I SA/KE 307/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego, uznając naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie decyzji o zakończeniu rekultywacji gruntów.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów związanych z działalnością gospodarczą polegającą na wydobyciu kruszywa. Skarżący kwestionowali takie opodatkowanie po wygaśnięciu koncesji i wykreśleniu z rejestru obszarów górniczych. Sąd uznał, że kluczowe jest formalne zakończenie rekultywacji decyzją starosty. Choć organy błędnie nie uwzględniły decyzji o zakończeniu rekultywacji części gruntów, sąd nie podzielił argumentacji skarżących o braku prowadzenia działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Kunów w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2024. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów o powierzchni 6.340 m2, które były związane z działalnością wydobywczą kruszywa. Organy podatkowe uznały te grunty za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, mimo wygaśnięcia koncesji wydobywczej i zobowiązania do rekultywacji. Skarżący argumentowali, że po wygaśnięciu koncesji działalność gospodarcza nie jest już prowadzona. Sąd, analizując przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, potwierdził, że grunty związane z wydobyciem kopalin podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według wyższych stawek do czasu formalnego zakończenia rekultywacji potwierdzonego ostateczną decyzją starosty. Sąd nie podzielił argumentacji skarżących, że samo wygaśnięcie koncesji i wykreślenie z rejestru obszarów górniczych wyłącza opodatkowanie. Jednakże, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, które pominęły w procesie orzekania decyzję Starosty z dnia 11 grudnia 2023 r. stwierdzającą zakończenie rekultywacji części gruntów (0,3857 ha). Decyzja ta wpłynęła do organu pierwszej instancji jeszcze przed wydaniem decyzji wymiarowej, ale nie została uwzględniona. Z tego powodu sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, do czasu formalnego zakończenia rekultywacji stwierdzonego ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego, grunty te są uważane za faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo, zgodnie z którym decyzja o zakończeniu rekultywacji ma charakter formalny i przesądza o utracie przez grunty związku z działalnością gospodarczą. Do tego momentu, nawet jeśli działalność wydobywcza ustała, a trwa rekultywacja, grunty są traktowane jako zajęte na potrzeby działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
przez działalność gospodarczą należy rozumieć działalność, o której mowa w ustawie Prawo przedsiębiorców.
u.p.o.l. art. 2 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 2 § 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
u.o.g.r.l. art. 22 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
rozstrzyga starosta w drodze decyzji, która określa stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej tych gruntów, osobę obowiązaną do ich rekultywacji, kierunek i termin wykonania tej rekultywacji oraz uznanie rekultywacji za zakończoną.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p. art. 3
Ustawa Prawo przedsiębiorców
działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.
u.o.g.r.l. art. 4 § 18
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
przez rekultywację gruntów rozumie się nadanie lub przywrócenie zdegradowanym lub zdewastowanym gruntom rolnym i leśnym wartości użytkowych lub przyrodniczych.
u.o.g.r.l. art. 20 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
nakłada na osobę powodującą utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów obowiązek dokonania ich rekultywacji na własny koszt.
u.o.g.r.l. art. 20 § 3
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje i realizuje na wszystkich etapach działalności przemysłowej.
u.o.g.r.l. art. 20 § 4
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy w terminie 5 lat, od zaprzestania tej działalności.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 13 § 1
Ordynacja podatkowa
Burmistrz Miasta i Gminy K. jest organem podatkowym.
rozp. MS opł. adw. art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
rozp. MS opł. adw. art. 2 § 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, które pominęły w procesie orzekania decyzję Starosty z dnia 11 grudnia 2023 r. stwierdzającą zakończenie rekultywacji części gruntów, mimo że decyzja ta wpłynęła do organu pierwszej instancji przed wydaniem decyzji wymiarowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących, że w związku z wygaśnięciem koncesji i wykreśleniem z rejestru obszarów górniczych, grunty nie są już zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek dla działalności gospodarczej.
Godne uwagi sformułowania
Do czasu zakończenia rekultywacji stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego grunty te są nie tylko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale także faktycznie zajęte na jej prowadzenie. O tym, że rekultywacja jest zakończona, a tym samym, o utracie przez nie związku z prowadzoną działalnością gospodarczą decyduje moment, w którym decyzja o zakończeniu rekultywacji staje się ostateczna, a nie faktyczne zakończenie prac rekultywacyjnych. Nie ulega wątpliwości, że stwierdzona tą decyzją okoliczność zakończenia rekultywacji we wskazanej części powierzchni danych nieruchomości ma bezpośrednie przełożenie na możliwość ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek przynależnych gruntom zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Artur Adamiec
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
sprawozdawca
Andrzej Mącznik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że kluczowe dla opodatkowania gruntów po działalności wydobywczej jest formalne zakończenie rekultywacji decyzją administracyjną, a pominięcie takiego dowodu przez organ podatkowy stanowi naruszenie przepisów postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z działalnością wydobywczą i rekultywacją gruntów rolnych, ale zasada dotycząca formalnego zakończenia procesu administracyjnego jako warunku zmiany statusu prawnego nieruchomości ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne zakończenie procesów administracyjnych (jak rekultywacja) dla skutków podatkowych. Pokazuje też błędy proceduralne organów, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Rekultywacja zakończona, ale czy na pewno? Jak decyzja administracyjna wpływa na podatek od nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 307/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2024-09-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Andrzej Mącznik Artur Adamiec /przewodniczący/ Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 137 art. 1 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 134 par 1, art. 135, art. 145 par 1, art. 200 i 205 par 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 70 art. 1a ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.) Dz.U. 2021 poz 162 art. 3 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j. Dz.U. 2022 poz 2409 art. 4 pkt 18, art. 20 ust. 1, 3 i 4, art. 22 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1964 par 2 pkt 4 i par 14 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi G. G. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 3 czerwca 2024 r. nr SKO.PO/41/1769/700/2024 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2024 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz G. G. i A. G. kwotę 2034 (dwa tysiące trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej: kolegium) decyzją z 3 czerwca 2024 r. nr SKO.PO/41/1769/700/2024 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Kunów (dalej: burmistrz) z 15 stycznia 2024 r. nr FN.3123.773.2024 wymierzającą G. i A. G. podatek rolny i podatek od nieruchomości na rok 2024, pobierany w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Organ ustalił, że G. i A. G. są właścicielami gruntów położonych w miejscowości K., oznaczonych numerami działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 5,4597 ha, sklasyfikowanych jako użytki rolne. W aktach sprawy znajduje się informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożona w dniu 4 sierpnia 2023 r., w której podatnicy wykazali 6.340 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynek mieszkalny o powierzchni 42 m2. Jako grunty podlegające opodatkowaniu podatnicy wykazali powierzchnię 1.701,00 m2 na działce nr [...], powierzchnię 754,00 m2 na działce nr [...], powierzchnię 1.985,00 m2 na działce nr [...] i powierzchnię 1.900,00 m2 na działce nr [...]. Złożyli informację o gruntach wraz z załącznikiem, w której wykazali następujące grunty zwolnione z opodatkowania: na działce nr [...], grunty o powierzchni 0,1100 ha, na działce nr [...], grunty o powierzchni 1,2900 ha, na działce nr [...] grunty o powierzchni 0,9097 ha, na działce nr [...] grunty o powierzchni 0,3599 ha oraz 0,0500 ha, na działce nr [...] grunty o powierzchni 1,1146 ha, na działce nr [...] grunty o powierzchni 0,4215 ha, 0,0400 ha oraz 0,0700 ha, na działce nr [...] grunty o powierzchni 0,4600 ha. Burmistrz ww. decyzją z 15 stycznia 2024 r. ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości na rok 2024, pobierane w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł. Organ, jako przedmiot opodatkowania wskazał dla podatku rolnego grunt o powierzchni 0,6297 ha przeliczeniowych, wykazany jako zwolniony z opodatkowania, oraz dla podatku od nieruchomości: budynek mieszkalny o powierzchni 42,00 m2 opodatkowany stawką podatku [...] zł za m2, podatek z tego tytułu wyniósł [...] zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1.701,00 m2, opodatkowane stawką podatku [...] zł za m2, podatek z tego tytułu wyniósł [...] zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 754,00 m2, opodatkowane stawką podatku [...] zł za m2, podatek z tego tytułu wyniósł [...] zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1.985,00m2, opodatkowane stawką podatku [...] zł za m2, podatek z tego tytułu wyniósł [...] zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 1.900,00 m2, opodatkowane stawką podatku [...] zł za m2, podatek z tego tytułu wyniósł [...] zł. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji kolegium wskazało, że Starosta [...] decyzją z 14 maja 2008 r. udzielił na okres 15 lat, tj. do 30 czerwca 2023r., A. G., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] "[...]" w O. Ś., koncesji na wydobywanie piasków ze złoża "[...]", położonego w miejscowości K., na obszarze obejmującym część działek o numerach ewidencyjnych [...]. Decyzją z 7 listopada 2023 r. Starosta [...] stwierdził wygaśnięcie koncesji udzielonej powyższą decyzją, jednocześnie zobowiązał A. G. do likwidacji zakładu górniczego oraz do przeprowadzenia rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. Kolegium wyjaśniło, że w sytuacji, gdy w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą znajdują się grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, to warunkiem zakwalifikowania ich do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest ich faktyczne zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, co organ podatkowy musi wykazać. Podatnicy wskazali w odwołaniu, że w związku z wygaśnięciem koncesji, na części gruntów nie jest już prowadzona działalność gospodarcza, a więc nie są już zajęte na prowadzoną działalnością gospodarczą. Odnosząc się do tego organ wskazał, że wydobycie kopalin na gruntach rolnych spełnia kryteria pozwalające zakwalifikować wykorzystywane w ten sposób grunty, jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zakończenie procesu wydobycia kopalin wiąże się z koniecznością przeprowadzenia rekultywacji terenu wyrobiska. Wobec tego sam proces rekultywacji stanowi niejako kontynuację wydobycia, prowadząc do wyeliminowania skutków tejże działalności i przywrócenie nieruchomości do produkcji rolnej, w przypadku gruntów o takim właśnie przeznaczeniu. Podejmowanie obowiązkowych działań z zakresu rekultywacji wyrobisk pokopalnianych stanowi element składowy działalności gospodarczej, której istotą jest zarobkowe wydobywanie kopalin na tych gruntach. Nie jest bowiem możliwe wydobywanie kopalin bez jednoczesnego planowania i prowadzenia rekultywacji zdewastowanych w wyniku tego wydobycia gruntów. Do czasu zakończenia rekultywacji, stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego, grunty te są faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie, Starosta [...] ww. decyzją z 7 listopada 2023 r. zobowiązał A. G. do przeprowadzenia rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. Akta sprawy nie wskazują zaś, aby rekultywacja została zakończona, również odwołujący nie wskazują na taką okoliczność. Wobec powyższego, w związku z niezakończeniem rekultywacji, organ uznał, że grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem takiej działalności. Po wydaniu decyzji przez SKO w K., przy piśmie z 16 lipca 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy K. przesłał kolegium (data wpływu do SKO w Kielcach - 18 lipca 2024 r.) kserokopię decyzji Starosty [...] numer [...] z 11 grudnia 2023 r. oraz poinformował, że jako organ podatkowy nie jest w posiadaniu oryginału tej decyzji. Dokument ten do Urzędu Miasta i Gminy K. wpłynął w dniu 5 stycznia 2024 r. i został przekierowany do Referatu Infrastruktury i Gospodarki Przestrzennej. Do Referatu Finansowego przedmiotowa decyzja przekazana została 6 czerwca 2024 r. Podatnicy do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie przedłożyli tej decyzji w organie podatkowym. Do ww. pisma z 16 lipca 2024 r. burmistrz załączył: - pismo Starosty [...] z 3 stycznia 2024 r. (data wpływu do Urzędu Miasta i Gminy w K. – 5 stycznia 2024 r., data wpływu do Referatu Finansowego Urzędu Miasta i Gminy w K. – 6 czerwca 2024 r.) o przekazaniu ostatecznej decyzji Starosty [...] z 11 grudnia 2023 r., nr [...], orzekającej o uznaniu rekultywacji w kierunku leśnym, dla terenów poeksploatacyjnych, jakie powstały po zakończeniu eksploatacji złoża kruszywa naturalnego "[...]", poł. w obrębie działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], w miejscowości K., gm. K., tj. na części Pola B o pow. 0,3857 ha, za zakończoną, oraz - kserokopię tej decyzji. Pismem z 18 lipca 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy K. przesłał kolegium (data wpływu do SKO w Kielcach - 23 lipca 2024 r.) zawiadomienie o zmianie z 8 lipca 2024 r. nr [...] dotyczącej zmiany powierzchni działki [...] należącej do małżeństwa A. i G. G.. Na decyzję SKO w Kielcach z 3 czerwca 2024 r. nr SKO.PO/41/1769/700/2024 G. i A. G. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że na przedmiotowych nieruchomościach jest prowadzona działalność gospodarcza, pomimo iż na przedmiotowych działkach już nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a koncesja na prowadzenie wydobycia została wygaszona, a nadto z zawiadomienia o wykreśleniu z rejestru wydanego przez Państwowy Instytut Geologiczny wynika, że doszło wraz z dniem 7 listopada 2023 roku do wykreślenia z rejestru obszarów górniczych przedmiotowych nieruchomości, a wskazane doprowadziło do błędnych ustaleń mających wpływ na treść decyzji. Skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci zawiadomienia o wykreśleniu z rejestru wydanego przez Państwowy Instytut Geologiczny, z którego wynika, że doszło wraz z dniem 7 listopada 2023 roku do wykreślenia z rejestru obszarów górniczych przedmiotowych nieruchomości. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że samo kryterium posiadania jako czynnika decydującego o uznaniu danej nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej może być w konkretnym stanie faktycznym niewystarczające dla zastosowania podwyższonej stawki podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Podniósł ponadto, że w dniu 18 lipca 2024 r. wpłynęła do kolegium nadesłana przez Burmistrza Miasta i Gminy K. decyzja Starosty [...] o uznaniu za zakończoną rekultywację w kierunku leśnym terenów poeksploatacyjnych w obrębie działek nr [...] i [...] o powierzchni 0,3857 ha. Kolegium, wydając zaskarżoną decyzję, nie miało wiedzy o tej decyzji i dlatego jej nie uwzględniło podczas rozpoznania sprawy. Podatnicy zaś nie wskazywali na jej wydanie. Z kolei w dniu 23 lipca 2024 r. wpłynęła do kolegium informacja o zmianach w ewidencji gruntów. Na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. pełnomocnik skarżących cofnął wniosek dowodowy zawarty w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2021.137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023.1634 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Zdaniem sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże sąd nie podzielił argumentacji skargi. Kontrola zaskarżonego aktu doprowadziła sąd do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z 15 stycznia 2024 r. naruszają przepisy postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 3 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy pominęły bowiem w procesie orzekania, mającą wpływ na wysokość zobowiązania decyzję Starosty [...] z dnia 11 grudnia 2023 r. orzekającą o uznaniu rekultywacji w obrębie działek ewidencyjnych numer: [...] na części o powierzchni 0,3857 ha za zakończoną. Decyzja ta wpłynęła do organu podatkowego I instancji w dniu 5 stycznia 2024 r. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest opodatkowanie gruntów o łącznej powierzchni 6.340 m2, stanowiących części działek ewidencyjnych o numerach [...] podatkiem od nieruchomości według stawek jak dla działalności gospodarczej. W pierwszej kolejności podniesienia jednak wymaga, że sąd nie podzielił zarzutów skargi uzasadnionych tezą, że w realiach sprawy na całej powierzchni przedmiotowych nieruchomości nie jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza i dlatego opodatkowanie tych terenów podatkiem od nieruchomości jako zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej jest niewłaściwe. Skarżący podnosili dalej, że okoliczność tą potwierdza decyzja o wygaśnięciu koncesji oraz zawiadomienie o wykreśleniu z dniem 7 listopada 2023 r. w/w nieruchomości z rejestru obszarów górniczych. Zdaniem sądu argumentacja ta jest chybiona, bowiem co do zasady słusznie organy przyjęły, dane nieruchomości należy uznać za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin do czasu zakończenia rekultywacji gruntów. W sprawie nie jest sporne, że decyzją w dniu 14 maja 2008 r. Starosta udzielił na okres 15 lat A. G. koncesji na wydobywanie piasków ze złoża [...], położonego w miejscowości K., na obszarze obejmującym część działek o numerach: [...]. Następnie decyzją z dnia 7 listopada 2023 r. organ ten stwierdził wygaśnięcie koncesji i jednocześnie zobowiązał A. G. do likwidacji zakładu górniczego oraz do przeprowadzenia na własny koszt rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej (w odniesieniu do ustaleń wynikających z przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 ze zm.) w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. Zgodnie z treścią art. 2 ust 1 pkt 1 i ust 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, natomiast nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W myśl zaś art. 1a ust 1 pkt 4 przez działalność gospodarczą należy rozumieć działalność, o której mowa w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570). Stosownie do treści art. 3 tej ustawy działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Niewątpliwie definicję tą spełnia działalność polegająca na wydobywaniu kopalin ze złóż. Natomiast art. 20 ust 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nakłada na osobę powodującą utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów obowiązek dokonania ich rekultywacji na własny koszt. Rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje i realizuje na wszystkich etapach działalności przemysłowej (art. 20 ust. 3 u.o.g.r.l.), a więc działalności nierolniczej i nieleśnej, powodującej utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów (art. 4 pkt 26 u.o.g.r.l.). Rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy w terminie 5 lat, od zaprzestania tej działalności (art. 20 ust. 4 u.o.g.r.l.). Przez rekultywację gruntów ustawa ta rozumie natomiast nadanie lub przywrócenie zdegradowanym lub zdewastowanym gruntom rolnym i leśnym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg (art. 4 pkt 18 u.o.g.r.l.). W sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych i leśnych rozstrzyga starosta w drodze decyzji, która określa stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej tych gruntów, osobę obowiązaną do ich rekultywacji, kierunek i termin wykonania tej rekultywacji oraz uznanie rekultywacji za zakończoną (art. 22 ust. 1 u.o.g.r.l.). Z ostatniej regulacji wynika, że o zakończeniu rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych i leśnych można mówić jedynie w przypadku wydania przez właściwy organ (starostę) i we właściwym trybie (po uzyskaniu opinii wskazanych podmiotów) decyzji uznającej, że rekultywacja została zakończona. Z wypracowanego na tle podobnych stanów faktycznych i prawnych orzecznictwa sądów administracyjnych stanowiska, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ostateczna decyzja starosty, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 4 u.o.g.r.l. ma fundamentalne znaczenie jako obiektywne i formalne potwierdzenie zakończenia rekultywacji gruntów. Rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych jest procesem wieloetapowym, który przygotowuje się, planuje i wykonuje na każdym etapie prowadzonej działalności gospodarczej. Czynności rekultywacyjne stają się częścią składową działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin, od chwili uzyskania koncesji. Do czasu zakończenia rekultywacji stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego grunty te są nie tylko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale także faktycznie zajęte na jej prowadzenie, co w świetle przepisów: art. 2 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 3 i 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. powoduje, iż podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych (zob. wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2019r., sygn. akt II FSK 1021/17; z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 667/17; z 9 września 2015 r., sygn. akt II FSK 3223/13; z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1159/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela pogląd powszechnie wyrażony w judykaturze prawa podatkowego, że zakończenie rekultywacji ostateczną decyzją uprawionego organu przesądza o tym, że grunty te tracą charakter bezpośrednio zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W orzeczeniach NSA dotyczących rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych po działalności wydobywczej, czytamy, że rekultywacja gruntów po eksploatacji złoża jest przejawem zajmowania gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc do czasu formalnego potwierdzenia zakończenia tej rekultywacji ostateczną decyzją starosty, wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 2 u.o.g.r.l., istnieje obowiązek podatkowy, wynikający z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Proces rekultywacji gruntów stanowi końcową fazę wykorzystywania gruntów do celów prowadzenia działalności gospodarczej i dopiero po jej zakończeniu, potwierdzonym w ostatecznej decyzji starosty, możliwe jest wyłączenie gruntów jako przedmiotu opodatkowania. Zatem do czasu zakończenia rekultywacji stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego grunty te są nie tylko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale także faktycznie zajęte na jej prowadzenie, co powoduje, że podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych (zob. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2017r., sygn. akt II FSK 2971/15; z dnia 15 marca 2017r., sygn. akt II FSK 437/15; z dnia 13 stycznia 2016r., sygn. akt II FSK 2815/13 – CBOSA). Dodać w tym miejscu należy, że również w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 października 1994 r., sygn. akt III AZP 5/94 (OSN 1995/15/154) Sąd Najwyższy uznał, że: "Podmioty wydobywające kopaliny prowadzą działalność gospodarczą zarówno wówczas, gdy grunty eksploatują, jak i wówczas, gdy na gruntach tych realizują obowiązkowe zadania poeksploatacyjne. Dopiero zakończenie rekultywacji przesądza o tym, że grunty tracą charakter bezpośrednio zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. O tym, że rekultywacja jest zakończona, a tym samym, o utracie przez nie związku z prowadzoną działalnością gospodarczą decyduje moment, w którym decyzja o zakończeniu rekultywacji staje się ostateczna, a nie faktyczne zakończenie prac rekultywacyjnych". Zauważyć trzeba, że okoliczność, że grunt podlegający rekultywacji, jest niedochodową częścią działalności gospodarczej podmiotu, nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek opodatkowania podatkiem od nieruchomości w świetle unormowań u.p.o.l. Warunkiem opodatkowania nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest bowiem to, czy przedmiot przynosi dochody, lecz to czy grunt jest w posiadaniu przedsiębiorcy oraz czy pozostaje związany z prowadzeniem działalności gospodarczej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016r., sygn. akt II FSK 1320/14 – CBOSA). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że chybiona jest argumentacja skarżących jakoby ze względu na wygaśnięcie koncesji oraz wykreślenie danych nieruchomości z rejestru obszarów górniczych nie podlegały one podatkowi od nieruchomości. Miarodajnym momentem dla takiego stanu jest bowiem uzyskanie waloru ostateczności przez decyzję o zakończeniu rekultywacji. Jednakże w realiach sprawy – przy uwzględnieniu powyższej argumentacji prawnej – doszło do uchybienia przez organy podatkowe przepisom postępowania podatkowego poprzez nieuwzględnienie w procesie orzekania istotnego dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia dowodu – decyzji Starosty [...] z dnia 11 grudnia 2023 r., znak: [...] orzekającej o uznaniu rekultywacji za zakończoną w części, pomimo, że dowodem tym organ I instancji dysponował przed wydaniem decyzji wymiarowej w przedmiotowej sprawie. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 3 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej opisaną decyzją Starosta, działając na podstawie art. 22 ust 1 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych orzekł uznać rekultywację w kierunku leśnym, dla terenów poeksploatacyjnych, jakie powstały po zakończeniu eksploatacji złoża kruszywa naturalnego "[...]", poł. w obrębie działek ewidencyjnych nr [...] i [...], w miejscowości K., gm. K., tj. na części Pola B o powierzchni 0,3857 ha za zakończoną. Jak wynika z adnotacji zawartej na stronie 4 decyzja ta stała się ostateczna w dniu 28 grudnia 2023 r. i podlega wykonaniu. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że stwierdzona tą decyzją okoliczność zakończenia rekultywacji we wskazanej części powierzchni danych nieruchomości ma bezpośrednie przełożenie na możliwość ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek przynależnych gruntom zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej. Dokonana przez sąd analiza akt podatkowych sprawy wskazuje, że decyzja starosty z 11 grudnia 2023 r. została przesłana do SKO w Kielcach przez Burmistrza przy piśmie z dnia 16 lipca 2024 r. i wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 18 lipca 2024 r. Podkreślenia jednak wymaga, że decyzja ta – jakkolwiek pojawiła się w aktach sprawy już po wydaniu decyzji wymiarowej przez organ odwoławczy, to do organu I instancji wpłynęła w dniu 5 stycznia 2024 r. Fakt ten wynika z analizy pisma przewodniego Starosty wraz z którym przesłano Burmistrzowi w/w decyzję, gdzie widnieje prezentata Urzędu Miasta i Gminy w K. z odnotowaną datą wpływu pisma wraz z załącznikiem – 5 stycznia 2024 r. Burmistrz był zatem w posiadaniu tej decyzji jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od nieruchomości, co nastąpiło 15 stycznia 2024 r. Uzasadnienia pominięcia tego – jakże istotnego z perspektywy przedmiotu kontrolowanej sprawy – aktu administracyjnego nie stanowi podnoszona przez Burmistrza okoliczność, jakoby dokument ten został przekierowany pierwotnie do Referatu Infrastruktury i Gospodarki Przestrzennej, natomiast do Referatu Finansowego przekazano go 6 czerwca 2024 r. W żadnym przypadku nie może szkodzić stronie postępowania kwestia organizacji pracy urzędu, przekazywania poszczególnym referatom korespondencji, czy właściwej komunikacji pomiędzy pracownikami tych referatów. Nie ulega wątpliwości, że mająca znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości wobec skarżących decyzja starosty, została skierowana do Burmistrza Miasta i Gminy K., który jest organem podatkowym (art. 13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), a datą jej wpływu do tego organu jest dzień 5 stycznia 2024 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu podatkowym organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko sądu. Rozstrzygając w zakresie podatku od nieruchomości weźmie pod uwagę, że wobec części gruntów skarżących o łącznej powierzchni 0,3857 ha. została wydana ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia 11 grudnia 2023 r., znak: [...] orzekająca o uznaniu rekultywacji za zakończoną. Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, w punkcie 2 sentencji wyroku, na które składają się wpis od skargi – 217 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 1.800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t. Dz.U.2023.1964).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI