyposażenie zaplecza badawczego. Nieutrzymanie jednego z sześciu etatów badawczych nie powinno skutkować zwrotem tak dużej kwoty, gdyż nie wszystkie środki były związane z tym konkretnym etatem. Korekta finansowa powinna być obliczona na podstawie wydatków bezpośrednio związanych z utrzymaniem etatów, których nie było w budżecie projektu.

Godne uwagi sformułowania

środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami procedury, jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie nie każda nieprawidłowość będzie powodować konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania nie ma możliwości użycia w podanych wzorze – wartość "wydatki kwalifikowalne na utrzymanie etatów" i odnieść wyliczenia wyłącznie do tej wartości bez zadeklarowania utworzenia 6 nowych etatów badawczych pracy projekt nie kwalifikowałby się do dofinansowania z uwagi na zbyt niską pozycję na liście rankingowej

Skład orzekający

Danuta Kuchta

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Rojek

członek

Magdalena Chraniuk-Stępniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu środków unijnych w przypadku naruszenia warunków umowy o dofinansowanie, w szczególności w kontekście wskaźników rezultatu i okresu trwałości projektu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących funduszy UE z perspektywy 2007-2013 i może wymagać dostosowania do aktualnych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie organy mogą podchodzić do realizacji wskaźników projektów unijnych, nawet jeśli beneficjent uważa, że cel projektu został w istocie osiągnięty. Pokazuje to znaczenie precyzyjnego wypełniania wniosków i umów.

Milionowe dofinansowanie unijne zagrożone przez brak jednego etatu badawczego – sąd wyjaśnia zasady zwrotu środków.

Dane finansowe

WPS: 622 543,94 PLN

Sektor

badania i rozwój

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 357/20 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2020-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Rojek
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 306/21 - Wyrok NSA z 2025-01-14
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 869
art. 184 ust. 1, art. 206 ust. 1 i art. 207 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zarząd Województwa Ś. (IZ) decyzją z dnia 5 sierpnia 2020 r. nr (...) określił C. N.-B. A. sp. z o.o. w K. (spółka), które wstąpiło w prawa
i obowiązki A.sp. z o.o. w J., przypadającą do zwrotu kwotę
622 543,94 zł z tytułu zwrotu części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W decyzji wskazano, że IZ dnia 17 sierpnia 2011 r. ogłosiła konkurs zamknięty nr 2.1.3 naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Działania 2.1 pn. "Rozwój innowacji, wspieranie działalności dydaktycznej i badawczej szkół wyższych oraz placówek sektora "badania i rozwój" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2007-2013". Do udziału w przedmiotowym naborze wniosków przystąpiła spółka A. w J. składając
7.10.2011 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "(...)".
W punkcie D10 wniosku o dofinansowanie beneficjent wskazał, że "... na bazie powstałej infrastruktury zintensyfikowana zostanie współpraca z jednostkami naukowymi w zakresie zaawansowanych badań medycznych oraz w innych aspektach opieki medycznej, podniesienie kwalifikacji kadry medycznej, tworzenie warunków do rozwoju badań naukowych i prac rozwojowych, stworzenie nowych miejsc pracy (24 nowe miejsca pracy w tym 6 powstałych etatów badawczych), wykorzystanie wdrożonej technologii w celu rozwoju naukowego klastera przedsiębiorstw, podniesienie kwalifikacji personelu i ułatwienie implementacji zaawansowanego sprzętu.
IZ zawarła z beneficjentem w dniu 7.05.2012 r. Pre-umowę, aneks do Pre-umowy w dniu 14.12.2012 r. (w związku z przeniesieniem przedmiotu projektu z J. do K. a co za tym idzie zmianie tytułu projektu) oraz ostatecznie umowę w dniu 30.04.2014 r. o dofinansowanie projektu. Całkowita wartość projektu została ustalona na kwotę 30 687 569,10 zł, całkowite wydatki kwalifikowalne wynosiły 16 826 950,00 zł, współfinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego przyznane zostało w wysokości 14 302 907,50 zł.
W dniu 30 września 2015 r. beneficjent zaktualizował wniosek o dofinansowanie, w którym wskazał, w części D.9.3, że w wyniku realizacji projektu zostaną utworzone 24 nowe miejsca pracy, z czego 6 etatów będzie miało charakter badawczy." W części D.9.6 Trwałość projektu: "Przewiduje się również, że wskaźniki produktu i rezultatu będą utrzymane w okresie znacznie przekraczającym okres trwałości (...) Projekt nie będzie podlegał zasadniczym modyfikacjom mającym wpływ na jego charakter lub warunki jego realizacji lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny oraz wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestaniem działalności".
Wobec przedłożenia przez beneficjenta wniosku o płatność końcową, zgodnie z § 5 ust. 14 pkt 2 umowy o dofinansowanie w dniach 11 - 12 stycznia 2016 r. przeprowadzona została przez IZ kontrola realizacji projektu w celu zbadania, czy projekt został zrealizowany zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych polegających na badaniu m.in. dokumentacji technicznej, decyzji administracyjnych, ofert oraz dokumentacji - protokoły odbioru, dokumentacji księgowej dotyczącej przedmiotowego projektu a także dokonania oględzin w miejscu realizacji projektu stwierdzono, że do dnia kontroli na miejscu realizacji projektu, beneficjent nie uruchomił Medycznego Centrum Badawczego w K. Kontrolowany nie wystąpił z wnioskiem do właściwego organu o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie rozbudowanego szpitala o pawilon D i E. Stwierdzono także, że zakupiony w ramach projektu sprzęt, aparatura i wyposażenie nie zostały rozpakowane i podłączone a także nie znajdują się w miejscach docelowych. Zatem uznano, że cel projektu nie został zrealizowany. Co za tym idzie, nie wprowadzono także zakładanych w ramach projektu specjalistycznych nowych usług.
Organ przedstawił wnioski wynikające z kontroli, dotyczące następujących wskaźników: 1) R.100 przewidywana całkowita liczba bezpośrednio utworzonych nowych etatów (EPC) - zakładana wartość 18 nowych etatów (zakładanych w 2015 r, 2016 r.,2017 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r.) Natomiast, na dzień kontroli utworzone zostało tylko jedno nowe miejsce pracy; 2) R. 101 liczba utworzonych nowych etatów badawczych - zakładana wartość 6 nowych etatów badawczych (zakładanych w
2015 r, 2016 r., 2017 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r.) Natomiast, na dzień kontroli utworzony został tylko jeden nowy etat badawczy; 3) R. 2.3.1 liczba instytucji korzystających z zakupionej aparatury naukowo - badawczej (założona wartość wskaźnika 2 szt.) oraz liczba podmiotów należących do sektora gospodarczego, z którymi beneficjent nawiązał współpracę w wyniku realizacji projektu (założona wartość wskaźnika 3 szt.) - do dnia kontroli wartości obu wskaźników nie zostały osiągnięte (stopień realizacji 0%); 4) liczba wprowadzonych usług/produktów - zakładana wartość 5 szt. nie została zrealizowana (stopień realizacji 0%).
Zarząd podkreślił, że na dzień zakończenia realizacji projektu nie zostały osiągnięte cele oraz wskaźniki projektu, ponieważ z uwagi na brak pozwolenia na użytkowanie, brak rozmieszczenia i zainstalowania zakupionego sprzętu i urządzeń oraz brak utworzenia zakładanych w projekcie etatów, beneficjent nie był zdolny do prowadzenia działań badawczych oraz realizacji zakładanych usług w ramach Medycznego Centrum Badawczego.
W dniu 11 lipca 2016 r. przeprowadzono wizytę monitorująca i na jej podstawie stwierdzono, że w dalszym ciągu na dzień wizyty monitorującej, nie zostały osiągnięte wskaźniki zatrudnienia, które były założone do osiągnięcia w 2015 r., z zakupionej aparatury naukowo-badawczej korzystała, sprzecznie z § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie, Politechnika Ś.
Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy projekt dotyczący prowadzenia badań nad innowacyjnymi metodami leczenia ma ogromne znaczenie dla regionu ś. i jego mieszkańców IZ odwołała oświadczenie woli z 1 sierpnia
2016 r. o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie. Jednocześnie wyraziła zgodę na wydłużenie okresu realizacji założonych w projekcie wskaźników do dnia 31 grudnia 2016 r. Następnie w dniu 8.02.2017 r. pismem IZ na podstawie art. 26 ust. 1 pkt. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2018 r., poz. 1307z późn. zm.) (dalej "ustawa z.p.p.r.") potwierdziła zrealizowanie kluczowego wskaźnika rezultatu pn: 1) "Przewidywana całkowita liczba bezpośrednio utworzonych nowych etatów (EPC)" na poziomie 18 etatów, tj. w 100% wartości docelowej. Zwiększono zatrudnienie o 19 kobiet, w tym 2 kobiety zostały zatrudnione na % etatu; 2) "Liczba utworzonych nowych etatów badawczych" na poziomie sześciu etatów, tj. w 100% wartości docelowej. Zwiększono zatrudnienie o 2 kobiety
i 4 mężczyzn, a tym samym potwierdziła realizację projektu nr RPSW.02.01.00-264,21/11. Nadto organ poinformował także o nałożonym na beneficjenta obowiązku zachowania trwałości projektu w okresie 5 lat od zakończenia jego realizacji, przechowywania dokumentacji związanej z jego realizacją, co najmniej do 31 grudnia 2020 r., a także o konieczności zachowania prawidłowej promocji.
W ramach wniosku o płatność końcową: spłacono kwotę EFRR w wysokości 678 251,71 zł oraz odsetki 89 491,91 zł. W dniu 29.12.2016 r. spółka dokonała zwrotu środków dofinansowania z EFRR w wysokości: 136 489,44 zł oraz odsetek w wysokości 19 535 zł spłacając, tym samym całkowicie wymagalne na ten czas zobowiązanie. W konsekwencji organ zgodnie z art. 207 ust. 10 u.f.p. i art. 105 § 1 k.p.a., decyzją z dnia 22.02.2017 r. umorzył w całości wszczęte z urzędu w dniu 7.12.2016 r. postępowanie administracyjne w zakresie zwrotu dofinasowania.
W dniach od 16.06.2016 r. do 16.03.2017 r. w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Ś. została przeprowadzona przez Centralne Biuro Antykorupcyjne "Kontrola określonych przepisami prawa procedur podejmowania
i realizacji decyzji w przedmiocie wsparcia finansowego udzielanego w ramach wybranych programów operacyjnych na lata 2007-2013, w szczególności tych, w których udzielającym wsparcia i beneficjentem jest Województwo Ś.". Na tę okoliczność został sporządzony Protokół Kontroli (...) z dnia 16 marca
2017 r. CBA przesłało wystąpienie pokontrolne (...) z dnia 5 lipca 2017 r. w którym zobligowało kontrolowanego - Zarząd do niezwłocznego przeprowadzenia weryfikacji wszystkich wymienionych poniżej okoliczności na miejscu realizacji przedmiotowego projektu. IZ została również zobligowana do wyciągnięcia wobec spółki konsekwencji, o których mowa w umowie o dofinansowanie i w dokumentach programowych, o ile w wyniku kontroli ujawnione zostałoby, że projekt nie został zrealizowany i nie funkcjonuje zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie, a sprzęt zakupiony w ramach projektu nie jest użytkowany lub jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem.
W oparciu o art. 26 ust. 1 pkt. 14 ustawy z.p.p.r. oraz postanowienia § 12 umowy o dofinansowanie, IZ przeprowadziła kontrolę doraźną w miejscu realizacji projektu w dniach 4 - 8 sierpnia 2017 r. oraz na dokumentach do dnia 12 grudnia 2017 r.
i przygotowała ostateczną Informację Pokontrolną nr (...) z dnia 28.02.2018 r. stwierdzając w niej, że beneficjent w ramach projektu utworzył: 5 etatów badawczych, 3 etaty rtg,, 2 etaty w Centrum Biomechaniki 2 badaczy - specjalista rehabilitacji ruchowej, 14,5 etatu personelu pomocniczego. Ustalił, że 25 jest zatrudnione w formie umowy o pracę, co stanowi 24,5 etatu. Beneficjent nie przedłożył umów o pracę w wymiarze pełnego czasu pracy potwierdzających zatrudnienie 4 lekarzy specjalistów radiologii i 3 etatów mgr lub technik RTG.
Podsumowując ustalenia pokontrolne IZ podniosła, że wskaźniki rezultatu zostały zrealizowane na poziomie co najmniej 100% za wyjątkiem następujących wskaźników: "Liczba powstałych etatów badawczych", który został zrealizowany na poziomie 83,33% oraz "Przewidywana całkowita liczba bezpośrednio utworzonych nowych etatów", który został zrealizowany na poziomie 61,11%. Tylko część pracowników zatrudnionych w ramach projektu została zatrudniona na etatach merytorycznych i pomocniczych według schematu jaki beneficjent założył w biznesplanie. Informacja pokontrolną beneficjent ostatecznie podpisał i zwrócił w dniu 26.04.2018 r. Ustalenie stanu faktycznego dotyczącego zatrudnienia dokonane zostało w oparciu o strukturę zatrudnienia przekazaną przez spółkę wraz z pismem z 30.09.2015 r., analizą ekonomiczno-finansową oraz treścią wniosku o dofinansowania, które stanowią integralną część umowy o dofinansowanie Jednocześnie IZ stwierdziła, że beneficjent w złożonym do organu biznesplanie (str. 12) określił sam wymagania dotyczące wykształcenia minimalnego osób oraz rodzaju wykonywanej pracy poprzez zapis: "W ramach realizacji projektu zostanie zatrudnionych 24 nowych pracowników, w tym 6 etatów badawczych pracowników laboratorium inżynierii tkankowej - wymagania minimalne - tytuł mgr biologii, biotechnologii, farmacji, analityki medycznej); 4 etaty lekarz specjalista radiolog; 6 etatów magister lub technik rtg; 2 etaty w Centrum Biomechaniki - 2 badaczy (specjalista rehabilitacji ruchowej) do prowadzenia biomechaniki narządu ruchu oraz 6 etatów - personel pomocniczy".
Przyjęto wyjaśnienia spółki dotyczące wykorzystania symulacyjnej sali laparoskopowej oraz sali chorych, a ponadto przypomniano, że wydatki związane z wyposażeniem symulacyjnej sali laparoskopowej zostały uznane za niekwalifikowalne wyłącznie w oparciu o oświadczenie przekazane w piśmie z dnia 25.06.2018 r. str. 2 pkt 2b). Nadto organ podniósł, że spółka nie przedłożyła zgodnie z pismem z 13.07.2018 r. określonych w nim dokumentów, które szczegółowo opisała w treści decyzji. Z uwagi na powyższe, organ na podstawie art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art. 26 ust. 1 pkt. 15a ustawy z.p.p.r. w związku z naruszeniami § 11 ust. 4 umowy o dofinasowanie - polegającym na nie przekazaniu do IZ RPOWŚ na lata 2007-2013 informacji związanych z realizacją projektu, których IZ zażądała w związku z kontrolą doraźną w okresie trwałości, nałożyła na beneficjenta korektę finansową w łącznej wysokości 13 423 856,05 zł i zaleciła zwrot całej tej kwoty powiększonej o należne odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych. Spółka pismem z 5.11.2018 r. stwierdziła, że "zalecenie" zwrotu kwoty 13 423 856,05 zł wraz z odsetkami nie znajduje podstawy faktycznej i prawnej i nie zostanie zrealizowane.
Wobec ustalonych okoliczności, jak również z uwagi na brak zwrotu środków przez stronę w wyznaczonym terminie w oparciu o art. 61 § 4 k.p.a. oraz art 207
ust. 9 u.f.p. pismem z 5.02.2019 r. IZ zawiadomiła beneficjenta, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zwrotu przyznanego dofinansowania w wysokości 13 423 856,05 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Następnie IZ pismem z 27.06.2019 r. wezwała beneficjenta do złożenia dokumentów, które szczegółowo opisała w decyzji (str. 36-37), w tym umowy o pracę, druki ZUS DRA/RCA i potwierdzających wykształcenie tych osób. W dniu 22 lipca 2019 r. beneficjent przekazał dokumenty w formie załączników tj. listy osób uczestniczących w badaniach biomechanicznych na systemie BTS, dokumenty potwierdzające współpracę ze specjalistami, porozumienia w sprawie przeniesienia praw autorskiej i ustanowienia licencji, umowę licencyjna z firmą High Clinic, raport ze stwierdzeniem efektu badawczego, listę osób uczestniczących w wewnętrznym projekcie badawczym, publikacje naukowe, referat z sympozjum w Pabianicach wraz z wynikami prac badawczych, umowy o pracę w podziale na umowy z lekarzami, badacze - pracownicy laboratorium inżynierii tkankowej, specjaliści rehabilitacji ruchowej, technicy rtg, personel pomocniczy oraz dokumentacje z przeprowadzonych konferencji i działań promocyjnych.
W dniach od 26 do 28 sierpnia 2019 r. IZ przeprowadziła kontrolę doraźną w miejscu realizacji projektu oraz na dodatkowo dostarczonej do dnia 2.10.2019 r. dokumentacji, wynikiem której jest Informacja Pokontrolna Nr (...) z dnia 21.10.2019 r. obejmująca okres czasu od 14 listopada 2011 r. do 28 sierpnia
2019 r. Wobec przeprowadzonej kontroli doraźnej w zakresie zakupionego sprzętu w kontekście realizacji projektu stwierdzono, że sprzęt i wyposażenie związane z przedmiotowym projektem znajduje się w miejscu realizacji projektu, a także jest wykazane w dokumencie przedłożonym przez beneficjenta pn. "Tabela środków trwałych dla roku 2019/7" (dowód nr 8 do IP). Cel projektu został przez beneficjenta zrealizowany poprzez stworzenie zaplecza naukowo - badawczego, w którym prowadzone były/są prace w zakresie inżynierii tkankowej, metod obrazowania TK
i MR oraz wykonywania zabiegów FUS, biomechaniki wraz z symulacjami medycznymi. W skład zaplecza naukowo - badawczego wchodzi także prosektorium, które jest wyposażone w niezbędny sprzęt ale do dnia kontroli nie prowadzono w nim żadnych prac. Beneficjent upublicznia w formie publikacji naukowych wnioski z badań prowadzonych w stworzonym zapleczu naukowo - badawczym w anglojęzycznej literaturze branżowej o zasięgu ponad krajowym. Lekarze zaangażowani w badania są prelegentami na międzynarodowych i krajowych konferencjach i sympozjach naukowych, a także organizują projekty wewnętrzne wykorzystujące aparaturę medyczną zakupioną w ramach projektu celem doskonalenia technik laparoskopowych. Prelegenci konferencji i sympozjów, a także lekarze publikujący swoje artykuły firmują swoją działalność Szpitalem K. im. Św. A. w K., ponieważ jest on bardziej rozpoznawalny jako placówka medyczna, aniżeli spółka A. W zakresie promocji projektu sprzęt będący zapleczem naukowo – badawczym posiada właściwe logotypy programu, natomiast brak elementów promocji w publikacjach wyników badań czy udziału w konferencjach naukowych jest skutkiem tego, że publikacje czy prelekcje nie były przedmiotem projektu, a jego efektem. IZ stwierdziła, że przedstawionych umów z lekarzami nie można uznać za tożsame z umowami o pracę w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (Dz. U.2019.1040). W ten sposób umów nie można uznać jako stworzenie 4 etatów na stanowisku lekarz radiologii (zgodnie z analizą ekonomiczno - finansową str. 12 i wnioskiem o dofinansowanie str. 15).
Pismem z 26.08.2019 r beneficjent poinformował IZ, że ze skutkiem na dzień 1.08.2019 r. doszło do podziału spółki A. (na mocy decyzji Sądu — postanowienie o podziale nr (...)) i powołano C. N. – B.E A. sp. z o.o., które prowadzi projekty badawczo rozwojowe w ramach EFRR oraz spółka ta przejęła ogół praw i obowiązków związanych z realizacją umowy o dofinasowanie. Spółka została wpisana do KRS dnia 1 sierpnia 2019 r.
Wobec skomplikowanego charakteru sprawy i wielokrotnością wizyt kontrolnych Zarząd podjął uchwałę nr (...) obniżającą wysokość korekty finansowej z
13 423 856,05 zł do 622 543,94 zł nałożonej na spółkę A.w J., w którego prawa i obowiązki wstąpiło C. N.-B. A. w K. Wyjaśniono w uchwale, że "...W wyniku kontroli doraźnej trwającej w okresie od 26 - 28 sierpnia 2019 r. oraz na dodatkowo dostarczonej dokumentacji do dnia 02.10.2019 r. dokonano ustaleń, które zostały przytoczone przez organ na str. 50-52 skarżonej decyzji. W szczególności organ podkreślił, że biorąc pod uwagę ustalenie kontroli doraźnej trwającej w okresie od 4.08.2017 r. do 12.12.2017 r., która niezaprzeczalnie wykazała brak utrzymania 1 etatu badawczego z 6, stanowiących wartości wskaźników rezultatu określone we wniosku o dofinansowanie pod nazwą liczba utworzonych nowych etatów badawczych i liczba powstałych etatów badawczych, które beneficjent powinien utrzymać w okresie trwałości projektu (gdzie 1 etat = 16,67% wartości wskaźnika). Wykazano, że brak 1 etatu badawczego w ramach realizacji przedmiotowego projektu przez okres 508 dni stanowi 27,82% pełnego okresu trwałości. Kwota korekty finansowej została wyliczona według wzoru następujący sposób: 15 792 771,82 zł (łączna wartość wydatków kwalifikowalnych rozliczonych w projekcie) x 27,82% (stosunek okresu trwałości projektu, którego dotyczyły nieprawidłowości (508 dni) do całego okresu trwałości projektu (1826 dni) = 4 393 549,12 zł x 16,67% (stosunek nie utrzymania 1 etatu badawczego do 6 wymaganych )= 732 404,64 zł. Zaś wysokość korekty to kwota 622 543,94 zł = 100% x 732 404,64 zł x 85%.
Wskazano przy tym, że okres trwałości projektu liczony był od dnia wypłaty ostatniej transzy dofinansowania (płatności końcowej) dokonanej w dniu 8.11.2016 r. do dnia 8.11.2021 r. (5 lat okresu trwałości) i stanowił 1826 dni.
W konsekwencji IZ uznała, że na dzień I kontroli doraźnej beneficjent nie utrzymał 1 etatu badawczego w przedmiotowym projekcie, co stanowi naruszenie § 11 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie, a w rezultacie na podstawie art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z.p.p.r., w związku ze stwierdzonym powyżej naruszeniem umowy o dofinansowanie nakłada korektę finansową, która wynosi 622 543,94 zł (wartość wydatków niekwalifikowalnych wynosi 732 404,64 zł). Po szczegółowej analizie materiału dowodowego, dokonała miarkowania innego niż początkowo i ostatecznie uznała za wydatek niekwalifikowalny w projekcie kwotę 732 404,64 zł z czego dofinansowanie do zwrotu wynosi ww. kwota.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie beneficjent był zobowiązany do zapewnienia prawidłowej
i terminowej realizacji projektu oraz osiągnięcia celów (produktu i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Miernikiem realizacji celu szczegółowego projektu, był wskaźnik rezultatu stanowiący o obowiązku utworzenia i utrzymania zatrudnienia 6 nowych etatów badawczych. Beneficjent był również zobowiązany do pomiaru wskaźników uzyskanych w wyniku realizacji projektu, zgodnie z założeniami określonymi we wniosku o dofinansowanie. Zobowiązał się do utworzenia i utrzymania kluczowego wskaźnika rezultatu - ,,Liczba utworzonych nowych etatów badawczych i pozostałe wskaźniki rezultatu Liczba powstałych etatów badawczych" czyli nowo utworzonych miejsc pracy etatów badawczych sztuk 6 w latach 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021. Bezspornym powinno być zatem, że ma to być 6 umów o pracę w pełnym wymiarze godzin czasu pracy w każdym podanym roku.
Ponadto organ wskazał, że wskaźniki rezultatu nie zostały beneficjentowi narzucone, albowiem na etapie tworzenia projektu i wypełniania wniosku o dofinansowanie określił, że deklaruje i konstruuje wskaźniki, które zamierza osiągnąć realizując cel projektu. W sekcji D 9 w podpunkcie D.9.3 wniosku o dofinansowanie, zawierającym opis, cel i uzasadnienie projektu oraz przedmiot projektu beneficjent zawarł stwierdzenie, że w wyniku realizacji projektu zostaną utworzone 24 nowe miejsca pracy, z czego 6 etatów będzie miało charakter badawczy. Organ odwołując się do zapisów wniosku o dofinansowanie, wskazał że za deklarowanie utworzenia 6 nowych etatów badawczych, w świetle treści metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2007-2013, projekt otrzymywał 5 punktów. W związku zaś z zadeklarowaniem pozytywnego wpływu projektu na polityki horyzontalne UE z uwagi na wpływ tylko na politykę zatrudnienia, projekt uzyskał dodatkowe 2 punkty. W konsekwencji z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że bez zadeklarowania utworzenia 6 nowych etatów badawczych pracy projekt nie kwalifikowałby się do dofinansowania z uwagi na zbyt niską pozycję na liście rankingowej, tym bardziej, że projekt spółki uzyskał 54/100 pkt i zajął ostatnie miejsce i to na liście rezerwowej projektów zaakceptowanych do dofinansowania.
Zdaniem organu beneficjent miał świadomość rozumienia trwałości projektu, albowiem w rozdziale 4 biznesplanu stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie stwierdził, że zobowiązuje się do utrzymania trwałości projektu przez okres minimum 5 lat od dnia całkowitego rozliczenia projektu. Dodatkowo w § 11 ust.1 pkt. 2 umowy o dofinansowanie postanowiono, że utrzymywanie wskaźników winno nastąpić w okresie obejmującym także dokonywanie rozliczeń przez IZ. Tymczasem, beneficjent nie zachował jednego etatu badawczego przez okres 508 dni. Beneficjent, co do zasady, nie jest uprawniony do dowolnego kształtowania warunków zatrudnienia poszczególnych pracowników, w szczególności rodzaju zawartej umowy czy też stanowiska pracy, ponieważ beneficjent w założonych rezultatach projektu określił, że zatrudnienie dokonywane będzie w konkretnej formie i na konkretnych stanowiskach.
W konsekwencji Zarząd przyjął, że w sprawie doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt. 7 Rozporządzenia nr 1083/2006, albowiem beneficjent naruszył prawo wspólnotowe i krajowe. Nieprawidłowości powstały wobec działań i zaniechań beneficjenta. Nadto wystąpiła szkoda dla budżetu UE polegająca na sfinansowaniu wydatków, które nie doprowadziły do realizacji założonych celów projektu. Wystąpienie tych trzech elementów uzasadnia orzeczenie w sprawie zwrotu dofinansowania w stosunku proporcjonalnym do skali naruszeń. W ocenie Instytucji Zarządzającej w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały, materialnoprawne przesłanki orzekania o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich określone w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. Podkreślono, że podpisując umowę o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie, zgodnie z umową o dofinansowanie i jej załącznikami oraz w sposób, który zapewni prawidłową
i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie i utrzymanie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie, w trakcie realizacji projektu jak i w okresie jego trwałości. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w istocie nałożenie korekt finansowych jest rezultatem postanowień umownych, które beneficjent przyjął, podpisując umowę, a ustalenie i nałożenie korekt finansowych jest specyficznym skutkiem niewykonania umowy zgodnie z zasadami w niej przewidzianymi.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, a to art. 207 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 207 ust. 9 pkt. 1
i art. 60 pkt. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2019.869 t.j.), dalej ,,u.f.p." - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że brak utrzymania 1 etatu badawczego z 6, stanowiących wartości jednego tylko ze wskaźników rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie, stanowi podstawę do uznania środków przyznanych w ramach dofinansowania za wydatkowane z naruszeniem procedur i tym samym podlegających zwrotowi, podczas gdy w ramach przedmiotowego dofinansowania żadne środki nie były przyznane na utrzymanie etatów i na to wydatkowane;
2. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego, a zarazem jasnego sposobu sformułowania przesłanek faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy wydawaniu decyzji w sprawie w zakresie ustalenia wartości korekty finansowej za brak utrzymania 1 etatu badawczego z 6 na 622.543,94 zł, podczas gdy taki sposób wyliczenia kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi nie znajduje oparcia w żadnych przepisach lub postanowieniach umowy o dofinansowanie, a ponadto sposób dokonania takiego wyliczenia nie został w żaden sposób uzasadniony, co uniemożliwia jego weryfikację;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności umowy o dofinansowanie i ustalenie, że brak utrzymania 1 etatu badawczego z 6 stanowi podstawę do wyliczenia kwoty dofinansowania podlegającego w związku z tym zwrotowi na 622.543,94 zł, podczas gdy żaden dokument nie uzasadnia takiego wyliczenia, a ponadto zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania nie pozwalają na uznanie sposobu wyliczenia tej kwoty przez organ za prawidłowe.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w ramach przedmiotowego dofinansowania żadne środki nie były przyznane na utrzymanie etatów i na to wydatkowane. Faktycznie, utrzymanie określonej liczby etatów (w tym 6 etatów badawczych) zostało opisane jako jeden ze wskaźników rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie. Jednakże środki wydatkowane w ramach przedmiotowego dofinansowania były przeznaczone na pokrycie kosztów budowy Medycznego Zaplecza Badawczego i jego wyposażenia, a następnie promocji. Skarżąca nie wskazywała jako kwalifikowalnych w ramach projektu kosztów wynagrodzeń
i utrzymania etatów - te bowiem miały powstać dopiero na skutek poniesienia nakładów finansowych związanych ze stworzeniem Zaplecza (stąd ich określenie w ramach "wskaźników rezultatu").
Strona podkreśliła, że jeżeli organ uznał, iż na skutek nieutrzymania 1 z 6 etatów badawczych zachodzi konieczność zwrotu środków rozliczonych w projekcie jako "wydatki kwalifikowalne" - to powinien odszukać w ramach przyznanego dofinansowania pozycję "wydatki kwalifikowalne na utrzymanie etatów" i odnieść swoje wyliczenia wyłącznie do niej. Takiej pozycji jednak nie ma, ponieważ jak wskazano powyżej, żadne wydatki kwalifikowalne w projekcie nie zostały rozliczone na sfinansowanie i utrzymanie etatów - jest to jedynie wskaźnik rezultatu.
Nadto zdaniem strony odnoszenie pełnej kwoty przyznanych wydatków kwalifikowalnych do wyłącznie z 1 z 6 etatów badawczych jest absurdalne. We wniosku o dofinansowanie deklarowano łącznie, w ramach jednego ze wskaźników rezultatu, utworzenie 24 nowych miejsc pracy, w tym 6 etatów badawczych. Spółka podkreśliła, że nie utworzono zatem 1 z 24 planowanych miejsc pracy, co oznacza, że to ta wartość (4%, a nie 16,67%) mogłaby co najwyżej stanowić podstawę do wyliczania kwoty korekty finansowej - o ile ta byłaby w ogóle uzasadniona, czemu skarżący zaprzecza.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację
i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako "P.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Ś. z dnia 5 sierpnia 2020 r. określająca C. N.-B. A. sp. z o.o. w K. przypadającą do zwrotu kwotę środków w wysokości 622 543,94 zł z tytułu zwrotu części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. IZ obszernie i wszechstronnie przedstawiła okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą postanowień umowy o dofinasowanie, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ zgodnie z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy u.f.p." regulujące na gruncie prawa krajowego zwrot dotacji udzielonej ze środków unijnych. W myśl art. 206 ust. 1 u.f.p., szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy z.p.p.r. Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W art. 184 ust. 1 ww. ustawy przewidziano, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w
art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16 zajął stanowisko, że procedury, jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia.
Dodatkowo podkreślenia wymaga to, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych. Zauważyć więc należy, że wskazana "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy na skutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy więc rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. NSA w wyroku z 15 września 2015 r., sygn. II GSK 2370/14 zaakceptował pogląd, zgodnie z którym przy orzekaniu o zwrocie środków nie można poprzestać wyłącznie na ustaleniu, że doszło do ich wydatkowania z naruszeniem procedur, ale konieczne jest również stwierdzenie czy i w jaki sposób to naruszenie wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego UE, gdyż nie każda nieprawidłowość będzie powodować konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania. Aby zatem orzec o zwrocie środków, niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: po pierwsze musi zaistnieć naruszenie procedur, a po drugie ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por.m.in. wyrok NSA z 11 października 2018 r., sygn. I GSK 2162/18
i poczynione tam rozważania). Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje, że IZ orzekając o zwrocie części dofinasowania, oceniała zaistnienie tych dwóch przesłanek w stanie faktycznym sprawy. Sąd w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez organ, że w niniejszej sprawie powstała rzeczywista szkoda w budżecie Unii w związku ze stwierdzoną nieprawidłowością polegającą na niezrealizowaniu przez skarżącą założeń wniosku o dofinasowanie w zakresie wskaźników rezultatu, przez brak utrzymania 1 etatu badawczego z 6, przez 508 dni w okresie trwałości projektu.
Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena skutków nie osiągnięcia przez skarżącą deklarowanego we wniosku wskaźnika rezultatu, poprzez nie stworzenie i nie utrzymanie w okresie trwałości projektu 1 etatu badawczego z 6 zadeklarowanych, a tym samym naruszenia § 11 ust.1 pkt. 2 umowy o dofinansowanie.
Zważywszy na zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz stanowisko skarżącej, która wszakże nie kwestionowała faktów stwierdzonych w wyniku kontroli doraźnej, a jedynie inaczej je oceniała, Sąd zważył, że przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało jednoznacznie, że w toku realizowania umowy o dofinansowanie spółka formalnie utworzyła 5 etatów badawczych na zaplanowane 6 przez co nie zagwarantowała trwałości projektu w okresie 508 dni.
Okres trwałości projektu jest zagadnieniem istotnym, bowiem dotyczy on ram czasowych, w których na beneficjencie ciążą określone obowiązki wynikające z zawartej umowy o dofinansowanie projektu oraz konsekwencje wynikające z ich naruszenia. Naruszenie zobowiązań wynikających z umowy, jak już wyżej wskazano, stanowi o naruszeniu procedur w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p., a w konsekwencji skutkuje obowiązkiem zwrotu kwoty dofinansowania stosownie do art. 207 ust. 1 u.f.p. Skarżąca w żadnym z zarzutów naruszenia przepisów procesowych nie kwestionuje ustalonego przez organ faktu dokonania wypłaty ostatniej transzy dofinansowania (płatności końcowej) – w dniu 8.11.2016 r. Co też jest istotne, gdyż o tego dnia należy liczyć okres trwałości projektu, który w niniejszej sprawie upływa z dniem 8.11.2021 r. (5 lat okresu trwałości) i stanowi 1826 dni. Istotne jest w sprawie to, że spółka w części D.9.3 wniosku w wyniku realizacji projektu zadeklarowała utworzenie 24 nowych miejsca pracy, z czego 6 etatów będzie miało charakter badawczy. W części D.9.6 Trwałość projektu, przewidziała, że wskaźniki produktu i rezultatu będą utrzymane w okresie znacznie przekraczającym okres trwałości (...) Projekt nie będzie podlegał zasadniczym modyfikacjom mającym wpływ na jego charakter lub warunki jego realizacji lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny oraz wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestaniem działalności.
Spółka poprzez zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 207 ust. 1 pkt. 2, ust. 9 pkt. 1 i art. 60 pkt. 6 u.f.p. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., podważając zasadność orzeczenia o zwrocie części dofinansowania formułuje tezę, że w ramach przedmiotowego dofinansowania żadne środki nie były przyznane na utrzymanie etatów i na to wydatkowane. Środki wydatkowane w ramach przedmiotowego dofinansowania były przeznaczone na pokrycie kosztów budowy Medycznego Zaplecza Badawczego i jego wyposażenia, a następnie promocji. Przyznała, że zadeklarowała we wniosku faktyczne utrzymanie określonej liczby etatów (w tym 6 etatów badawczych) jako jeden ze wskaźników rezultatu. Twierdzi jednak, że nie wskazywała tych wydatków jako kwalifikowalnych w ramach projektu kosztów wynagrodzeń i utrzymania etatów - te bowiem miały powstać dopiero na skutek poniesienia nakładów finansowych związanych ze stworzeniem Zaplecza (stąd ich określenie w ramach "wskaźników rezultatu").
Sąd nie podziela przedstawionej wyżej argumentacji zawartej w skardze. Nie ma bowiem racji skarżąca twierdząc, że dla prawidłowego wykonania projektu wystarczające było wydatkowanie przyznanych środków na zakup deklarowanych we wniosku środków trwałych. Należy zauważyć, że przedmiotem umowy o dofinansowanie był projekt opisany we wniosku i ostatecznie zakwalifikowany do płatności, który niewątpliwie zakładał nie tylko zakup środków trwałych, ale także, w wyniku jego realizacji, utworzenie i utrzymanie w okresie trwałości projektu nowych miejsc pracy, w tym 6 etatów badawczych. Należy podkreślić, że zawarta przez stronę z IZ umowa o dofinasowanie opisuje obowiązki ciążące na beneficjencie, w tym obowiązek osiągnięcia założonych wskaźników, a więc i wskaźnika rezultatu. Skarżąca zobowiązała się w § 4 pkt 2 umowy do realizacji projektu, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów
i rezultatów) zakładanych we wniosku. Podkreślenia wymaga i to, że mimo cywilnoprawnego charakteru zawartej umowy, przyznane i wypłacone środki nadal pozostają środkami publicznymi, które mogą być wykorzystane wyłącznie w celu i na warunkach określonych w umowie.
Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej co do oceny skutków nie utrzymania 1 z 6 etatów badawczych w postaci konieczności zwrotu środków rozliczonych w projekcie jako "wydatki kwalifikowalne" oraz do wyliczenia kwoty zwrotu. Wbrew temu co wskazuje strona i w nawiązaniu do wyżej przedstawionych rozważań, organ nie ma obowiązku odszukać w ramach przyznanego dofinansowania pozycję "wydatki kwalifikowalne na utrzymanie etatów" i odnieść swoje wyliczenia wyłącznie do niej. Taka ocena Sądu co do zarzutów skargi wynika z faktu, że w § 2 pkt 1 i 2 umowy o dofinansowanie, mowa jest o wydatkach poniesionych przez beneficjenta na realizację projektu ,,Rozwój sektora ,,badania i rozwój" w województwie ś.m poprzez stworzenie Medycznego Zaplecza Badawczego w K." oraz, że beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinasowanie. Zaś w § 2 pkt 7 umowy została określona łącznie wysokość środków europejskich w kwocie nieprzekraczającej
14 302 907,50 zł, bez podziału wydatków na realizację poszczególnych wskaźników produktu czy to rezultatu. W konkluzji należy stwierdzić, że dofinasowanie jest przyznane na łączne pokrycie wydatków kwalifikowalnych związanych z realizacją projektu, w tym wskaźników produktu i rezultatu, o które w tym zakresie wnioskowała spółka.
W ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń sposób dokonanych przez organ wyliczeń kwoty korekty finansowej, który został skrupulatnie przedstawiony w zaskarżonej decyzji i ponownie zwięźle opisany w części historycznej uzasadnienia wyroku. Sąd akceptuje zastosowany do tego wyliczenia wzór oraz prawidłowość użytych tam danych. Według definicji tego wzoru, do wyliczeń korekty finansowej należy użyć łączną wartość wydatków kwalifikowanych rozliczonych w projekcie w stosunku do okresu trwałości projektu, którego dotyczyły nieprawidłowości (508 dni) do całego okresu trwałości projektu (1826 dni) oraz procentowy stosunek nie utrzymania 1 etatu badawczego do 6 wymaganych. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, nie ma zatem możliwości użycia w podanych wzorze – wartość "wydatki kwalifikowalne na utrzymanie etatów" i odnieść wyliczenia wyłącznie do tej wartości.
Zważywszy na powyższe należy wyrazić pogląd, że sposób dokonania takiego wyliczenia korekty finansowej został w sposób precyzyjny określony poprzez wskazanie wzoru, a także szczegółowo uzasadniony, co umożliwia jego weryfikację. Skarżąca jedynie poprzez ogólne zarzuty skargi i jej lakoniczną argumentację zmierza do podważenia rzeczowej i wyczerpującej argumentacji organu, zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto nie budzi wątpliwości Sądu, co też jest korzystne dla skarżącej, odniesienie wielkości ustalonej korekty finansowej jedynie do jednej nieprawidłowości polegającej na nie utrzymaniu w okresie trwałości projektu przez 508 dni, 1 etatu badawczego z 6 zaplanowanych. W treści zaskarżonej decyzji, IZ wskazywała argumenty na rzecz miarkowania korekty finansowej z 13 423 856,05 zł do
622 543, 94 zł. W tej kwestii odwołała się do skomplikowanego charakteru sprawy, wielokrotności wizyt kontrolnych i wzywania o liczne dokumenty związane z realizacją projektu. Powyższa argumentacja organu znajduje w pełni uzasadnienie w aktach sprawy, który to aspekt podejmowanych czynności niewątpliwie pracochłonnych i angażujących obie strony został przedstawiony w części historycznej uzasadnienia wyroku, w zakresie wystarczającym dla oceny legalności decyzji. Wskazać należy chociażby na przeprowadzoną przez IZ w dniach 11 - 12 stycznia 2016 r. - zgodnie z § 5 ust. 14 pkt 2 umowy o dofinansowanie - kontrolę realizacji projektu w celu zbadania, czy projekt został zrealizowany zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie. Organ szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podejmowane czynności kontrolne i monitorującej związane z realizacją projektu, dlatego nie ma potrzeby, aby te wywody powtarzać. IZ przeprowadziła także kontrolę doraźną w miejscu realizacji projektu w dniach 4 - 8 sierpnia 2017 r. oraz na dokumentach do dnia 12 grudnia 2017 r. W oparciu o te czynności przygotowała ostateczną Informację Pokontrolną nr (...) z dnia 28.02.2018 r. stwierdzając w niej, że beneficjent w ramach projektu utworzył jedynie 5 etatów badawczych na zaplanowane 6. Czynności kontrolne podejmowane były także na dokumentach 17 czerwca 2019 r., zaś kolejna kontrola doraźna w okresie od 26 do 28 sierpnia 2019 r. Prowadzenie czynności kontrolnych polegało na badaniu m.in. dokumentacji technicznej i związanej za zatrudnieniem, decyzji administracyjnych, ofert oraz dokumentacji - protokoły odbioru, dokumentacji księgowej dotyczącej przedmiotowego projektu, a także dokonania oględzin w miejscu realizacji projektu.
Organ wyeksponował także argumenty przemawiające za koniecznością nałożenia co do zasady korekty finansowej, wskazując na aspekty, całkowicie pominięte przez skarżącą przy formułowaniu zarzutów skargi i jej uzasadnienia. Należy powtórzyć za organem, że zgodnie z § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie beneficjent był zobowiązany do zapewnienia prawidłowej i terminowej realizacji projektu oraz osiągnięcia celów (produktu i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Zobowiązał się do utworzenia i utrzymania kluczowego wskaźnika rezultatu - ,,Liczba utworzonych nowych etatów badawczych i pozostałe wskaźniki rezultatu Liczba powstałych etatów badawczych" czyli nowo utworzonych miejsc pracy etatów badawczych sztuk 6 w latach 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021. Bezspornym powinno być zatem, że ma to być 6 umów o pracę w pełnym wymiarze godzin czasu pracy w każdym podanym roku. Przy czym istotne jest, że wskaźniki rezultatu nie zostały beneficjentowi narzucone, albowiem na etapie tworzenia projektu i wypełniania wniosku o dofinansowanie określił, że deklaruje i konstruuje wskaźniki, które zamierza osiągnąć realizując cel projektu. W sekcji D 9 w podpunkcie D.9.3 wniosku o dofinansowanie, zawierającym opis, cel i uzasadnienie projektu oraz przedmiot projektu beneficjent zawarł stwierdzenie, że w wyniku realizacji projektu zostaną utworzone 24 nowe miejsca pracy, z czego 6 etatów będzie miało charakter badawczy. Spółka zadeklarowała utworzenia 6 nowych etatów badawczych, co pozwoliło w świetle treści metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2007-2013, na przyznanie projektowi 5 punktów. W związku z zadeklarowaniem pozytywnego wpływu projektu na polityki horyzontalne UE z uwagi na wpływ tylko na politykę zatrudnienia, projekt uzyskał dodatkowe 2 punkty. Zatem, prawidłowa jest ocena organu, bo logiczna zważywszy na powyższe fakty, że bez zadeklarowania utworzenia 6 nowych etatów badawczych pracy projekt nie kwalifikowałby się do dofinansowania z uwagi na zbyt niską pozycję na liście rankingowej, uzyskał 54/100 pkt i zajął ostatnie miejsce i to na liście rezerwowej projektów zaakceptowanych do dofinansowania. Istotne jest także, że przez nie utrzymanie 1 etatu badawczego przez okres 508 dni, spółka ograniczyła swoje potencjalne możliwości badawcze, co pozostaje w zgodzie z oceną IZ. Wniosek organu w tej kwestii pozostaje w logicznym związku z przedmiotem projektu i jego założeniami, między innymi polegającymi na tworzeniu warunków do rozwoju badań naukowych i prac rozwojowych, stworzenie nowych miejsc pracy (24 nowe miejsca pracy w tym 6 powstałych etatów badawczych).
W konsekwencji zasadnie IZ uznała, że na dzień I kontroli doraźnej beneficjent nie utrzymał 1 etatu badawczego w przedmiotowym projekcie, co stanowi naruszenie § 11 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie, a w rezultacie na podstawie art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z.p.p.r., nałożyła korektę finansową, która wynosi 622 543,94 zł.
Oceniając zatem zaskarżoną decyzję pod kątem zarzutów dotyczących art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 3 k.p.a., brak podstaw by stwierdzić naruszenie któregokolwiek z tych przepisów postępowania - odnoszących się do zasady prawdy obiektywnej, wymogów dla uzasadnienia decyzji administracyjnej - w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności okoliczności takie nie zostały skutecznie wykazane w skardze. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 207 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 207 ust. 9 pkt. 1 i art. 60 pkt. 6 u.f.p., a to wobec ich właściwego zastosowania do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy i wyprowadzonych z jego oceny wniosków.
W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zarzuty skargi nie są uzasadnione Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI