I SA/Kr 418/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-03-30
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyksięga przychodów i rozchodównierzetelność księgikontrola podatkowazaległość podatkowaodsetki za zwłokęOrdynacja podatkowaWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatników na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając prowadzoną księgę przychodów i rozchodów za nierzetelną.

Sprawa dotyczyła skargi I.Z. i R.Z. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 rok. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność prowadzonej przez skarżącego księgi przychodów i rozchodów, zarzucając wadliwe i nierzetelne prowadzenie jej pod względem formalnym i materialnym, w tym nieewidencjonowanie zakupu piwa. Sąd administracyjny uznał te ustalenia za zasadne, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi I.Z. i R.Z. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok, zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów w sposób nierzetelny, zarówno formalnie (np. brak chronologii zapisów, brak numeracji), jak i materialnie (nieewidencjonowanie zakupu piwa na kwotę 6957,29 zł netto). W związku z tym przychód został zwiększony o 11.131,67 zł, a księgi nie uznano za dowód w części dotyczącej zakupów i przychodu za określone miesiące. Skarżący zarzucał tendencyjność kontroli i brak przedstawienia zakwestionowanych faktur, a także wskazywał na rejestrowanie sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej. Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, podkreślając obowiązek prawidłowego prowadzenia księgi. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów przejściowych, uznał ustalenia organów podatkowych za prawidłowe. Stwierdził, że skarżący nie ewidencjonował zakupu piwa, co naruszało przepisy rozporządzenia. Sąd uznał za niewiarygodne twierdzenia skarżącego o tendencyjności kontroli i przeznaczeniu piwa na własne potrzeby, wskazując na wcześniejsze postępowania dotyczące VAT, gdzie skarżący przyznał się do nieewidencjonowania towaru. W konsekwencji, księgi uznano za nierzetelne, a podstawę opodatkowania ustalono w drodze oszacowania. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nierzetelne prowadzenie księgi przychodów i rozchodów, w tym nieewidencjonowanie zakupu towarów handlowych, uzasadnia odmowę uznania księgi za dowód i pozwala na ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe miały podstawy do uznania księgi za nierzetelną z powodu wadliwości formalnych i materialnych, w tym nieewidencjonowania zakupu piwa. Nierzetelna księga traci moc dowodową, co pozwala na ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 193 § 6

Ordynacja podatkowa

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 207

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § 4

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 45 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

rozp. MF art. 21

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

rozp. MF art. 16

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

rozp. MF art. 10

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepisy wprowadzające art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierzetelność księgi przychodów i rozchodów pod względem formalnym i materialnym. Nieewidencjonowanie zakupu towarów handlowych (piwa) w księdze. Utrata mocy dowodowej nierzetelnej księgi. Możliwość ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.

Odrzucone argumenty

Tendencyjność kontroli podatkowej. Nieprzedstawienie zakwestionowanych faktur. Przeznaczenie zakwestionowanego towaru na własne potrzeby.

Godne uwagi sformułowania

księga przychodów i rozchodów w sposób nierzetelny zarówno pod względem formalnym (wadliwie), jak i pod względem materialnym (nierzetelnie) nie wpisywano kolejnego numeru zapisów do księgi nie zawsze wpisywano dzień miesiąca z dokumentu nie ewidencjonował niektórych zakupów piwa zaniżając tym samym kwoty uzyskiwanych przychodów nie uznano za dowód w części dotyczącej zakupów towarów handlowych oraz wykazanego przychodu nierzetelność księgi nie mogą stanowić dowodu w sprawie twierdzenie skarżącego, iż kontrola w jego firmie prowadzona była tendencyjnie, aby "coś znaleźć", oraz że zakwestionowane faktury nie zostały mu przedstawione, co podważa fakt, iż to on osobiście towar odbierał. Przed tut. Sądem toczyły się sprawy o sygn. I SA/Kr 328/02 (...) W niniejszych sprawach skargi oddalono, a skarżący nie składał wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W postępowaniu przed organami podatkowymi w niniejszych sprawach, R. Z. oświadczył, iż przedmiotowe piwo odebrał, jednak nie zaewidencjonował go, ponieważ przeznaczył go na własne potrzeby. Ilość tego piwa, powoduje, iż twierdzenia skarżącego są niewiarygodne

Skład orzekający

Ewa Długosz-Ślusarczyk

sędzia

Maria Zawadzka

sprawozdawca

Stanisław Grzeszek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla odmowy uznania księgi podatkowej za dowód w przypadku nierzetelności formalnej i materialnej, a także dla ustalania podstawy opodatkowania w drodze oszacowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących prowadzenia księgi przychodów i rozchodów oraz interpretacji nierzetelności w kontekście konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej i rozporządzeń wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy z prowadzeniem księgowości i konsekwencje nierzetelności, co jest istotne dla przedsiębiorców i księgowych.

Nierzetelna księga podatkowa – jak błędy formalne i zatajenie zakupów mogą doprowadzić do oszacowania dochodu?

Dane finansowe

WPS: 1713,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 418/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Długosz-Ślusarczyk
Maria Zawadzka /sprawozdawca/
Stanisław Grzeszek /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005r. sprawy ze skargi I. Z. i R. Z. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 15 lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. - skargę oddala -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2001 roku Nr [...] Urząd Skarbowy, działając na podstawie art. 207 oraz art. 21 § 3, art. 53 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm./, oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. Nr 90 poz. 416 ze zm./, po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2001 roku określił I. Z. i R. Z.:
• należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 rok w wysokości 1713,80 zł
• zaległość podatkową z tytułu wymienionego powyżej podatku w wysokości 936,30 zł
• odsetki za zwłokę od zaległości w pkt 2 w wysokości 594,50 zł, naliczone na dzień wydania decyzji
W wyniku przeprowadzonej w okresie od dnia [...] stycznia do [...] kwietnia 2001 roku przez Urząd Kontroli Skarbowej kontroli podatkowej w Firmie należącej do R. Z. oraz ustaleń dokonanych w trakcie czynności sprawdzających u jego kontrahentów w firmach: Ż. sp. z o.o. w K., "O". Centrum Dystrybucji sp. z o.o. w K. oraz P. sp. z o.o. w S., ustalono, iż w roku 1999 skarżący prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów w sposób nierzetelny zarówno pod względem formalnym (wadliwie), jak i pod względem materialnym (nierzetelnie). Wadliwość księgi przychodów i rozchodów poległ na tym, że:
• zapisy w księdze nie były dokonywane chronologicznie, czym naruszono § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 roku, w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. Nr 148 poz. 720/
• w kolumnie 1 księgi nie wpisywano kolejnego numeru zapisów do księgi, czym naruszono pkt 9 objaśnień do księgi przychodów i rozchodów
• w kolumnie 2 nie zawsze wpisywano dzień miesiąca z dokumentu stanowiącego podstawę dokonywania wpisu, czym naruszono pkt 10 objaśnień do rozporządzenia
Nadto twierdzono, iż w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej skarżący prowadził dzienną ewidencję sprzedaży nieudokumentowaną rachunkami. Ewidencja ta po zakończeniu miesiąca nie była podsumowana. Stwierdzono także przypadki niezgodności zapisów w ewidencji z raportami fiskalnymi. Po dokonaniu czynności sprawdzających w firmach będących kontrahentami skarżącego, ustalono, iż R.Z. w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie ewidencjonował niektórych zakupów piwa, (faktury na kwotę 6957,29 zł netto), zaniżając tym samym kwoty uzyskiwanych przychodów. Z powyższych względów ksiąg nie uznano za dowód w części dotyczącej zakupów towarów handlowych oraz wykazanego przychodu za miesiące: kwiecień, maj, czerwiec, sierpień i grudzień 1999 roku. Zatem dla prawidłowego ustalenia kwoty przychodu uzyskanego przez skarżącego w 1999 roku, przychód wskazany przez R. Z. w zeznaniu podatkowym powiększono o kwoty wynikające z nieewidencjonowanych faktur za poszczególne miesiące, doliczając najczęściej stosowaną przez skarżącego marżę (60% w przypadku piwa), liczoną od ceny brutto zakupu. W wyniku tych ustaleń przychód zwiększono o kwotę 11.131,67 zł. Prawidłowa kwota przychodu, ustalona przez kontrolujących wyniosła 107.803,08 zł. Jednocześnie uznano kwotę zakupu netto piwa w wysokości 6.957,29 zł z nieewidencjonowanych faktur za koszt uzyskania przychodu, a w związku z brakiem faktur dokumentujących wskazane koszty w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na kwotę 752,99 zł zmniejszono koszy o tę kwotę. Zatem koszty uzyskania przychodu po korekcie przyjęto w wysokości 90.045,31 zł, a dochód w wysokości 17.757,77 zł.
Łączny dochód małżonków wyniósł 20.624,01 zł, należny podatek dochodowy -1.713,80 zł. Urząd Skarbowy dokonał zwrotu w dniu [...] lipca 2000 roku w kwocie 1.217,80. Zatem zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych na dzień wydania decyzji wynosiła 936,30 zł.
W odwołaniu skarżący: I.Z. i R. Z. domagali się "anulowania" zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż kontrola w firmie R. Z. była przeprowadzona tendencyjnie, po to, żeby "coś znaleźć", a zakwestionowane faktury nie zostały mu przedstawione, co podważa fakt, iż to on odbierał zamówiony towar. Mogła to zrobić osoba podszywająca się pod niego. Nadto skarżący podnieśli, iż sprzedaż w firmie jest od 1998 roku rejestrowana za pomocą kasy fiskalnej, a inspektorzy nie stwierdzili nieprawidłowości przy rejestrowaniu sprzedawanego towaru. Tak więc, nawet, gdyby faktury nie zostały zaksięgowane, to i tak towar zostałby zarejestrowany jako sprzedany. Z tego powodu świadome nie zaksięgowanie towaru jest nieuzasadnione ekonomicznie, gdyż uniemożliwia odliczenie VAT.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 15 lutego 2002 roku Nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Izba Skarbowa dokonując ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie w całości podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji. Dodatkowo Izba Skarbowa stwierdziła, iż podatkowa księga przychodów i rozchodów jest urządzeniem księgowym służącym do ewidencjonowania przychodów i kosztów (wydatków) podatnika. Winna być założona i prowadzona według zasad i wzoru określonego rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 roku. Ewidencjonowanie zakupów towarów handlowych powinno odbywać się na podstawie dokumentów księgowych, w tym faktur VAT, rachunków uproszczonych, uproszczonych, a określonych w rozporządzeniu przypadkach na podstawie paragonów lub dowodów wewnętrznych.
Zakup towarów handlowych powinien być zaksięgowany niezwłocznie, po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu lub sprzedaży (§ 16 z zastrzeżeniem § 21 rozporządzenia). Bezspornym jest, iż w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie zostały zaewidencjonowane faktury na zakupione piwo w firmie "Ż" sp. z o.o. na łączną kwotę 6.957,29 zł. Dlatego nie uznanie przez Urząd Skarbowy prowadzonej przez skarżącego podatkowej księgi przychodów i rozchodów za dowód tego, co wynika z zawartych w niej zapisach było zasadne, zgodnie z treścią art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej. Księgi podatkowe maj ą decydujące znaczenie dla określenia wysokości podstawy opodatkowania, jednak w przedmiotowej sprawie, z uwagi na ich nierzetelność nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Izba Skarbowa nie uznała argumentów R. Z., iż nie księgując zakupionego towaru działałby na własną szkodę, gdyż rozumowanie takie jest, co prawda prawidłowe, co do zasady, jednak jednocześnie stanowi potwierdzenie świadomego ukrywania podejmowanych działań w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący R. Z. domagał się "anulowania" zaskarżonej decyzji, podnosząc, w zasadzie te same argumenty jak w odwołaniu.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wiosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153. poz. 1270/.
Organy podatkowe wykazały, iż w trakcie kontroli podatkowej w F. R. Z.oraz ustaleń dokonanych u kontrahentów skarżącego w firmach: "Ż" Spółka z o.o. w K. ul. B. 3, "O" Centrum Dystrybucji Spółka z o.o. w K. ul. P. 82, oraz "P" Spółka z o.o. w S. ul. K. 33 stwierdzono, iż w roku 1999 skarżący prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów w sposób nierzetelny zarówno pod względem formalnym (wadliwie), jak i pod względem materialnym (nierzetelnie). Wadliwość księgi przychodów i rozchodów poległ na tym, że:
• zapisy w księdze nie były dokonywane chronologicznie, czym naruszono § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 roku, w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. Nr 148 poz. 7207
• w kolumnie 1 księgi nie wpisywano kolejnego numeru zapisów do księgi, czym naruszono pkt 9 objaśnień do księgi przychodów i rozchodów, w kolumnie 2 nie zawsze wpisywano dzień miesiąca z dokumentu stanowiącego podstawę dokonywania wpisu, czym naruszono pkt 10 objaśnień do rozporządzenia.
Nadto skarżący w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie ewidencjonował niektórych dokonywanych zakupów towarów handlowych -piwa, zaniżając tym samym koszty uzyskania przychodów. Łącznie podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie zostały zaewidencjonowane faktury na kwotę 6.957,29 zł, czym, jak słusznie stwierdziły organy podatkowe naruszono, § 10 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia księgi podatkowej przychodów i rozchodów /Dz. U. Nr 148 z 1995 roku poz.. 720 ze zm.7. W związku z powyższymi ustaleniami zwiększono dochód skarżących o kwotę 11.131,67 zł, a w konsekwencji określił zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych na kwotę 936,30 zł.
Bezspornym zatem jest, że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej przez skarżącego nie zostały zaewidencjonowane faktury na zakupione piwo w wymienionych powyżej firmach.
Zdaniem Sądu niewiarygodne jest twierdzenie skarżącego, iż kontrola w jego firmie prowadzona była tendencyjnie, aby "coś znaleźć", oraz że zakwestionowane faktury nie zostały mu przedstawione, co podważa fakt, iż to on osobiście towar odbierał.
Przed tut. Sądem toczyły się sprawy o sygn. I SA/Kr 328/02 (po uprzednim ich połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia), ze skarg R.Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: kwiecień maj, czerwiec, sierpień 1999 roku oraz czerwiec 2000 roku. W niniejszych sprawach skargi oddalono, a skarżący nie składał wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W postępowaniu przed organami podatkowymi w niniejszych sprawach, R. Z. oświadczył, iż przedmiotowe piwo odebrał, jednak nie zaewidencjonował go, ponieważ przeznaczył go na własne potrzeby. Ilość tego piwa, powoduje, iż twierdzenia skarżącego są niewiarygodne, gdyż oznaczałoby to, że R. Z. zużył na swoje potrzeby w 1999 roku: w kwietniu 500 litrów piwa, w maju 800 litrów piwa, w czerwcu 304 litrów piwa, w sierpniu 500 litrów piwa, w grudniu 290 litrów piwa oraz w czerwcu 2000 roku - 220 litrów piwa. Organy podatkowe miały, zatem pełne podstawy do uznania podatkowej księgi przychodów i rozchodów skarżącego za nierzetelną. W konsekwencji została ona pozbawiona mocy dowodowej, wynikającej z przyznanego jej domniemania prawdziwości, a w konsekwencji podstawę opodatkowania ustalono w drodze oszacowania. Zdaniem Sądu, organy podatkowe w tym zakresie nie naruszyły zasad postępowania określonych w Ordynacji podatkowej. W toku wyczerpującego postępowania organy podatkowe zebrały obszerny materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne. Skarżący miał zapewniony udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz miał możliwość zapoznania się i wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów.
Reasumując uznać należy, że organy podatkowe właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, zaś zarzuty zawarte w skardze nie są uzasadnione.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI