I SA/Ke 345/22

I SA/Ke 345/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Ewa Rojek
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2148/22 - Wyrok NSA z 2024-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 78 ust. 2 pkt 1,
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 1 czerwca 2022 r. nr SKO.RD-52/3030/163/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 1 czerwca 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO") utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z 19 kwietnia 2022 r. znak: [...] odmawiające P. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą W. P. Firma Usługowo Handlowa "M. 2" (dalej "strona", "skarżący) przywrócenia terminu 30 dni na zawiadomienie o nabyciu pojazdu marki Volkswagen Polo o nr rej. TLW [...]
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że z postanowienia organu pierwszej instancji wynika, że 14 marca 2022 r. zawiadomiono skarżącego o uchybieniu 180-dniowego terminu na zawiadomienie
o nabyciu pojazdu marki Volkswagen Polo o nr rej. TLW [...], wyznaczając jednocześnie skarżącemu termin 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W wyznaczonym terminie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. P. W. wyjaśnił, że nie ponosi winy w uchybieniu, którego się dopuścił. Dodał, że powodem niewywiązania się przez niego z obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym był stan pandemii i związane z nim utrudnienia organizacyjne i formalne. Wskazał, że był przekonany, że nie jest obowiązany zawiadamiać o nabyciu pojazdu, skoro niezwłocznie po zakupie przystąpił do jego demontażu. Organ I instancji stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybiła terminowi bez swojej winy. Wskazał na przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., które należy łącznie spełnić, aby doszło do przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym. Starosta [...] wyjaśnił ponadto, że strona nie wskazała powodów i nie dostarczyła dowodów pozwalających stwierdzić, iż ze względu na obowiązujący od 20 marca 2020 r. na terenie kraju stan epidemii, nie mogła dokonać przez okres 180 dni zgłoszenia nabycia samochodu. Dodał, że od początku ogłoszenia stanu epidemii organ informował petentów w jaki sposób i w jakim terminie należy załatwiać sprawy dotyczące nabycia/zbycia pojazdów. Wszystkie niezbędne informacje zostały umieszczone na stronie internetowej starostwa oraz na drzwiach wejściowych do urzędu. Zaznaczył, że skarżący nie wykazał, że podjął jakiekolwiek działania celem uzyskania informacji niezbędnych do wykonania ciążącego na nim obowiązku i nie musiał go wykonać osobiście. Podkreślił, że w dniu demontażu, to skarżący był właścicielem pojazdu w związku z czym obok obowiązku poinformowania o demontażu pojazdu organu właściwego ze względu na miejsce jego ostatniej rejestracji, zobowiązany był do zgłoszenia Staroście Jędrzejowskiemu faktu nabycia tego samochodu. Wyjaśnił, że o ile skarżący wypełnił obowiązek wynikający z art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, to naruszył dyspozycję art. 78 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Dodał, że przedsiębiorca nie może tłumaczyć się nieznajomością prawa, bowiem przepis określający termin na złożenie zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu obowiązuje w ustawie Prawo o ruchu drogowym od 1 stycznia 1998 r., a strona od 1996 r. zajmuje się w sposób profesjonalny sprzedażą oraz demontażem pojazdów.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 § 1 k.p.a., wyjaśniając na czym polega spełnienie jego przesłanek.
SKO podkreśliło ponadto, że z uwagi na mającą miejsce pandemię i obowiązujący przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, zwanej dalej "ustawą COVID-19") pismem z 14 marca 2022 r. Starosta [...] zawiadomił P. W. o uchybieniu 180-dniowego terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu marki Volkswagen Polo o nr rej. TLW [...] Wyznaczył przy tym stronie 30-dniowy termin na złożenia wniosku
o przywrócenie tego terminu z uprawdopodobnieniem, że jego uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Pismem z 9 kwietnia 2022 r. P. W. wniósł o przywrócenie terminu na zgłoszenie nabycia pojazdu. Poinformował, że nie ponosi winy w uchybieniu, którego się dopuścił. Dodał, że powodem niewywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym był stan pandemii i związane z nim utrudnienia organizacyjne i formalne w dostępie do organu administracji. Wskazał, że był przekonany, że nie jest obowiązany zawiadamiać o nabyciu pojazdu, skoro niezwłocznie po zakupie przystąpił do jego demontażu, a następnie uzyskał decyzję o jego wyrejestrowaniu.
Rozpatrując zażalenie skarżącego, organ odwoławczy ocenił, że argumenty P. W. nie uprawdopodabniają należycie istnienia braku u niego winy
w niedochowaniu terminu do zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. SKO przyznało rację Staroście Jędrzejowskiemu, że zawiadomienie o nabyciu samochodu nie musiało być dokonane osobiście. Można to było uczynić za pomocą poczty elektronicznej, placówki pocztowej lub przez pełnomocnika. Ponadto skarżący miał, ze względu na czas epidemii, termin 180 dni na zgłoszenie nabycia pojazdu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że uzyskanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu nie zawiera w sobie jednocześnie informacji o nabyciu pojazdu. Z art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika bowiem, że pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela. W rozpatrywanej sprawie decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu wydał Starosta [...], zaś powiadomienie
o nabyciu pojazdu strona miała obowiązek złożyć Staroście Jędrzejowskiemu.
Oceniając zarzut zażalenia w zakresie braku możliwości zastosowania zasady ignorantia iuris nocet, organ odwoławczy uznał, że jest on bezzasadny. Obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu obowiązuje w ustawie Prawo o ruchu drogowym od 1 stycznia 1998 r., a od 1 stycznia 2020 r. obowiązuje sankcja finansowa związana z niedopełnieniem tego obowiązku. Ponadto, skarżący prowadzi działalność gospodarczą związaną z zakupem i demontażem pojazdów od 1996 r.
W konkluzji swych rozważań SKO stwierdziło, że strona nie dołożyła należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, doprowadzając do uchybienia terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Nie uprawdopodobniła też, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez jej winy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie organu odwoławczego wniósł P. W., domagając się jego uchylenia w całości, a także uchylenia w całości postanowienia Starosty [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1/ art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn˛ ust. 1-3 ustawy COVID-19 poprzez brak przywrócenia terminu 30 dni na zawiadomienie o nabyciu pojazdu, mimo że skarżący spełnił wszystkie przesłanki implikujące przywrócenie tego terminu, w szczególności uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy;
2/ art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn˛ ust. 1-3 ustawy COVID-19 poprzez rażące i bezprawne przekroczenie granic uznania administracyjnego;
3/ art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn˛ ust. 1-3 ustawy COVID-19 poprzez zdecydowanie zawężającą wykładnię regulacji związanych z przywróceniem terminu;
4/ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenia zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, a w szczególności: brak podjęcia przez organy najdalej idącej inicjatywy
i wnikliwości w badaniu stanu faktycznego;
5/ art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organy postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej;
6/ art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równości wobec pracy, nierówne traktowanie skarżącego w porównaniu z podmiotami znajdującymi się
w podobnej sytuacji;
7/ art. 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zasady informowania, a także nieprawidłową interpretację zasady ignorantia iuris nocet w prawie administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi jej autor zaznaczył, że był przekonany, że skoro w terminie do zawiadomienia o nabyciu pojazdu, pojazd jest już zniszczony i wszczęte jest postępowanie w sprawie jego wyrejestrowania, to nie ma konieczności zgłaszania nabycia pojazdu. Według skarżącego wniosek o wyrejestrowanie pojazdu "konsumuje" zgłoszenie nabycia pojazdu, a także stanowi zawiadomienie o nabyciu pojazdu. Ponadto uznanie organów administracyjnych stało się dowolnością, w wyniku której organ I instancji zinterpretował wszystkie okoliczności na niekorzyść skarżącego. Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżący wskazał potrzebę mniej rygorystycznego pojmowania przesłanek implikujących przywrócenie terminu i przemawiające za koniecznością ochrony przedsiębiorców w związku z trudnościami jakie wystąpiły w obliczu pandemii COVID-19. Zdaniem skarżącego proces przywracania terminu do dokonania czynności ma charakter uproszczony i odformalizowany. Organy powinny wziąć pod uwagę cały kontekst sprawy,
a wykładnia przepisów związanych z instytucją przywrócenia terminu nie może być zbyt rygorystyczna, aby nie zamykać obywatelom drogi do obrony ich praw. Skarżący wskazał ponadto, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, że inni przedsiębiorcy nie mają podobnego problemu i urzędnicy uznają, że przy niezwłocznym wyrejestrowaniu pojazdu (na podstawie przesłanki zezłomowania pojazdu), nie ma konieczności odrębnego zgłoszenia nabycia pojazdu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako "p.p.s.a." wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo
w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu 30 dni na zawiadomienie o nabyciu pojazdu.
Na wstępie należy wskazać, że stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
W sprawie spór koncentruje się wokół zaistnienia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu przez niego terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Skarżący został zawiadomiony o uchybieniu 180-dniowego terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu marki Volkswagen Polo o nr rej. TLW [...] Ponadto organ pierwszej instancji wyznaczył skarżącemu termin 30 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Skarżący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i złożył wniosek
o przywrócenie terminu, dokonując równocześnie zgłoszenia nabycia ww. pojazdu.
Wyjaśnił, że powodem niewywiązania się przez niego z obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988; ze zm.), dalej jako "p.r.d." był stan pandemii i związane z nim utrudnienia organizacyjne i formalne. Wskazał ponadto, że był przekonany, że nie jest obowiązany zawiadamiać o nabyciu pojazdu, skoro niezwłocznie po zakupie przystąpił do jego demontażu. Był przekonany, że skoro
w terminie na zawiadomienie o nabyciu pojazdu, dokonał jego zniszczenia,
a następnie otrzymał decyzję o jego wyrejestrowaniu, to wówczas nie ciąży na nim obowiązek poinformowania o zakupie pojazdu. Dodał, że nie ponosi winy
w uchybieniu terminu, ponieważ konsultował swe przekonania co do braku konieczności zgłoszenia nabycia pojazdu w przypadku jego niezwłocznego demontażu.
Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy uznały, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia braku winy w niedochowaniu terminu do zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu.
Stanowiska organów zasługują na akceptację.
Przede wszystkim należy wskazać, że na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2255) z dniem 16 grudnia 2020 r. do ustawy o COVID dodany został art. 15zzzzzn˛ ustawy o COVID, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1).
Jednocześnie zgodnie z ust. 2 tego artykułu w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Stosownie do ust. 3 tego artykułu w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Z brzmienia przepisu art. 15zzzzzn˛ ust. 1 ustawy o COVID-19 wynika, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 5 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1032/21, wyrok WSA w Łodzi z 5 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 715/21, wyrok WSA w Kielcach z 14 października 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 366/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Mając na uwadze powyższe, sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie Starosta [...] podjął dodatkowe czynności przewidziane w powołanej regulacji. Po stwierdzeniu uchybienia terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu, prawidłowo zawiadomił P. W. o uchybieniu tego terminu oraz wyznaczył mu 30-dniowy termin na złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu
z uprawdopodobnieniem, że jego uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Przepis art. 15zzzzzn˛ ust. 2 ustawy COVID-19 nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Wprowadza jedynie dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu i wydłuża – z siedmiu do trzydziestu dni – termin na złożenie wniosku o przywrócenie. Pomimo, że z przepisu art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski
o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego przepisu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie na podstawie przepisów k.p.a. Przepis art. art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku
o przywrócenie terminu. Przepis ten normuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. (tak m. in. WSA w Łodzi w wyroku z 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 20/22; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oceniając, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy należy odwołać się do obiektywnych mierników staranności. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, co oznacza, że musi uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 284).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odwołanie się
w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności
i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Istniejący stan epidemii i związane z nim obostrzenia nie mogą bezwzględnie usprawiedliwiać i sam przez się tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, wyrok WSA w Gliwicach z 30 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 453/22, wyrok WSA w Kielcach z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 574/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).).
Dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia.
W świetle tego przepisu, tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności
i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach badanej sprawy, ocena SKO, zgodnie z którą skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu było od niego niezależne, jest prawidłowa.
Przede wszystkim skarżący wskazał dwie wykluczające się, zdaniem sądu, przyczyny uchybienia terminu do dokonania zawiadomienia Starosty [...] o nabyciu pojazdu.
Z jednej bowiem strony powoływał się na istnienie stanu pandemii i związane z tym utrudnienia organizacyjne i formalne, z drugiej strony zaś zaznaczył, że był przekonany o tym, że nie jest obowiązany zawiadamiać o nabyciu pojazdu, skoro w terminie na to zawiadomienie, dokonał jego demontażu. Dodał przy tym, że poczynił w tym względzie konsultacje (a to oznacza, że w ogóle nie miał zamiaru dokonywać zawiadomienia o nabyciu pojazdu).
Skarżący nie wykazał, że podejmował jakiekolwiek próby dokonania zawiadomienia o nabyciu pojazdu osobiście, poprzez pocztę elektroniczną, za pośrednictwem operatora pocztowego Poczty Polskiej, firmy kurierskiej czy też jeszcze innych osób lub podmiotów. Jako przedsiębiorca prowadzący działalność od 1996 r. polegającą na sprzedaży i demontażu pojazdów, skarżący powinien wiedzieć jakie z tą działalnością wiążą się obowiązki wynikające z przepisów prawa
i konsekwencje prawne związane z ich nieprzestrzeganiem. W prowadzenie takiej działalności gospodarczej wkomponowane jest bowiem wymaganie posiadania niezbędnej wiedzy fachowej, obejmującej nie tylko czysto formalne kwalifikacje, ale także doświadczenie wynikające z praktyki zawodowej oraz ustalone zwyczajowo standardy wymagań. Profesjonalizm przedsiębiorcy powinien przejawiać się w postępowaniu zgodnym z obowiązującymi przepisami, (w szczególności dotyczącymi prowadzonej działalności gospodarczej), z regułami fachowej wiedzy oraz sumienności. Od profesjonalisty wymaga się zwiększonego zaangażowania, zapobiegliwości, rzetelności i dokładności w zakresie prowadzonej działalności.
Również powołanie się w sposób bardzo ogólny na konsultacje celem upewnienia się co do konieczności zgłoszenia nabycia pojazdu w takiej sytuacji oraz na zarzut nierównego traktowania względem innych przedsiębiorców, bez przedstawienia dodatkowych okoliczności, nie może być uznane za wystarczające do przyjęcia, że skarżący nie mógł dokonać zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie. Skarżący nie wykazał bowiem w szczególności w żaden sposób, że jego zaniechanie wynikało z udzielonej mu błędnej informacji przez pracowników właściwej merytorycznie komórki organizacyjnej Starostwa Powiatowego
w J..
Skarżącego nie mógł w tym zakresie zastąpić organ administracyjny. Nie jest on bowiem upoważniony do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 810/18; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi strona powinna stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna i nieprzezwyciężalna.
Argumentacji takiej skarżący nie przedstawił.
W związku z powyższym należało podzielić stanowisko orzekającego organu, że niedochowanie przez skarżącego terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu nie nastąpiło wskutek przeszkody niemożliwej do usunięcia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, lecz było wynikiem niedołożenia przez nią należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy, tj. z użyciem miernika wymaganej staranności. O braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej, co w okolicznościach niniejszej sprawy, jak przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, nie miało miejsca.
Dlatego zarzuty naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uznać należało za niezasadne. Skarżącemu nie udało się bowiem podważyć stanowiska SKO o braku uprawdopodobnienia przez niego winy w uchybieniu terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Nie sposób doszukać się także naruszenia art. 15zzzzzn˛ ust. 1-3 ustawy
o COVID-19. Z przepisu tego wynika jedynie obowiązek organu administracyjnego poinformowania osoby, która uchybiła przewidzianego przepisami prawa terminu
o możliwości złożenia wniosku o jego przywrócenie, co przecież organ I instancji uczynił.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.