I SA/KE 30/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2024-02-29
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowytachografkara pieniężnakontrola drogowausterkanaprawakarta kierowcyodpowiedzialność przewoźnikaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę pieniężną nałożoną na przewoźnika za usterkę tachografu, wskazując na błędy proceduralne organu i potrzebę dokładniejszego zbadania przyczyn awarii.

Sąd uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej 7000 zł na przewoźnika K. J. za usterkę tachografu i jazdę bez zalogowanej karty kierowcy. Organ uznał, że przewoźnik nie naprawił tachografu w terminie i dopuścił się niewłaściwej obsługi. Sąd stwierdził jednak, że organ nieprawidłowo ocenił dowody przedstawione przez stronę, w tym oświadczenie warsztatu naprawczego, i nie zbadał wystarczająco okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów egzoneracyjnych. Sąd wskazał również na błędną kwalifikację jednego z naruszeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu na K. J. kary pieniężnej w wysokości 7000 zł. Kara została nałożona za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia dotyczące uszkodzonego tachografu oraz jazdę bez zalogowanej karty kierowcy. Organ uznał, że przewoźnik nie dokonał naprawy tachografu w wymaganym terminie i dopuścił się niewłaściwej obsługi urządzenia. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych, błędne ustalenia faktyczne oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że organy nieprawidłowo oceniły przedstawione przez stronę dowody, w szczególności oświadczenie warsztatu naprawczego, które mogło wskazywać na próby naprawy tachografu i brak wpływu strony na powstanie naruszenia. Sąd uznał, że organ nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego i nie zastosował prawidłowo przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika. Dodatkowo, sąd wskazał na błędną kwalifikację jednego z naruszeń. W konsekwencji, sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ dokonał dowolnej oceny oświadczenia warsztatu naprawczego i nie zbadał wystarczająco okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów egzoneracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ powinien dokładniej zbadać przedstawione przez stronę oświadczenie warsztatu naprawczego i w razie wątpliwości wezwać stronę o dodatkowe dowody, zamiast arbitralnie odrzucać dokument jako niewiarygodny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 7

Ustawa o transporcie drogowym

rozporządzenie nr 165/2014 art. 37 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

rozporządzenie nr 165/2014

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym

rozporządzenie nr 561/2006 art. 3 § lit. g

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nieprawidłowo ocenił dowody przedstawione przez stronę, w tym oświadczenie warsztatu naprawczego. Organ nie zbadał wystarczająco okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów egzoneracyjnych (art. 92c ust. 1 u.t.d.). Niewłaściwa kwalifikacja naruszenia dotyczącego jazdy z niesprawnym tachografem. Sąd wskazał na możliwość zastosowania innych przepisów (lp. 6.1.6 u.t.d.) zamiast lp. 6.2.1.

Odrzucone argumenty

Organ uznał, że strona nie wykazała braku wpływu na powstanie naruszeń. Organ uznał oświadczenie warsztatu za niewiarygodne z powodu braku informacji o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy.

Godne uwagi sformułowania

Ocena oświadczenia kierowcy jest dowolna i sprzeczna z art. 80 o art. 75 § 1 k.p.a. Wymaga wyjaśnienia, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Niewątpliwie rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez przewoźników uzasadnia przypisanie im wyższej, niż standardowa, miary staranności.

Skład orzekający

Mirosław Surma

przewodniczący

Agnieszka Banach

członek

Magdalena Stępniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia związane z tachografami, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, stosowanie przepisów egzoneracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uszkodzenia tachografu i oceny dowodów w kontekście przepisów o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zbieranie i ocena dowodów przez organy administracji, a także jak sąd administracyjny może korygować błędy proceduralne, chroniąc prawa przedsiębiorców.

Sąd uchyla 7000 zł kary dla przewoźnika. Kluczowa była ocena dowodów i błędy organu.

Dane finansowe

WPS: 7000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 30/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 4 pkt 22art. 92a ust. 1, 7, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 37 ust. 1,
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a  lit.c , art. 135, art. 200, art. 205 par. 1, art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 listopada 2023 r. nr BP.501.616.2022.0993.WA7.482300 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. J. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 15 listopada 2023 r.
nr BP.501.616.2022.0993.WA7.482300 utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 4 marca 2022 r.
nr WI.8140.6.23.2022 o nałożeniu K. J. kary pieniężnej
w wysokości 7000 zł.
Organ ustalił, m.in. na podstawie danych cyfrowych pobranych z tachografu, karty kierowcy, protokołu kontroli drogowej, protokołu przesłuchania świadka, że strona wykonywała przewozy pojazdem wyposażonym w tachograf, który był uszkodzony a mimo to strona nie dokonała jego naprawy przez uprawniony warsztat w terminie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Przedmiotowe naruszenie zostało stwierdzone 10 stycznia 2022 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy marki Wielton o nr rej. [...] Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca M. Z. wykonywał krajowy transport drogowy w imieniu przedsiębiorcy K. J..
Pojazd marki Volvo o nr rej. [...] wyposażony był w tachograf cyfrowy. Po pobraniu danych cyfrowych z tachografu kontrolujący stwierdzili, że tachograf od 16 grudnia 2021 r. do dnia kontroli sygnalizował awarię urządzenia wyświetlając kody błędów nr [...]. K. M. Z. podczas przesłuchania w charakterze świadka zeznał, że tachografie wyświetlają się komunikaty o usterce czujnika ruchu od dawna. Organ nie mógł uwzględnić wyjaśnień strony, z których wynika, że kontrolowany pojazd był naprawiany w serwisie (naprawa tachografu) ponieważ, usterka pojazdu występowała zarówno przed udaniem się do serwisu (jak to twierdzi strona) oraz po powrocie pojazdu z serwisu. Jeżeli zatem pojazd został odebrany
z serwisu naprawczego, a mimo to na tachografie wyświetlany był komunikat
o błędach 16, 21, 22 tym samym przedsiębiorca nie mógł wykonywać przewozu pojazdem, w którym tachograf posiada awarię lecz powinien udać się do tego samego warsztatu w ramach reklamacji lub do innego warsztatu by tachograf został naprawiony i nie wyświetlał się komunikat o błędach. Ponieważ od 16 grudnia 2021 r. tj. pierwszego dnia w którym tachograf zaczął wyświetlać sygnał o błędzie urządzenia do dnia kontroli minęło kilkanaście dni, w których tachograf sygnalizował awarię urządzenia. Dowodzi to że przedsiębiorca nie naprawił uszkodzonego tachografu przez warsztat posiadający zezwolenie w terminie 7 dniu od ujawnienia uszkodzenia jak to stanowi art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 i z uszkodzonym tachografem realizował przewozy. Organ stwierdził ponadto, że 30 grudnia 2021 r.
i 10 stycznia 2022 r. ww. pojazdem wykonywana była jazda po drogach publicznych bez zalogowanej karty kierowcy. Kontrolowany kierowca podczas przesłuchania zeznał, że to nie on prowadził pojazd bez załogowanej karty kierowcy.
Organ wskazał na przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych
w transporcie drogowym (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.) określające obowiązki przedsiębiorstw transportowych i kierowców w zakresie stosowania tachografów
i kart kierowcy.
Organ wyjaśnił, że w sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie
art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2022 r., poz. 2201) dalej "u.t.d.". Treść art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw.
z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Organ zakwalifikował stwierdzone naruszenia do poz. 6.3.13 załącznika nr 3 do ut.d. - niewykonanie naprawy tachografu w warsztacie posiadającym zezwolenie po upływie dopuszczalnego w art. 37 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 okresu prowadzenia pojazdu (2000 zł) oraz do poz. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Suma kar pieniężnych nałożonych na stronę w związku
z kontrolą drogową opisaną w protokole kontroli z 10 stycznia 2022 r.
nr WITD.Dl.P.VII0252/10/22 wynosi 7000 zł.
Zdaniem strony jazda bez załogowanej karty kierowcy w ww. dniach związana była z jazdą do warsztatu w celu naprawy pojazdu oraz powrót do bazy przedsiębiorstwa w ramach wyłączenia, o którym mowa w art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006. Na potwierdzenie swoich wyjaśnień przedsiębiorca załączył oświadczenie z warsztatu naprawczego. Organ odwoławczy nie uznał powyższego wyjaśnienia, za wystarczającego do odstąpienia od ukarania za naruszenie związane z wykonywaniem jazdy bez karty kierowcy. Zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia
nr 561/2006, niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub
w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Powyższy przepis ma zastosowanie, do pojazdów, niedopuszczonych do ruchu. Jeżeli zatem pojazd został dopuszczony do ruchu, a takim był pojazd marki Volvo o nr rej. TKI1256H tym samym podczas jazdy do warsztatu naprawczego kierowca obowiązany był rejestrować swoją aktywność na karcie kierowcy. Tak więc jazda ww. pojazdem
30 grudnia 2021 r. i 10 stycznia 2022 r. bez zalogowanej karty kierowcy (jazda
z funkcją OUT) nawet jeżeli była związana z jazdą do warsztatu naprawczego stanowi naruszenie, o którym mowa w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy nie uznał również przedstawionego przez stronę dowodu, z którego wynika, że jazda bez załogowanej karty wykonywana była w związku
z jazdą do warsztatu i z powrotem. Przedstawione przez stronę oświadczenie warsztatu nie może być traktowane jako dokument wiarygodny ponieważ nie zawiera informacji, że składający je liczył się z poniesieniem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy. Organ odniósł się również do samej treści oświadczenia.
W ocenie organu, nawet gdyby jazda do warsztatu bez zalogowanej karty kierowcy była dopuszczalna, a nie jest jak to wyżej wskazał organ, strona nie udowodniła, że
w kwestionowanym okresie jazda bez karty kierowcy odbywała się do warsztatu.
Organ odwoławczy nie uznał również wyjaśnienia strony, z którego wynika, że przedsiębiorca udał się do warsztatu w celu naprawy tachografu. Przedstawiony przez stronę dokument w postaci oświadczenia warsztatu zajmującego się instalacją i naprawą tachografów ma cechy dokumentu prywatnego. W oświadczeniu brak informacji, że składający jest świadomy odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy, tym samym trudno uznać, że czynności przedstawione w oświadczeniu miały miejsce. Przedsiębiorca nie przedstawił innego dokumentu w potwierdzającego wykonaną usługę w warsztacie zajmującym się naprawą tachografów. Z samego oświadczenie nie wynika, by została przeprowadzona jakakolwiek naprawa. Tymczasem sankcja przewidziana w lp. 6.3.13 załącznika nr 3 do u.t.d. odnosi się do niewykonania naprawy w warsztacie posiadającym zezwolenie po upływie terminu określonego w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006. Z przepisu tego wynika, że do naruszenia dochodzi gdy tachograf nie zostanie naprawiony w ściśle określonym terminie przez warsztat posiadający zezwolenie. Samo skierowanie pojazdu
z uszkodzonym tachografem do warsztatu (jeżeli faktycznie miało miejsce co nie wynika z przedstawionego przez stronę dowodu) nie uwolni przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenie określone w lp. 6.3.13 załącznika nr 3 do u.t.d.,
w sytuacji gdy warsztat nie usunie usterki, a przedsiębiorca będzie nadal wykonywał przewóz pojazdem, w którym tachograf sygnalizuje usterkę.
W ocenie organu art. 92 c u.t.d. nie znajduje zastosowania w sprawie ponieważ przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Przedsiębiorca nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych, o których mowa w ww. przepisie, której wystąpienie stanowiłoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenia. Z materiału dowodowego oraz wyjaśnień strony nie wynika by przedsiębiorca podjął jakiekolwiek kroki do zapobieżenia powstaniu ujawnionych naruszeń, jak również, że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.
Na powyższą decyzję K. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie:
1. art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegających na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności oraz pominięcie zarzutów strony odnoszących się do naruszenia określonego w lp. 6. 2. 1. oraz
lp. 6. 3. 13. załącznika nr 3 do u.t.d.;
2. art. 7, 8, 9,10 i 11 k.p.a. oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych;
3. art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 6. 2. 1. oraz lp. 6. 3. 13. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez ich zastosowanie bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.
4. błędną wykładnię art. 3 lit. g) rozporządzenia 561/2006 (WE) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. WE L 120
z 11.04.2006 ze zm.).
W uzasadnieniu skarżący zaprezentowała argumentację prezentowana w toku postepowania administracyjnego. Dodatkowo wskazał, że w przypadku naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego
i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6. 2. 1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) organ kontrolny wyszedł zakresowo poza ramy kontroli drogowej. Należy zauważyć, że kontrola drogowa zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami obejmuje czynności wobec kierującego oraz środka transportu. Dotyczy ona konkretnego kierowcy oraz konkretnego pojazdu. W sprawie organ nie udowodnił i nie stwierdził wobec kierowcy poddanemu kontroli, jazdy bez zalogowanej karty. Nie ukarał go mandatem karnym oraz nie zatrzymał prawa jazdy na 3 miesiące do czego w takiej sytuacji jest zobligowany. Organ nie wskazał imiennie kto prowadził pojazd, więc co najwyżej ustalił pewne fakty i zdarzenia ale nie wyczerpuje to znamion naruszenia określonego w lp. 6. 2. 1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Takie ustalenia mogą być przedmiotem kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, natomiast kontrola drogowa jak zostało wykazane ograniczona jest zakresowo do kierowcy, który w chwili kontroli prowadzi pojazd (lub jest członkiem załogi).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 ust. 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na skarżącego w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli drogowej naruszeniami obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikającymi z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d., tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG)
nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.).
Ustawa o transporcie drogowym w art. 92a ust. 1 przewiduje m.in. odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła
art. 92a ust. 7 u.t.d.
Organ stwierdził naruszenie przez skarżącego obowiązku wynikającego
z art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Stosownie do powołanej regulacji
w razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do bazy przedsiębiorstwa transportowego nie jest możliwe
w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze.
Organ ustalił bowiem, że kontrolowany pojazd wyposażony był w tachograf cyfrowy, który od 16 grudnia 2021 r. do dnia kontroli, tj. 10 stycznia 2022 r. sygnalizował awarię urządzenia wyświetlając kody błędów nr 16, 21, 22. Według przedłożonego przez stronę oświadczenia z z 14 stycznia 2022 r. wydanego przez Przedsiębiorstwa Usługowego "FOX", awaria została usunięta dopiero 12 stycznia 2022 r. Ustalenia te, dokonane na podstawie zebranego przez organ materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych
z tachografu, zeznań kierowcy, nie są przez skarżącego kwestionowane.
W konsekwencji organ prawidłowo zakwalifikował powyższe naruszenie do poz. l.p. 6.3.13 załącznika nr 3 do ut.d. - niewykonanie naprawy tachografu
w warsztacie posiadającym zezwolenie po upływie dopuszczalnego w art. 37 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 okresu prowadzenia pojazdu. Kara za to naruszenie wynosi 2000 zł. Niewykonanie naprawy tachografu jest bardzo ogólnym określeniem, z czego należy wnioskować, że chodzi o wszelkie usterki
i nieprawidłowości, bez względu na ich rodzaj.
Z powyższego wynika zatem, co wymaga podkreślenia, że w okresie, którego dotyczyła kontrola tachograf, w który wyposażony był kontrolowany pojazd, był niesprawny technicznie oraz że przedsiębiorca nadal wykonywał przewóz pojazdem, w którym znajdował się uszkodzony tachograf.
Pomimo takich ustaleń organ stwierdził również naruszenie określone
w poz. l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ut.d. – niewłaściwa obsługa sprawnego technicznie tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi 5000 zł. Według ustaleń organu bowiem 10 stycznia 2022 r. w sposób nieprawidłowy wykonywana była jazda z funkcją "OUT". Wprawdzie taki sposób wykonywania jazdy stanowi niewłaściwą obsługę tachografu, to jednak
w stanie faktycznym sprawy nie spełnia wszystkich znamion naruszenia określonego
w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Obsługiwany tachograf był, jak wykazano wyżej niesprawny technicznie, co nie daje podstawy do ukarania wykonującego przewóz karą 5000 zł. Zdaniem sądu takiej kwalifikacji naruszenia nie usprawiedliwia okoliczność, że tachograf prawidłowo rejestrował jazdę, co wynika z nieuznanego przez organ oświadczenia P.U. "Fox". Uwadze organu umknęło natomiast, że pomimo wyposażenia pojazdu w nieprawidłowo działający tachograf, przewóz drogowy był wykonywany. Taka sytuacja wypełnia natomiast znamiona naruszenia określonego w poz. l.p. 6.1.6. załącznika nr 3 do u.t.d., a kara za to naruszenie wynosi 1000 zł.
Stwierdzone przez sąd naruszenie prawa materialnego ma wpływ na treść rozstrzygnięcia z uwagi na fakt, że zmniejsza wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącego.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa.
W pewnych sytuacjach jednak wykonujący przewóz może uwolnić się od opisanej wyżej odpowiedzialności. Z art. 92c ust. 1 u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. By uwolnić się od odpowiedzialności podmiot wykonujący przewozy musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania
w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza.
Sąd nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, że w niniejszej sprawie przedsiębiorca nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych, o których mowa
w ww. przepisie. Nie znajduje podstaw stanowisko organu, że z materiału dowodowego oraz wyjaśnień strony nie wynika by przedsiębiorca podjął jakiekolwiek kroki do zapobieżenia powstaniu ujawnionych naruszeń, jak również, że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.
Skarżący usprawiedliwiając bowiem naruszenie w postaci braku naprawy tachografu w terminie określonym w art. 37 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014
przedstawił oświadczenie z 14 stycznia 2022 r. Przedsiębiorstwa Usługowego "FOX" – przedsiębiorcy upoważnionego do instalacji, sprawdzania, przeglądu i naprawy tachografów analogowych i cyfrowych (k - 31). Z oświadczenia tego wynika, że skarżący po raz pierwszy 18 grudnia 2021 r. zgłosił się do warsztatu w związku
z awarią nadajnika. Po sprawdzeniu instalacji i tachografu nie ujawniono aktywnych błędów. Błędy były w poprzednich dniach. Przeprowadzono procedurę serwisową. Nie wykonano żadnych napraw, co usprawiedliwia zdaniem sądu brak śladów zalogowania karty warsztatowej do tachografu, co eksponował organ I instancji.
Z oświadczenia wynika ponadto, że skarżący skontaktował się z przedsiębiorcą ponowne po kilku dniach, informując że znowu co jakiś czas występuje ten sam błąd w tachografie. W dniu 12 stycznia 2022 r. wykonano wymianę przewodu i mimo, że błąd nie występował po jakimś czasie zaczął pojawiać się ponownie. Wymieniono dodatkowo czujnik ruchu. Wykonano ponowną kalibrację z uwagi na naprawę tachografu. Procedura kalibracji została zarejestrowana w karcie rejestrowej firmy.
Organ nie uznał jednak tego dokumentu. W ocenie organu bowiem dokument ten ma cechy dokumentu prywatnego i brak jest w nim informacji, że składający jest świadomy odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy, tym samym trudno uznać, że czynności przedstawione w oświadczeniu miały miejsce, a przedsiębiorca nie przedstawił innego dokumentu potwierdzającego wykonana usługę w warsztacie zajmującym się naprawa tachografów. Według organu z oświadczenia nie wynika, by została przeprowadzona jakakolwiek naprawa.
Zdaniem sądu proces decyzyjny organu w tym zakresie narusza zasady postępowania. Ocena oświadczenia kierowcy jest dowolna i sprzeczna
z art. 80 o art. 75 § 1 k.p.a. Wymaga wyjaśnienia, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód zaś należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast
art. 80 k.p.a. wymaga od organu, aby ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Obowiązkiem organu administracji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony, a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądać od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, w celu ustaleniu stanu faktycznego. Żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszej sprawie strona podjęła inicjatywę wykazania okoliczności uzasadniającej zastosowanie w sprawie ww. przepisu egzoneracyjnego. Organ powinien dokonać oceny przedłożonego przez skarżącego oświadczenia. Jeżeli organ uznał, że dowód w postaci oświadczenia z warsztatu nie jest wystarczający zobowiązany był do wezwania strony o przedłożenie innych, dodatkowych dowodów.
Wymaga wyjaśnienia, że faktycznie przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczy sytuacji szczególnych i wyjątkowych. Nie można jednak wymagać od strony rzeczy niemożliwych i czynić z tego przepisu martwej regulacji. Niewątpliwie rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez przewoźników uzasadnia przypisanie im wyższej, niż standardowa, miary staranności. Staranność ta jednak nie może być konstruowana według jakiegoś abstrakcyjnego, praktycznie niemożliwego do spełniania wzorca, sięgającego granic absurdu. Trudno wymagać od przewoźnika aby przewidział awarię tachografu, albo żądał jego naprawy w sytuacji gdy
w wyspecjalizowanym warsztacie uzyskuje informację, że niestwierdzono aktywnego błędu i polecono jeździć.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe rozważania.
Podsumowując stwierdzone naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" p.p.s.a. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji zapadła z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również rozstrzygnięcia organu I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania, w punkcie 2 sentencji wyroku, na które składa się wpis od skargi – 280 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do powołanej regulacji sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron
w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ zawarł wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarżący, któremu doręczono to pismo procesowe, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w ww. terminie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI