I SA/Ke 307/25

I SA/Ke 307/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Andrzej Mącznik
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 44 par 4 i art. 45 oraz art. 145 par 1 pkt 4 i art. 151 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach W. K. sprawy ze skargi A.-A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 125/25 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu administracyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr 125/25 z 30 kwietnia 2025 r. (dalej: decyzja 125/25) Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (dalej: zarząd, organ, Instytucja Zarządzająca) utrzymał w mocy decyzję własną nr 64/25 z 22 stycznia 2025 r. (dalej: "decyzja 64/25) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nr [...] (dalej: decyzja [...] Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 27 marca 2024 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedmiotem rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez A.-A. sp. z.o.o. w K. (dalej: Spółka, beneficjent") jest decyzja Zarządu nr [...], odmawiająca uchylenia decyzji nr [...] określającej Beneficjentowi:
- przypadającą do zwrotu kwotę w wysokości [...] zł dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: "EFRR"), udzielonego w ramach RPOWŚ 2014-2020 na podstawie umowy nr [...] zawartej w dniu 13 czerwca 2019 r. o dofinansowanie Projektu pn.: "A.-A.: [...]" (dalej: umowa o dofinansowanie),
- termin od którego nalicza się odsetki oraz
- sposób zwrotu środków dofinansowania.
Następnie organ wyjaśnił, że beneficjent nie odebrał decyzji [...] pomimo, że był dwukrotnie informowany o możliwości odbioru przesyłki. W związku z powyższym, zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z poźn. zm.) - dalej: "k.p.a.", doręczenie uważa się za dokonane w dniu 25 kwietnia 2024 r., a pismo pozostaje w aktach sprawy. Pełnomocnik 20 sierpnia 2024 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...], który w trybie art. 65 § 1 k.p.a. został przekazany do Instytucji Zarządzającej 26 września 2024 r.
Zarząd, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...], po przeprowadzeniu analizy i oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdził brak podstaw do jej uchylenia, a tym samym, zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. wydał decyzję [...]. Wobec wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wymienioną na wstępie decyzją nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...].
Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Podał, że do ogłoszonego 29 maja 2018 r. naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej 1 - "Innowacje i nauka", Działania 1.2 "Badania i rozwój w sektorze [...] przedsiębiorczości Projekty Badawczo - Rozwojowe" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, przystąpiła Spółka. Ustalił, że do III rundy konkursu przedmiotowego naboru wniosków przeprowadzanego w terminie od 14 sierpnia 2018 r. do 4 września 2018 r. przystąpił beneficjent, składając 4 września 2018 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "A.-A.: [...]" na wnioskowaną kwotę dofinansowania w wysokości [...] zł.
W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej i merytorycznej, uzyskując 39 punktów, uchwałą Zarządu Województwa nr [...] z 12 grudnia 2018 r., przedmiotowy wniosek o dofinansowanie z załącznikami, zwany również Projektem, został zakwalifikowany do wsparcia w ramach Działania 1.2 RPOWŚ 2014-2020.
W dniu 13 czerwca 2019 r. Instytucja Zarządzająca zawarła ze Spółką umowę o dofinansowanie Projektu nr [...] pn.: "A.-A.: [...]" na kwotę dofinansowania ze środków EFRR w łącznej wysokości [...] zł. Beneficjent zobowiązany był do zapoznania się z warunkami i postanowieniami zawartymi w umowie o dofinansowanie przed jej podpisaniem.
Z uwagi na fakt, że Beneficjent na dzień kontroli, tj. 18 października 2021 r. zrealizował wyłącznie I etap projektu (tj. 2 lata i 2 miesiące realizacja I etapu) oraz stwierdzono, że Projekt realizowany jest z naruszeniem § 9, § 12 ust. 1, 7 i 10, § 13 ust. 1 pkt 3 umowy o dofinasowanie, IZ wysłała do Beneficjenta pismo nr IR- [...] z 1 sierpnia 2023 r. będące rozwiązaniem umowy z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, podając jako przyczynę naruszenie § 8 ust. 16 oraz § 9 ust. 4 umowy o dofinasowanie. Pismo wysłano na adres: ul. [...], [...], zgodnie z § 29 ust. 4 umowy o dofinansowanie (Aneks do umowy nr [...] z dnia 27 marca 2023 r.) Jednocześnie Instytucja Zarządzająca biorąc pod uwagę postępowanie beneficjenta stwierdziła, że zaistniała przesłanka do rozwiązania umowy przewidziana w § 25 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 6, albowiem beneficjent nie usunął stwierdzonych nieprawidłowości, a także nie złożył wniosku o płatność końcową. Pismo zostało odebrane przez beneficjenta.
Następnie organ przedstawił dalsze etapy związane z przedmiotowym Projektem, w szczególności organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 207 ust. 8 u.f.p., pismem z 18 października 2023 r. wezwano stronę do zwrotu wykorzystanego z naruszeniem procedur dofinansowania ze środków EFRR w łącznej kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia tego wezwania. Pismo zostało wysłane na adres: ul. [...], [...], zgodnie z § 29 ust. 4 umowy o dofinansowanie (Aneks do umowy nr [...] z dnia 27 marca 2023 r.). Beneficjent pisma nie odebrał.
W związku z brakiem zwrotu środków wraz z odsetkami, IZ pismem z 6 grudnia 2023 r. w oparciu o art. 61 § 4 k.p.a., oraz zgodnie z art. 207 ust. 9 u.f.p. zawiadomiła Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki, wyznaczając stronie 7-dniowy termin na wniesienie uwag oraz zapoznanie się z materiałami dotyczącymi sprawy. Zawiadomienie wysłano na adres: ul. [...], [...], zgodny z § 29 ust. 4 umowy o dofinansowanie (ww. aneks do umowy z dnia 27 marca 2023 r.) Zawiadomienie odebrała 2 stycznia 2024 r. osoba uprawniona do odbioru. W przewidzianym w zawiadomieniu terminie beneficjent nie zgłosił się w celu zapoznania się z dokumentami oraz nie dokonał zwrotu dofinansowania z odsetkami. Wobec braku zwrotu środków dofinansowania wraz z odsetkami zaistniała konieczność, zgodnie z zapisami art. 207 ust. 9 u.f.p. wydania decyzji określającej kwotę zwrotu środków.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Zarząd 27 marca 2024 r. wydał decyzję zwrotną nr [...], którą wysłano na adres: ul. [...], [...], zgodny z § 29 ust. 4 umowy o dofinansowanie (ww. aneks do umowy z 27 marca 2023 r.) Beneficjent nie odebrał decyzji pomimo dwukrotnego informowana o możliwości odbioru przesyłki. W związku z powyższym w trybie art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uznano za dokonane 25 kwietnia 2024 r., a pismo pozostaje w aktach sprawy. Beneficjent nie wniósł wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz nie dokonał zwrotu dofinansowania i decyzja [...] stała się ostateczna z dniem 30 maja 2024 r.
Wnioskiem z 14 sierpnia 2024 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] z uwagi na przesłanie decyzji [...] nie na adres siedziby tj. ul. [...], [...], ale na adres [...], [...]. Spółka zaznaczyła również, że postanowieniem nr [...] z 26 czerwca 2024r. organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji nr [...] w ten sposób, że w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji [...] w miejsce błędnego adresu siedziby A.-A. sp. z o. o. tj. "ul. [...],[...]" wpisuje się poprawiony adres siedziby tj. "S. K. 5 lok. 201, [...]". Dodatkowo podała, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym również zostały skierowane nie na adres jej siedziby - [...] [...] [...], ale na adres ul. [...], [...]. Następnie wskazała na naruszenie przez organ art. 45 k.p.a. w zakresie niedokonania doręczenia na adres siedziby Spółki, co spowodowało, że została bez swojej winy pozbawiona udziału w ostatniej fazie postępowania administracyjnego.
Rozpoznając ten wniosek IZ przytoczyła podstawy prawne oraz omówiła instytucję wznowienia postępowania, z uwzględnieniem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie stwierdziła, że prawidłowo w decyzji [...] ustalono, że adres: ul. [...], [...] nie jest błędnym adresem, albowiem adres ten wskazał beneficjent jako adres do korespondencji. Zawiadomienie o wszczęciu oraz zawiadomienie o zebranym materiale dowodowym i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym pomimo, że zostało wysłane na adres., ul. [...], [...], zostało odebrane przez osobę upoważnioną tj. B. B., a po odbiorze tego zawiadomienia beneficjent nie poinformował Instytucji Zarządzającej o zmianie adresu do doręczeń, a wręcz przeciwnie następne pismo, które zostało skierowane przez Instytucję Zarządzającą do Beneficjenta na ww. adres zostało po raz kolejny odebrane.
Nadto organ zawrócił uwagę na to, że poprzednia korespondencja była odbierana przez beneficjenta mimo, że była dostarczona nie na adres siedziby spółki tj. na ul. [...], [...], ale na adres ul. [...], [...] - zgodny z § 29 ust. 4 umowy o dofinansowanie (ww. aneks do umowy z dnia 27 marca 2023 r.). Instytucja Zarządzająca w decyzji [...] zaznaczyła, że beneficjent wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu administracyjnym oraz brał w nim czynny udział, gdyż 13 lutego 2024 r. do organu zgłosiła się B. B. w celu zapoznania się z dokumentami i przedstawiła pełnomocnictwo podpisane przez Prezesa Zarządu Spółki. Wymieniona zapoznała się z zebranym materiałem dowodowym i dokonała fotokopii dokumentów zgromadzonych w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów Spółki, organ stwierdził, że beneficjent złożył 8 lipca 2022 r. pismo podpisane przez Prezesa Zarządu Spółki M. B. wraz z załącznikiem nr [...] do umowy o dofinansowanie pod nazwą: "Formularz wprowadzania zmian w projekcie realizowanym w ramach RPOWŚ 2014-2020" wnioskując o zmianę adresu do korespondencji na adres do korespondencji: ul. [...], 31- 345 K.. Wobec powyższego pisma zawarto aneks nr [...] do umowy o dofinansowanie, zmieniający § 29 ust. 4 pkt b) umowy o dofinansowanie. Aneks został podpisany własnoręcznie przez Prezesa Zarządu M. B..
Organ zwrócił uwagę na treść § 29 umowy o dofinansowanie i wyjaśnił, że zgodnie z ust. 4 tego paragrafu umowy adresem do doręczeń jest ul. [...], [...], zatem argument Spółki, że organ samowolnie bez zgody beneficjenta zdecydował się na doręczanie pism na adres niebędący siedzibą beneficjenta, co ostatecznie poskutkowało brakiem doręczenia stronie decyzji [...] nie znajduje uzasadnienia w dokumentach sprawy.
Końcowo IZ zaznaczyła, że rozwiązanie umowy o dofinansowanie zostało odebrane pod adresem ul. [...], [...] przez upoważnionego pracownika Spółki 17 sierpnia 2023 r., następnie zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego odebrała B. B. 2 stycznia 2024 r. pod adresem ul. [...], [...], również zawiadomienie o zebranym materiale dowodowym, jak i postanowienie [...] odebrano pod tym adresem.
Odnosząc się natomiast do kwestii żądania stwierdzenia nieważności decyzji organ stwierdził, że w przypadku wniesienia odwołania oraz złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności należy dać pierwszeństwo postępowaniu odwoławczemu Instytucja Zarządzająca nie zgodziła się z twierdzeniami, aby podpisanie decyzji nr [...] przez Wicemarszałka Województwa Świętokrzyskiego-, który przewodniczył obradom Zarządu, stanowiło rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji. Organ powołując się na orzecznictwo sądowe, podkreślił, że zgodnie z art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek.
W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. W realiach sprawy zbieżną w swej treści normę zawiera § 140 ust. 7 zd. 2 i 3 Statutu Województwa Ś. (Dz. Urz. Woj. Święt. z 10 lipca 2020r., poz. 2612), według którego decyzje i postanowienia wydane przez Zarząd w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje Marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków Zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Spółka zaskarżyła w całości decyzję z 30 kwietnia 2025 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 107 § 1 ust. 8 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 67 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa i § 140 ust. 7 Statutu Województwa Ś., polegające na przyjęciu, że Wicemarszałek był osobą uprawnioną do podpisania decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 27 marca 2024 r., co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych i przyjęciem, że decyzja zawiera wszystkie elementy konstytutywne w sytuacji, gdy organ wydając decyzję naruszył art. 107 § 1 ust. 8 k.p.a., a tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa, a w konsekwencji zostały spełnione przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przemawiające za stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji, czego organ bezpodstawnie nie dokonał,
2. art. 44, art. 45 w zw. z art. 81 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na przyjęciu, że doszło do skutecznego doręczenia Spółce korespondencji kierowanej na adres ul. [...], [...], a nie pod prawidłowy adres siedziby Spółki - ul. [...], [...], co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych i przyjęciem, że korespondencja została skutecznie doręczona Spółce, tym samym strona brała udział w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy przez brak doręczenia korespondencji na prawidłowy adres strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu, a w konsekwencji zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przemawiające za wznowieniem postępowania, czego organ bezpodstawnie nie dokonał,
3. art. 6, art. 8, art. 138 § 2b w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 136 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie przez organ decyzji utrzymującej decyzję I instancji w mocy, podczas gdy w sprawie doszło do naruszenia przy wydaniu obu decyzji przepisów postępowania tj. art. 6, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78 § 1, art. 80 i art. 81a k.p.a., a zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138
§ 2b k.p.a. organ powinien uchylić zaskarżoną decyzję I i orzec w tym zakresie, uwzględniając prawidłowe wytyczne w zakresie wykładni przepisów art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w z w. z art. 23 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 2 pkt 36 oraz art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego, ewentualnie przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, czego organ nie uczynił, gdyż zaniechał podjęcia czynności procesowych pozwalających na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że organ nie wyeliminował wątpliwości co do stanu faktycznego w trybie art. 136 k.p.a., gdyż w rzeczywistości nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, mimo, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co wskazuje, że ww. naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
4. art. 7, art. 11, art, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, nierozpatrzeniu całokształtu okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy oraz zaniechaniu przesłuchania świadków w tym m.in. B. B., i M. B., co skutkowało nieuzasadnionym pominięciem materiałów dowodowych istotnych dla jej rozstrzygnięcia i tym samym faktycznie zaniechano przeprowadzenia postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w oparciu o dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, a także z rażącym naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji doprowadziło do błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie,
5. art. 41 § 2 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie art. 41 § 2 k.p.a. i przyjęcie, że w sprawie zakończonej decyzją [...] Zarządu z 27 marca 2024 r. strona dokonała zmiany adresu do doręczeń bez powiadomienia o tym fakcie Instytucji Zarządzającej w sytuacji, gdy strona nie zmieniała adresu do doręczeń, a także naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niespełnienie przez organ obowiązku informacyjnego strony w przedmiocie zmiany adresu, co skutkowało uznaniem doręczeń w sprawie dokonanych przez organ za skuteczne.
Zdaniem strony, naruszenia ww. przepisów postępowania skutkujące ww. błędami w ustaleniach faktycznych doprowadziły do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego.
Strona wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ust. 11 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 oraz art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego w związku z art. 189 ust. 3b u.f.p., poprzez bezpodstawne sformułowanie rzekomych nieprawidłowości i przyjęcie, że beneficjent wykorzystał całość środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich niezgodnie z umową oraz z procedurami, o których mowa w art. 184 u.f.p., w tym umową o dofinansowanie, gdyż beneficjent miał nie osiągnąć celu projektu i jego wskaźników, co prowadzi do wniosku, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały podstawy do zwrotu dofinansowania w kwocie [...]zł przez beneficjenta, wobec czego decyzja jest bezpodstawna;
2. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ust. 11 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 oraz art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego w zw. z art. 5 ust. 4 TUE poprzez:
- naruszenie zasad zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów związanych z realizacją środków europejskich, skutkujące zobowiązaniem beneficjenta do zwrotu całości środków, podczas gdy organ wydając decyzje, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia konstytutywnych przesłanek stanowiących o wystąpieniu nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, w szczególności nie wykazał naruszenia przepisów prawa krajowego albo unijnego oraz wystąpienia rzeczywistej lub potencjalnej szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, nie wykazując należycie, że doszło do naruszenia zasady trwałości Projektu;
- żądanie przez organ zwrotu całości wypłaconego dofinansowania, podczas gdy organ nie dokonał oceny wpływu rzekomych uchybień na wysokość żądanej do zwrotu kwoty, nie przeprowadził żadnego rozumowania odnoszącego się do powagi i rangi rzekomych uchybień oraz stosowania zasady proporcjonalności.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji, ewentualnie ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu strona przedstawiła szczegółowe uzasadnienie zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. udział w sprawie jako uczestnik postępowania zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w K.. Pełnomocnik organu i Prokurator wnieśli o oddalenie skargi. Natomiast pełnomocnik Spółki zawiadomiony prawidłowo nie stawił się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź dającym podstawę wznowienia tego postępowania.
Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego nr 125/25 z 30 kwietnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu nr 64/25 z 22 stycznia 2025 r. odmawiającą Spółce uchylenia decyzji nr [...] z 27 marca 2024 r., w przedmiocie orzeczenia o zwrocie kwoty dofinansowania ze środków EFRR, udzielonego w ramach RPOWŚ 2014-2020 na podstawie umowy zawartej 13 czerwca 2019 r.
Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organ uznał, że nie wystąpiła wskazywana przez Spółkę podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a także czy wicemarszałek był osobą uprawnioną do podpisania decyzji nr 64/25 z 22 stycznia 2025 r.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu najdalej idącego (podpisania decyzji przez wicemarszałka), wskazać trzeba, że wicemarszałek podpisał decyzję nr 64/25, nie zaś decyzję nr [...]. Nadto przypomnieć należy, że zgodnie z art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 566; dalej: u.s.w.) decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. W realiach sprawy zbieżną w swej treści normę zawiera § 140 ust. 7 zd. 2 i 3 Statutu Województwa Ś. (Dz. Urz. Woj. Święt. z 10 lipca 2020 r., poz. 2612), według którego decyzje i postanowienia wydane przez Zarząd w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje Marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków Zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela wyrażony w wyroku z 3 grudnia 2019 r. (I GSK 1476/18) pogląd NSA, że kierując się wykładnią systemową należy uznać możliwość podpisywania decyzji zarządu przez inną osobę niż marszałek. W sytuacji, gdy w posiedzeniu zarządu województwa, na którym nie jest obecny marszałek, a któremu przewodniczy wicemarszałek dochodzi do podjęcia uchwały będącej decyzją administracyjną, decyzję taką podpisuje - prowadzący posiedzenie wicemarszałek. Nie do zaakceptowania bowiem jest sytuacja, w której decyzje administracyjne będzie zawsze podpisywał marszałek województwa, choćby nie uczestniczył w jej wydaniu. Przyjęcie tezy, że marszałek podpisuje wszystkie decyzje zarządu, nawet te, które zostały podjęte w czasie jego nieobecności, jest nieuzasadnione. Co prawda wykładnia gramatyczna art. 46 ust. 2a u.s.w. nakazywałaby przyjąć, iż w świetle tego przepisu wszelkie decyzje zarządu województwa podpisuje marszałek, jednakże mając na uwadze pozostałe regulacje tej ustawy wykładnia ta nie jest prawidłowa. Nie można bowiem przyjąć jako zasadnej argumentacji zgodnie, z którą w każdym posiedzeniu zarządu województwa musi uczestniczyć marszałek województwa. Byłoby to sprzeczne z wykładnią systemową. Decyzja administracyjna może być podjęta na posiedzeniu, w którym nie uczestniczą wszyscy członkowie zarządu, posiedzenie zaś może prowadzić wicemarszałek. Skoro dopuszczalne jest wydanie decyzji przez zarząd województwa także wówczas, gdy w posiedzeniu zarządu nie bierze udziału jego przewodniczący (marszałek), to nie można uznać, jak chce tego strona skarżąca, że przepis art. 46 ust. 2a u.s.w. nakazuje podpisanie decyzji przez marszałka w sytuacji, gdy nie uczestniczy on w posiedzeniu zarządu. Zestawienie treści art. 107 k.p.a. z art. 46 ust. 2a u.s.w. pozwala przyjąć wniosek, że decyzje podpisuje ten, kto uczestniczył w jej wydaniu. Powyższe nie może z kolei prowadzić do wniosku, że podejmowanie przez zarząd decyzji nie może odbyć się bez udziału marszałka.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że w posiedzeniu zarządu wydającego decyzję nr [...] uczestniczyło czterech członków zarządu i wicemarszałek podpisał decyzję. Z uwagi na powyższe rozważania, zdaniem Sądu, należało uznać, że okoliczność ta nie doprowadziła do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Tym samym jako chybiony należało ocenić omawiany zarzut.
Odnosząc się do dalszych zarzutów wymaga wyjaśnienia to, że postępowanie w sprawie miało charakter nadzwyczajny, w związku ze złożeniem wniosku (podania) o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zakończonego decyzją nr [...] z 27 marca 2024 r. w przedmiocie zwrotu kwoty dofinasowania. Zgodnie z ww. przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W orzecznictwie podkreśla się, że aby zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uznać zaistnienie tej przesłanki, to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy wykazać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie bierze udziału w postępowaniu administracyjnym występuje zarówno wówczas, kiedy strona nie miała możliwości uczestniczenia w całym postępowaniu, jak i w niektórych jego etapach. Nie ma przy tym znaczenia, czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie. Ważne jest, że strona bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu i chodzi tutaj o przeszkody od niej niezależne, których obiektywnie nie była w stanie przezwyciężyć. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie przyjmuje się, że sformułowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczące "braku winy strony" oznacza nakaz ustalenia braku jakiejkolwiek, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu (bez względu na to, czy wspólnie z innymi podmiotami, czy też samodzielnie) do stanu pominięcia jej w postępowaniu. Pojęcie winy na gruncie ww. przepisu odnosić się zatem będzie do działania lub zaniechania przyczynienia się do nieuczestniczenia określonego podmiotu w postępowaniu. Kwestia braku zaistnienia tych okoliczności będzie wymagać natomiast udowodnienia przez stronę je podnoszącą (patrz wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. II OSK 914/10).
W realiach niniejszej sprawy decyzja zwrotowa nr [...] z 27 marca 2024 r. została doręczona Spółce w sposób prawidłowy. Nadto analiza przebiegu korespondencji pomiędzy organem a Spółką dowodzi, że strona posiadała niezbędną wiedzę o toczącym się postępowaniu, miała możliwość zapoznania się aktami na każdym etapie sprawy, miała możliwość także przedstawienia dowodów.
Co warte odnotowania, to sama Spółka (reprezentowana przez Prezesa Zarządu) pismem z 8 lipca 2022 r. zwróciła się do IZ z wnioskiem o zmianę adresu do korespondencji, wskazując nowy adres: ul. [...], 31- 345 K..
W związku z czym 27 marca 2023 r. zawarto aneks do umowy nr [...] Następnie kierowano pisma do Spółki na aneksowany adres. IZ pismem z 18 października 2023 r. wezwała Spółkę do zwrotu wykorzystanego z naruszeniem procedur dofinansowania ze środków EFRR wraz z należnymi odsetkami. Dalej pismem z 6 grudnia 2023 r. zawiadomiono Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki. Zawiadomienie wysłano na adres: ul. [...], [...] - zawiadomienie odebrała osoba uprawniona do odbioru 2 stycznia 2024 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Zarząd 27 marca 2024r. wydał decyzję nr [...], którą także wysłano na adres: ul. [...], [...]. Beneficjent nie odebrał decyzji pomimo dwukrotnego informowana o możliwości odbioru przesyłki, ale w trybie art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uznano za dokonane 25 kwietnia 2024 r. Zatem bierną postawą, w tym nieodbieraniem korespondencji kierowanej przez organ na prawidłowy adres do doręczeń Spółka spowodowała, że decyzja wydana w sprawie stała się ostateczna.
Strona skarżąca - wbrew jej twierdzeniom - miała zapewniony czynny udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr [...] i z tego uprawnienia korzystała. Z akt sprawy wynika wprost, że osoba, której skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do zapoznania się z aktami tego postępowania, także dokonywała odbioru pism kierowanych do Spółki. Nie sposób zgodzić z twierdzeniami skarżącej, jakoby przepis art. 45 k.p.a. wykluczał możliwość wskazania przez osobę prawną innego adresu do doręczeń niż jej siedziba, albowiem takie ograniczenie wskazywałoby na nierówne traktowanie osób prawnych w stosunku do osób fizycznych. Znamienne w sprawie z punktu widzenia wydanego i zaskarżonego do Sądu obecnie rozstrzygnięcia jest to, że strona miała wiedzę o toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w związku z ww. Projektem, zapoznawała się z aktami sprawy i mając tą wiedzę, nie odebrała decyzji [...], ani nie podjęła aktywności procesowej, chcąc ten akt kwestionować w zwyczajnym trybie instancyjnym.
Zasadnie zatem organ, na zasadzie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji zwrotowej. Podkreślić trzeba, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest zatem ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, ale wyłącznym celem takiego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją było dotknięte jedną z wad wymienionych w ww. przepisie i następnie wydanie jednego z możliwych, przewidzianych w art. 151 k.p.a., rozstrzygnięć. Naturalną konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że postępowania nadzwyczajne nie mogą zastępować kontroli instancyjnej oraz ewentualnego badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej, a tego właśnie zdaje się dochodzić strona skarżąca kasacyjnie (zob. wyrok NSA z 25 lutego 2025 r., I OSK 1932/21, lex nr 3853285). Jeśli w sprawie nie istnieje przyczyna wznowienia, to organ, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Wyłącznie stwierdzenie istnienia podstawy wznowienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną.
Z tych przyczyn wszystkie te zarzuty skargi, które odnoszą się do legalności decyzji zwrotowej nie mogły odnieść skutku. Rację ma bowiem organ, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przyczyna wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., powołana przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania.
Z omówionych przyczyn należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w związku z czym skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.