I SA/Ke 295/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę G. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości 51.400 zł. Głównym zarzutem skarżącego było przedawnienie zobowiązania podatkowego, argumentując, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter pozorowany i służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia. Sąd, analizując przepisy Ordynacji podatkowej oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony z dniem wszczęcia dochodzenia w sprawie nierzetelnego prowadzenia dokumentacji podatkowej, co potwierdziły dalsze czynności organów ścigania, w tym przedstawienie zarzutów i wniesienie aktu oskarżenia. Sąd nie dopatrzył się instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego. Istotą sporu było również zakwestionowanie przez organy podatkowe zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez J. L., M. V. sp. z o.o. oraz T.-P. sp. z o.o. Sąd podzielił stanowisko organów, że faktury te były nierzetelne, ponieważ nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Ustalono, że podmioty wystawiające faktury nie dysponowały odpowiednim zapleczem technicznym ani osobowym do wykonania zleconych usług, a w niektórych przypadkach istniały powiązania osobowe między kontrahentami, co sugerowało fikcyjność transakcji. Sąd podkreślił, że dla celów podatkowych kluczowe jest udokumentowanie faktycznego poniesienia wydatku i związku z przychodem, a dobra wiara podatnika nie ma znaczenia na gruncie ustawy o PIT. W konsekwencji, sąd uznał, że organy prawidłowo zakwestionowały zaliczenie spornych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz kryteriów oceny rzetelności faktur jako kosztów uzyskania przychodów.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z nierzetelnymi fakturami i postępowaniem karnym skarbowym. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT jest standardowa, ale zastosowanie w konkretnej sprawie może być precedensowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony, a które wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w sposób rzeczywisty, a nie pozorowany, co potwierdzają dalsze czynności organów ścigania. Wszczęcie dochodzenia nastąpiło ponad rok przed upływem terminu przedawnienia, a podatnik został prawidłowo zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Działania organów wskazywały na dążenie do wyjaśnienia sprawy, a nie jedynie na sztuczne przedłużenie terminu przedawnienia.
Czy faktury dokumentujące usługi, które nie zostały faktycznie wykonane przez wskazane podmioty lub ich podwykonawców, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Kluczowe jest faktyczne poniesienie wydatku i związek z przychodem, a rzetelność dowodów księgowych jest niezbędna.
Uzasadnienie
Sąd podzielił ustalenia organów, że faktury były nierzetelne, ponieważ podmioty je wystawiające nie dysponowały odpowiednim zapleczem technicznym ani osobowym do wykonania usług, a w niektórych przypadkach istniały powiązania osobowe między kontrahentami, co sugerowało fikcyjność transakcji. Podkreślono, że dla celów podatkowych istotne jest udokumentowanie faktycznego poniesienia wydatku i związku z przychodem, a dobra wiara podatnika nie ma znaczenia na gruncie ustawy o PIT.
Czy organ podatkowy ma obowiązek udowodnić, że faktury dokumentują rzeczywiste transakcje, czy też ciężar dowodu spoczywa na podatniku?
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu w zakresie rzetelności faktur i faktycznego poniesienia wydatków spoczywa na podatniku. Organ podatkowy ma obowiązek zebrać materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, ale nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających rzetelność transakcji, jeśli podatnik nie przedstawia stosownych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że podatnik ma obowiązek zgodnego z prawem udokumentowania poniesienia kosztów. Jeśli podatnik kwestionuje ustalenia organu, powinien przedstawić stosowne dowody. Organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających rzetelność transakcji, a ocena dowodów przez organ, nawet odmienna od oczekiwań strony, nie świadczy o naruszeniu przepisów.
Przepisy (27)
Główne
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1a pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 23
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70c
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
K.k.s. art. 62 § § 2
Kodeks karny skarbowy
K.k.s. art. 6 § § 2
Kodeks karny skarbowy
K.k.s. art. 7 § § 1
Kodeks karny skarbowy
K.k.s. art. 76
Kodeks karny skarbowy
K.k.s. art. 56 § § 3
Kodeks karny skarbowy
K.k.s. art. 61 § § 1
Kodeks karny skarbowy
K.p.k. art. 94 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
K.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
K.p.k. art. 113 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
rozporządzenie MF art. 26
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
rozporządzenie MF art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
rozporządzenie MF art. 12 § ust. 3 pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. • Nierzetelność faktur dokumentujących wydatki, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Brak posiadania przez wystawców faktur odpowiedniego zaplecza technicznego i osobowego do wykonania zleconych usług.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na pozorny charakter postępowania karnego skarbowego. • Naruszenie przepisów postępowania dowodowego przez organy podatkowe. • Rozbieżności kwotowe w ustaleniach organów podatkowych. • Niewłaściwa ocena dowodów przez organy podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
nie mamy zatem do czynienia ze wskazaną w uchwale NSA sytuacją braku woli zrealizowania celów postępowania karnego skarbowego, a tym samym sztucznym wykorzystaniem instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia określonych zobowiązań podatkowych • nie można traktować kwoty uwidocznionej na nie odpowiadającym rzeczywistości dokumencie w kategoriach kosztów uzyskania przychodów • Ryzyko nieuczciwego kontrahenta obciąża nabywcę towaru, nawet jeśli on działa w dobrej wierze.
Skład orzekający
Ewa Rojek
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
członek
Magdalena Stępniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz kryteriów oceny rzetelności faktur jako kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z nierzetelnymi fakturami i postępowaniem karnym skarbowym. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT jest standardowa, ale zastosowanie w konkretnej sprawie może być precedensowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych dla podatników kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i rzetelności faktur, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnienie, kiedy wszczęcie postępowania karnego skarbowego faktycznie zawiesza bieg terminu przedawnienia, jest kluczowe.
“Czy postępowanie karne skarbowe zawsze chroni przed przedawnieniem podatku? WSA w Kielcach wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.