I SA/Ke 282/24

I SA/Ke 282/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Artur Adamiec
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 par 1, art. 134 par 1, art. 135, art. 200 i art. 205 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6, art. 8 par 1, art. 10 par 1 i 3, art. 61 par 4 i art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
art. 144 ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi S. M. U. D. T. Sp. z o.o. w upadłości w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr BP.501.2338.2023.2250.KI13.558052 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. M. U. D. T. Sp. z o.o. w upadłości w K. kwotę 122 (sto dwadzieścia dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ) decyzją z 24 kwietnia 2024 r. nr BP.501.2338.2023.2250.KI13.558052, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775; ze zm., dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201; ze zm., dalej: u.t.d.), lp. 5.7.2, lp. 5.12.1, lp. 6.3.8, lp. 6.3.17, lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 8, art. 10, art. 12 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 1, art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów, art. 2, art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1473), art. 1 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, art. 2 pkt 35a, art. 61, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, dalej: P.r.d.), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022; ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (organ I instancji) z 30 sierpnia 2023 r. nr WITD.DI.0152.XIII1199/98/23 o nałożeniu na reprezentowaną przez S. M. U. spółkę D. T. Sp. z o.o. w upadłości w K. (strona, skarżący) kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 28 kwietnia 2023 r. w S. na drodze krajowej nr [...] poddano kontroli drogowej pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] [...] Kontrola została przeprowadzona przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w S.. Pojazdem kierował M. F., który wykonywał w imieniu D. T. Sp. z o.o. w K. krajowy transport drogowy rzeczy.
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...]
Podstawą do wydania decyzji administracyjnej było stwierdzenie następujących naruszeń:
1. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego wymienione w lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d., za które nałożono karę [...] złotych,
2. przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10 – godzinnego czasu pracy wykonywanej w porze nocnej wymienione w lp. 5.12 załącznika nr 3 do u.t.d., za które nałożono karę [...] złotych,
3. niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis wymienione w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., za które nałożono karę [...] złotych,
4. brak terminowego pobierania danych z karty kierowcy wymienione w lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., za które nałożono karę [...] zlotych,
5. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego wymienione w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., za które nałożono karę [...] złotych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w toku postępowania nie przedstawiono dowodów pozwalających na uwolnienie strony od odpowiedzialności. W ocenie organu do popełnienia naruszeń doszło w wyniku możliwych do przewidzenia okoliczności. Przedsiębiorca powinien dochowywać terminu przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdu, czy też wczytywania danych z karty kierowcy. Również właściwie przeszkolenie kierowcy i nadzór nad jego pracą pozwoliłyby stronie zapobiec popełnieniu naruszeń.
Organ przytoczył stanowisko syndyka zawarte w odwołaniu, z którego wynika, że z uwagi na fakt, iż dochodzona wierzytelność powstała przed ogłoszeniem upadłości spółki, organ powinien [pic]dochodzić swojego roszczenia w toku postępowania upadłościowego poprzez zgłoszenie wierzytelności syndykowi masy upadłości. Zdaniem syndyka prowadzenie odrębnego od postępowania upadłościowego, postępowania w tym przedmiocie jest [pic]bezcelowe i powinno skutkować umorzeniem postępowania. W odpowiedzi na to stanowisko, organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie toczone jest postępowanie administracyjne, a nie postępowanie wykonawcze mające na celu ściągnięcie wierzytelności. Wierzytelność powstanie dopiero w wyniku decyzji ostatecznej. Tym samym argumentacja syndyka przedstawiona w odwołaniu, w ocenie organu, jest bezzasadna.
Organ podkreślił, że to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.
W ocenie organu postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. - organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. M. U. D. T. Sp. z o.o. w upadłości w K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów Prawa upadłościowego, zgodnie z którymi nałożenie kary za działania sprzed ogłoszenia upadłości jest bezpodstawne, gdyż zobowiązania powstałe przed ogłoszeniem upadłości powinny być uwzględnione w ramach postępowania upadłościowego;
2. zasad postępowania administracyjnego, gdyż nałożenie kary przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sytuacji, gdy podmiot jest w upadłości, stanowi przekroczenie uprawnień tego organu i jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności oraz ochrony praw nabytych.
W uzasadnieniu skargi, nie odnosząc się do samych podstaw nałożenia kary, wskazał że 24 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w K. V Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość D. T. Sp. z o.o. w K.. W związku z tym, że dochodzona wierzytelność powstała przed ogłoszeniem upadłości spółki, prawidłowym sposobem dochodzenia roszczenia w toku postępowania upadłościowego jest zgłoszenie wierzytelności syndykowi masy upadłości. Aktualnie jedyną możliwością dochodzenia należności od upadłego jest dokonanie stosownego zgłoszenia wierzytelności w ramach toczącego się postępowania upadłościowego. Nie jest bowiem dopuszczalne prowadzenie postępowania sądowego, czy administracyjnego o należność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.
Skarga wniesiona w tej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają bowiem uchyleniu z powodu mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 6, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 61 § 4 i art. 81 k.p.a., art. 144 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (obecnie t.j. Dz. U. z 2004 r., poz. 794, dalej: "Prawo upadłościowe").
Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, natomiast wedle art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Stosownie zaś do treści art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W uzasadnieniu wyroku z 5 grudnia 2023 r. (II GSK 618/23; ten i przywoływane w dalszej części uzasadnienia wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że "w myśl przywołanego wyżej art. 61 § 4 k.p.a., obowiązkiem organu jest ustalenie już w momencie wszczynania postępowania, czy i jakie osoby powinny w nim brać udział. To zatem organ z urzędu ma obowiązek ustalić krąg zainteresowanych, a następnie poinformować ich o tym, że toczy się postępowanie w określonej sprawie. Wspomniany obowiązek organu wpisuje się immanentnie w przysługujące stronom gwarancje procesowe, gdyż zwłaszcza zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym ma szczególny wymiar. Rola jaką pełni organ, tj. podmiotu gromadzącego i zarazem oceniającego materiał dowodowy oraz władczo kształtującego sytuacje innych podmiotów wymaga niewątpliwie, aby w postępowaniu dopuścić stronę do wszystkich czynności, łącznie z zapewnieniem jej prawa do nieskrępowanej wypowiedzi. Strona ma więc prawo wyrazić swoje stanowisko, formułować żądania oraz bronić własnego interesu prawnego, o czym musi zostać powiadomiona w sposób nie pozostawiający miejsca na jakiekolwiek niedopowiedzenia co do tego, czy rzeczywiście prawidłowo ją o tym prawie poinformowano. Tym samym jako oczywisty jawi się wniosek, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie jest jedynie wartością samą w sobie i wyłącznie pewnym małoznaczącym, formalnym obowiązkiem organu, który może zostać zrealizowany w dowolny, nawet dorozumiany sposób. Ma ono określony cel, tj. poinformowanie stron o tym, że zainicjowane zostało określone postępowanie administracyjne, w którym mogą brać udział i bronić swych praw. Ma to przy tym szczególne znaczenie w postępowaniach wszczynanych z urzędu, gdzie zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania jest niezwykle istotnym elementem realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu".
Przyjmuje się jednocześnie, że niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o wszczęciu postępowania stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu, które może mieć wpływ na wynik sprawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 21 października 2002 r., OPS 9/02, publ. OSP 2003, nr 3, poz. 32, wyrok NSA z 17 marca 2022 r., I GSK 2288/18).
Z kolei zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis ten określa zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji może odstąpić od tej zasady tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.), przy czym przyczyny odstąpienia od tej zasady powinien organ utrwalić w formie adnotacji w aktach sprawy (art. 10 § 3 k.p.a.).
Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. Należy jednocześnie podkreślić, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ administracji publicznej. Chodzi tutaj o udział w czynnościach, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r., II OSK 326/17). Brak udziału strony w postępowaniu obejmuje więc nie tylko pominięcie poinformowania strony o wszczęciu postępowania w sprawie, ale też brak poinformowania o czynnościach w toku postępowania (wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r., I OSK 144/19). Podobny pogląd wyraził NSA w wyrokach z: 22 października 2021 r., II OSK 3303/18; 10 listopada 2021 r., II OSK 3396/18). W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych, między innymi biorąc udział w czynnościach postępowania dowodowego, wykazując inicjatywę dowodową, wypowiadając się w przedmiocie przeprowadzonych dowodów. Niezależnie od realizacji uprawnienia do wypowiadania się w przedmiocie przeprowadzanych dowodów w poszczególnych fragmentach postępowania dowodowego, strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego. Przepis art. 81 k.p.a. stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.
Nie budzi wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy orzekające w sprawie organy nie wzięły pod uwagę, że realizacja uprawnień strony, będącej upadłym, musi się odbywać z uwzględnieniem treści art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
Ogłoszenie upadłości wywołuje ipso iure skutek procesowy w postaci utraty legitymacji procesowej upadłego w odniesieniu do postępowań dotyczących masy upadłości. Reguła ta dotyczy zarówno postępowań wszczętych przed ogłoszeniem upadłości, jak i postępowań wszczętych po ogłoszeniu upadłości. Upadły pozostaje wprawdzie stroną tych postępowań w znaczeniu materialnoprawnym, lecz przyznanie legitymacji procesowej syndykowi powoduje, że upadły nie ma tej legitymacji do występowania w postępowaniu w charakterze strony w sprawach dotyczących masy upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 lutego 2024 r. (I FSK 2199/23) wyjaśnił, że ogłoszenie upadłości skutkuje tym, że z jednej strony, upadły traci prawo do sprawowania zarządu, a z drugiej - z mocy prawa syndyk obejmuje majątek upadłego, którym zarządza i likwiduje go do czasu zakończenia postępowania upadłościowego (por. art. 173 Prawa upadłościowego). Prawidłowe sprawowanie zarządu masą upadłości nie byłoby możliwe bez jednoczesnego zapewnienia syndykowi możliwości występowania w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości. Powyższe spowodowało konieczność wprowadzenia regulacji, że w przypadku ogłoszenia upadłości postępowania sądowe i administracyjne, dotyczące masy upadłości, mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu (art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego). Przedmiotowy przepis zawiera normę prawną o charakterze bezwzględnie obowiązującym (Izabella Gil: "Legitymacja procesowa syndyka w postępowaniach cywilnych dotyczących masy upadłości", Gdańskie Studia Prawnicze Nr 2 (54)/2022). W uzasadnieniu wyroku z 1 czerwca 2022 r. (III OSK 5034/21) NSA wskazał, że syndyk nie jest typowym zastępcą pośrednim upadłego, bowiem w przeciwieństwie do typowego zastępcy pośredniego staje się zastępcą z mocy samego prawa, niezależnie od woli upadłego, który nie ma również wpływu na zakończenie bytu prawnego zastępcy oraz podejmuje czynności, które wykraczają poza zakres kompetencji typowego zastępcy. Zastępstwo pośrednie określane jest mianem podstawienia procesowego, które polega na tym, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnym występuje jako strona w znaczeniu formalnym inny podmiot, eliminując przy tym w sposób pierwotny albo następczy, możliwość takiego wystąpienia przez stronę w znaczeniu materialnym.
W przypadku spraw dotyczących masy upadłości legitymację procesową ma tylko syndyk, który działa na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym, co należy zakwalifikować jako podstawienie procesowe bezwzględne. W sytuacji tej legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony. Tym samym syndyk realizuje w procesie dotyczącym masy upadłościowej prawa upadłego w imieniu własnym, dochodząc prawa podmiotowego upadłego lub przeciwstawiając się żądaniom skierowanym do upadłego. Podobne stanowisko wyraził NSA w wyroku z 15 lipca 2020 r., I GSK 288/18). Z kolei w postanowieniu z 10 sierpnia 2017 r., I CZ 79/17 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że syndyk masy upadłości nie działa jako przedstawiciel ustawowy lub organ upadłego, lecz jako samodzielna strona postępowania.
Skutkiem ogłoszenia upadłości D. T. Sp. z o.o. w K. była zatem utrata przez spółkę legitymacji do bycia stroną postępowania. Legitymowanym procesowo jako strona do występowaniu w tym postępowaniu był jedynie syndyk, z którego udziałem należało prowadzić to postępowanie i kierować jako do strony zapadłe rozstrzygnięcia. To on bowiem działa na rzecz upadłego i na jego rachunek.
W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organ I instancji nie zawiadomił strony – S. M. U. D. T. Sp. z o.o. w upadłości w K. o wszczęciu postępowania z urzędu i o uprawnieniach związanych z czynnym udziałem w postępowaniu w sposób, który wypełniałby standardy proceduralne wynikające z art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a. To z kolei skutkowało mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 81 k.p.a.
Z akt sprawy wynika bowiem w sposób niewątpliwy, że zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego z 13 lipca 2023 r. zostało doręczone spółce D. T. Sp. z o.o. w K., pomimo że postanowieniem z 24 maja 2023 Sąd Rejonowy w K. ogłosił upadłość tej spółki (zgodnie z art. 52 zd. 1 Prawa upadłościowego data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości), wyznaczając syndyka i to jemu powinno być doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Prawnie obojętne jest natomiast, że S. M. U. D. T. Sp. z o.o. w upadłości w K. wykazał 4 sierpnia 2023 r. (data stempla pocztowego) organowi I instancji, że spółka jest w upadłości. Ponieważ przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego jest przepisem zawierającym normę o charakterze bezwzględnie obowiązującym, nie miało znaczenia dla sprawy, kiedy organ I instancji powziął informację o ogłoszeniu upadłości spółki D. T. Sp. z o.o. w K..
Oczywistym jest zatem, że organ I instancji nie poinformował syndyka jako strony o wszczęciu z urzędu postępowania oraz o przysługujących mu uprawnieniach procesowych. Tymczasem, jak zaznaczono powyżej, zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest czynnością niezwykle istotną, ponieważ organ powinien określić w nim przedmiot tego postępowania i wskazać przepisy prawa materialnego, na podstawie których zamierza prowadzić postępowanie. Ponadto powinno ono umożliwić stronie realizację jej uprawnień procesowych określonych przepisami k.p.a.
Przesłanie skarżącemu jedynie wezwania z 18 sierpnia 2023 r. do okazania danych personalnych i adresowych osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie w nawiązaniu do przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie, nie spełniło wymagań wywodzonych z art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a. W wezwaniu tym syndyk nie został poinformowany: czego konkretnie dotyczy toczące się postępowanie (stwierdzone naruszenia zostały szczegółowo opisane w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania), jakie przysługują mu uprawnienia procesowe, w szczególności możliwość zapoznania się z protokołem kontroli (załączonym do zawiadomienia o wszczęciu postępowania), o tym że może wykazać przesłanki zwalniające z odpowiedzialności określone w art. 92b i 92c u.t.d., czyli o tym wszystkim, co było zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania skierowanym do spółki. Ponadto skarżący nie został wezwany (w przeciwieństwie do spółki) do przedłożenia danych cyfrowych z karty kierowcy M. F. i nie mógł w związku z tym wiedzieć o tym obowiązku, który wywołał dla strony negatywne skutki prawne w określonym zakresie. Wezwanie to było bowiem zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania doręczonym spółce. Stwierdzając wystąpienie naruszenia polegającego na niedopełnieniu obowiązku pobierania danych z karty kierowcy, organ I instancji uzasadnił je natomiast nieprzesłaniem żądanych od przedsiębiorcy danych (s. 2 decyzji organu I instancji).
Zauważyć także należy, że orzekające w sprawie organy nie przesłały skarżącemu przed wydaniem decyzji informacji o możliwości: zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszenia ewentualnych żądań.
W ocenie sądu prowadzenie postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, bez uprzedniego doręczenia stronie postępowania zawiadomienia o jego wszczęciu stanowi istotne naruszenie nie tylko art. 61 § 4 k.p.a., ale także wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności, a ponadto uchybia ustanowionej w art. 8 § 1 k.p.a. zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Konsekwencją uchybień organów było naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.). Doszło też do naruszenia art. 81 k.p.a. albowiem strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów.
Zdaniem sądu wskazane powyżej uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem o wszczętym z urzędu postępowaniu nie poinformowano skarżącego, nie poinformowano go o przysługujących uprawnieniach, nie zapewniono mu możliwości czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego, w tym pozbawiono: możliwości uczynienia zadość zawartemu w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wezwaniu, złożenia wniosków dowodowych dotyczących okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy.
Stwierdzone przez sąd uchybienia musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. W ponownie prowadzonym postępowaniu do zakończenia postępowania upadłościowego orzekające w sprawie organy we wszelkich swoich czynnościach jako stronę będą traktować syndyka. W szczególności do syndyka skierują zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz wydane decyzje, a także zapewnią mu udział w prowadzonym postępowaniu.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Na koszty w wysokości [...] zł składała się kwota wniesionego wpisu od skargi.