I SA/Ke 311/24

I SA/Ke 311/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Stępniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, 8, 11, 75, 80, 107 par 3, 189a par 1 i 2, 189f i art. 198 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 728
art. 4 pkt 22, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d, 92a ust. 1 i 7, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 2 pkt 35, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140ae ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 2022
par 3 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 czerwca 2024 r. nr BP.501.667.2023.2409.LD5.580091 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: inspektor) decyzją z 13 czerwca 2024 r. nr BP.501.667.2023.2409.LD5.580091 utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 27 lutego 2023 r. nr WITD.DI.0152.V0101/8/23 o nałożeniu na Z. P. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Organ wyjaśnił, że 4 września 2022 r., około godziny 21:00 na ul. [...] w P. T., w ciągu drogi krajowej nr 12/74, zatrzymano do kontroli 7-osiowy pojazd członowy, składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz 4-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...] [...] Pojazdem kierował P. W., który wykonywał przejazd - krajowy transport drogowy rzeczy (dwóch belek betonowych) z K. na budowę drogi S11 w okolicach K., w imieniu i na rzecz strony - Z. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] Z. P.. Powyższe ustalono na podstawie okazanego przez kierowcę wypisu z licencji nr [...], dotyczącej międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, dokumentu wydania zewnętrznego nr [...] oraz zeznań kierowcy kontrolowanego pojazdu członowego złożonych do protokołu z przesłuchania świadka z 4 września 2022 r. Przebieg i ustalenia kontroli udokumentowano w protokole kontroli z 5 września 2022 r.
Pismem z 12 września 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, które zakończyło się wydaniem ww. decyzji z 27 lutego 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Utrzymując w mocy tę decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, że przewożony towar był ładunkiem podzielnym, który może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Kontrolowany ciągnik siodłowy marki [...] został po raz pierwszy zarejestrowany 16 listopada 2007 r., a naczepa marki [...] pierwszy raz została zarejestrowana 7 sierpnia 2003 r., co oznacza, że wyjątek zawarty w § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 502) nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W związku z powyższym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła do 40 ton.
Zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 728, dalej u.t.d.), dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych. W związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi, oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów z ładunkiem, na stanowisku pomiarowym mieszczącym się przy drodze ekspresowej S8 w miejscowości W., zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę. Miejsce ważenia legitymowało się szkicem wyników z pomiaru miejsca kontrolnego ważenia pojazdów ciężarowych z 17 sierpnia 2020 r. Ważenia dokonano za pomocą wagi do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia typu PLT 161, nr fabr. METEOR E-092, posiadającą świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku 13 września 2022 r. z datą ważności do 13 października 2024 r.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 57,7 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 17,7 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 40,01 o 44,25%).
Kontrola miała miejsce 4 września 2022 r., w związku z czym organ zastosował przepisy zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD poz. 14), w brzmieniu nadanym zarządzeniem nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r., w sprawie zmiany zarządzenia zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 2020 poz. 35), które obowiązywało w dniu kontroli.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że prawidłowo ustalił stronę niniejszego postępowania i skutecznie zawiadomił ją o wszczęciu wobec niej postępowania z urzędu oraz pouczył o przysługującym jej prawie czynnego udziału w postępowaniu. Strona z tego prawa nie skorzystała - zawiadomienie pozostało bez odpowiedzi. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa w zakresie dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% i materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony należycie już w momencie kontroli drogowej.
Procedura ważenia kontrolowanego pojazdu członowego przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane przez stronę. Kierowca w toku kontroli okazał zezwolenie kategorii IV nr [...], wydane 5 lipca 2021 r., na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 24 miesięcy w terminie od 6 lipca 2021 r., do 6 lipca 2023 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji 4 tabeli. Kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek w postaci dwóch belek betonowych. Był to ładunek podzielny co do masy, a niepodzielny co do długości. W związku z przepisem art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, istnieje zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Poruszanie się pojazdem nienormatywnym, przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą i wywierającym nadmierny nacisk na jezdnię powoduje szybsze jej zużycie oraz zwiększa ryzyko uszkodzenia nawierzchni drogi.
Okazane przez kierującego zezwolenie kategorii IV nie uprawniało strony do przejazdu pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym o rzeczywistej masie całkowitej większej niż dopuszczalna i o naciskach osi większych od dopuszczalnych dla danej drogi. Jedynie zezwolenie kategorii V dopuszcza przekroczenie nacisków osi czy grup osi. Z kolei zezwolenie kategorii V nie mogłoby być wykorzystane w niniejszej sprawie. Kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono bowiem ładunek podzielny. To naruszenie było przedmiotem postępowania, w wyniku którego Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] z dnia 24 lutego 2023 r. Natomiast niniejsze postępowanie dotyczy naruszenia określonego w lp. 10.2.4 załącznika nr 3 u.t.d., tj. dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%. W niniejszym postępowaniu, przewożąc ładunek podzielny, strona była zobowiązana do zachowania normatywności pojazdu co do masy, czego zaniechała.
W związku z powyższym dla istoty sprawy nie miało znaczenia nieznaczne (po korekcie), jak to ujął pełnomocnik strony - przekroczenie nacisków grupy dwóch osi. Przekroczenie nacisków nie jest bowiem przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto, nie istnieje podstawa prawna do korygowania wskazań wagi.
Stosowana przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego korekta 2% (zaokrąglonych do pełnych 100 kg w górę wartości tego odjęcia) nie jest korektą wskazania wagi i nie wynika z klasy dokładności urządzenia pomiarowego, lecz jest wewnętrznie przyjętą wartością pozwalającą na odstąpienie od wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia w toku kontroli parametrów pojazdu niewielkich przekroczeń ich wartości dopuszczalnych. Tym samym zastosowanie Zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 28/2014 z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 18 września 2014 r., poz. 14), dotyczącego korekty 2%, działa wyłącznie na korzyść strony. Musi zostać jednak spełniony podstawowy warunek - po zastosowaniu tej korekty przekroczona wartość musiałaby mieścić się w dopuszczalnej normie. W przedmiotowym przypadku, nawet po zastosowaniu tej "wykładni" pomiaru, wartość nacisku grupy osi oraz rzeczywista masa całkowita nadal przekraczały dopuszczalne normę. Dlatego jako wiążący przyjęto wynik odczytany wprost z wagi.
Odnosząc się do zarzucanego przez stronę naruszenia zasady ne bis in idem, tj. zakazu dwukrotnego karania za to samo zachowanie organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. W przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku 1 do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Obie ustawy chronią inne dobra prawne. Ustawą o transporcie drogowym objęte są zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego, zaś ustawa Prawo o ruchu drogowym zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego.
W niniejszej sprawie nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu. Jeśli ustawa szczególna (w niniejszej sprawie u.t.d.) reguluje przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, wówczas nie jest dopuszczalne dodatkowe zastosowanie przy wymierzaniu kary przesłanek wskazanych w art. 189d k.p.a oraz odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f k.p.a.
Organ nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. Strona nie udowodniła okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Nie złożyła wyjaśnień, a zarzuty przedstawione w odwołaniu nie stanowią dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jak wynika z treści zeznań kontrolowanego kierowcy P. W., przesłuchanego w charakterze świadka podczas kontroli, zespół pojazdów nie był ważony po załadunku, a kierowca nie znał masy ładunku. Strona nie dochowała zatem należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem. Kwestie dotyczące niewiedzy co do rzeczywistej masy ładunku bądź winy kierowcy nie stanowią okoliczności, które mogą wyłączyć odpowiedzialność strony za stwierdzone naruszenie. Przewoźnik, świadcząc profesjonalnie usługi z zakresu przewozu, musi mieć świadomość pojawienia się takich sytuacji, które mogą skutkować wystąpieniem naruszenia przepisów podczas wykonywanego przewozu. Ponoszona przez przewoźnika odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest ona obarczona ryzykiem. Ryzyko to polega m.in. na tym, że strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. Ponadto, organ ocenia jedynie fakt wystąpienia naruszenia. Strona nie uczyniła wszystkiego, czego by można od niej wymagać jako od profesjonalnego podmiotu, by nie dopuścić do powstania naruszeń.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję inspektora wniósł Z. P.. Wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
1.1. art. 8 § 1 k.p.a., art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i wynikającej z tych przepisów zasady ne bis in idem w zw. z art. 49 ust. 3 i art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych UE i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wyrażających zasadę proporcjonalności, poprzez wszczęcie wobec przewoźnika dwóch postępowań prowadzących do nałożenia dwóch kar za to samo zarzucone zachowanie (tożsamość czynu), tj. kary na podstawie art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.4 zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz kary na podstawie art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym; w sytuacji gdy podmiot nie powinien być karany dwukrotnie za jedno i to samo zarzucone zachowanie, która to reguła ma zastosowanie również do sankcji administracyjnych o charakterze prewencyjnym lub represyjnym będących karami pieniężnymi, bowiem postępowanie karne na gruncie konwencyjnym i konstytucyjnym rozumiane jest szerzej niż na gruncie krajowym (patrz wyrok ETPCz w sprawie Engel, skarga nr 5100/71), a tożsamość zachowania należy rozumieć jako jedność czynu (idem), a nie tożsamość ocen prawnych dokonywanych z perspektywy dóbr prawnie chronionych;
1.2. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy za to samo naruszenie Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył w drodze innej decyzji administracyjnej karę pieniężną, albowiem na podstawie protokołu kontroli drogowej z 04.09.2022 r. nr [...] wydał decyzję administracyjną z 24 lutego 2023 r. o nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, która była konsekwencją zarzuconego naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I, a więc stanowiła karę za to samo naruszenie;
1.3. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d,, a zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 3023/23, VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji;
1.4. art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości [...] zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna;
1.5. art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nieodstąpienie od nałożenia na stronę kary w sytuacji, gdy w trakcie kontroli ustalono, że nacisk grupy osi pojazdu wyniósł 19,65 t (po korekcie - 19,25 t), a zatem miał zostać przekroczony względem nacisku dopuszczalnego o 0,65 t (po korekcie o 0,25 t), a zatem o 3,42 % (po korekcie o 1,3 %), co stanowiło jedyne naruszenie względem posiadanego zezwolenia, a tym samym nałożenie surowych kar wynoszących łącznie po kilkadziesiąt tysięcy złotych jest nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do zarzuconego naruszenia;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:
2.1. art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.4 zał. nr 3 do u.t.d. oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym w zw. z art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznika nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) poprzez nałożenie na przewoźnika kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdów na podstawie u.t.d., w sytuacji gdy na przewoźnika wcześniej została nałożona kara za to samo naruszenie sklasyfikowane w ustawie Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), w sytuacji gdy naruszenia stypizowane w dwóch ustawach (p.r.d. i u.t.d.) dotyczą tego samego zachowania ("idem"') i ich wspólnym źródłem jest Dyrektywa Rady 96/53/WE, którą wdraża PRD i do której odwołuje się Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 stanowiące podstawę wprowadzenia w polskim porządku prawnym (w ustawie o transporcie drogowym) deliktów dotyczących mas i wymiarów pojazdów, a jednocześnie przedmiot ochrony obydwóch aktów prawa unijnego jest tożsamy i stanowi go ochrona konkurencji w zakresie działalności transportowej oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem;
2.2. art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy za to samo naruszenie Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył równocześnie w drodze innej decyzji administracyjnej karę pieniężną, albowiem na podstawie protokołu kontroli drogowej z 04.09.2022 r. nr [...] wydał decyzję administracyjną z 24 lutego 2023 r. o nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, która była konsekwencją zarzuconego naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu: decyzji Łódzkiego WITD z 24 lutego 2023 r., nr [...] - na okoliczność nałożenia na stronę dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie. Wniósł również o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym następującej treści: czy art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE dotyczących masy i wymiarów pojazdów którymi wykonywane są przewozy oraz załącznika nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym należy interpretować w ten sposób, że art. 50 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz oczywista dla TSUE i przez niego uznawana zasada ne bis in idem sprzeciwia się temu, by Państwa Członkowskie stosowały wobec jednego podmiotu za jeden przewóz dwie sankcje administracyjne - kary pieniężne, jedną za przejazd pojazdu nienormatywnego (przekraczającego dopuszczalne wymiary lub masę) z ładunkiem lub bez ładunku bez zezwolenia takie jak te nakładane na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i drugą za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej lub wymiarach, które zostały przekroczone (są nienormatywne) - takie jak te nakładane na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy jedno naruszenie (przejazd) zawiera się w drugim (przewóz - którego częścią jest przejazd).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł ponadto, że przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu argumentacja dotycząca nakładania dwóch odrębnych kar pieniężnych za naruszenia stwierdzane na podstawie ustaleń podjętych w ramach jednego postępowania kontrolnego, czyni bezzasadnym uwzględnienie wniosków skarżącego, w zakresie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a także zwrócenia się przez sąd z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznik nr 3 do u.t.d.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także: zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach.
W załączniku nr 3 do u.t.d. zawarto wykaz naruszeń obowiązków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń. Zgodnie z lp.10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. - kara za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% wynosi 10.000 zł.
Jak wynika z protokołu kontroli drogowej z 5 września 2022 r. w rozpatrywanej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 17,7 t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 44,25 %.
W świetle art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Dopuszczalne wymiary, masa całkowita i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita dla zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, określona została na 40 ton (z wyjątkiem pojazdów wskazanych w punktach a, b, c i d, które nie dotyczą kontrolowanego pojazdu). W wyniku przeprowadzonego pomiaru masy całkowitej pojazdu poddanego kontroli stwierdzono masę całkowitą pojazdu – 57 t 700 kg, oznacza to przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 17 t i 700 kg.
Dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały również w art. 61 p.r.d. Zgodnie z art. 61 ust. 1 p.r.d. ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd lub zespół pojazdów, (...) którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach cyt. ustawy - jest pojazdem nienormatywnym.
W tym miejscu wskazać należy, że w ocenie sądu, brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości oraz wyników przeprowadzonych pomiarów, które należy uznać za wiarygodne. Wykorzystany przez organ sprzęt posiadał wymagane świadectwo legalizacji ponownej i - co istotne - kierowca nie wniósł żadnych uwag do protokołu kontroli, w szczególności na temat sposobu i warunków jej wykonania, użytych do ważenia i pomiarów zewnętrznych urządzeń oraz ich wyników. Z akt sprawy wynika, że ważenie pojazdu przeprowadzono za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu: METEOR-E-092 nr fabryczny: 94035715. Ważenie pojazdu przeprowadzono w zatwierdzonym stanowisku do kontroli pojazdów. Podczas kontroli drogowej kierowca przedstawił zezwolenie kategorii IV nr 142/KI/2021 wydane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres w terminie od 6 lipca 2021 do 6 lipca 2023 r. W ocenie organu, ze względu na rodzaj przewożonego danym pojazdem ładunku, zezwolenie powyższe nie uprawniało do przejazdu pojazdu nienormatywnego. Stanowisko to jest prawidłowe i znajduje oparcie w stanie prawnym sprawy. Zauważyć trzeba, że poruszanie się po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego, a więc przekraczającego dopuszczalny nacisk pojedynczej osi, stosownie do postanowień art. 64 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 1 p.r.d. może odbywać się wyłącznie po uzyskaniu stosownego zezwolenia odpowiedniej kategorii. Istotne jest przy tym uczynione w art. 64 ust. 2 zastrzeżenie, iż pojazdem nienormatywnym nie można przewozić ładunku podzielnego, chyba że dotyczy to pojazdów uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II; zezwolenie kategorii I dotyczy wyłącznie dróg gminnych, powiatowych i wojewódzkich, a zezwolenie kat. II dotyczy pojazdów o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi.
W toku kontroli kierujący pojazdem przedłożył zezwolenie kategorii IV, które stosownie do treści załącznika nr 1 do p.r.d. dotyczy pojazdów o określonej szerokości oraz o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t oraz o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych. Okolicznością wykluczającą skuteczność powołania się na posiadanie odpowiedniego zezwolenia jest fakt, iż pojazdem przewożony był ładunek podzielny. Z akt sprawy wynika, że pojazdem przewożone były dwie sztuki belek betonowych. Nadto jak wynika z dokumentacji odbiorcą przewożonego ładunku miał być podmiot w K.. Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej zawartej w art. 2 pkt 35b p.r.d. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ma wątpliwości, że dwie belki mogły być przewożone oddzielnie, nie kumulując tym samym ponadnormatywnych nacisków osi. Przewóz ładunku podzielnego jest o tyle istotny, że - w niniejszej sprawie - wyklucza możliwość powołania się przez skarżącego na posiadanie zezwolenia. Przepisy p.r.d. zezwalają na przejazd pojazdem o ponadnormatywnym w sytuacji, gdy nie jest możliwe przewiezienie ładunku partiami/w częściach. Jeżeli taka możliwość występuje, ustawa wyklucza możliwość korzystania z zezwoleń, co skłania do logicznego wniosku, iż w takim układzie faktycznym przewóz powinien być wykonany więcej niż raz, każdorazowo w sposób nie powodujący przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego. Zasadnie wobec tego organy uznały, że okazane przez kierującego zezwolenie kategorii IV nie uprawniało strony do przejazdu pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym o rzeczywistej masie całkowitej większej niż dopuszczalna.
Podzielić należy także stanowisko organu w kwestii nie wykazania w sprawie okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący - prawidłowo pouczony o powyższym prawie, w toku postępowania nie powołał się na okoliczności egzoneracyjne wymienione w art. 92a ust. 1.
Ustosunkowując się do zarzutu dwukrotnego ukarania poprzez wszczęcie dwóch odrębnych postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, czyli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, przede wszystkim wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nałożono na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w u.t.d. podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy. Natomiast naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej podlegało normom zawartym w ustawie p.r.d. i podlega karze na podstawie art. 140aa p.r.d. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Wprawdzie jest to jedno zdarzenie - przejazd pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia - ale zastosowanie mają różne normy prawne, przewidujące niezależne od siebie ujemne konsekwencje dla przewoźnika. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II GSK 689/21, z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II GSK 248/21, z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt 1667/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyrokach z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 449/19, z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 467/19 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08 oraz z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku w wyroku z 24 września 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 160/20.
W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej aprobuje pogląd, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi wtedy, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Rozważenia wymaga, czy nastąpiła ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji oraz czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego nałożona na podstawie p.r.d. ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Natomiast kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Na podstawie tych przepisów ochronie podlega inny interes prawny. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do u.t.d., prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji (zob. też wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 121/20).
Trzeba zauważyć, że jakkolwiek faktem jest, iż wprowadzone ustawą nowelizująca z dnia 5 lipca 2018 r. zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wynikały z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady - w zakresie unormowań dotyczących kwalifikacji naruszeń dotyczących przewozu drogowego, a zmiana - aktualnej do czasu uchwalenia wymienionej ustawy - treści załączników do ustawy o transporcie drogowym była konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa, to jednak nie można jednocześnie tracić z pola widzenia następującej okoliczności. Mianowicie, z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy nowelizującej wynika również, że "(...) w ust. 7 art. 92a przewiduje się rozgraniczenie wymienionych w wykazie załącznika nr 3 do utd naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i wysokości kar pieniężnych za te naruszenia, przewidzianych dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy - lp. 1-9 wykazu oraz dla przewoźnika drogowego - lp. 10 wykazu", a co więcej, że "(...) Kierunkowe zmiany zaproponowane w załącznikach do utd polegają na dostosowaniu brzmienia poszczególnych naruszeń do postanowień załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403, określeniu kwalifikacji poszczególnych naruszeń (tj. poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) zgodnie z postanowieniami załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403 oraz dostosowaniu wysokości kary do wagi naruszenia, przy uwzględnieniu m.in. wpływu na wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego, bezpieczeństwo publiczne, ochronę interesów pasażerów, zwalczanie nieuczciwej konkurencji."
W rekapitulacji przedstawionych uwag trzeba stwierdzić, że odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowań poszczególnych ustaw, czyli ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy prawo o ruchu drogowym - co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów - nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne.
W świetle powyższego za uzasadnione trzeba uznać stanowisko, że delikt administracyjny przypisany skarżącemu w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy z deliktem przypisanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach odrębne zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu.
Wbrew treści skargi, w realiach sprawy nie do naruszenia zasady ne bis in idem, a w konsekwencji naruszenia zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP, czy też z art. 8 k.p.a., na gruncie którego ma ona wymiar obowiązku proceduralnego (zob. A. Wróbel, art. 8 k.p.a., t. 11, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). W obu wymienionych wyżej przypadkach nie zachodzi bowiem tożsamość chronionego interesu prawnego. Nałożone na skarżącego kary zostały wymierzone za różne naruszenia, mimo że dotyczą tych samych okoliczności faktycznych.
Nie był zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego polegający na pominięciu w sprawie przepisów działu IVa k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. Zauważyć należy, że zakres stosowania przepisów tego działu kpa wyznacza jej art. 189a stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji - i abstrahując od § 3 art. 198a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu. Jeżeli zatem zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021).
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że oczekiwanie strony skarżącej odnośnie zasadności zastosowania art. 189f §1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie jak zarzut naruszenia tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa wart. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, w sytuacjach wyżej już wymienionych
Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się.
Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a - jak podkreślono na wstępie - dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny.
W ocenie sądu, organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu skutkującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organy zbadały istotne okoliczności stanu faktycznego, a ocena zebranego materiału dowodowego została przeprowadzona zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz wymogami wynikającymi z zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Tak zredagowane uzasadnienie decyzji nie narusza zasady przekonywania (art. 11 k.p.a), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a) - realizowanych na podstawie art. 107 § 3 k.p.a.
Na wynik kontroli zaskarżonego aktu bez wpływu pozostają argumenty dotyczące przekroczeń nacisku grupy osi pojazdu, albowiem kwestia ta pozostaje poza zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy.
Argumentacja skargi nie podważa więc, zdaniem sądu, istotnych dla końcowego rozstrzygnięcia ustaleń i ocen organu. W świetle motywów zaskarżonej decyzji skarga ma charakter polemiczny i jest wyrazem odmiennych, niż przyjął to organ, zapatrywań na kwestie objęte rozstrzygnięciem. Jednak wobec stwierdzenia, że organ nie naruszył wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, skarga ta nie mogła zostać uwzględniona.
Odnośnie pozostałych wniosków zawartych w skardze zauważyć należy, że w badanej sprawie nie była kwestionowana okoliczność nałożenia na skarżącego odrębnej kary pieniężnej na podstawie przepisów p.r.d., wobec czego przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu z decyzji Ł. WITD z 24 lutego 2023 r., nr [...] nie było konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Z tego powodu sąd uznał, że wniosek dowodowy zawarty w skardze nie zasługuje na uwzględnienie.
Ponadto sąd stanął na stanowisku, że w sprawie jak niniejsza nie może być mowy o podwójnym ukaraniu strony za to samo naruszenie (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2024r., sygn. akt II GSK 707/23 i powołane tam orzecznictwo). Z tego powodu sąd nie uwzględnił wniosku o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zaproponowanej przez stronę treści.
Z powyższych względów skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.